Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2013 r., VII SA/Wa 2461/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2013 r., VII SA/Wa 2461/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. sprawy ze skargi P. I. K. E. z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu zażalenia skargę oddala

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012r., znak [...]

3 Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego na podstawie art. 138 §1 pkt 2 w związku z

4 art. 127§3 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania

5 administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), i art.

6 144 k.p.a. oraz art. 66 § 3 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez P. I.

7 K. E. z siedzibą w [...] z dnia [...] maja 2012 r. o ponowne

8 rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem przez Ministra Kultury i Dziedzictwa

9 Narodowego postanowienia z dnia[...] czerwca 2012r., ([...]), którym Minister

10 Kultury i Dziedzictwa Narodowego zwrócił zażalenie z dnia [...] września 2011 r. na

11 postanowienie Komisji Prawa Autorskiego z dnia [...] sierpnia 2011r., w przedmiocie

12 odrzucenia wniosku z dnia [...] września 2006r., o wznowienie postępowania

13 administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia tabel wynagrodzenia Związku Artystów

14 Scen Polskich (zwanego dalej "ZASP") - uchylił własne postanowienie w całości i

15 zwrócił zażalenie.

16 W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że skarżąca wniosła w trybie art.

17 145a k.p.a. skargę z dnia [...] września 2006 r. o wznowienie postępowań

18 administracyjnych zakończonych orzeczeniami Komisji Prawa Autorskiego.

19 Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Komisja Prawa Autorskiego odrzuciła

20 wniosek skarżącej na podstawie art. 13§ 2 w zw. z art. 199 § 1 pkt 1 oraz w zw. z art.

21 410 § 1 kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 1101 ust. 3 ustawy z dnia 4 lutego

22 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 90,

23 poz. 631 ze zm.). Postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 19 września

24 2011r.

25 Pismem z dnia [...] września 2011 r. skarżąca wniosła za pośrednictwem Komisji

26 zażalenie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego podnosząc naruszenie przez

27 Komisję art. 145a §2 k.p.a., art. 149 k.p.a. i art. 170 ustawy prawo o postępowaniu

28 przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie art. 13 § 2 w związku z art.

29 199 §1 pkt 1 oraz w związku z art. 410 §1 k.p.c. i art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010

30 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach

31 sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1016) - tzw. ustawy

32 nowelizującej, poprzez błędne zastosowanie. Skarżąca wskazała, że ustawa

33 nowelizująca nie obejmuje swym zakresem, ani procedury dotyczącej poprzedniego

34 stanu prawnego, ani tym bardziej przepisów postępowania administracyjnego i w

35 związku z tym istnieją podstawy do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji

36 administracyjnej o zatwierdzeniu tabel ZASP przez Komisję Prawa Autorskiego na

37 podstawie i w trybie przepisów k.p.a.

38 Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. [...] Minister Kultury i

39 Dziedzictwa Narodowego zwrócił zażalenie.

40 Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne

41 rozpoznanie sprawy. Zarzuciła Ministrowi naruszenie przy wydawaniu postanowienia

42 przepisu art. 145a § 2 k.p.a., art. 149 k.p.a. i art. 170 ustawy prawo o postępowaniu

43 przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie, art. 13 § 2 w związku z art.

44 199 §1 pkt 1 oraz w związku z art. 410 §1 k.p.c. i art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej

45 poprzez błędne zastosowanie, naruszenie art. 1101 ustawy o prawie autorskim (...).

46 Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że rozpoznając sprawę

47 ponownie miał na uwadze przepis art. 138 § 1 k.p.a. zawierający katalog rozstrzygnięć

48 w postępowaniu administracyjnym, ponadto art. 127 § 3 k.p.a., zgodnie z którym od

49 decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium

50 odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może

51 zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zgodnie z

52 art. 44 k.p.a. w sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają

53 odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Ponadto, w sytuacji, gdy

54 postanowienie wydał minister, zgodnie z przepisem art. 127§ 3 k.p.a. w związku z art.

55 144 k.p.a., strona niezadowolona z rozstrzygnięcia ma prawo je kwestionować poprzez

56 złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

57 Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał, że podstawę wydania

58 postanowienia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 138 § 2 pkt 2 k.p.a. w związku z

59 art. 144 k.p.a. Zgodnie z tymi przepisami, organ odwoławczy wydaje postanowienie, w

60 którym uchylając zaskarżone postanowienie w całości lub w części, w tym zakresie

61 orzeka co do istoty sprawy. Badając ponownie sprawę stwierdził, że postanowienie,

62 objęte wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, zostało podpisane przez Sekretarza

63 stanu P. Ż. w dniu [...] maja 2012 r. W dniu tym, w Ministerstwie Kultury i

64 Dziedzictwa Narodowego, obecny był również Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zgodnie natomiast z Zarządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa

65 Narodowego z dnia 26 stycznia 2012 r. (opubl. w Dzienniku Urzędowym Ministra

66 Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 stycznia 2012 r. poz. 1). Sekretarz stanu P. Ż. jest uprawniony do zastępowania ministra podczas jego nieobecności (

67 2 pkt 1). Takie działanie doprowadziło do naruszenia przepisów prawa powodujące

68 wydanie przez organ rozstrzygnięcia obarczonego wadą nieważności z tym, że w

69 przypadku, gdy organ odwoławczy ustali, że decyzja organu I instancji jest dotknięta

70 jedną z wad wyliczonych w art. 156§1 k.p.a., zobowiązany jest wydać rozstrzygnięcie

71 stosując art. 138 k.p.a.(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca

72 1981 r. sygn. akt I SA 472/81). Mając na uwadze powyższe Minister oparł swe

73 rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i uchylił

74 w całości zaskarżone postanowienie.

75 Ponadto, Minister stwierdził, że zgodnie z art. 108 ust. 4 ustawy o prawie

76 autorskim i prawach pokrewnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 października

77 2010r. od orzeczeń Komisji wydanych w sprawach o zatwierdzenie bądź odmowę

78 zatwierdzenia tabel wynagrodzeń służyło odwołanie do ministra właściwego do spraw

79 kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Na podstawie art. 1 pkt 6 ww. ustawy

80 nowelizującej art. 108 został uchylony.

81 Zażalenie skarżącej Spółki zostało wniesione do Ministra Kultury i Dziedzictwa

82 Narodowego już po wejściu w życie ustawy nowelizującej. Na skutek przepisów ustawy

83 nowelizującej przepisy dotyczące działania Komisji Prawa Autorskiego zostały

84 gruntownie zmodyfikowane (również w zakresie trybu procedowania Komisji oraz

85 postępowania odwoławczego). W wyniku nowelizacji Minister Kultury i Dziedzictwa

86 Narodowego przestał pełnić rolę organu właściwego do rozpatrywania odwołań od

87 orzeczeń Komisji Prawa Autorskiego. Przepisy przejściowe ustawy nowelizującej nie

88 uregulowały kwestii właściwości Ministra w zakresie odwołań od orzeczeń Komisji. W

89 odniesieniu do spraw o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń ustawodawca ograniczył się

90 do postanowienia, zgodnie z którym postępowania wszczęte na podstawie

91 dotychczasowych przepisów w sprawach o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń oraz w

92 sprawach o wskazanie organizacji właściwej w rozumieniu art. 107 ustawy o prawie

93 autorskim (...), i nie zakończone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, umarza się

94 (art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej). W myśl obecnie obowiązujących przepisów

95 jedynym organem kompetentnym do rozpoznawania wniosków, odwołań, a także

96 zażaleń odnoszących się do orzeczeń Komisji Prawa Autorskiego jest Sąd Okręgowy w

97 Poznaniu (art. 11020 i art. 11021 ustawy o prawie autorskim (...) w związku z § 1

98 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 lutego 2011 r. w sprawie wyznaczenia

99 sądu okręgowego właściwego do rozpoznawania niektórych spraw z zakresu prawa

100 autorskiego i praw pokrewnych, Dz. U. Nr 36, poz. 186). Minister stwierdził, że wniosek skarżącej o wznowienie postępowania powinna rozpoznać Komisja Prawa Autorskiego, jednak przedmiotem ustalenia w niniejszym postępowaniu jest to, kto winien rozpoznać środek zaskarżenia od orzeczenia Komisji Prawa Autorskiego, nie zaś wniosek o wznowienie postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń. Zgodnie z art. 110 ze znaczkiem 14 ww. ustawy, podmiot niezadowolony z orzeczenia Komisji w sprawie o zatwierdzenie tabeli wynagrodzeń może złożyć, w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu orzeczenia z uzasadnieniem, wniosek o zatwierdzenie albo odmowę zatwierdzenia tabeli wynagrodzeń, w całości albo w części, przez sąd. Kognicja Komisji Prawa Autorskiego, Sądu Okręgowego w Poznaniu, a przed nowelizacją Ministra została ustanowiona poprzez określenie rodzaju spraw, a niepostępowań. Poprzez pojęcie "sprawa" należy rozumieć pewną kwestię, problem do rozstrzygnięcia, przedmiot postępowania w znaczeniu materialnoprawnym. Natomiast poprzez pojęcie "postępowanie" należy natomiast rozumieć zespół reguł, zgodnie z którymi dana kwestia jest rozstrzygana. Sprawy o zatwierdzenie tabel będzie dotyczyć każde postępowanie mające związek z procesem zatwierdzenia tabel wynagrodzeń. Postępowanie z wniosku o wznowienie postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń cechują co prawda pewne elementy samodzielności w stosunku do postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń, ale jednocześnie postępowania te pozostają w ścisłym związku zależności. Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowego rozstrzygnięcia jest bowiem powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Przedmiotem rozstrzyganej sprawy jest przedmiot sprawy uprzednio załatwionej. Nowe orzeczenie rozstrzygające o istocie sprawy wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. W istocie zatem postępowanie z wniosku o wznowienie postępowania może prowadzić do orzekania w przedmiocie zatwierdzenia tabel wynagrodzeń. Z powyższego wywieść należy kognicję Sądu Okręgowego w Poznaniu do rozpoznania zażalenia na postanowienie Komisji Prawa Autorskiego. Ocenie w tym postępowaniu podlegać bowiem może ostatecznie kwestia praw i obowiązków stron postępowania, a zatem kwestia materialno-prawna wyznaczająca przedmiot tego postępowania.

101 Minister stwierdził, że podziela utrwalony w orzecznictwie pogląd wyrażony

102 między innymi przez Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 25 marca 2010 r.

103 (sygn. akt II SA/Op 145/10), zgodnie z którym organy administracji publicznej "winny

104 dokonać oceny i podjąć rozstrzygniecie w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu

105 wydania decyzji. Obowiązek ten dotyczy przy tym również sytuacji, gdy przepisy prawa

106 ulegną zmianie w czasie miedzy wszczęciem postępowania, a rozpatrzeniem sprawy. W takim przypadku zachowując jej tożsamość organy winny przy orzekaniu uwzględnić

107 nowy stan prawny, jeżeli z nowych przepisów nie wynika co innego."(podobnie także w

108 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2010 r.,

109 sygn. akt SA/Kr 541/09).

110 Reasumując organ stwierdził, że skoro w myśl przepisów obowiązujących w dniu

111 wydania zaskarżonego postanowienia, jak również w chwili rozpoznawania wniosku o

112 ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem, Minister Kultury i

113 Dziedzictwa Narodowego nie ma kompetencji do rozpatrywania odwołań od

114 jakichkolwiek orzeczeń Komisji Prawa Autorskiego, a w przepisach przejściowych nie

115 zastrzeżono utrzymania właściwości Ministra do jakichkolwiek spraw z tego zakresu,

116 należy uznać, że zażalenie skarżącej zostało wniesione do niewłaściwego organu i

117 należało je zwrócić. Ewentualne rozpoznanie przez Ministra takiego odwołania

118 stanowiłoby w jego ocenie rażące naruszenie prawa. Organem kompetentnym do

119 rozpoznania zażalenia na postanowienie Komisji jest Sąd Okręgowy w Poznaniu.

120 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe

121 postanowienie złożyła P. I. K. E. z siedzibą w [...]

122 Wniosła o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia oraz

123 orzeczenia Komisji. Zarzuciła naruszenia art. 3 ust 4 oraz art. 110 20 ustawy o zmianie

124 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, art. 145 a , art. 66 § 3 k.p.a., art. 151

125 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a.

126 W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w

127 zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

128 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

129 Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1

130 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002

131 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem

132 zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa

133 oraz trafności ich wykładni.

134 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie odpowiada

135 przepisom prawa. Sąd w pełni akceptuje prawną argumentację, zawartą w

136 uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

137 Odnosząc się do stanowiska skarżącej Sąd stwierdza, że postanowienie Komisji

138 Prawa Autorskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. stanowiło rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania, tymczasem zaskarżone postanowienie Ministra

139 Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczyło właściwości organu do rozpoznania

140 zażalenia na postanowienie Komisji. Zarzuty skarżącej Spółki są formułowane w taki

141 sposób, że zdają się świadczyć o braku rozróżnienia tych dwu trybów rozpoznania

142 sprawy przez organy administracji.

143 Zarzuty skarżącej są nietrafne i w nieuzasadniony sposób w okolicznościach

144 sprawy dotyczą kwestii merytorycznego rozpoznania sprawy o wznowienie

145 postępowania w przedmiocie zatwierdzenia tabel wynagrodzeń przez Ministra Kultury i

146 Dziedzictwa Narodowego. Minister, wydając zaskarżone postanowienie nie mógł

147 naruszyć przepisu art. 145a § 2 k.p.a., art. 149 k.p.a. i art. 170 ustawy Prawo o

148 postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż przepisy te w ogóle nie mogły

149 mieć zastosowania w sprawie, skoro jej przedmiotem była ocena właściwości Ministra

150 do rozpoznania zażalenia. Podkreślmy jeszcze raz - Minister nie rozstrzygał kwestii

151 wznowienia postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń, lecz jedynie kwestię

152 właściwego organu do rozpoznania środka zaskarżenia złożonego od postanowienia

153 Komisji Prawa Autorskiego.

154 W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 3

155 ust. 4 ustawy nowelizującej. Minister nie dopuścił się naruszenia art. 3 ust. 4 ustawy

156 nowelizującej, gdyż przepis ten nie był w niniejszej sprawie stosowany. Przepis nie

157 dotyczy kwestii, które są przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie tj. kompetencji

158 organu do rozpoznania zażalenia.

159 Wreszcie, wbrew zarzutom skarżącej, nie doszło również przy wydawaniu

160 zaskarżonego postanowienia do naruszenia art. 11020 ustawy o prawie autorskim (...),

161 gdyż bezsprzecznie, w okolicznościach niniejszej sprawy, jak prawidłowo to wywiódł

162 organ, właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie Komisji jest Sąd

163 Okręgowy w Poznaniu.

164 Sąd stwierdza, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu

165 odpowiada dyspozycji przepisu art. 19 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji

166 publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.

167 Właściwość organu musi wynikać z wyraźnego umocowania, właściwości organu nie

168 można domniemywać. Przepis z art. 66 § 3 k.p.a. stanowi zaś, że kiedy podanie

169 wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na

170 podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest

171 sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu.

172 Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak

173 w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. 2012r., poz. 270).