Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2015 r., I SAB/Wa 595/14

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2015 r., I SAB/Wa 595/14

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Z. S., E. P. i S. A. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku odszkodowawczego 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 3 kwietnia 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] zapisanej w księdze hip. "[...] hip. nr [...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących: Z. S., E. P. i S. A. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia 3 kwietnia 2014 r. Z. S., E. P., S. A. reprezentowani przez radcę prawnego M. A. zwrócili się do Prezydenta [...] o ustalenie i przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] zapisanej w księdze hip. "[...] hip.[...] " stanowiącej obecnie część działek ewidencyjnych nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] – o pow. [...] ha i nr [...] – o pow. [...] ha w obrębie [...] oraz nr [...] – o pow. [...] ha i nr [...] – o pow. [...] ha w obrębie [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz.279).

3 Pismem z dnia 20 października 2014 r. organ zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta [...] o przesłanie akt lokalizacyjnych dotyczących budowy kanału ciepłowniczego w rejonie ulicy [...] oraz o przesłanie kopii decyzji komunalizacyjnych dotyczących działek ewidencyjnych [...] z obrębu [...].

4 Pismem z dnia 20 października 2014 r. organ zwrócił się także do Wydziału Architektury i Budownictwa [...] Urzędu [...] o przesłanie kopii dokumentów dotyczących budowy [...] (działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]), a w szczególności o przesłanie takich dokumentów jak pozwolenie na budowę lub pozwolenie na użytkowanie obiektu.

5 W dniu 12 czerwca 2014 r. wobec faktu, że od kwietnia 2014 r. sprawa nie została rozpoznana, pełnomocnik Skarżących, wniósł zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do Wojewody [...].

6 Przekazując akta sprawy wraz z zażaleniem organ pismem z dnia 20 października 2014 r. poinformował Wojewodę [...] oraz pełnomocnika Skarżących, że aktualnie trwa gromadzenie materiałów niezbędnych do wydania decyzji.

7 Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Postanowienie to wpłynęło do organu w dniu 5 listopada 2014 r., a zatem termin do wydania rozstrzygnięcia upływał z dniem 5 lutego 2015 r.

8 Pismem z dnia 8 sierpnia 2014 r. pełnomocnik Skarżących wniósł skargę na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie odszkodowania za ww. nieruchomość., w której zarzucił Prezydentowi [...] rażące naruszenie prawa poprzez znaczne przekroczenie terminów rozpoznania sprawy i na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wnieśli o :

9 1. zobowiązanie Prezydenta [...] do merytorycznego rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy,

10 2. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

11 3. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego,

12 4. rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

13 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i nie rozpoznawanie skargi w trybie uproszczonym. Zaznaczył, że w toku prowadzonego postępowania ustalono, iż teren objęty roszczeniem stanowi m.in. fragment "[...]", Kanału [...] oraz kanału cieplnego. W chwili obecnej trwa natomiast gromadzenie materiałów niezbędnych do ustalenia, czy ww. grunt spełnia przesłanki wskazane z art. 215 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm). zwanej dalej u.g.n., kwalifikujące do przyznania odszkodowania.

14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

15 Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

16 Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny winien ocenić - w oparciu o akta sprawy - czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z niezałatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.

17 Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku z dnia 3 kwietnia 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, położoną w [...] przy ul. [...] zapisanej w księdze hip. "[...] hip. nr [...]" stanowiącej obecnie część działek ewidencyjnych nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] – o pow. [...] ha i nr [...] – o pow. [...] ha w obrębie [...] oraz nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] – o pow.[...] ha w obrębie [...], a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązanie organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce.

18 Bezspornym jest, że wniosek z dnia 3 kwietnia 2014 r. inicjujący postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Kancelarii Urzędu [...] w dniu 3 kwietnia 2014 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Od tej więc daty rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Tymczasem, pomimo upływu ponad 9 miesięcy Prezydent [...] nie zakończył postępowania administracyjnego.

19 W toku tego postępowania organ zwrócił się pismem z dnia 20 października 2014 r. do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta [...] o przesłanie akt lokalizacyjnych dotyczących budowy kanału ciepłowniczego w rejonie ulicy [...] oraz o przesłanie kopii decyzji komunalizacyjnych dotyczących działek ewidencyjnych [...] z obrębu [...]. W dniu 20 października 2014 r. zwrócił się także do Wydziału Architektury i Budownictwa [...] Urzędu [...] o przesłanie kopii dokumentów dotyczących budowy [...] (działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]), a w szczególności o przesłanie takich dokumentów jak pozwolenie na budowę lub pozwolenie na użytkowanie obiektu.

20 W ocenie organu, przedłożenie ww. dokumentów są niezbędne do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej, a w szczególności do ustalenia czy grunt objęty roszczeniem spełnia przesłanki wskazane w art. 215 ust. 1 u.g.n. kwalifikujące do przyznania odszkodowania.

21 Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż żądane dokumenty o jakie zwrócił się organ do Wydziału Architektury i Budownictwa [..] oraz do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta [...] nie zostały nadesłane. Organ informował pełnomocnika Skarżących o dokonanych przez siebie ustaleniach i aktualnym stanie sprawy, m..in., iż w toku prowadzonego postępowania ustalił, że teren objęty roszczeniem stanowi obecnie m.in. fragment "[...]", Kanału [...] oraz kanału ciepłowniczego. Wskazał, że w chwili obecnej nadal trwa gromadzenie materiałów niezbędnych do ustalenia, czy grunt objęty roszczeniem spełnia przesłanki wskazane w art. 215 ust. 1 u.g.n. kwalifikujące do przyznania odszkodowania.

22 Nie sposób jednakże nie zauważyć, że powyższą czynność organ wykonał w konsekwencji wniesienia przez Skarżących zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do Wojewody [...] i konieczności udzielenia odpowiedzi i przesłania akt administracyjnych organowi dotyczących przedmiotowej nieruchomości, co wynika z zestawienia daty zażalenia, tj. 12 czerwca 2014 r. oraz daty pisma organu – 20 październik 2014 r. oraz z zestawienia daty skargi do Sądu na bezczynność organu, tj. 8 sierpnia 2014 r. oraz daty pisma organu – 20 października 2014 r. Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania.

23 W tym stanie sprawy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku z dnia 3 kwietnia 2014 r. uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. Sąd wziął także pod uwagę fakt, iż organ nie dysponuje koniecznymi dokumentami niezbędnymi do merytorycznego załatwienia sprawy.

24 W ocenie Sądu, bezczynność organu miała charakter rażący. Organ dopiero po upływie pół roku od dnia złożenia wniosku o ustalenie i przyznanie odszkodowania za powyższą nieruchomość tj. w dacie 20 października 2014 r. zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa [...] oraz do Urzędu Miasta [...] Biuro Gospodarki Nieruchomościami [...] o nadesłanie stosownych akt, decyzji i dokumentów. Ponadto, organ dopiero w piśmie z dnia 20 października 2014 r. przy którym udzielał odpowiedzi Wojewodzie [...] na wniesione zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, poinformował pełnomocnika skarżących o obecnym stanie sprawy. Organ także wbrew dyspozycji art. 36 § 1 k.p.a. nie wskazał przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie oraz nie podał żadnego terminu jej załatwienia.

25 W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku.

26 O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.