Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2013 r., VII SA/Wa 2067/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2013 r., VII SA/Wa 2067/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze Wspólnoty Mieszkaniowej R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia skargę oddala.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...][...] Wojewódzki

3 Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 61 a § 1 w związku z art. 157 § 2

4 oraz z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania

5 administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej kpa odmówił

6 wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia

7 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] Nr -[...] z dnia [...] października 2011 r. którym na podstawie art. 62 ust. 3

8 Prawa budowlanego nałożono na Wspólnotę Mieszkaniową "[...]"

9 w W. obowiązek przedstawienia w terminie dwóch miesięcy, ekspertyzy

10 stanu technicznego lokali usługowych nr [...] I [...] usytuowanych w poziomie

11 parteru budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...]

12 w W., ze szczególnym uwzględnieniem przyczyn powstania zacieków

13 w przedmiotowych lokalach.

14 W uzasadnieniu postanowienia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru

15 Budowlanego wskazał, że stosownie do treści art. 126 kpa do postanowień stosuje

16 się odpowiednio art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od

17 których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 również

18 art. 145 -152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 §1

19 i art. 158 §1 wydaje się postanowienie.

20 Podkreślił, że zgodnie dyspozycją art. 141 § 1 kpa na wydane w toku postępowania

21 postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi, co oznacza, że

22 zażalenie przysługuje tylko wówczas, gdy z przepisu wyraźnie wynika, że zażalenie

23 jest dopuszczalne.

24 Ustawodawca enumeratywnie wymienił w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. -Prawo

25 budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 623 ze zm.) przypadki, kiedy na

26 postanowienie wydane w pierwszej instancji służy prawo złożenia zażalenia do

27 organu odwoławczego (zażaleniowego). W innych przypadkach postanowienia

28 wydane przez organ stopnia podstawowego są ostateczne, tzn. nie przysługuje na

29 nie zażalenie jako samoistny środek zaskarżenia.

30 Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego

31 organ powiatowy w postanowieniu z dnia [...] października 2011 r. prawidłowo

32 poinformował strony o tym, że na niniejsze rozstrzygnięcie nie przysługuje zażalenie.

33 Organ wyjaśnił, że postanowienie wydane na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa

34 budowlanego ma charakter dowodowy i pozwoli na podjęcie stosownej decyzji przez

35 organ pierwszej instancji. Przepisy nie przewidują możliwości wniesienia

36 samoistnego środka zaskarżenia w formie zażalenia na to postanowienie.

37 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego mając na względzie

38 treść art. 126 kpa uznał, że nie jest władny do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie

39 nieważności postanowienia organu powiatowego z dnia [...] października 2011 r.

40 Podkreślił, że tryb nadzwyczajny stwierdzenia nieważności może dotyczyć jedynie

41 takich postanowień na które służy zażalenie.

42 Zażalenie od powyższego postanowienia wniosła Wspólnota Mieszkaniowa

43 [...] w W..

44 Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu zażalenia

45 postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. , znak: [...] utrzymał w

46 mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2012 r. odmawiające

47 wszczęcia postępowania.

48 W uzasadnieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił argumenty

49 organu pierwszej instancji wskazując, że rozstrzygnięcie podjęte na podstawie

50 przepisu art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, stanowiące podstawę prawną

51 kwestionowanego postanowienia organu powiatowego z dnia [...] października 2011 r.

52 ma jedynie charakter dowodowy, stanowi podstawę do właściwego przeprowadzenia

53 postępowania. Organ podkreślił, że przepisy nie przewidują możliwości wniesienia

54 samoistnego środka zaskarżenia w formie zażalenia na to postanowienie. Organ

55 powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21

56 listopada 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1596/11. Organ odwoławczy mając na uwadze

57 treść art. 126 kpa wskazał, że ustawodawca wyłączył możliwość weryfikacji w trybie

58 nieważnościowym postanowień wydanych na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa

59 budowlanego.

60 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na

61 powyższe postanowienie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w

62 W..

63 W uzasadnieniu skargi Wspólnota podniosła, że postanowienie Powiatowego

64 Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] października 2011 r.

65 zostało wydane z naruszeniem prawa. Wniosła o stwierdzenie nieważności

66 postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]

67 października 2011 r.

68 Wskazała, że właścicielem oraz zarządcą lokali o których mowa w postępowaniu nie

69 jest Wspólnota Mieszkaniowa a osoba prawna wskazana w księdze wieczystej

70 nieruchomości lokalowych [...] i [...] i to ten podmiot powinien być adresatem tej

71 decyzji.

72 Zdaniem strony skarżącej kwestionowane postanowienie organu powiatowego

73 zostało skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie, a w razie wykonania

74 wywołałoby czyn zagrożony karą. Wspólnota podniosła, że niedopuszczalność

75 zaskarżenia postanowienia wydanego niezgodnie z prawem tzn. na niewłaściwy

76 podmiot w znaczący sposób narusza interes prawny Wspólnoty oraz podstawowe

77 przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa budowlanego. Działania

78 te są niezgodne z zasadą wyrażoną w art. 7 kpa.

79 W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał

80 argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o jej

81 oddalenie.

82 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

83 Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

84 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów

85 administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują

86 wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem

87 zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji

88 decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia

89 obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

90 Przedmiotem skargi jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru

91 Budowlanego w W. z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymujące w mocy

92 postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego

93 z dnia [...] maja 2012r. odmawiające wszczęcia postępowania o stwierdzenie

94 nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2011 r., znak: [...].

95 Wskazać należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest

96 nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, umożliwiającym

97 wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznych rozstrzygnięć organów administracji

98 publicznej. Zastosowanie tego trybu stanowi więc wyjątek od zasady trwałości decyzji

99 ostatecznych, wyrażonej w art. 16 § 1 kpa. 2 tego względu, katalog przesłanek

100 stwierdzenia nieważności został ściśle określony w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa i nie

101 może być on interpretowany rozszerzająco.

102 Stosownie do art. 157 § 2 kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności

103 wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W niniejszej sprawie z inicjatywą w tym

104 przedmiocie wystąpiła strona skarżąca ( wniosek z dnia [...] kwietnia 2012 r.). Organ

105 właściwy do rozpatrzenia wniosku, przed przystąpieniem do jego merytorycznego

106 rozpoznania, miał obowiązek zbadać, czy wniosek został skutecznie złożony, zatem

107 czy wszczęcie postępowania w oparciu o zawarte w nim żądanie jest możliwe na

108 gruncie obowiązujących przepisów prawa.

109 W niniejszej sprawie organy obu instancji zasadnie wskazały, że od

110 postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...]

111 z dnia [...] października 2011 r. wydanego na podstawie przepisu art. 62 ust. 3 Prawa

112 budowlanego nie przysługiwało zażalenie, a wobec tego nie było dopuszczalne

113 wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności takiego

114 postanowienia. Przesądza o tym przepis art. 126 kpa, który przewiduje odpowiednie

115 zastosowanie art. 156 kpa jedynie do postanowień, od których przysługuje

116 zażalenie, ewentualnie do postanowień określonych w art. 134 kpa.

117 W każdym razie nie jest więc dopuszczalne wszczęcie postępowania

118 nadzwyczajnego z art. 156 kpa wobec postanowień nieobjętych tym odesłaniem (por.

119 też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 1998r.

120 sygn. I SA 1524/97).

121 Prawidłowo Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. podał, iż

122 zgodnie z przepisem art. 142 kpa postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie,

123 strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Postanowienie takie jest

124 bowiem jedynie elementem postępowania dowodowego, którego zgodność z prawem

125 jest następnie poddana kontroli podczas orzekania przez organ drugiej instancji w

126 trybie wniesionego odwołania.

127 W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że czynności przewidziane w art.

128 62 ust. 3 Prawa budowlanego, na którym oparł swoje rozstrzygnięcie organ pierwszej

129 instancji podejmowane w toku postępowania i niezbędne do jego właściwego

130 przeprowadzenia, polegające na nakazaniu dostarczenia ekspertyzy czy opinii, mają

131 charakter dowodowy i nie rozstrzygają o istocie sprawy (wyrok Naczelnego Sądu

132 Administracyjnego z dnia 14 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1622/97- Lex nr

133 47838, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 1999 r. sygn.

134 akt IV SA 167/97 - Lex nr 47197, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

135 w warszawie z dnia 18 sierpnia 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 2672/03).

136 Celem tych postanowień jest wyjaśnienie poszczególnych kwestii, wynikających

137 w toku postępowania. Dopiero na podstawie dalszych ustaleń organ rozstrzygnie

138 sprawę co do jej istoty w formie decyzji, np. na podstawie art. 66, czy art. 67 Prawo

139 budowlane (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia

140 9 września 2004 r. sygn. akt IV SA 1822/03-Lex nr 160629).

141 Z powyższych przyczyn zaskarżone skargą postanowienie Głównego

142 Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. i utrzymujące w mocy postanowienie

143 organu pierwszej instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie

144 stwierdzenie nieważności, prawa nie narusza.

145 Skargę na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o

146 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.

147 zm.) należało oddalić.