Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2018 r., VII SA/Wa 1342/17

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2018 r., VII SA/Wa 1342/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Groński Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.) Sędzia WSA Mirosława Kowalska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2018 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, a także postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...]; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz B. S. kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. Nr [...] o odmowie wznowienia postępowania.

3 Rozstrzygnięcie to zostało wydane w następujących okolicznościach sprawy.

4 Starosta [...] decyzją z dnia [...] września 2016 r. Nr [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), udzielił Towarzystwu Budownictwa Społecznego "[...] " Sp. z o.o. pozwolenia na rozbiórkę budynków mieszkalno-usługowych na działkach nr ew. [...] i [...] obr. [...] w [...]. Decyzja została doręczona stronom postępowania, w tym A. J., właścicielowi działki sąsiedniej nr [...] (w dniu 19 września 2016 r.).

5 W dniu 20 września 2016 r. z prawa wglądu w akta sprawy skorzystał B. S., przedkładając akt notarialny (repertorium A nr [...]) z dnia 7 września 2016 r., którym A. J. na podstawie umowy darowizny darował bratu B. S. zabudowaną nieruchomość, stanowiącą działkę nr [...].

6 Pismem z dnia 30 września 2016 r. (data nadania) B. S. złożył odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2016 r.

7 Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność odwołania złożonego przez B. S. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2016 r., przyjmując, że odwołującemu nie przysługuje status strony postępowania, która mogłaby zainicjować kontrolę odwoławczą decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił jednocześnie, że B. S. może wystąpić do Starosty [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

8 Wnioskiem z dnia 27 grudnia 2016 r. B. S. zwrócił się do Starosty [...] o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] września 2016 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 147 § 1 k.p.a. Wnioskodawca wyjaśnił, że o przymiocie ostateczności decyzji Starosty [...] dowiedział się dopiero po doręczeniu postanowienia Wojewody [...], gdyż do tego momentu pozostawał w przekonaniu, że ww. decyzja nie była decyzją ostateczną, w szczególności wobec faktu złożenia od niej w terminie odwołania.

9 Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 2 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] września 2016 r. Powyższe rozstrzygnięcie wynikało ze stwierdzenia przez organ, że wnioskodawca uchybił miesięcznemu terminowi, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., ponieważ o wydaniu decyzji, stanowiącej przedmiot wniosku o wznowienie, dowiedział się w dniu 20 września 2016 r. W dniu tym wnioskodawca, za pośrednictwem swojego pełnomocnika, zapoznał się bowiem z aktami sprawy i wydaną decyzją. O wystąpieniu sytuacji "dowiedzenia się o wydaniu decyzji" dowodzi również wniesienie przez wnioskodawcę odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2016 r.

10 Na powyższe postanowienie B. S. złożył zażalenie.

11 Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2017 r.

12 W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda [...] wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. W myśl jednocześnie art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Jeżeli wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., organ administracji wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, o ile termin ten nie został przywrócony.

13 Odnosząc się do rozpatrywanego wniosku B. S. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] września 2016 r., organ wskazał, że został on nadany w dniu 27 grudnia 2017 r. Z dokumentacji sprawy wynika, że B. S. jest właścicielem działki nr [...], którą nabył w dniu 7 września 2016 r. W dniu 20 września 2016 r. w Starostwie Powiatowym w [...] stawiła się M. C. - pełnomocnik B. S. w celu zapoznania się z aktami sprawy oraz sporządzenia z nich notatek (art. 73 § 1 k.p.a.). W aktach organu I instancji znajdowała się decyzja Starosty [...] Nr [...], przez co bezsporny pozostaje fakt, że pełnomocnik B. S. zapoznała się w tym dniu również z ww. decyzją. A zatem dzień 20 września 2016 r. powinien być uznawany za dzień, w którym wnioskodawca dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Okoliczność, że decyzja nie miała przymiotu ostateczności, nie ma znaczenia, uwzględniając, że wniosek o wznowienie postępowania można złożyć również wobec decyzji, które nie mają przymiotu ostateczności. Odnosząc się zaś do kwestii poruszonej w zażaleniu dotyczącej treści postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. dotyczącej wskazania, że wnioskodawca może wystąpić do Starosty [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania na postawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., Wojewoda [...] stwierdził, że ww. treść stanowiła tylko informację. To, czy zachowany został termin do wniesienia powyższego wniosku nie było przedmiotem postępowania zakończonego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r.

14 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. złożył B. S., wnosząc o jego uchylenie, jak również uchylenie utrzymanego nim postanowienia organu I instancji.

15 Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie:

16 1) art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 w zw. z art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną w stanie faktycznym sprawy polegającym na przyjęciu, że nastąpiło uchybienie miesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania od daty, w którym decyzja Starosty [...] Nr [...] stała się ostateczna, o czym pełnomocnik skarżącego dowiedział się dopiero w dacie doręczenia postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r.;

17 2) art. 9, art. 8, art. 11, art. 110 w zw. z art. 126 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierespektowanie w stanie faktycznym sprawy własnego stanowiska wyrażonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2016 r., w którym Wojewoda [...] wprost wskazał, że skarżący może złożyć podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jeżeli bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, co oczywiście ma miejsce w sytuacji, gdy skarżącemu do chwili obecnej, nie z jego winy, nie została doręczona decyzja Starosty [...] Nr [...];

18 3) art. 9, art. 8, art. 11 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy polegające na uchybieniu zasadzie informowania stron, co przejawiło się w tym, że skoro Starosta [...], otrzymując odwołanie skarżącego od decyzji Starosty [...] Nr [...] w dniu [...] października 2016 r. (data nadania odwołania 30 września 2016 r.) wraz z aktem notarialnym, powinien poinformować skarżącego o możliwości i podstawie prawnej wznowienia postępowania oraz terminie złożenia podania (jak uczynił to Wojewoda [...] w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2016 r., w którym wprost wskazał, że skarżący B. S. może złożyć podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), skoro Skarżącemu nie z jego winy do chwili obecnej nie została doręczona decyzja Starosty [...] Nr [...];

19 4) art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy polegające na niepodjęciu z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;

20 5) art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w stanie fatycznym sprawy z uwagi na to, że postanowienie Starosty [...] zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

21 W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w treści zaskarżonego postanowienia.

22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

23 Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem Sąd kontrolując zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji stwierdził mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia prawa procesowego w zakresie wymogów prawidłowego ustalenia, wyjaśnienia oraz rozważenia stanu prawnego i faktycznego związanego z zachowaniem przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

24 Podstawę prawną poddanego kontroli Sądu postanowienia stanowił art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., który nakazuje wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jednocześnie art. 148 § 2 w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. stanowi, że jednomiesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

25 Na tle powyższej regulacji w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. faktu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi ta informacja (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2006 r. sygn. II OSK 622/05, ONSAiWSA 2006, nr 5, poz. 133). Powyższy wniosek interpretacyjny pozostawał zgodny ze stanowiskiem sformułowanym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wobec czego w tym zakresie dokonana przez organ wykładnia art. 148 § 2 k.p.a. nie budzi zastrzeżeń. Ocena ta nie przenosi się jednak na dalszą część rozważań interpretacyjnych, na jakich się oparł Wojewoda [...] w swoim postanowieniu. W wyroku z dnia 24 lutego 2011 r. sygn. II OSK 1113/10, ONSAiWSA z 2011 r. nr 6, poz. 131, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził bowiem, że rozważając kwestię początku biegu jednomiesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., należy mieć na uwadze, że wznowienie postępowania w myśl art. 145 § 1 k.p.a. może nastąpić wyłącznie w spawie zakończonej decyzją ostateczną. To oznacza, że podanie o wznowienie postępowania może być skutecznie wniesione najwcześniej w pierwszym dniu po dacie, w której decyzja stała się ostateczna. W żadnym więc wypadku bieg terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. nie może się rozpocząć przed ostatecznym zakończeniem zwykłego postępowania administracyjnego. To ostatnie zastrzeżenie w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest jednolicie akceptowane (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2017 r. sygn. II OSK 1061/15; wyrok NSA z dnia 30 września 2016 r. sygn. I OSK 1152/16) i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w całości go aprobuje.

26 Konsekwencją takiego kierunku wykładni jest uznanie, że decyzją o jakiej mowa w art. 148 § 2 k.p.a. może być tylko taka decyzja, której służy przymiot ostateczności. Bieg jednomiesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania przez stronę w nim pominiętą rozpoczyna się w dniu, w którym strona ta dowiedziała się o decyzji mającej przymiot ostatecznego rozstrzygnięcia (art. 16 § 1 k.p.a.). Wyrażenie "dowiedziała się o decyzji mającej przymiot ostatecznego rozstrzygnięcia" należy rozumieć jako równoważne ustaleniu, że w określonym dniu strona posiadła informację o wydaniu i treści rozstrzygnięcia, od którego w administracyjnym toku instancji nie przysługuje jej już odwołanie.

27 Zdaniem Sądu, ustalenie to powinno mieć charakter funkcjonalny, przez co powinno swoim przedmiotem obejmować równocześnie nie tylko okoliczność zapoznania się przez stronę z informacją o wydaniu decyzji, ale również wiedzę strony o statusie prawnym tejże decyzji, a więc informację, że decyzja ta ma charakter rozstrzygnięcia ostatecznego. Jeżeli z określonych powodów wiedza posiadana przez stronę żądającą wznowienia postępowania nie łączy się z uznaniem, że kwestionowane postępowanie, w którym ta strona nie brała udziału, zakończyło się wydaniem decyzji, której przysługuje przymiot ostateczności, gdyż informacja przesądzająca tę kwestię (m.in. wskutek określonego zdarzenia procesowego) dotarła do strony w terminie późniejszym, tenże termin powinien być traktowany jako termin początkowy w znaczeniu przyjętym w art. 148 § 2 k.p.a.

28 Podkreślenia wymaga, że regulacja prawna odnosząca się do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ma charakter gwarancyjny, wobec czego jej konstrukcja musi być interpretowana w sposób, który będzie umożliwiał stronie żądającej dopuszczenia do postępowania, realne skorzystanie z instrumentów procesowych nakierowanych na weryfikację decyzji administracyjnej, tj. odwołania (art. 127 § 1 k.p.a.) i wniosku o wznowienie postępowania (art. 147 k.p.a.).

29 Sąd zauważa, strona pominięta w postępowaniu przez organ I instancji ma prawo złożyć odwołanie, niemniej limituje ją w tym względzie termin na złożenie odwołania przewidziany dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono. Po upływie tego terminu stronie pominiętej przysługuje jedynie wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wskazywana niekonkurencyjność powyższych trybów może skutkować tym, że pominięta strona, uznając, iż może skutecznie złożyć odwołanie, z tym środkiem odwoławczym wystąpi, pomimo że w dacie jego wniesienia zaskarżona decyzja, czego strona nie była świadoma, nabrała już przymiotu ostateczności. W takim przypadku, na wniosek strony, złożone przez nią odwołanie, zdaniem Sądu, powinno podlegać konwersji i przekształcić się w podanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W sytuacji natomiast, gdy organ odwoławczy orzekł o niedopuszczalności odwołania złożonego przez stronę pominiętą (art. 134 k.p.a.), przysługujące jej uprawnienie obejmuje żądanie wznowienia postępowania, z którym strona może skutecznie wystąpić w terminie miesiąca od dnia doręczenia jej ww. postanowienia. Jego doręczenie należy bowiem w tym przypadku traktować jako urzędowe zawiadomienie strony o tym, że kwestionowane przez nią postępowanie administracyjne zostało zakończone i weryfikacja kończącej to postępowanie decyzji ostatecznej może nastąpić wyłącznie poprzez wystąpienie przez stronę, której odwołanie było niedopuszczalne, z nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).

30 Przenosząc powyższe wyjaśnienia na grunt rozpoznawanej sprawy, w całości należy podzielić zarzuty sformułowane w skardze odnośnie do wadliwego uznania, iż wniosek o wznowienie postępowania skarżący złożył z uchybieniem terminu, albowiem powinien on być liczony – jak wadliwie uznał Wojewoda [...] - od dnia (20 września 2016 r.), w którym pełnomocnik skarżącego zapoznał się z aktami sprawy. W tym zakresie skarżący trafnie zarzucił organowi odwoławczemu dopuszczenie się błędnej wykładni art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W kontrolowanej sprawie niespornym pozostawało to, że przedmiotem wniosku o wznowienie było postępowanie zakończone decyzją Starosty [...] z dnia [...] września 2016 r., od której skarżący złożył odwołanie. Co do skuteczności złożonego odwołania organ odwoławczy wypowiedział się w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2016 r. Sąd zauważa, że dopiero doręczenie ww. postanowienia mogło otwierać skarżącemu prawo do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania, gdyż dopiero w dacie wyznaczonej doręczeniem postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, jak to wynika z przedstawionych wcześniej rozważań, skarżący jako podmiot nie biorący udziału w postępowaniu uzyskał wiążącą go informację o statusie prawnym podważanego rozstrzygnięcia.

31 Dopiero doręczenie ww. postanowienia ukształtowało zakres uprawnień procesowych skarżącego i przesądziło o możliwości skorzystania ze nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Z tego względu odrzucić należy pogląd organu, w zakresie w jakim wskazywał on, że bez znaczenia dla kwestii rozpoczęcia we wrześniu 2016 r. biegu terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania pozostawało to, iż organ odwoławczy do grudnia 2016 r. nie wydał w sprawie rozstrzygnięcia stwierdzającego niedopuszczalność złożenia przez B. S. odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2016 r.

32 Zamieszczone w treści zaskarżonego postanowienia twierdzenie, zgodnie z którym wniosek o wznowienie postępowania może zostać złożony również wobec decyzji, która nie ma przymiotu ostateczności jest poprawne, ale tylko w sytuacji, w której przyjmiemy, że wnioskodawca ma świadomość, iż żąda wznowienia postępowania zakończonego decyzją nieostateczną, a pomimo tego chce na drodze procesowej uzyskać od organu wiążące stanowisko, stając się adresatem postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania z przyczyn przedmiotowych. W rozpatrywanej sprawie skarżący niewątpliwie nie miał takiej intencji.

33 Oparcie się przez organ odwoławczy na powyższym twierdzeniu, w sytuacji, gdy skarżący w terminie zainicjował postępowanie odwoławcze jest całkowicie chybione. Ocenienie przez organ sytuacji procesowej, w jakiej znalazł się skarżący, przez pryzmat owej "dopuszczalności podjęcia czynności niedopuszczalnej" narusza tym samym w sposób oczywisty wskazane przez skarżącego zasady ogólne postępowania administracyjnego (art. 7, art. 8 , art. 9, art. 11 k.p.a.), albowiem opiera się na niedającym się zaakceptować przypisaniu skarżącemu przez organ woli podjęcia działań procesowych ze swojej istoty nieskutecznych.

34 Korzystając z przyznanej kompetencji, o której mowa w art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., Sąd swoim rozstrzygnięciem objął nie tylko zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. oraz postanowienie Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., ale również postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania B. S. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2016 r.

35 Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla jej końcowego jej załatwienia.

36 Usunięte postanowienie z [...] grudnia 2016 r. zostało podjęte w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Pojęcie "sprawy" w znaczeniu przyjętym w art. 135 p.p.s.a. nie ma bowiem charakteru tożsamego do "sprawy administracyjnej", ale jest od niej szersze, gdyż obejmuje wszelkie postępowania i wydane w nich rozstrzygnięcia, niezależnie czy były zaskarżalne, które poprzedzając zaskarżony akt, warunkowały dokonaną w nim konkretyzację stosunku prawnego podlegającego rozstrzygnięciu (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2015 r. sygn. II OSK 2330/13; wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. I OSK 181/12). W sprawie niewątpliwym pozostaje fakt, że żądanie przez skarżącego wznowienia postępowania miało swoje źródło w stwierdzeniu postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. niedopuszczalności odwołania skarżącego od decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2016 r. W kontekście art. 135 p.p.s.a. ocena prawidłowości tego postanowienia ma wpływ nie tylko na dopuszczalność, ale również zasadność wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o wznowienie postępowania.

37 W niniejszym postępowaniu należało zakwestionować legalność wskazanego aktu, albowiem Wojewoda [...] nie miał podstaw, by stwierdzić niedopuszczalność odwołania złożonego przez skarżącego, która miała wynikać, zdaniem organu z braku możliwości uznawania go za stronę postępowania prowadzonego w sprawie rozbiórki budynków mieszkalno-usługowych na działkach nr ew. [...] i [...] obr. [...] w [...]. Należy zauważyć, że skarżący wskutek zawarcia umowy darowizny w dniu 7 września 2016 r. nie stał się nową stroną postępowania toczącego przed organem administracji architektoniczno-budowlanej, ale z mocy prawa w trybie następstwa prawnego (art. 30 § 4 k.p.a.) wstąpił w prawa i obowiązki, które dotąd przysługiwały jako stronie poprzedniemu właścicielowi (A. J.). Konstrukcja następstwa prawnego decydowała o tym, że wnosząc w dniu 30 września 2016 r. odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2016 r. skarżący posiadał legitymację procesową do zaskarżenia decyzji organu I instancji wynikającą z uznawania jego poprzednika za stronę w sprawie. Niewątpliwym również pozostaje, że skarżący zachował termin określony w art. 129 § 2 k.p.a., albowiem w stosunku do niego termin początkowy do złożenia odwołania wyznaczała data doręczenia decyzji organu I instancji poprzedniemu właścicielowi uznawanemu błędnie przez tenże organ w dacie rozstrzygania w dalszym ciągu za stronę postępowania (19 września 2016 r.). Powyższe oznacza, że brak było podstaw do wydania przez organ odwoławczy postanowienia wskazanego w art. 134 k.p.a., gdyż oceniany przez Wojewodę [...] środek odwoławczy został złożony przez stronę do tego legitymowaną, jak również dochowała ona terminu do jego wniesienia.

38 Podsumowując przebieg postępowania w rozpatrywanej sprawie należy zaakcentować, iż sekwencja wydanych w sprawie nieprawidłowych rozstrzygnięć - postanowienia z dnia [...] grudnia 2016 r. stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, postanowień z [...] stycznia 2017 r. Starosty [...] oraz Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania istotnie narusza wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa. W orzecznictwie sądowym za naruszające zasadę zaufania obywateli do organów państwa uznaje się między innymi takie działania organów administracji publicznej, które uniemożliwiają realizację rzeczywistej woli stron w sytuacji, gdy prawnie mogła ona być spełniona. W sprawie Wojewoda [...] nie dość, że [...] grudnia 2016 r. wydał nieprawidłowe rozstrzygnięcie w kwestii złożonego odwołania – odmawiając skarżącemu przymiotu strony, to pouczył skarżącego (którego nie uznawał za stronę postępowania) o możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania, przy czym z uwagi na datę wydania ww. postanowienia termin o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. w ocenie Wojewody (uzasadnienie postanowienia z dnia [...] kwietnia 2017 r.) został już przekroczony.

39 Mając na uwadze dalszy tok postępowania, należy wskazać, że podważenie legalności nie tylko zaskarżonych postanowień wydanych w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, ale również postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. powoduje, że ponownie rozpoznając sprawę, organ (Wojewoda [...]) powinien mieć na uwadze okoliczność, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] września 2016 r. nie nabyła przymiotu ostateczności, albowiem postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem skarżącego (pismo z dnia 30 września 2016 r.) nie zostało przez organ odwoławczy zakończone jednym z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 § 1 i 2 k.p.a. Przywołana wyżej niekonkurencyjność trybów odwoławczego i wznowienia postępowania decyduje równocześnie o tym, że wskutek wydanego orzeczenia Sądu odrębnie organ odwoławczy powinien rozpoznać odwołanie skarżącego od decyzji z dnia [...] września 2016 r., natomiast przedmiotem odrębnego aktu powinno być procesowe ustosunkowanie się przez organ właściwy (art. 150 § 1 k.p.a.) do zgłoszonego wniosku o wznowienie postępowania. Wniosek z dnia 27 grudnia 2016 r. powinien zostać przez organ formalnie rozpatrzony, chyba że przestanie być przez skarżącego popierany (cofnięcie wniosku) z uwagi na świadomość, iż po uprawomocnieniu się orzeczenia jego żądanie będzie dotyczyło postępowania niezakończonego decyzją ostateczną.

40 Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjmując, że sprawa nie została należycie rozpatrzona, a objęte oceną postanowienia wydane na podstawie art. 134 oraz art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 2 k.p.a. naruszały przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

41 W kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).