Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2012 r., VII SA/Wa 1585/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2012 r., VII SA/Wa 1585/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi T. A. K. na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Uzasadnienie

2 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z

3 dnia [...] kwietnia 2012r. (nr [...]), na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 ustawy z

4 dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r.

5 Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, i art.83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo

6 budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku

7 T. A. K. z dnia 5 kwietnia 2012 r. - odmówił przywrócenia terminu

8 do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego

9 [...] z dnia [...] stycznia 2012r. ([...])

10 W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja organu I instancji została wysłana

11 za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres T. K., jako współwłaściciela i

12 pełnomocnika pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, na której zrealizowano

13 inwestycję. Korespondencji nie pojęto w terminie.

14 Wnioskodawca pismem z dnia 29 lutego 2012 r. wniósł o ponowne doręczenie

15 ww. decyzji. Organ powiatowy pismem z dnia 5 marca 2012 r. wezwał T.

16 K. do sprecyzowania ww. pisma, który pismem z dnia 12 marca 2012 r.

17 oświadczył, że dotyczy ono tylko ponownego doręczenia mi decyzji z dnia [...]

18 stycznia 2012 r. (przywrócenie terminu), wskazując, iż logiczne jest, że nie znając

19 treści decyzji nie mógł się do niej ustosunkować.

20 Organ wojewódzki stwierdził, że z treści pisma z 12 marca 2012 r. wynika, iż

21 wezwany wnosi jedynie o doręczenie decyzji organu I instancji. Organ powiatowy

22 przy piśmie z dnia 30.03.2012 r. przekazał wnioskodawcy żądaną decyzję.

23 W dniu 5.04.2012 r. (data nadania) T. A. K. wniósł o

24 przywrócenie terminu do odwołania od ww. decyzji.

25 Organ powołując się na orzecznictwo wyjaśnił, że uchybiony termin należy

26 przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: strona wystąpi z

27 wnioskiem o przywrócenie terminu, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny

28 uchybienia terminu, jednocześnie z wnioskiem dopełni czynności, której uchybiła

29 oraz uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.

30 Wskazał następnie, że zgodnie z art. 44 § 1 kpa w razie niemożności

31 doręczenia pisma poczta przechowuje je przez 14 dni w placówce pocztowej.

32 Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru

33 w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się

34 w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach

35 mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat

36 wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na

37 posesję adresata (art. 44 § 2 kpa). W przypadku niepodjęcia przesyłki w ww. terminie

38 pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie

39 nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Zgodnie z art.

40 44 § 4 kpa doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o

41 którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

42 Organ II instancji uznał zatem, że decyzja z dnia [...].01.2012 r. została

43 doręczona w dniu 31.01.2012 r., a wnioskodawca nie spełnił łącznie wszystkich

44 przesłanek wymaganych do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Przede

45 wszystkim łącznie z wnioskiem nie wniósł odwołania. Należało zatem odmówić

46 przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

47 Skargę na to postanowienie złożył T. K. wnosząc o jego uchylenie i

48 przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji o nakazie rozbiórki wydanej z

49 rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2, 3 i 4 kpa.

50 Zdaniem skarżącego organ rażąco naruszył art. 7, 8, 9 kpa, a w szczególności

51 art. 77 § 1 kpa przez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, a także

52 bezkrytyczne przyjęcie argumentacji organu I instancji uzasadniającej odmowę

53 przywrócenia terminu.

54 Skarżący stwierdził, że przesłanki wskazane przez organ do przywrócenia

55 terminu do wniesienia odwołania zostały spełnione. Stwierdził, że nie dopuścił się

56 niedbalstwa przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy uprawdopodobnił

57 stosownymi dokumentami świadczącymi, że przeszkoda była niezależna i istniała

58 przez cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i dokonania

59 czynności procesowej. Złożył wniosek o przywrócenie uchybionego terminu w

60 przepisanym terminie. Spełnił również ostatnią z przesłanek, bowiem w piśmie z dnia

61 29 lutego 2012 r. zawarł zarzuty do decyzji z dnia [...] stycznia 2012r. z powodu

62 wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. Pismo to należy zatem traktować jako

63 odwołanie, pomimo że nie jest ono zatytułowane "odwołanie od decyzji", co jest w

64 zgodzie z art. 128 kpa. Na poparcie skarżący powołał orzecznictwo, w którym

65 wskazuje się, że organ winien uwzględnić treść pisma a nie jego formę.

66 Podniósł, że z jednej strony organ II instancji stwierdza, iż przy piśmie z dnia

67 30 marca 2012 r. organ powiatowy przekazał żądaną decyzję, z drugiej uznaje, że

68 decyzja została doręczona 31 stycznia 2012 r. co jest oczywistą sprzecznością i

69 podstawą do błędnego ustalenia upływu terminu złożenia odwołania

70 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko

71 przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

72 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

73 Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa

74 materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w

75 przeprowadzonym postępowaniu, przy czym Sąd rozstrzyga w granicach danej

76 sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną

77 podstawą prawną, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o

78 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.),

79 dalej ppsa.

80 W świetle powołanych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie.

81 Kontroli Sądu podlegało postanowienie [...] Wojewódzkiego

82 Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] kwietnia 2012r., którym organ ten, po

83 rozpatrzeniu wniosku T.A. K. z dnia 5 kwietnia 2012 r. - odmówił

84 przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora

85 Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2012r. ([...])

86 Badanie prawidłowości aktu administracyjnego przy zastosowaniu kryterium

87 legalności obejmuje m. in. ustalenie, czy jego wydanie poprzedzono prawidłowo

88 przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury

89 administracyjnej, w tym również zasad ogólnych. Sąd bada zatem, czy w toku

90 postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu

91 faktycznego sprawy, czy zebrano wszystkie dowody oraz czy podjęte rozstrzygnięcie

92 nie wykracza poza granice określone przepisami prawa, a więc czy nie nosi cech

93 dowolności.

94 Na gruncie niniejszej sprawy, szczególnego podkreślenia wymaga, iż zgodnie

95 z zasadą prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 kpa, w toku postępowania

96 organy podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu

97 faktycznego sprawy. Z zasady tej wynika zatem obowiązek organu do

98 wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.

99 Konkretyzacja przywołanej zasady znajduje odzwierciedlenia w dalszych przepisach

100 kpa, w tym m.in. w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ jest zobowiązany w

101 sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Rozpatrując

102 materiał dowodowy, organ nie może pominąć żadnego z dowodów, może natomiast -

103 zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, zawartą w art. 80 k.p.a. - odmówić

104 dowodowi wiarygodności, uzasadniając swoje stanowisko.

105 Jako wadliwe należy również traktować działania organów podjęte z

106 pominięciem zasady wynikającej z art. 9 kpa, to jest należytego i wyczerpującego

107 informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, które mogą

108 mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Na organach spoczywa obowiązek

109 czuwania nad tym, aby strony (...) nie poniosły szkody z powodu nieznajomości

110 prawa poprzez udzielanie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zakres udzielanych

111 stronie informacji obejmuje zarówno informacje o przepisach prawa materialnego, jak

112 i przepisach prawa procesowego. Nie można uznać za realizację tego obowiązku

113 jedynie odesłania strony do przepisów prawa, bez wskazania ich zastosowania w

114 sprawie.

115 Postępowanie organu II instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem

116 opisanych wyżej zasad, a w szczególności art. 7 i 9 kpa w zw. z art. 58 § 1 kpa.

117 Przypomnieć trzeba, że stosownie do art. 58 § 1 kpa, w razie uchybienia

118 terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli

119 uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie

120 terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia

121 terminu.

122 Dodać przy tym należy, że sprecyzowanie charakteru pisma strony należy

123 wyłącznie do strony, a nie oceny organu (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990 r.,

124 I SA 367/90). Wątpliwości w tym zakresie powinny być zatem rozstrzygane w

125 postępowaniu wyjaśniającym, obejmującym dokładne ustalenie stanu sprawy,

126 któremu towarzyszy należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o

127 okolicznościach faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw

128 i obowiązków. W przeciwnym razie zostaje naruszony art. 7 i 9 kpa w stopniu,

129 mogącym mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia (wyrok NSA - Ośrodek Zamiejscowy

130 we Wrocławiu z dnia 19 maja 1994 r. sygn. akt SA/Wr 1818/93).

131 Przenosząc powyższe zasady na grunt rozpatrywanej sprawie wskazania

132 wymaga, że w piśmie z dnia 29 lutego 2012r. skarżący podnosił, iż decyzja z dnia [....]

133 lutego 2012r. nie została mu doręczona. Na wezwanie organu, w piśmie z dnia 12

134 marca 2012r. oświadczył wprawdzie, że wnosił jedynie o doręczenie mu decyzji

135 organu I instancji, jednak jednocześnie w nawiasie wskazał, że pismo z dnia 29

136 lutego 2012r. stanowi wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.

137 Uwzględniając powołane na wstępie zasady postępowania administracyjnego, nie

138 można było zatem uznać, tak jak stwierdził organ, że skarżący "wnosił jedynie o

139 doręczenie mu decyzji organu I instancji". W świetle przedstawionej argumentacji, o

140 charakterze ww. pisma nie przesądzało również złożenie pisma z dnia 5 kwietnia

141 2012r., w którym skarżący domagał się przywrócenia terminu do złożenia odwołania.

142 W związku z powyższym, organ winien potraktować pismo z dnia 29 lutego

143 2012r. jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, wniesiony z

144 brakami formalnymi i wezwać skarżącego, w trybie art. 64 § 2 kpa do ich usunięcia,

145 poprzez złożenie odwołania od decyzji z dnia [...] lutego 2012r. oraz wykazania w

146 jakiej dacie ustała przyczyna jego uchybienia, w celu zbadania, czy został

147 zachowany siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 58 § 2 kpa.

148 Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu odwoławczego będzie

149 zatem przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu.

150 W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na

151 podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ppsa orzekł jak w pkt I i II sentencji.