Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2020 r., VII SA/Wa 214/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2020 r., VII SA/Wa 214/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi M. T. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę

Uzasadnienie

2 Wojewoda [...] postanowieniem z [...] listopada 2019r. nr [...] - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. – utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] czerwca 2015r., znak: [...] odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją własną z [...] czerwca 2014r nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych wielorodzinnych z infrastrukturą, na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...] przy ul. [...] w [...].

3 Organ wskazał, że 8 stycznia 2015r. M. T. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją oraz o jej uchylenie i odmowę udzielenia pozwolenia na budowę. Jako przesłankę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 4 kpa podając, że jest współwłaścicielem nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z inwestycją i nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania. Wskazał nadto na wady materialne decyzji z [...] czerwca 2014r.

4 Na wezwanie organu I instancji wnioskodawca wskazał (pismo z 26 stycznia 2015r.), że zwrotne potwierdzenia odbioru zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2014r. "zostały opatrzone jego sfałszowanymi podpisami", o czym zawiadomił właściwą prokuraturę.

5 W piśmie z 10 lutego 2015r. odpowiadając na wezwanie organu, Spółka [...] podała datę rozpoczęcia inwestycji i umieszczenia tablicy informacyjnej, a także opisała charakter kontaktów w tym czasie ze skarżącym.

6 Organ I instancji stwierdził, że skarżący dowiedział się o ww. decyzji na przełomie lipca i sierpnia 2014r., a zatem nie zachował terminu z art. 148 § 2 k.p.a.- do złożenia podania o wznowienie postępowania. Wojewoda, po rozpatrzeniu ww. zażalenia, postanowieniem z [...] sierpnia 2015r. uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 października 2016r., sygn. akt VII SA/Wa 2507/15 uchylił ww. postanowienie. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] września 2018r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] czerwca 2015r. To postanowienie również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 czerwca 2019r. sygn. akt VII SA/Wa 2587/18 uchylił.

8 Rozpatrując sprawę ponownie, zgodnie z wytycznymi ww. wyroku, Wojewoda pismem z 7 października 2019r. wezwał M. T. do jednoznacznego wskazania kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania przez wskazanie daty uzyskania informacji o treści decyzji.

9 Dnia 30 października 2019r. M. T. poinformował, że jego twierdzenia są niezmienne i aktualne. Podał, że po takim okresie od złożenia wniosku ciężko jest mu odtworzyć dokładną datę dowiedzenia się o treści decyzji, dlatego podtrzymał zawarte we wniosku twierdzenia i został on zgłoszony w ustawowym terminie. Podkreślił, że wobec sfałszowania jego podpisu na potwierdzeniu doręczenia decyzji, nie otrzymał jej 30 czerwca 2014r., a o jej treści dowiedział się 22 grudnia 2014r. podczas przeglądania akt w Starostwie Powiatowym w [...], co już wskazał we wniosku o wznowienie.

10 Wojewoda powołał się na art. 153 p.p.s.a., art. 145 § 1, 145 a, b i art. 148 § 1 kpa. Podkreślił, że termin do złożenia podania o wznowienie z przyczyny określonej w art. 145 §1 pkt 4 kpa, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

11 Dalej przytoczył wytyczne wyroku WSA w Warszawie z 5 czerwca 2019r., sygn. VII SA/Wa 2587/18. W ich wykonaniu 7 października 2019r. wezwał M. T. do złożenia oświadczenia kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania - wskazanie daty uzyskania informacji o treści ww. decyzji. Pouczył, że brak odpowiedzi spowoduje rozpoznanie sprawy, w oparciu akta sprawy i uznanie, iż nie dochowano terminu do złożenia wniosku.

12 M. T. nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie.

13 W konsekwencji organ stwierdził, że M. T. nie dochował terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

14 Wojewoda dodał, że według wnioskodawcy o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania dowiedział się 22 grudnia 2014r. podczas przeglądania akt sprawy w Starostwie Powiatowym w [...]. Z postępowania Starosty wynika natomiast, że M. T. dowiedział się o ww. decyzji na przełomie lipca i sierpnia 2014r. (zpo zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz decyzja o pozwoleniu na budowę).

15 Organ podkreślił, że Prokuratura Rejonowa w [...] postanowieniem sygn. akt: [...] umorzyła dochodzenie i jest ono prawomocne. Nie ma więc mowy, że podpisy sfałszowano. M. T. odebrał zatem zarówno zawiadomienie jak i decyzję. Od terminu odebrania decyzji, należy liczyć się czas na złożenie wniosku o wznowienie postępowania.

16 Według organu, samo twierdzenie wnioskodawcy niepoparte dowodami nie może być zasadne gdy prokuratura nie potwierdziła sfałszowania.

17 Skargę na powyższe postanowienie złożył M. T. zarzucając naruszenie przepisów postępowania:

18 - art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126, art. 140 i art. 144 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, wadliwą jego ocenę i ograniczenie się do umorzenia postępowania przygotowawczego w sprawie sfałszowania podpisów jako wyłącznego kryterium dla oceny niezawinionego niebrania przez stronę udziału w sprawie oraz pominięcie oświadczenia M. T. co do daty dowiedzenia się o decyzji i pisma z 19 grudnia 2014 r., które stanowiło załącznik do zażalenia na postanowienie Starosty [...] i element akt postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

19 Zdaniem skarżącego, dokładne wyjaśnienie sprawy i prawidłowa ocena materiału doprowadziłaby do stwierdzenia, że o decyzji dowiedział się on 22 grudnia 2014 r. i uznania, że postępowanie przygotowawcze w sprawie sfałszowania podpisów dowiodło, że jego podpis na zpo decyzji sfałszowano, co potwierdza, że bez własnej winy nie brał udziału w sprawie, a samo postępowanie przygotowawcze zostało umorzone jedynie z uwagi na niewykrycie sprawcy, co nie uprawnia do stwierdzenia, że do sfałszowania nie doszło;

20 - art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 126, art. 140, art. 144 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i uznanie, że skarżący dowiedział się o decyzji na przełomie lipca i sierpnia 2014r, przez co nie dochował terminu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy dokładne jej wyjaśnienie i prawidłowa ocena materiału doprowadziłoby do stwierdzenia, że skarżący nie odebrał decyzji w dacie uwidocznionej na potwierdzeniu decyzji, bo jego podpis sfałszowano, co w sposób oczywisty wynika z postępowania przygotowawczego i postanowienia Prokuratora Rejonowego w [...] w sprawie [...], a tym samym, skarżący o decyzji dowiedział się 22 grudnia 2019r., a więc termin zachował;

21 - art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 75 § 1 i 2 k.p.a, art. 8, art. 126, art. 140 i art. 144 k.p.a., poprzez niewłaściwą ocenę oświadczenia M. T. z 24 października 2019 r. stanowiącego odpowiedź na wezwanie organu z 7 października 2019 r. i uznanie, że skarżący nie podał daty dowiedzenia się o decyzji, a w konsekwencji zignorowanie faktów podniesionych przez stronę w oświadczeniu, podczas gdy skarżący wskazał 22 grudnia 2019r., a samo oświadczenie w trybie art. 75 § 2 k.p.a. strona może złożyć w formach wskazanych w art. 14 k.p.a., w tym m.in. pisemnie, w związku z czym nie ma wymogu złożenia oświadczenia na formularzu, a więc organ nie był uprawniony do pominięcia faktów wskazanych przez stronę w takim oświadczeniu;

22 - art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez zachowania wiążących ocen prawnych WSA w wyroku z 5 czerwca 2019 r. VII SA/Wa 2587/18);

23 - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a i art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy skarżący bez własnej winy nie brał udziału w sprawie przedmiocie pozwolenia, ponieważ nie została mu doręczona decyzja z [...] czerwca 2014r., a widniejący na zwrotnym potwierdzeniu odbioru podpis sfałszowano.

24 Skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji.

25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

26 Sąd kontrolował w tej sprawie postanowienie Wojewody [...] z [...] listopada 2019r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] czerwca 2015r. o odmowie wznowienia - na wniosek skarżącego - postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z [...] czerwca 2014r nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych wielorodzinnych.

27 Należy przede wszystkim podkreślić, że zaskarżone postanowienie wydane zostało wskutek uchylenia postanowienia Wojewody [...] z [...] września 2018r. nr [...] prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z 5 czerwca 2019r., w sprawie VII SA/Wa 2587/18.

28 Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Ocenę prawną stanowi osąd o prawnej wartości sprawy i może ona dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz zastosowania przepisu prawa jako podstawy wydania decyzji. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Tylko w przypadku, gdy zmianie ulegnie podstawa prawna stosunku prawnego lub gdy zmienią się okoliczności faktyczne, zasada z art. 153 p.p.s.a. nie będzie miała zastosowania.

29 Żadna z okoliczności wyłączających ww. zasadę nie miała jednak miejsca w sprawie, a wobec tego ocena i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w ww. wyroku, pozostają wiążące.

30 Należy przypomnieć, że wyroku sygn. akt VII SA/Wa 2587/18 Sąd zobowiązał organ II instancji do weryfikacji twierdzeń skarżącego, a następnie (na podstawie uzyskanych dowodów i informacji) do rozstrzygnięcia o dopuszczalności wznowienia postępowania w zakresie zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Sąd wskazał na konieczność m.in. ustalenia, kiedy skarżący złożył wniosek o przesłanie mu decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2014r. lub kiedy zapoznał się z aktami sprawy (i decyzją ); a w razie niemożności ustalenia tych okoliczności Wojewoda winien ustalić datę, w której skarżący dowiedział się o decyzji na podstawie składanego w warunkach odpowiedzialności karnej oświadczenia na podstawie art. 75 § 2 k.p.a.

31 Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).

32 Kluczowe dla pozytywnego rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania, jest zatem zachowanie terminu do jego złożenia, co musi być przez stronę udowodnione. Aby odmówić wznowienia postępowania nie wystarczy wykazać, że strona miała możliwość dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia, trzeba dowieść, że wiedziała o decyzji wcześniej niż miesiąc od dnia złożenia podania o wznowienie postępowania. To strona musi udowodnić w jakiej dacie dowiedziała się o takiej okoliczności. Dopiero zatem moment powzięcia obiektywnej wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, otwiera bieg terminu do złożenia podania o wznowienie (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2010r., I OSK 99/09, LEX nr 595668).

33 Ocena, czy wniosek skarżącego o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie winna uwzględniać wytyczne Sądu. Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie ponownie organ wykonał zalecenia określone w ww. orzeczeniu. Pismem z 7 października 2019r. wezwał bowiem M. T. do jednoznacznego wskazania - w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma - na dołączonym do ww. pisma oświadczeniu, kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania poprzez wskazanie daty uzyskania informacji o treści tej decyzji, skoro nie mógł jednoznacznie ustalić na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy.

34 Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że - pomimo wezwania - skarżący nie przesłał wypełnionego oświadczenia, jak również w przesłanym piśmie nie podał konkretnej daty. Wskazał jedynie, że wniosek złożył w ustawowym terminie i o wydaniu decyzji przez Starostę [...] i jej treści dowiedział 22 grudnia 2014r. podczas przeglądania akt sprawy w Starostwie Powiatowym w [...], co już podnosił we wniosku o wznowienie. Powyższe twierdzenia - jak zaznaczył Sąd w wyroku z 5 czerwca 2019r. - nie były wystarczające do uznania, że termin określony w art. 148 § 2 kpa do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został przez skarżącego zachowany. Sąd wskazał wprost, że analizując akta sprawy nie można dopatrzeć się udokumentowania żadnej z czynności, na które powołuje się skarżący (tj. wystąpienia do organu o doręczenie decyzji oraz okoliczności przeglądania akt). Sąd podkreślił również, że w aktach nie ma wniosku skarżącego, nie ma również notatki poświadczającej zapoznanie się z aktami sprawy. Z tej przyczyny jedyną możliwością pozwalającą organowi ustalić, kiedy dowiedział się o decyzji pozostawało złożenie przez skarżącego oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, o które zwrócił się organ w piśmie z 7 października 2019r..

35 W świetle powyższego, skoro skarżący - pomimo wezwania - nie uprawdopodobnił, że zachował termin określony w art. 148 § 2 k.p.a., to nie może skutecznie zarzucać organowi niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, to jest naruszenia zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

36 W świetle przedstawionej argumentacji bez wpływu na wynik sprawy pozostawał zarzut skargi – pomimo, że słuszny – dotyczący błędnego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej ustaleń dokonanych w toku postępowania prokuratorskiego, na co zwrócił uwagę Sąd w wyroku z 5 czerwca 2019r.

37 Poza tym organ dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego. Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 153 p.p.s.a.

38 Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.