Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2013 r., VII SA/Wa 1180/13
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2013 r., VII SA/Wa 1180/13
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2013 r. sprawy ze [...] S.A. [...] w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej kładki dla pieszych skargę oddala.
Uzasadnienie
2 Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem znak: [...] wydanym w dniu [...] marca 2013 r. na podst. art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy postanowienie nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 81c ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
3 W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ odwoławczy podał, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., zakazał [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...] użytkowania kładki dla pieszych zlokalizowanej nad torami linii kolejowej nr [...] w km 8,507 w [...], łączącej ulicę [...] z ulicą [...], usytuowanej na działkach nr [...] i [...] obręb [...] oraz nakazał usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym tejże kładki, w terminie do 30 września 2011 r., poprzez:
4 1) wymianę belki najazdowej od strony PRK i zniszczonych, pojedynczych desek pomostu oraz naprawienie przytwierdzenia pozostałych desek do belek pomost;
5 2) naprawę uszkodzonych połączeń dwóch słupków balustrad z blachami węzłowymi konstrukcji nośnej w okolicy osłon przeciwporażeniowych od strony [...]. Połączenia przy pozostałych słupkach wzmocnić,
6 3) uzupełnienie brakujących elementów wypełnienia balustrad oraz podwyższenie ich do wysokości 1,3 m w stosunku do poziomu nawierzchni pomostu,
7 4) wygrodzenie dojścia do kładki w sposób uniemożliwiający poruszanie się po niej pojazdów samochodowych lecz umożliwiający odbywanie się ruchu pieszego, np. za pomocą żelbetowych barier drogowych ustawionych przed wejściami po obu stronach obiektu.
8 Zobowiązana, nie kwestionując potrzeby remontu kładki, wniosła odwołanie od ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego argumentując, że nie jest stroną w sprawie, w związku z czym nie jest podmiotem właściwym do wykonania obowiązku.
9 Po rozpatrzeniu odwołania, Główny Inspektor nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...], utrzymał w mocy ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2012 r, sygn. Akt VII SA/Wa 2431/11, uchylił ww. decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
11 W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, żę przedmiotowa kładka dla pieszych będąca budowlą kolejową – kolejowym obiektem inżynieryjnym winna być utrzymana i użytkowana zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane przez zarządcę – przedsiębiorstwo [...] S.A. Biorąc pod uwagę ocenę prawną organu powołując treśc art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podkreślił, że organy orzekające w sprawie sa związane oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku. Sądu.
12 Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka akcyjna [...] w [...]. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia skarżąca zarzuciła organowi:
13 1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błedną wykładnię t.j. : przepisu art. 81 c ust.2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U z 2010 r. Nr 243,poz. 1623 z późn. zm.) w związku z przepisem art. 15 ust.l, art. 17 ust.l ustawy z dnia 09 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego " Polskie Koleje Państwowe" ( Dz. U Nr 84, poz. 948 z późn. zm.), przepisu art. 5 ust.l ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym ( Dz. U z 2007 r" Nr 16 ,poz.94 z późn. zm.) w związku z § 11, §48, §102 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie ( Dz. U Nr 151, poz., 987) przez błędne przyjęcie, że kładka w [...], łącząca ulicę [...] z ulicą [...], usytuowana na działkach nr [...] i nr [...], nad linią kolejową nr [...], jest budowlą kolejową- kolejowym obiektem inżynieryjnym, a skarżący jest jej zarządcą, w związku z czym zachodzą przesłanki nałożenia na skarżącego obowiązku dostarczenia oceny technicznej kładki, mimo, iż przedmiotowa kładka nigdy nie została skarżącemu przekazana przez [...]S.A w [...],
14 2) błędne przyjęcie, że przedmiotowa kładka nie jest drogowym obiektem inżynierskim w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U z 2013 r., poz. 260), w związku § 1 ust. 2 , § 3 pkt 1 i pkt 10 b Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie (Dz. U Nr 63, poz. 735 z późn.zm.),
15 3) naruszenie przepisów prawa procesowego- przepisu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U z 2013 r., poz. 267)), przez błędne uznanie, że skarżącemu przysługuje przymiot strony niniejszego postępowania.
16 W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty podane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
18 Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, j Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art,145 § 1pkt1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.). Badając pod tym względem zaskarżone Sąd uznał, że skargę należało oddalić, gdyż postanowienie nie narusza ono prawa.
19 Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie nałożenia na [...] S.A. Zakład Linii Kolejowych w [...] obowiązku dostarczenia oceny technicznej kładki dla pieszych łaczącej ulicę [...] z ulicą [...] na działkach nr [...] i [...] nad torami linii kolejowej nr [...] w km. 8.507. Podstawą materialno-prawną kontrolowanego postanowienia jest art. 81c ust 2 w zw. z art. 62 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm ). Zgodnie z art. 81 c ust. 2 ustawy organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Stosownie natomiast do treści art. 62 ust. 3 ustawy właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Wskazać należy, iż przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego określa przesłanki stosowania tego przepisu, stanowiąc, że nałożenie w drodze postanowienia obowiązku dostarczenia przez osoby wymienione w ust. 1 odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz może być dokonane wówczas, jeżeli istnieje uzasadniona wątpliwość co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych a także stanu technicznego obiektu budowlanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 października 2005 r. OSK 816/04 niepubl.). Wydanie postanowienia na podst. art. 81c ust. 2 ww. ustawy ma charakter dowodowy co oznacza, że postępowanie w którym jest ono podejmowane stanowi część innego juz toczącego się postępowania przewidzianego w ustawie Prawo budowlane, bądź jest elementem wyjasnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania.
20 Adresatem obowiązku nakładanego na podst. art. 81c ust. 2 mogą być tylko podmioty wymienione w ust. 1 – tj. uczestnicy procesu budowlanego albo właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.
21 W rozpoznawanej sprawie postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. zostało wydane w toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego kładki dla pieszych nad torami kolejowymi nr [...] w [...] – prowadzonym ponownie po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem wydanym dnia 3 kwietnia 2012 r. w sprawie sygn. Akt VII SA/WA 2431/11 decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazującej przedsiebiorstwu [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...] usunięcie w określonym terminie złego stanu technicznego kładki poprzez wykonanie określonych robót.
22 W uzasadnieniu wyroku Sąd jednoznacznie stwierdził, iż przedmiotowa kładka dla pieszych usytuowana na działkach nr [...] i [...], nad torami linii kolejowej nr [...] łacząca ulicę [...] z ulicą [...] w [...] stanowi budowlę kolejową w ramach nadziemnego przejścia dla pieszych w rozumieniu przepisu § 3 pkt 1 rozporzadzenia Ministra Transportu i Godpodarki Morskiej z dnia 10 wrzesnia 1998 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (DZ. U. Nr 151 poz. 987), położoną na gruncie wchodzącym w skład linii kolejowej będącej częścią infrastruktury kolejowej.
23 Sąd stwierdził jednoznacznie uchylając decyzję wydana na podst. art. 66 Prawa budowlanego, że “z uwagi na zarządzanie, tj. utrzymywanie w należytym stanie przedmiotu objętego zaskarżoną decyzją przez [...] S.A. z mocy ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji (art. 15) w związku z ustawą o transporcie kolejowym (art. 4 i 5) oraz uwagi na treść art. 66 Prawa budowlanego dającego podstawę do nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie oraz w związku z treścią art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego określającego obowiązek utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym wg. spełnienia zasad w nim opisanych należy uznać, że podmiotem zobowiązanym do wykonania tych czynności powinno być wyłącznie przedsiębiorstwo [...] S.A Wynika to z treści wymienionych szczególnych przepisów prawnych. Nie bez znaczenia dla sprawy jest fakt, iż przepisy dotyczące zarządu kolei zostały wydane w ramach regulacji ustawowej, której celem było uporządkowanie spraw dotyczących kolei Są to sprawy o znaczeniu strategicznym. Dotyczą Spółek Skarbu Państwa, dotyczą działań tych spółek obejmujących swym zasięgiem terytorium całego kraju Ustawodawca w sposób jednoznaczny ustanowił nową Spółkę [...]S.A., której powierzył wymieniony zarząd kolei. Zatem celowość tego działania ustawodawcy nie może uchodzić uwadze przy nakładaniu obowiązków dotyczących objętych zarządem tej Spółki".
24 Powyższa ocena prawna wyrażona w wyroku Sądu – zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi – wiążą ten Sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania było przedmiotem zaskarżenia.
25 Z powyższego przepisu wynika wprost, że ilekroć dana sprawa jest przedmiotem rozpoznania przez sąd lub organ, jest on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy.
26 W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (tak NSA w wyroku z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt il GSK 2101/11). W wyniku wydania wyroku o charakterze kasacyjnym sprawa wraca do stadium postępowania przed organem administracyjnym. Oznacza to obowiązek powtórnego rozpoznania tej sprawy przez ten organ i wydania decyzji, z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w wyroku. Podkreślenia wymaga, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku (zob. wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10. LEX 745376).
27 Z tych wzgldów kontrolując zaskarżone postanowuienie Sąd był związany jednoznaczną ocenę prawną dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r.
28 Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w senstencji wyroku.