Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2008 r., VII SA/Wa 207/08

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2008 r., VII SA/Wa 207/08

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia [...] września 2007r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu W. zgodnie z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm.) na podstawie art. 50 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz.1118 ze zm.) wstrzymał inwestorowi M. K. prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia, polegających na przebudowie budynku socjalnego na działce nr ew. [...] obr. 04 przy ul. [...] w Ł..

3 W uzasadnieniu organ podniósł, że podczas czynności kontrolnych dokonanych w dniu 18.09.2007r. na terenie w/w nieruchomości ustalono, że inwestor wykonuje roboty budowlane polegające na przebudowie budynku socjalnego. Organ wskazał, iż w dniu 4.05.2007r. inwestor uzyskał od Starosty W. potwierdzenie Nr [...] przyjęcia zgłoszenia o planowanym przystąpieniu do wykonywania robót niewymagających pozwolenia na budowę, polegających na wykonaniu robót remontowych związanych z wymianą pokrycia dachowego w budynku gospodarczym. Jednakże ze zgromadzonego materiału dowodowego oraz zdjęć fotograficznych dostarczonych przez sąsiada jednoznacznie wynika, iż inwestor przebudował budynek socjalny wraz z wymianą pokrycia dachowego, jednakże nie nastąpiła w wyniku przebudowy zmiana charakterystycznych parametrów technicznych budynku.

4 Organ wskazał, iż roboty te wykonano w warunkach samowoli budowlanej - na ich wykonanie wymagane jest pozwolenie na przebudowę, którego inwestor nie uzyskał, zgodnie zaś z art. 50 ust.1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane właściwy organ wstrzymuje roboty budowlane prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia.

5 Zażalenie na to postanowienie złożył J. D.. Odnosząc się do treści postanowienia podniósł, że charakterystyczne parametry budynku zostały zmienione i to w sposób znaczny. Budynek został rozebrany i zaczęto stawiać go na nowo wraz z fundamentami i stropem już z końcem marca 2007r. Ściany nośne są wyższe o ok. 50cm, budynek został też poszerzony. Zmieniła się także znacznie wysokość dachu, co powoduje ograniczenie dopływu światła słonecznego. Zmieniło się także usytuowanie komina.

6 Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia J. D. na postanowienie Nr [...] z dnia [...].09.2007r. umorzył postępowanie zażaleniowe.

7 W uzasadnieniu organ wskazał, że po ustaleniu, że M. K. nie posiada pozwolenia na przebudowę budynku socjalnego usytuowanego na jej działce, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu W. w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wstrzymał roboty budowlane prowadzone na w/w nieruchomości. W świetle art. 50 w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, w myśl ust. 4 w/w przepisu traci ważność po upływie dwóch miesięcy od dnia doręczenia, chyba, że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1 tj. decyzja nakazująca rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo nakazująca doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego lub decyzja nakładająca m.in. obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem.

8 Organ podniósł, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone w dniu [...].09.2007r. W ciągu 2 miesięcy nie została wydana żadna decyzja w sprawie przebudowy budynku socjalnego określona w art. 50 ust. 4, zatem postanowienie z dniem 26.11.2007r. straciło ważność z mocy prawa. W związku z powyższym zdaniem organu należy w oparciu o art. 105 § 1 Kpa umorzyć postępowanie zażaleniowe jako bezprzedmiotowe.

9 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. D..

10 J. D. podniósł, że żaden z organów nie wspomniał, iż część spornego budynku znajduje się na jego działce. Skarżący wskazał, iż pomiędzy stronami obowiązywała ustna umowa, zgodnie z którą stary budynek może stać na części działki skarżącego, dopóki się nie rozpadnie. Obecnie budynek ten został zburzony, a w jego miejsce postawiono nowy o zmienionych parametrach. W konkluzji skargi J. D. wniósł o rozpatrzenie sprawy dotyczącej bezprawnej budowy na jego działce, na którą nie wyraził zgody.

11 W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

13 Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.

14 Art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

15 Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna, aczkolwiek zupełnie z innych względów niż w niej wskazane.

16 Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja narusza art. 138§1 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 50 ust 5 prawa budowlanego.

17 Przepis art. 138§1 pkt 3 kpa nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania, mając na uwadze treść art. 105 kpa (teza wyroku NSA z 21.02.2002 r. SA/Sz 1701/00 niepubl.).

18 Jest oczywiste zatem, że umorzenie postępowania przed organem II instancji musi być uzależnione od wykazania bezprzedmiotowości tego postępowania w rozumieniu art. 105§1 kpa.

19 Z całą pewnością bezprzedmiotowość postępowania drugiej instancji będzie miała miejsce wtedy, gdy strona cofnie odwołanie, jeżeli organ odwoławczy w toku postępowania ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania.

20 Art. 50 ust 4 stanowi, iż postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust 1, nie oznacza to jednak, że organ II instancji nie może rozpoznać odwołania na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych.

21 Zarówno wydanie decyzji określonej w art. 51 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku prawo budowlane w terminie wskazanym w art. 50 ust 4 tej ustawy jak i jej nie wydanie w tym terminie nie powoduje bezprzedmiotowości rozpoznania zażalenia na postanowienie, o jakim mowa w art. 50 ust 1.

22 Art. 50 ust 5 stanowi wprost, że na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych służy zażalenie a zatem rzeczą organu odwoławczego było w niniejszej sprawie rozpoznanie zażalenia J. D.. Analiza przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego nie wykazuje, aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiły przesłanki bezprzedmiotowości postępowania zażaleniowego z przyczyn przedstawionych przez organ II instancji.

23 Zauważyć należy, iż nawet wykazany przez organ II instancji brak ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych nie eliminuje potrzeby zbadania przez organ II instancji zastosowania w tej sprawie wymienionego wyżej postanowienia, gdy niezadowolona strona, zgodnie z upoważnieniem ustawodawcy, wykorzystała przewidziany w prawie środek zaskarżenia tego rozstrzygnięcia.

24 Już tylko na marginesie należy dodać, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie ma racji, że nie została wydana żadna decyzja określona w art. 50 ust 4 gdyż z akt sprawy wynika, że w dniu [...] października 2007 roku decyzją nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powiatu W. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego nakazał M. K. zaniechanie dalszych robót budowlanych przy dociepleniu styropianem budynku mieszkalnego oraz budynku warsztatowego na działce nr ewid. [...] ob. 4 przy ul. [...] w Ł..

25 Mimo powyższego jednak, nawet wydanie decyzji określonej w art. 51 ust. 1 prawa budowlanego w terminie wskazanym w art. 50 ust. 4 tej ustawy nie może być traktowane jako substytut kontroli instancyjnej w odniesieniu do rozstrzygnięcia, o jakim mowa w art. 50 ust. 1 omawianej ustawy.

26 Przyjęcie odmiennego poglądu w zakresie powinności organu II instancji oznaczałoby zaakceptowanie możliwości bezpodstawnego uchylenia się tego organu od obowiązku dokonania kontroli instancyjnej, gdy przepis prawa ją zagwarantował, a tym samym niedopuszczalną korektę woli ustawodawcy. Nie może budzić wątpliwości, że prawo strony do wykorzystania przewidzianego przez ustawodawcę ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w II instancji najpełniej jest realizowane, gdy organ II instancji orzeka merytorycznie (art. 138§1 pkt 1 i 2 kpa) a nie ogranicza swoją wypowiedź do formalnego zakończenia postępowania przez jego umorzenie, niezawierające oceny konkretyzacji praw i obowiązków strony, dokonanej przez organ I instancji (uzasadnienie wyroku NSA z dnia 27 września 2002 r. sygn. akt IV SA 2174/00).

27 W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.