Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2015 r., I SAB/Wa 558/15

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2015 r., I SAB/Wa 558/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Bożena Marciniak WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. W. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku H. W. z dnia [...] czerwca 2009 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego H. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia 28 stycznia 2015 r. H. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2009 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul [...], hip. nr [...]. Wskazał, że pomimo wydania przez Wojewodę [...] postanowienia nr [...] z dnia [...] czerwca 2014r. i wyznaczenia dodatkowego terminu do załatwienia sprawy wynoszącego 4 miesiące Prezydent [...] nie wydał rozstrzygnięcia.

3 W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w wyniku analizy dokumentacji stwierdzono, iż zgodnie z przedłożonym postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w W. z dnia [...] marca 2010 r., sygn. akt I Ns [...], W. F. (jeden z wnioskodawców) nabył spadek po K. F., zmarłym w dniu [...] czerwca 1977 r. Natomiast z zaświadczenia Komisariatu Policji [...] z dnia [...] listopada 2000 r., że Wydział Kryminalny Komisariatu prowadził sprawę poszukiwawczą K. F., zaginionego w dniu [...] czerwca 1997 r.

4 Ponadto wskazano, iż wnioskodawcy zostali wezwani do wyjaśnienia powyższej rozbieżności i – o ile chodzi o tę samą osobę – przedłożenia sprostowanego postanowienia Sądu stwierdzającego nabycie praw do spadku po K. F. Jednocześnie strony zostały poinformowane, że po wyjaśnieniu tej kwestii decyzja kończąca postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie wydana bez zbędnej zwłoki.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

6 Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.

7 Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.

8 Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

9 Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania.

10 Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

11 W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego.

12 W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.

13 Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2009 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul [...], hip. nr [...] i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącego przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie.

14 W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy.

15 Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezspornym jest, że wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2009 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul [...], hip. nr [...] datowany na dzień [...] czerwca 2009 r. wpłynął do organu w dniu 22 czerwca 2009 r.

16 Jak wynika z akt administracyjnych sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] Prezydent [...] po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] października 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], hip. nr [...] odmówił D. W., L. W., H. W., W. W. i W. F. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do w/w gruntu nieruchomości [...].

17 W dniu [...] grudnia 2012 r. H. W. złożył w trybie art. 111 § 1 k.p.a. wniosek o uzupełnienie w/w decyzji poprzez rozstrzygnięcie sprawy przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

18 Pismami z dnia [...] sierpnia 2013r. i z dnia [...] października 2013 r. Prezydent [...] wystąpił do Archiwum Państwowego [...] o sporządzenie i przesłanie kserokopii dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości.

19 Ponadto pismem z dnia [...] października 2013 r. zwrócono się do Zarządu Dróg Miejskich w W. o udzielenie informacji, kiedy grunt o pow. [...] m2 pochodzący z przedmiotowej nieruchomości hipotecznej został zajęty pod ulicę [...].

20 W szczególności zwrócono się o przesłanie decyzji lokalizacyjnych z załącznikiem graficznym, protokołów przekazania gruntu inwestorowi, pozwoleń na budowę, dziennika budowy, pozwoleń na użytkowanie, itp.

21 Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] Prezydent [...] odmówił uzupełnienia powyższej decyzji, z uwagi na fakt, że kwestia ustalenia odszkodowania rozpatrywana jest w odrębnym postępowaniu administracyjnym.

22 Pismem z dnia [...] maja 2014 r. Prezydent wystąpił do Archiwum Państwowego w W. o sprawdzenie, czy w zasobach Archiwum znajdują się dokumenty dotyczące poszerzenia i rozbudowy ulicy [...] na odcinku obejmującym przedmiotową nieruchomość.

23 Następnie pismem z dnia [...] maja 2014 r. przekazano Wojewodzie [...] zażalenie wnioskodawcy na nie załatwienie w terminie sprawy o odszkodowanie.

24 Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. organ ponownie wystąpił do Archiwum Państwowego w W. o przesłanie decyzji lokalizacyjnych z załącznikiem graficznym dotyczących przedmiotowej nieruchomości.

25 Ponadto, już po wniesieniu skargi do Sądu, organ pismami z dnia [...] sierpnia 2015r. wystąpił do Urzędu Stanu Cywilnego w [...] o przesłanie odpisu aktu zgonu K. F. oraz do Delegatury Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] o przesłanie aktualnych wypisów z rejestru gruntów dla obejmujących przedmiotową nieruchomość działek ewidencyjnych nr [...], nr [...] i nr [...] w obrębie [...].

26 Mając powyższe na względzie należy wskazać, że postępowanie w sprawach o odszkodowanie za grunt [...] w oparciu o przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 102 z 2010 r., poz. 651 ze zm.) jest postępowaniem skomplikowanym i wymaga od organu nie tylko zgromadzenia dokumentów potwierdzających prawa wnioskodawcy, ustalenia wszystkich osób uprawnionych, uzyskania map sytuacyjnych i akt własnościowych nieruchomości objętej wnioskiem, ale również dokonania analizy i uzyskania opinii, w tym opinii biegłych czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ust. 2 ww. ustawy, jak również uzyskania opinii biegłych dotyczących wartości nieruchomości w celu ustalenia wysokości odszkodowania. Pozorny brak aktywności organu w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie nie oznacza, że organ nie podejmuje żadnych czynności. Należy również mieć na względzie, że w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. skierowanym do stron postępowania organ wskazał, że wniosek z dnia [...] czerwca 2009 r. zostanie rozpoznany po wyjaśnieniu przez wnioskodawców rozbieżności dotyczących kwestii śmierci / zaginięcia K. F. - i – o ile chodzi o tę samą osobę –przedłożenia sprostowanego postanowienia Sądu stwierdzającego nabycie praw do spadku po K. F. Jednocześnie jak wskazał organ - strony zostały poinformowane, że po wyjaśnieniu tej kwestii decyzja kończąca postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie wydana bez zbędnej zwłoki.

27 Powyższe wskazuje, że organ podjął czynności w postaci analizy dokumentacji zmierzającej do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

28 W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.