Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2013 r., VIII SA/Wa 957/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2013 r., VIII SA/Wa 957/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2013 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Uzasadnienie

2 Decyzją znak [...] z dnia [...] października 2012 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. (dalej: "Burmistrz", "organ I instancji"), działając m. in. na podstawie art. 17 ust. 1, art. 20, art. 23 ust. 1 – 3, ust. 4 pkt 4 i ust. 5, art. 25 ust. 1 i 3, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm., zwana dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa), orzekł o odmowie przyznania W. S. (skarżącemu) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad matką L. S.

3 Organ I instancji wskazał, że wnioskiem z [...] września 2012 r. skarżący wniósł o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką L. S. Z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. z [...] sierpnia 2012 r. wynika, że matka skarżącego legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Powyższa okoliczność skutkuje uznaniem, że skarżący nie spełnia ustawowych przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych do przyznania przedmiotowego świadczenia, gdyż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności, łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

4 W odwołaniu wniesionym na powołane rozstrzygnięcie skarżący wniósł o zmianę decyzji. Wskazał, że obowiązujące w tym zakresie przepisy dają mu prawo do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Podał, iż posiada staż ubezpieczeniowy 31 lat pracy, z pracy musiał zrezygnować, by podjąć opiekę nad starszą, schorowaną matką, która ma [...] lata, jest po operacji usunięcia lewej [...] oraz po dwóch operacjach na [...]. Leczy się także na [...], [...], [...], [...], często [...], konieczna jest więc jej pomoc drugiej osoby. Kontakt z matką jest utrudniony, nie myśli ona logicznie, ma [...] i [...], nie radzi sobie z braniem leków.

5 Decyzją znak [...] z dnia [...] października 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy"), biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium wskazało, iż podstawą przyznania przedmiotowego świadczenia jest łączne spełnienie wszystkich przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 5 ww. ustawy. Wedle tych przepisów świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobie zobowiązanej do alimentacji, która rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy opieki społecznej orzekające w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie są uprawnione do samodzielnego określania stanu zdrowia osób, które wymagają opieki. Do podejmowania decyzji o zaliczeniu danej osoby do osób ze stopniem niepełnosprawności zostały powołane zespoły d/s orzekania o niepełnosprawności i ich orzeczenia w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego są dla organu administracji wiążące.

6 Kolegium stwierdziło, iż matka skarżącego nie jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, bowiem orzeczeniem z [...] sierpnia 2012 r. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. zaliczył ją do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Powyższe uniemożliwia przyznanie skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego.

7 Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że decyzje w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego nie są decyzjami uznaniowymi. Organy orzekające w sprawie nie mogą wziąć pod uwagę innych okoliczności niż wynikające z przepisów prawa. Skoro prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje osobie podejmującej się sprawowania opieki po spełnieniu łącznie wszystkich przesłanek ustawowych, to brak którejkolwiek przesłanki uniemożliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził zasadność podjętej przez organ I instancji decyzji.

8 W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie skarżący powtórzył argumenty podnoszone w toku postępowania odwoławczego. Wskazał ponadto, że ustalenia organów w zakresie stopnia niepełnosprawności jego matki, a w konsekwencji przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego są błędne. Z pkt 6 i 7 orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynikają bowiem wskazania do korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe, inne placówki oraz częściowe wskazania konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

9 Odpowiadając na skargę, Kolegium podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

11 Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej podniesione.

12 Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

13 o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

14 W pierwszej kolejności wskazać należy, że kontrola legalności objętej skargą decyzji musi rozpocząć się od ustalenia, czy zaskarżony akt nie jest obciążony wadami nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa.

15 Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2012 r. jest obciążona wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, bowiem rażąco narusza prawo.

16 Wymaga podkreślenia, iż decyzja administracyjna, oprócz spełnienia wymogów co do sposobu jej podejmowania, musi spełniać wymogi przewidziane art. 107 § 1 Kpa. Do wymogów takich należy umieszczenie na niej podpisów wszystkich osób, które brały udział w jej wydaniu. Decyzja Kolegium, jako organu kolegialnego, stanowi wyraz woli członków składu orzekającego, którzy tworząc całość są nie tylko upoważnieni, ale i zobowiązani do jej podpisania (por. wyrok WSA w Warszawie sygn. I SA/Wa 1235/04, Lex 192956). Stosownie bowiem do art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856), orzeczenia kolegium podpisują wszyscy członkowie składu nie wyłączając przegłosowanego. A zatem decyzja taka powinna być podpisana wyłącznie przez osoby, które stanowiły skład orzekający w rozpoznawanej sprawie (por. również wyrok NSA z dnia 31 stycznia 1991 r., SA/Kr 1304/90, ONSA 1991, nr 1, poz. 18). Decyzja podpisana przez inne osoby lub przez niektórych tylko członków składu orzekającego rażąco narusza prawo (art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 107 § 1 Kpa).

17 W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy rażąco naruszył przytoczone wyżej przepisy prawa, bowiem zaskarżona decyzja sygnowana została podpisem osoby, która nie była w składzie orzekającym. Sąd stwierdza, iż M. K., podpisując przedmiotowe rozstrzygnięcie jako członek samorządowego kolegium odwoławczego, nie był do tego uprawniony, gdyż nie został ani wyznaczony do rozpoznania sprawy, ani wymieniony w składzie orzekającym widniejącym w osnowie kontrolowanej decyzji.

18 Wobec stwierdzenia nieważności decyzji ze wskazanych wyżej powodów, Sąd nie odnosił się do merytorycznych zarzutów skargi.

19 Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.