Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2005 r., VII SA/Wa 290/05

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2005 r., VII SA/Wa 290/05

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi D i Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) grudnia 2004 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej obowiązku wykonania inwentaryzacji i oceny technicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,

Uzasadnienie

2 VII SA/Wa 290/05

UZASADNIENIE

3 Decyzją z dnia (...) czerwca 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) na podstawie art. 51 ust. i pkt 3 w zw. Z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane / tj. Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm. / nałożył na D i Z Z właścicieli budynku mieszkaniowo - usługowego położonego przy ul. (...)(...) w (...) wykonanie następujących czynności: inwentaryzacji i oceny technicznej wykonanej zabudowy podcienia w poziomie przyziemia od strony (...) drzwiami typu garażowego w terminie do dnia (...) lipca 2004 r. w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż podczas kontroli przedmiotowego budynku przeprowadzonej w dniu (...) marca 2003 r. ustalono, iż inwestor dokonał samowolnej zabudowy- podcienia w poziomie przyziemia drzwiami typu garażowego i użytkuje zaadaptowany podcień jako garaż nie posiadając pozwolenia na jego użytkowanie. Inwestorzy wyjaśnili, iż przedmiotowe pomieszczenie użytkowane jako garaż zostało wykonane na podstawie aneksu do pozwolenia na budowę i uzyskali pozwolenie na jego użytkowanie pismem z dnia (...) czerwca 1995 r. Organ nadzoru budowlanego ustalił, iż decyzją Prezydenta (...) z dnia (...) kwietnia 1994 r. nr (...) zatwierdzono projekt techniczny zamienny, który nie przewidywał żadnego pomieszczenia z wjazdem od strony targowiska. Zdaniem organu zabudowanie podcienia drzwiami garażowymi wymagało zmiany pozwolenia na budowę w trybie art. 36a Prawa budowlanego, natomiast uzyskanie zgody na użytkowanie części mieszkalnej budynku nie dotyczyło przedmiotowego pomieszczenia garażowego, gdyż nie zawiera go projekt a zamontowanie drzwi garażowych nastąpiło samowolnie.

4 Decyzją z dnia (...) października 2004 r. nr (...)(...)Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku inwestorów na podstawie art. art. 157§ 1 i 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji. W uzasadnieniu decyzji podano, iż ustalenia stanu faktycznego przez organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego były prawidłowe jak i również przyjęta podstawa prawna co do wydania kontrolowanej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Dokonane przez inwestorów robot \ budowlane polegające na zabudowie podcienia zostały wykonane z istotnym odstępstwem od decyzji prezydenta miasta (...) z dnia (...) kwietnia 2004 r. zatwierdzającej zamienny projekt budowlany i dlatego właściwym trybem postępowania jest tryb przyjęty przez organ nadzoru budowlanego a określony w art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Brak jest podstaw do przyjęcia, iż w kontrolowanym postępowaniu zaistniała

5 którakolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. a tylko w takim wypadku możliwe byłoby stwierdzenie nieważności kontrolowanej w tym postępowaniu decyzji.

6 Decyzją z dnia (...) grudnia 2004 r. nr (...) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania inwestorów na podstawie art. 138§ 1 k.p.a. utrzymał w mocy w/w decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił ustalenia poczynione przez organ I instancji o braku przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) czerwca 2004 r. Organ odwoławczy natomiast zauważył uchybienia w przyjętej podstawie prawnej kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji a mianowicie z uwagi na zakończenie robót budowlanych organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego powinien wskazać jako podstawę prawną art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 51 ust. 1 pkt 3. Zdaniem organu odwoławczego takie uchybienie nie stanowi rażącego naruszenia prawa ponieważ podstawa prawna kontrolowanej decyzji faktycznie istnieje, tylko prawidłowo jej nie powołano.

7 Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożyli inwestorzy D i Z zarzucając, iż zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję wydaną na niewłaściwej podstawie prawnej, organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego nie uwzględnił zarzutu, iż kwestia zamontowania drzwiami garażowymi została już rozstrzygnięta wcześniejszymi decyzjami administracyjnymi a ponadto źle ocenił stan faktyczny. W obszernym uzasadnieniu skargi inwestorzy przedstawiają historię powstania inwestycji budynku mieszkaniowo-usługowego w (...) ul. (...) i stwierdzają, iż zamontowanie drzwi garażowych w zabudowanym na podstawie decyzji zatwierdzającej projekt zamienny podcieniu nie może być uznane za samowolę budowlaną, ponieważ te roboty zostały umieszczone w dzienniku budowy, który był przekazany organom nadzoru budowlanego i na jego podstawie wydano pozwolenie na użytkowanie. Ponieważ zdaniem skarżących na montaż drzwi garażowych nie jest wymagane pozwolenie na budowę a tylko zgłoszenie, to zapis w dzienniku budowy należy potraktować jako zgłoszenie. Z uwagi na powyższe skarżący stwierdzają, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadła z naruszeniem art. art. 156 § 2, 156 § 3 i 156 § 7 k.p.a. i zachodzą podstawy do ich unieważnienia.

8 W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

10 Skarga jest zasadna o tyle, iż powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji.

11 Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.

12 Teza ta, wynikająca z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i licznych rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowi podstawowe kryterium oceny, czy w konkretnym przypadku miało miejsce zwykłe naruszenie prawa czy też przybrało postać kwalifikowanego naruszenia prawa, z którym ustawa wiąże skutek w postaci nieważności decyzji.

13 Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. W przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego kontrolujące decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) czerwca 2004 r. w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie zwróciły uwagi na całkowicie błędną podstawę prawną kontrolowanej decyzji, która nakładała na inwestorów obowiązek " wykonania następujących czynności: inwentaryzacji i oceny technicznej wykonanej zabudowy podcienia.... drzwiami typu garażowego".

14 Możliwość żądania przez organy nadzoru budowlanego dokumentów, ekspertyz i ocen uregulowana została w art. 8lc Prawa budowlanego. Na jego podstawie organ administracji budowlanej, w drodze postanowienia, może nałożyć obowiązek dostarczenia odpowiednich dokumentów. Art. 51 Prawa budowlanego nie stanowi takiej podstawy. Zgodnie z jego brzmieniem nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem nie może oznaczać obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, ponieważ poprzez nałożenie obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Przedmiotowe dokumenty, ekspertyzy czy oceny stanowią element postępowania dowodowego i mogą stanowić, zależnie od ich treści, podstawę do podjęcia przez organ decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego.

15 W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru budowlanego, nakładając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego na inwestora obowiązek dostarczenia określonych dokumentów, naruszyły zarówno art. 51, jak i art. 81c Prawa budowlanego. Skutkiem tego naruszenia będzie brak możliwości wydania przez organy nadzoru budowlanego decyzji merytorycznej w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Dopiero bowiem po dostarczeniu przez inwestora wymaganych dokumentów, ekspertyz i ocen organ nadzoru budowlanego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy powinien podjąć decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego albo na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 tegoż prawa. Nie może budzić wątpliwości, iż kontrolowana decyzja z

16 dnia (...) czerwca 2004 r. z uwagi na powyższe pozostaje w rażącej sprzeczności z treścią powołanego w niej przepisu a więc zaistniała przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

17 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Na podstawie art. art. 152 i 153 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy.