Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2018 r., VII SA/Wa 1401/17
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2018 r., VII SA/Wa 1401/17
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), , Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant specjalista Monika Gąsińska - Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi [...] i [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz [...] i [...] solidarnie kwotę 500 zł (słownie pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] kwietnia 2017r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290) po ponownym rozpatrzeniu odwołania [...] – uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z [...] maja 2015 r. nr [...], nakazującą [...] w terminie 2 miesięcy rozbiórkę ogrodzenia posesji nr ew. [...] przy ul. [...] na drodze publicznej (nr ew. [...]) i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawo budowlane nakazał rozbiórkę ww. ogrodzenia.
3 Organ wskazał, że 25 marca 2015r. podczas kontroli ustalono, że w pasie drogi na działce Skarbu Państwa nr ew. [...] wykonano bez zgłoszenia ogrodzenie na cokole betonowym, obłożone płytkami elewacyjnymi, na słupkach stalowych z przęsłami stalowymi. Według oświadczenia [...]ogrodzenie wybudował 7 lat temu [...].
4 Decyzją z [...] maja 2015 r. organ powiatowy nakazał rozbiórkę ww. ogrodzenia. Decyzją z [...] sierpnia 2015r. [...]WINB uchylił w/w decyzję i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy nakazał rozbiórkę ww. ogrodzenia Wyrokiem z 21 października 2016r. sygn. akt VII SA/Wa 2548/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję z [...] sierpnia 2015r.
5 Wobec powyższego organ odwoławczy wskazał na art. 153 p.p.s.a. i podniósł, że w powyższym wyroku Sąd co do zasady podzielił ocenę prawną [...]WINB w decyzji z [...] sierpnia 2015r. Sąd uznał jednak, że powodem uchylenia jest pominięcie w postępowaniu żony skarżącego jako współwłaścicielki działki nr [...] i współinwestorki. Mając powyższe na względzie pismem z 2 marca 2017r. powiadomiono strony, w tym [...], o toczącym się postępowaniu i możliwości zapoznania się z aktami sprawy(doręczone 6 marca 2015r. Została zatem skutecznie powiadomiona o toczącym się postępowaniu.
6 Odnosząc się do wskazanej przez Sąd kwestii zbadania faktycznego położenia ogrodzenia organ uznał, iż okoliczność ta wynika bezpośrednio z protokołu kontroli z 25 marca 2015r. wówczas ustalono, że ogrodzenie leży w pasie drogi na działce nr ew. [...] (dz. [...]), co nie było kwestionowane przez obecnego w trakcie kontroli pełnomocnika [...].
7 [...]WINB wskazał, że podstawowym obowiązkiem organu nadzorczego jest rozpatrzenie sprawy zgodnie z zasadą praworządności i prawdy obiektywnej, a nie tylko przesądzenie, czy utrzymać w mocy lub uchylić rozstrzygnięcie organu I instancji (wyrok WSA w Warszawie z 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1897/09). Jakkolwiek nakaz rozbiórki był właściwy, sprawa wyjaśniona prawidłowo stąd nie zachodzi potrzeba przekazania jej do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, niemniej PINB w Powiecie [...] zastosował błędną podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia. Z uwagi na powyższe [...]WINB uchylił decyzję PINB w Powiecie [...] i orzekł wskazując właściwy przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, na podstawie którego organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę.
8 Zgodnie z zawiadomieniem z 24 lutego 2015 r. przedmiotem sporu jest legalność budowy opisanego ogrodzenia. [...] legitymuje się decyzją o pozwoleniu na budowę z [...] sierpnia 1996 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...] pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...]. W/w pozwolenie przewidywało również budowę ogrodzenia od drogi publicznej ul. [...] pomiędzy działką [...] (inwestor) a działką [...] (Skarb Państwa), co potwierdza projekt zagospodarowania działki - pkt 8 legendy "projektowane ogrodzenie". Na podstawie oględzin 25 marca 2015 r. oraz mapy geodezyjnej z 8 lutego 2011 r. słusznie organ powiatowy wywiódł, że ogrodzenie wybudowano w pasie działki ([...]) Skarbu Państwa. Zgodnie z pismem PINB w Powiecie [...] z [...] lipca 2015 r. "nie złożono zawiadomienia o zakończeniu budowy".
9 Dalej organ podzielił stanowisko, że budowa ww. ogrodzenia doprowadziła do zmiany projektu zagospodarowania działki zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę.
10 Organ przytoczył, art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego i wyjaśnił pojęcie istotnego odstąpienia. Następnie stwierdził, że inwestycja została wykonana z odstępstwem istotnym, które narusza warunki ostatecznej decyzji z [...] sierpnia 1996 r.
11 Dalej podkreślił, że w przypadku stwierdzenia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego obowiązkiem organu powiatowego jest przeprowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego, którego ideą jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W toku postępowania winien ustalić, czy roboty są zgodne z przepisami prawa oraz - ewentualnie - jakie czynności należy przedsięwziąć, aby zaistniały stan doprowadzić do zgodności z prawem. W wypadku ustalenia, że nie jest możliwe doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem lub też strona nie przejawia inicjatywy, organ ma obowiązek nakazać zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
12 Odnośnie zasadności zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego organ przypomniał, że inwestor wybudował ogrodzenie w pasie ww. drogi publicznej, czego nie kwestionował również skarżący. Tym samym organy nie mogły nałożyć obowiązku złożenia projektu budowlanego zamiennego. Także nałożenie obowiązku z art. 51 ust. 1 pkt 2 wiązałoby się z rozbiórką ogrodzenia a następnie budową nowego, stąd rozstrzygnięcie, w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego należało uchylić i wskazać art. 51 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy.
13 Według organu obowiązku rozbiórki ogrodzenia należy upatrywać w przepisach ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460 ze zm.), które zakazują w pasie drogowym budowy ogrodzeń. Dalej organ wyjaśnił, że pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (art. 4 pkt 1 u.d.p.). Na mocy art. 39 ust. 1 pkt 1 i 8 u.d.p., zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego, jak również podejmowania innych czynności skutkujących zwężaniem w inny sposób pasa drogowego. Ustawodawca podkreśla przy tym, iż w szczególności zabrania się lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.
14 W ocenie organu okoliczność, że w Sądzie Rejonowym w [...] (sygn. akt[...]) toczy się postępowanie o zasiedzenie nieruchomości nie miała zatem wpływu na rozstrzygnięcie.
15 Za chybiony organ uznał wniosek skarżącego o legalizację ogrodzenia i rozpoznanie sprawy w trybie art. 48 i 49 Prawo budowlane, bowiem inwestor legitymował się decyzją o pozwoleniu na budowę, która przewidywała budowę ogrodzenia, a inwestycję oddano do użytkowania. Również ze względu na kwalifikację ogrodzenia, jako urządzenia budowlanego wskazywała na tryb z art. 51 Prawa budowlanego.
16 Skargę na powyższą decyzję złożyli [...] i [...] i wnosząc o jej uchylenie, jako wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak i procedury zarzucili m.in. naruszenie przepisów:
17 - art. 153 p.p.s.a., poprzez niezrealizowanie wytycznych wyroku Sądu;
18 - k.p.a. - art. 138 § 1 pkt 2, w zw. z art. 107 § 3 Kpa oraz art. 6, art. 7, art. 10, art. 15 i art. 77 Kpa - z powodu naruszenia zasady praworządności, zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, zasady dwuinstancyjności, braku wyczerpującego uzasadnienia decyzji oraz nierzetelnego ustalenia okoliczności stanu faktycznego, skutkujących niewłaściwą jego kwalifikacją prawną;
19 - k.p.a. - art. 138 § 1 pkt 2, w zw. z art. 32 i art. 40 § 2, poprzez niewyjaśnienie kwestii reprezentacji strony i właściwego doręczenia decyzji;
20 - 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 52 Prawa budowlanego, poprzez skierowanie nakazu do błędnie określonego adresata;
21 Skarżący podkreślili, że budowa ogrodzenia była oceniana w wyroku z 21.10.2016r., sygn. akt VII SA/Wa 2548/15. Sąd uchylił wcześniejszą decyzję [...] WINB i potwierdził prawidłowość wykładni przepisów ustawy Prawo budowlane oraz ich zastosowania do ogrodzenia budowanego na działce, do której nie posiadał on tytułu prawnego. Według Sądu skoro Skarżący nie posiada tytułu do działki nr ew. [...], a budowa stanowi odstępstwo od projektu zagospodarowania nieruchomości inwestora, gdyż ogrodzenie miało przebiegać w granicy między działką skarżącego nr ew. [...], a działką nr ew. [...] to organ nie mógł skorzystać z możliwości nałożenia złożenia projektu budowlanego zamiennego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 pr. bud. Nie było zatem możliwości doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 pr.bud., jakby sugerowała podstawa prawna wskazana przez organ pierwszej instancji. Pozostawał więc jedynie obowiązek rozbiórki ogrodzenia na podstawie art. 51 ust 1 pkt 1 pr.bud. (...) Sąd stwierdził, że niezasadne są zarzuty skargi odnoszące się do uznania części działki nr ew. [...] za niebędącą częścią drogi publicznej.
22 Niemniej Sąd uchylając decyzję organu II instancji zauważył: Niezależnie od poprawnej analizy stanu prawnego organ wojewódzki w ramach ponownego I rozpatrzenia sprawy powinien sprawdzić faktyczne położenie spornego ogrodzenia. (...) Pewną wątpliwość może budzić też okoliczność, że według oświadczenia skarżącego sporne ogrodzenie zostało zbudowane w 2008 r., a mapa geodezyjna ilustrująca usytuowanie przedmiotowego ogrodzenia potwierdzająca, że ogrodzenie zostało wybudowane w pasie przynależnym do drogi publicznej została sporządzona w dniu 8 lutego 2011 r. (...) wadą prawną zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji, która przesądziła o konieczności uchylenia decyzji, był fakt nieuwzględnienia żony skarżącego [...] w postępowaniu administracyjnym jako współwłaścicielki działki [...] i współinwestorki przedmiotowego ogrodzenia. Skarżący podkreślił w skardze, że pozostaje we wspólności majątkowej z żoną, [...] . Pominięcie jej w postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego oznacza naruszenie art. 28 k.p.a., gdyż pozostając w małżeńskiej wspólności majątkowej ze skarżącym żona może twierdzić, że przysługuje jej interes prawny w odniesieniu do działań inwestycyjnych, wykraczających poza zakres zwykłego zarządu majątkiem współmałżonków. Ma to szczególne znaczenie w odniesieniu do ewentualnej decyzji o rozbiórce ogrodzenia. 1/1/ przypadku gdyby decyzja nakazująca rozbiórkę stała się ostateczna, koszty usunięcia obecnego, nielegalnego odrodzenia, także ewentualne koszty zbudowania nowego ogrodzenia ponosić będzie wspólnie z mężem- inwestorem, [...].
23 Zdaniem skarżących organ odwoławczy nie podporządkował się w/w wyrokowi, bowiem nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego zgodnie w wytycznymi Sądu i zasadami k.p.a., a skarżona decyzja jest w istocie powieleniem poprzedniej decyzji organu wojewódzkiego.
24 Organ naruszył zasadę zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu, wynikającą z art. 10 k.p.a. oraz zasadę dwuinstancyjności postępowania -art. 15 k.p.a. W niniejszej sprawie Sąd wyraźnie wskazał, że [...] , posiada interes prawny w załatwieniu sprawy budowy ogrodzenia, będąc współwłaścicielem działki [...] i jednocześnie współinwestorem. Organ zupełnie pominął tą kwestię. Za niewystarczające dla zachowania zasady z art. 10 k.p.a., w zw. z art. 15 k.p.a. jest poinformowanie [...] , o prowadzeniu takiego postępowania (na etapie postępowania odwoławczego) i umożliwienie jej zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym ocenianym przez Sąd. Organ nie wyjaśnił przy tym ani rzeczywistego położenia ogrodzenia, ani inwestorów, ani daty wykonania.
25 W ocenie skarżących organ II instancji zobowiązany był, uwzględniając wskazania Sądu, przekazać sprawę organowi I instancji celem zapewniania gwarancji procesowych wszystkim stronom i stworzenia możliwości rzetelnego ustalenia okoliczności stanu faktycznego, w postępowaniu przed organami obu instancji. Na poparcie tego stanowiska skarżący powołali orzecznictwo.
26 Powinnością organu było dokonanie czynności dowodowych z udziałem wszystkich stron postępowania, co oznacza że organ winien przekazać sprawę do rozpatrzenia organowi I instancji. Ograniczenie się wyłącznie do wskazania czynności kontrolnych, przeprowadzonych bez udziału [...], jest pogwałceniem wytycznych zawartych w ww. wyroku.
27 Ponadto pominięto w postępowaniu odwoławczym pełnomocnika - [...] oraz zakresu umocowania do działania w imieniu [...]. Strony podały, że oględziny odbyły się z udziałem tegoż pełnomocnika strony, zawiadomienie o zebraniu materiału dowodowego wysłano również do niego, nadto decyzja z dnia [...].05.2015r., jak i decyzja [...] WINB Nr [...] z dnia [...].08.2015r. skierowane zostały na ręce pełnomocnika. Natomiast skarżona decyzja [...]WINB adresowana była i dostarczona bezpośrednio [...] . Natomiast [...] 24.03.2015r. upoważnił [...] jedynie do udziału w oględzinach. W tym kontekście powinnością organów, zwłaszcza organu odwoławczego, było wyjaśnienie zakresu udzielonego pełnomocnictwa i w zależności od ustaleń albo przeprowadzenie postępowania z udziałem samej strony, albo doręczenie decyzji pełnomocnikowi, który brał czynny udział w postępowaniu przed organem I instancji i złożył środek zaskarżenia.
28 Według skarżących, z naruszeniem Prawa budowlanego oraz motywów wyroku organ odwoławczy uczynił adresatem obowiązku wyłącznie jednego ze współwłaścicieli działki, co stoi w jawnej sprzeczności ze spostrzeżeniami Sądu. Sąd wskazał [...] jako współinwestora, co obligowało organ do wskazania, jako podmiotu zobowiązanego do wykonania nakazu rozbiórki, inwestorów solidarnie (oboje). Jak zauważono w wyroku WSA w Krakowie z 12 sierpnia 2016 r., II SA/Kr 191/16 w przypadku współwłasności nieruchomości stronami postępowania, jak również adresatami decyzji o nakazie rozbiórki powinni być wszyscy współwłaściciele jako beneficjenci prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
29 Należy podnieść, iż ocena prawna zawarta w wyroku, co do charakteru ulicy Mickiewicza i możliwości legalizacji ogrodzenia opierała się o ustalenia faktyczne organów obu instancji. Sąd wskazał, że Organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie w przedmiotowej sprawie przyjęły, że zgodnie z wypisem z rejestru gruntów sporządzonym w dniu 30 marca 2015 r., że działka o numerze ewidencyjnym [...] (...) stanowiąca część ul. [...] należy do Skarbu Państwa i jest zaliczona do kategoria "drogi - dr". Nie negując tej oceny skarżący wskazali na zmianę stanu faktycznego, ale i nierzetelność ustaleń w tym zakresie organów, co rzutować musiało na ocenę Sądu.
30 W toku postępowania wskazywano natomiast, że ul. [...]nie jest drogą publiczną, jednak organy nie poczyniły w tym zakresie wystarczających ustaleń. O tym, czy i z jaką drogą publiczną mamy do czynienia nie decydują zapisy w ewidencji gruntów i budynków, lecz zaliczenie drogi do dróg publicznych w trybie ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych. Zaliczenie to dokonuje się rozporządzeniem właściwego ministra; uchwałą sejmiku województwa, rady powiatu lub rady gminy. Organ winien zatem dokonać ustalenia, czy teren wskazany jako droga przylegająca do nieruchomości został zaliczony do dróg publicznych w ww. trybie. W wyroku NSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 2016 r., I OSK 1104/14, wskazano: Do uznania za drogę publiczni} nie jest wystarczające. aby nieruchomość pełniła funkcję ciągu komunikacyjnego. nawet ogólnodostępnego. gdyż status drogi publicznej zdeterminowany jest formalnym zaliczeniem, w trybie u.d.p.. do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy Zgodnie z wyrokiem WSA w Bydgoszczy z 9 września 2015 r., II SA/Bd 344/15: Nie jest drogą publiczną w rozumieniu przepisów art. I i art. 2 u.d.p. droga, której nie został nadany status drogi wojewódzkiej, powiatowej ani gminnej. Zgodnie z postanowieniami u.d.p. drogą publiczną jest droga zaliczona do jednej z wymienionych kategorii dróg, z której może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem. Ponadto zgodnie z art. 8 u.d.p. drogi nie zaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych są drogami wewnętrznymi.
31 W dniu 18.05.2017r. strona uzyskała zaświadczenie Wójta Gminy [...] wskazujące, że ul. [...] nie została zaliczona do kategorii dróg publicznych, w rozumieniu ww. przepisów. W ocenie Skarżących fakt realizacji inwestycji na terenie drogi wewnętrznej nie uniemożliwia przeprowadzenia przez organy tzw. procedury naprawczej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Brak aktualnie tytułu prawnego do działki inwestycyjnej nie oznacza, że inwestor takiego tytułu nie uzyska w toku stosownego postępowania administracyjnego. Organy nie mogą a priori wykluczyć uzyskania takiego umożliwiającego legalizację istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego.
32 Umożliwienie legalizacji jest priorytetem ustawodawcy a nakaz rozbiórki najdalej dolegliwą sankcją, dlatego też stosując art. 51 ust. 1 pkt 1 należy rozważyć wszystkie inne możliwości prawne, aby nakaz rozbiórki był ostatecznością.
33 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
34 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
35 Kontroli Sądu w tej sprawie została poddana decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2017r., wydana po ponownym rozpatrzeniu odwołania [...] – uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z [...] maja 2015 r. nakazującą [...] rozbiórkę ogrodzenia posesji nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] na drodze publicznej (nr ew. [...]) i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawo budowlane nakazująca rozbiórkę ww. ogrodzenia.
36 Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
37 Kluczowe znaczenie dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia miała okoliczność, że kontrolowana decyzja zapadła po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 października 2016r. o sygnaturze akt VII SA/Wa 2548/15 uprzedniej decyzji [...] WINB
38 Należy mieć zatem na uwadze regulację zawartą w art. 153 p.p.s.a., na którą wprawdzie powołał się organ odwoławczy, niemniej do niej się nie zastosował. Zgodnie z powyższym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
39 Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w całości.
40 Dodać przy tym trzeba, że ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy - jedynie zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów - oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., II FSK 1328/10 - orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić także należy, że po uprawomocnieniu się orzeczenia, zawarte w nim stanowisko będzie wiążące nie tylko dla organów wymienionych w art. 153 p.p.s.a., bowiem po myśli art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jeżeli zatem strona doprowadzi do uprawomocnienia się danego wyroku, wówczas kwestie prawne w nim przesądzone i zawarte wskazania są wiążące dla organów administracyjnych orzekających w sprawie, tegoż sądu, jak i innych organów (por. wyrok NSA z 10 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1241/10 - orzeczenia.nsa.gov.pl).
41 Wskazania wymaga zatem, że w powołanym wyroku Sąd uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2015r. ([...]), miedzy innymi, z powodu nieuwzględnienia żony skarżącego [...] w postępowaniu administracyjnym jako współwłaścicielki działki [...] i współinwestorki opisanego ogrodzenia. Sąd wskazał, że [...] w tej sytuacji przysługuje jej interes prawny w odniesieniu do działań inwestycyjnych, wykraczających poza zakres zwykłego zarządu majątkiem współmałżonków. Sąd dodał
42 Z motywów przywołanego wyroku wynika zatem, że błędne było nie tylko pominięcie [...] jako strony tego postępowania, ale również nieuwzględnienie, że jako wspóinwestorka ogrodzenia, winna być również adresatem decyzji. Tymczasem organ odwoławczy ograniczył się do uwzględnienia skarżącej jako strony dopiero i wyłącznie na etapie postępowania drugoinstancyjnego, kierując zawiadomienie w trybie art. 10 k.p.a i doręczając zaskarżoną decyzję. Powyższe świadczy nie tylko o naruszeniu art. 153 p.p.s.a. wobec niezastosowania się organu do oceny prawnej przedstawionej w ww. wyroku, ale również o uchybieniu art. 15 k.p.a., to jest naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania. Zważywszy przy tym, że zobowiązanym do wykonania rozbiórki nadal pozostaje wyłącznie [...].
43 Ponadto, organ w ogóle nie odniósł się do wskazań Sądu w zakresie sprawdzenie faktycznego położenia ogrodzenia. Sąd zaznaczył, że w części opisowej do projektu zagospodarowania działki położonej przy ul. [...] nr [...] w [...] zatwierdzonego decyzją wójta gminy [...] z [...] lipca 1996 r. nr [...] (o warunkach zabudowy) wskazano, że na działce nr ew. [...] projektuje się ogrodzenie (...). Natomiast w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji przyjęto, że wg zatwierdzonego niniejszą decyzją projektu zagospodarowania działki ogrodzenie od ul [...] miało przebiegać w granicy między działką [...] i działką nr [...] stanowiącej teren pod drogę.
44 Niezależnie wskazania wymaga, jak już wyjaśniono na wstępie, że co do zasady, nie mogły być przedmiotem ponownej oceny Sądu orzekającego w niniejszej sprawie kwestie, co do których wypowiedział się już Sąd w uzasadnieniu powyższego wyroku. Sąd wskazał bowiem, że nie istnieją przesłanki, aby uznać ul. [...] za drogę prywatną, do której nie mają zastosowania przepisy ustawy o drogach publicznych. W skardze skarżący wskazał, że 18 maja 2017r. uzyskał zaświadczenie Wójta Gminy [...] , iż ul. [...] nie została zaliczona do dróg publicznych. Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na możliwość ewentualnej legalizacji ogrodzenia dopóki inwestorzy nie posiadają prawa do dysponowania częścią działki nr ew. [...] na cele budowlane.
45 Rzeczą organu odwoławczego przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zatem przeprowadzenie postepowania z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny prawnej Sądu, to jest z uwzględnieniem zasady wynikającej z art. 153 p.p.s.a. oraz art. 15 k.p.a. Organ zbada ponadto zakres pełnomocnictwa udzielonego [...] przez [...] i od poczynionych ustaleń uzależni jego udział w postępowaniu.
46 Z podanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylił zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
47 Rozstrzygnięcie oparto o art. 200 przywołanej ustawy.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 6
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 10
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 15
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 28
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 3)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 1)
- Prawo budowlane, art. 36a
- Prawo budowlane, art. 51
- Prawo budowlane, art. 52
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 153
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 170