Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2010 r., VII SA/Wa 1548/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2010 r., VII SA/Wa 1548/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A. G. i J. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., na podstawie art. 49 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.), skierowanym do inwestorów - A. i J. G., ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej w kwocie 225000 złotych w przedmiocie budowy zbiornika wodnego, na działkach nr ewid. [...] w B., gm. S..

3 W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w związku z decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...], którą stwierdzono nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2006 r., znak: [...], o nakazie rozbiórki zbiornika wodnego wykonanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na działkach nr ewid. [...] w B. gm. S. - przeprowadził postępowanie legalizacyjne dot. ww. zbiornika wodnego. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r., znak: [...], wstrzymał roboty budowlane związane z budową ww. zbiornika oraz nakazał inwestorom przedłożyć stosowne dokumenty. W dniu 23 kwietnia 2010 r. inwestorzy złożyli dokumenty, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. W ocenie organu I instancji dokumenty te spełniają wymogi z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego i dlatego zobowiązany był ustalić wysokość opłaty legalizacyjnej dla przedmiotowego obiektu.

4 Ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej przez organ I instancji w niniejszej sprawie nastąpiło na podstawie art. 49 ust. 2 i art. 59f oraz załącznika do ustawy Prawo budowlane. W jego ocenie stawka opłaty (s) wynosząca 500 zł podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu zgodnie z art. 49 ust. 2 ww. ustawy, a zbiornik wodny należy zakwalifikować do kategorii XXIV (obiekty gospodarki wodnej, jak: zbiorniki wodne...). Dla takich obiektów współczynnik kategorii obiektu (k) wynosi 9,0 i współczynnik wielkości obiektu (w) wynosi 1,0 w związku z wielkością obiektu (mniej niż 1 ha). Z uwagi na powyższe opłata legalizacyjna wyniesie 50xsxkxw = 50 x 500 x 9,0 x 1,0 = 225000 zł.

5 Ponadto organ I instancji poinformował strony postępowania, że po uiszczeniu przedmiotowej opłaty legalizacyjnej zostanie wydana decyzja zatwierdzająca projekt

6 budowlany i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Natomiast w przypadku nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej organ nadzoru budowlanego będzie zobowiązany zgodnie z art. 49 ust. 3 w związku z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

7 Zażalenie od ww. postanowienia wnieśli A. i J. G., podnosząc, że nałożona opłata legalizacyjna nie jest adekwatna do wartości przedmiotowej inwestycji, która polegała na uprzątnięciu terenu z zalegających hałd (nieczystości i gruzu). W ten sposób nastąpiło pogłębienie terenu i powstał zbiornik wodny.

8 Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r., Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), po rozpoznaniu ww. zażalenia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

9 W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że postanowienie objęte zażaleniem, jak i postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszej sprawie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. - są prawidłowe. W jego ocenie z materiału dowodowego bezspornie wynika fakt samowolnej realizacji przedmiotowej budowy. Wątpliwości nie budzi także kwalifikacja przedmiotowych robót, na wykonanie których wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Ponadto wobec wypełnienia przez A. i J. G. obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., organ ten prawidłowo ustalił opłatę wg stosownych przepisów art. 59f Prawa budowlanego. Nie budzi także wątpliwości organu odwoławczego sposób wyliczenia wysokości opłaty legalizacyjnej.

10 Mając powyższe na względzie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że jedynym rozstrzygnięciem jakie mógł podjąć w niniejszej sprawie było utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia.

11 Ustosunkowując się do wywodów zawartych w zażaleniu organ II instancji stwierdził, że pozostają one bez wpływu na treść podjętego przez niego postanowienia. Wskazał, że wysokość opłaty legalizacyjnej nie zależy od uznania organu w sprawie orzekającego bądź wartości inwestycji, a wynika ona wprost z przepisów Prawa budowlanego. Ponadto poinformował, że stosownie do treści przepisów działu III Ordynacji podatkowej w uzasadnionych przypadkach możliwe jest rozłożenie zobowiązania na raty lub odroczenie terminu płatności opłaty legalizacyjnej.

12 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. i J. G., podnosząc, że organy obu instancji mylnie określiły charakter istoty sporu. Skarżący wskazali, że teren, na którym znajduje się zbiornik wodny, był podmokły. Zalegały też na nim hałdy nieczystości i gruzu. W efekcie ich uprzątnięcia powstało naturalne zgłębienie wypełnione wodą. Ponadto wskazali, że z myślą o zagospodarowaniu tego terenu, który znajduje się pomiędzy ich siedliskiem, a przyległym jeziorem, dokonali pogłębienia skutkiem czego powstał naturalny zbiornik wodny.

13 Skarżący zarzucili [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego brak odniesienia się do podnoszonych przez nich w trakcie postępowania argumentów, że jest to naturalny zbiornik wodny i nie powinien podlegać kategoryzacji.

14 W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

16 Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Sąd uwzględnia skargę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli miały one istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej.

17 Skarga zasługuje na uwzględnienie.

18 Jak wynika z akt sprawy, zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i w skardze skierowanej do Sądu, A. i J. G. podnosili, że przedmiotowy zbiornik powstał w związku z uprzątnięciem terenu ich działek położonych w B., gm. S..

19 W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego obu instancji pominęły tę okoliczność w postępowaniu dowodowym. Z przeprowadzonych w dniu 6 listopada 2006 r. przez organ I instancji oględzin na działce nr [...] wynika, że A. i J. G. do protokołu złożyli wyjaśnienia dotyczące powstania przedmiotowego zbiornika. Jak wynika z tych wyjaśnień, w miejscu w którym znajduje się przedmiotowy zbiornik wodny zalegały hałdy gruzu po remontach budynków weterynarii oraz inne zaśmiecenia i odpady gospodarcze. Inwestorzy usunęli powyższe z terenu działki, co doprowadziło do odkrycia naturalnego zagłębienia terenu.

20 Organy obu instancji w ogóle nie odniosły się do ww. wyjaśnień. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracyjny obowiązany jest nie tylko zebrać materiał dowodowy

21 lecz także dokonać jego oceny. Ponadto prowadząc postępowanie stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. organ winien wyjaśnić m.in. z jakich powodów określonym dowodom odmówił wiarygodności. W niniejszej sprawie organ administracyjny nie przeprowadził przeciwdowodu na okoliczność, która stanowiła podstawę wydania decyzji oraz postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej. W tym zakresie organ był w posiadaniu jedynie dowodu w postaci oświadczenia inwestorów, że w miejscu tym zalegały nieczystości. Z tego względu pomiędzy stanem faktycznym ustalonym przez organ, a wydanymi w niniejszej sprawie rozstrzygnięciami istnieje rozbieżność. Wbrew stanowisku przyjętemu przez organy obu instancji na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy można wnioskować, że inwestorzy dokonali wyłącznie pogłębienia istniejącego już naturalnego zagłębienia terenu. Z uwagi na niewielką odległości przedmiotowego zagłębienia od jeziora szczutowskiego napłynęła do niego woda w wyniku czego powstał zbiornik wodny.

22 Powyższe uchybienia organów obu instancji pozostają nie bez znaczenia dla podjętych przez nie rozstrzygnięć w postępowaniu legalizacyjnym, w tym na zasadność ustalenia opłaty legalizacyjnej. Organy administracyjne obu instancji winny mieć na względzie, że zastosowanie art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego może mieć miejsce tylko w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 266/05, publ. LEX nr 190985). W niniejszej sprawie nie zachodzi powyższa okoliczność, ponieważ z uwagi na ustalenia dokonane przez organ nadzoru nie można jednoznacznie stwierdzić, że stan faktyczny sprawy nie budzi żadnych wątpliwości.

23 Ponadto ustalenie opłaty legalizacyjnej na podstawie ww. przepisu dopuszczalne jest jedynie w sytuacji, gdy w sprawie może mieć zastosowanie przepis art. 48 tej ustawy. W ocenie Sądu, z uwagi na charakter wykonanych przez inwestorów robót budowlanych, nie można uznać by ustalony protokolarnie stan faktyczny wyczerpywał dyspozycję art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

24 Wskazania wymaga, że choć organy administracyjne przyjęły, iż przedmiotowy zbiornik został zrealizowany samowolnie, a co za tym idzie zastosowano tryb z art. 48 Prawa budowlanego, to nie uwzględniły okoliczności w jakich on powstał. W ocenie Sądu, organy administracyjne błędnie zakwalifikowały ww. roboty porządkowe jako budowę obiektu budowlanego. W okolicznościach niniejszej sprawy winien więc mieć zastosowanie tryb legalizacji z art. 50-51 Prawa budowlanego.

25 Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w

26 sentencji wyroku.

27 W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy.