Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2017 r., VIII SA/Wa 810/17

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2017 r., VIII SA/Wa 810/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Leszek Kobylski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi "C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.

Uzasadnienie

2 1. Postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze

3 w R. (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu zażalenia [...] Sp. z o. o. z siedzibą w R. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta R. (dalej: "organ egzekucyjny" lub "Prezydent R.")

4 z [...] lipca 2017 r. Przedmiotem tych postanowień były zarzuty skarżącej zgłoszone

5 w postępowaniu egzekucyjnym. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia SKO wskazało m. in. przepisy 33 § 1 pkt 1 oraz art. 34 § 4 ustawy z 17 czerwca 1966 r.

6 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201; dalej: "upea"), a także art.138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej: "kpa").

7 2. Stan faktyczny i przebieg postępowania administracyjnego.

8 2.1. Prezydent R. prowadził wobec Spółki postępowanie egzekucyjne,

9 na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego o stosownym numerze, obejmującego należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie stosownej opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania. Należący do skarżącej pojazd

10 (nr rej. [...]) był bowiem zaparkowany bez uiszczenia opłaty za parkowanie ([...] stycznia 2013 r. o godz. [...], ul. S. w R.).

11 Pismem z [...] maja 2017 r. Spółka zgłosiła zarzuty przeciwegzekucyjne wymienione w treści art. 33 § 1 pkt 1 upea (nieistnienie obowiązku). Występując

12 o wstrzymanie prowadzonej egzekucji i skierowanie skargi do organu odwoławczego wskazała, że należący do niej pojazd był zaparkowany przed znakiem D – 44,

13 co wynika wprost z załączonej dokumentacji fotograficznej.

14 2.2. Postanowieniem z [...] lipca 2017 r. organ egzekucyjny uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione, na podstawie art. 34 § 4 upea. Wyjaśnił, że w świetle przepisów art. 13f ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.; dalej: "udp"), a także § 2 ust. 4 i § 3 ust. 2 regulaminu funkcjonowania strefy płatnego parkowania, stanowiącego załącznik nr 2 do uchwały Rady Miejskiej

15 w R. z [...] września 2012 r. nr [...] w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych

16 na drogach publicznych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat, a także uchwały z 31 sierpnia 2015 r. nr 180/2015 wskazał, że co do zasady zawiadomienie o nieopłaconym postoju stanowi dowód

17 w sprawie co do tego, że w konkretnym dniu i godzinie odnotowano w strefie płatnego parkowania obecność tego pojazdu bez uiszczenia opłaty za parkowanie. Zauważył również, że jak wynika z zapisów ww. uchwały (§ 1 ust. 1) opłata za parkowanie pojazdów samochodowych obowiązuje w każdym miejscu SPPN, na całym pasie drogowym danej ulicy. Stąd zarzut, że należący do Spółki pojazd był zaparkowany

18 za znakiem D-44 uznał za chybiony. Dodał, że z załączonej dokumentacji fotograficznej wynika, iż w szybie samochodu jest odbicie znaku D -18 z tabliczką T – 30.

19 2.3. W zażaleniu na to postanowienie, wnosząc o umorzenie postępowania, skarżąca podtrzymała dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie. Dodała, że fakt parkowania pojazdu nie został należycie udokumentowany (brak fotografii). Wskazała także na złe oznakowanie podnosząc, że oprócz regulaminu parkowania obowiązują znaki D – 44 i D – 45. Za nieuprawnione uznała przy tym powołanie się przez organ

20 na uchwałę z 31 sierpnia 2015 r. zmieniającą uchwałę z 24 września 2012 r.

21 2.4. Kolegium zaskarżonym w sprawie postanowieniem z 31 sierpnia 2017 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta R. Przedstawiło przebieg postępowania w sprawie i wskazało, że przedmiotem sporu w realiach rozpoznawanej sprawy jest ocena zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 upea w prowadzonym wobec Spółki postępowaniu egzekucyjnym zarzutów (nieistnienie obowiązku), które organ egzekucyjny w świetle art. 34 § 4 upea uznał za nieuzasadnione.

22 Podzielając takie stanowisko SKO wskazało, że organ egzekucyjny powołując się m. in. na treść § 1 ust. 1 ww. wyżej uchwały nr [...] Rady Miejskiej w R. prawidłowo przyjął, że należący do Spółki pojazd był parkowany w SPPN. Spółka zobowiązana była zatem do uiszczenia stosownej opłaty. Zdaniem Kolegium, dopóki wymienione przepisy nie zostaną wyeliminowane z obrotu prawnego, zarządca drogi uprawniony jest do pobierania opłat parkingowych, a w razie ich nieuiszczenia, także opłat dodatkowych. Dodało, że uchwały Rady Miejskiej w R., w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat, są aktami prawa miejscowego i stanowią źródło prawa na terenie R. Uchwała nr [...] z [...] sierpnia 2015 r. znajduje się w obrocie prawnym, zaś uchwała nr [...] znajdowała się w obrocie prawnym do czasu wejścia w życie uchwały nr [...] i miała zastosowanie w dacie parkowania przez Spółkę pojazdu bez uiszczonej opłaty.

23 W przypadku Spółki pracownik strefy płatnego parkowania stwierdził brak biletu parkingowego umieszczonego wewnątrz pojazdu w sposób opisany w regulaminie funkcjonowania strefy. W związku z tym zarzut o braku udokumentowania faktu parkowania pojazdu Kolegium uznało za nieuzasadniony. Dokumentacja fotograficzna, jest dowodem pomocniczym i jako jedyna nie może być podstawą rozstrzygnięcia. Podstawowym dowodem jest stwierdzenie faktu parkowania przez uprawnionego pracownika strefy i sporządzone przez niego wezwanie. Tym samym wszystkie zarzuty zażalenia SKO uznało za niezasadne.

24 3. Postępowanie sądowe.

25 3.1. Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodziła się Spółka. Pismem z [...] września 2017 r. wniosła zatem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd" lub "WSA"). W skardze, która ma charakter opisowy, wystąpiła o uchylenie postanowień organów obu instancji.

26 Wskazała, że uchwała Rady Miejskiej nie może być sprzeczna z przepisami (ustawami) wyższego rzędu, tj. postanowieniami rozporządzenia Ministrów Infrastruktury Spraw Wewnętrznych z 31 lipca 2017 r., w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 170, poz. 1393 ze zm.) oraz ustawą o drogach publicznych, jak wynika z wyroku WSA w Gliwicach (sygn. akt I SA/Gl 228/16).

27 Wyjaśniła, że pojazd należący do Spółki zaparkowany był na ul. [...], przed znakiem D-18, jak twierdzi Miejski Zarząd Dróg i Komunikacji, który fakt ten udokumentował zdjęciem z odbitą tarczą znaku od strony czołowej. Znak ten ustawiono jednak tarczą prostopadle do krawędzi i osi jezdni. Ustawienie to jednoznacznie nakazuje na zakres jego obowiązywania, tj. od miejsca ustawienia do jego odwołania, za pomocą tego znaku i tabliczki T3a. Obecne oznakowanie zostało zmienione. Znak

28 D - 18 jest ustawiony tarczą równolegle do krawędzi i osi jezdni, co dla kierujących jest jednoznaczne, że parkowanie płatne jest na lewo i prawo od znaku. Dodała, że znak

29 D-44 (Strefa Płatnego Parkowania ) jest umieszczony po stronie prawej ul. [...] (za ul. [...], jadąc w kierunku ul. [...]). Zaraz za tym znakiem jest zatoka autobusowa, a za zatoką jest chodnik, na którym mogą parkować np. motocykle i opłat się nie pobiera, gdyż brak jest znaku D- 18 lub oznakowania poziomego. Wjazd

30 na ul. [...] od strony ul. [...] jest możliwy tylko od jednej strony (jadąc od ul. [...]), gdyż od strony ul. [...] wjazdu zabrania znak B-21. Ustawienie znaku D-18 tarczą do osi, na początku ul. [...], dla wjeżdżającego jest niewidoczne i kierujący ma prawo przypuszczać, że wcześniejsze miejsca parkingowe wzdłuż ulicy, aż do kolejnego znaku D-18, mogą należeć do znajdujących się tam instytucji lub punktów usługowych, czyli obowiązek płacenia zaczynał się dopiero za znakiem D-18. Jeżeli oznakowanie byłyby prawidłowe, Zarządca (MZDiK) nie "obracałby" go o 90 stopni. Do pobierania opłat w SPPN potrzebne jest zatem właściwe oznakowanie stanowisk, nie tylko znaku D-44.

31 3.2. Odpowiadając na skargę, SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko

32 i wystąpiło o jej oddalenie. Zarzuty skargi uznało za chybione.

33 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy

34 w trybie uproszczonym zważył, co następuje:

35 skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

36 4.1. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia i postępowania poprzedzającego jego wydanie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy orzekające w sprawie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub (i) prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a także wystąpienia innych przesłanek przewidzianych w przepisach art. 145 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "uppsa"). Zarzuty skargi Sąd uznał

37 za chybione. Dodać należy, że działając z urzędu, zgodnie z art. 134 § 1 uppsa, Sąd także nie dostrzegł wystąpienia przesłanek powodujących konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

38 4.2. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Kolegium utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta R. w przedmiocie uznania

39 za niezasadne zarzutów zgłoszonych przez Spółkę w postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem SKO, pojazd należący do Spółki był zaparkowany w strefie płatnego parkowania bez ważnego biletu parkingowego i zastosowanie w związku z tym znalazł art. 13f w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych oraz postanowienia

40 § 2 ust. 4 i § 3 ust. 2 regulaminu funkcjonowania strefy płatnego parkowania, stanowiącego załącznik nr 2 do uchwały nr [...] z [...] września 2012 r., mającej zastosowanie w niniejszej sprawie. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, iż Spółka nie skorzystała z możliwości wniesienia reklamacji, o której mowa w § 5 ust. 5 ww. regulaminu. SKO dodało, iż wbrew twierdzeniom skarżącej, przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego zostało jej doręczone stosowne upomnienie oraz zostało zawarte w tytule wykonawczym pouczenie o prawie i terminie do wniesienia zarzutów

41 w postępowaniu egzekucyjnym, na co wskazują dowody znajdujące się w aktach egzekucyjnych. Spółka w skardze podnosi zaś okoliczności zmierzające do wykazania, że brak jest podstaw do pobrania opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu, z uwagi

42 na to, iż w miejscu parkowania pojazdu brak było precyzyjnego oznakowania.

43 4.3. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 upea, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.

44 Z art. 34 § 1 upea wynika, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela

45 w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa

46 w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się. W uchwale składu 7 sędziów NSA z 25 czerwca 2007 r., I FPS 4/06 (ONSA WSA 2007, nr 5, poz. 112), wskazano, iż wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 upea, w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa reprezentowany przez kierownika statio fisci - naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe. Dlatego też w orzecznictwie przyjmuje się, że w wypadku gdy wierzyciel i organ egzekucyjny to jeden i ten sam podmiot, przeprowadzenie postępowania przewidzianego w art. 34 § 1 upea jest oczywiście bezprzedmiotowe, gdyż nie chroni uprawnień zobowiązanego,

47 a prowadzi do przedłużenia czasu trwania postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 lutego 2013 r., III SA/Wa 1954/12, LEX nr 1323895).

48 5. W okolicznościach niniejszej sprawy wierzyciel (Prezydent Miasta R.), jest jednocześnie organem egzekucyjnym. Nie doszło zatem do naruszenia art. 134 § 1 upea. Organy orzekające w niniejszej sprawie trafnie uznały nadto za niezasadne zarzuty skarżącej dotyczące nieistnienia egzekwowanego obowiązku. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że skarżąca nie skorzystała z możliwości wniesienia reklamacji.

49 Obowiązek ponoszenia opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania wynika z art. 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 f ust. 1 i art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych i nie wymaga wydania decyzji w tym przedmiocie. W przepisach § 5 ust. 4

50 i 5 regulaminu funkcjonowania strefy płatnego parkowania, stanowiącego załącznik

51 do uchwały nr [...] Rady Miejskiej w R., na który powołuje się organ odwoławczy, przewidziany został tryb wnoszenia reklamacji, a w wypadku jej nieuwzględnienia - odwołania. Na skorzystanie z możliwości wniesienia reklamacji Spółka nie wskazuje zarówno w skardze, jak i w postępowaniu poprzedzającym złożenie skargi. Okoliczności dotyczące miejsca zaparkowania pojazdu, które mogą mieć wpływ na powstanie obowiązku poniesienia opłaty, wskazywane przez Spółkę

52 w skardze, winny zostać podniesione w reklamacji, o której mowa wyżej. Powoływanie się na nie na wybranym przez Spółkę, późniejszym etapie postępowania, nie może przynieść oczekiwanego rezultatu.

53 6. W związku z powyższym za niezasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące nieistnienia egzekwowanego obowiązku, czyli naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 upea. Tym samym za chybione Sąd uznał także wnioski skargi dotyczące między innymi uchylenia zaskarżonego postanowienia. Dodać warto, że wymogi zawarte w uchwale mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego, zaś oplata dodatkowa pobierana jest tylko wtedy, jeśli korzystający ze strefy nie uiści opłaty za parkowanie.

54 7. Mając na uwadze powyższe, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 uppsa, Sąd orzekł, jak

55 w sentencji wyroku, czyli oddalił skargę, zgodnie z art. 151 uppsa.