Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2013 r., I SAB/Wa 187/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2013 r., I SAB/Wa 187/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dorota Apostolidis po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. S., M. S., T. K., T. K., A. K. i L. B. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 24 stycznia 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących J. S., M. S., T. K., T. K., A. K. i L. B. solidarnie kwotę 442 (czterysta czterdzieści dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 J. S., M. S., T. K., T. K., A. K. i L. B., działając przez pełnomocnika radcę prawnego K. W., pismem z dnia 15 marca 2013 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2011 r. o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...].

3 Skarżący zarzucili Prezydentowi [...] rażące naruszenie art. 35 kpa przez przekroczenie ustawowych terminów do załatwienia sprawy oraz art. 37 § 2 kpa poprzez niezakończenie postępowania w terminie wyznaczonym przez Wojewodę [...] i wnieśli o zobowiązanie organu do zakończenia postępowania poprzez wydanie decyzji merytorycznie rozpoznającej wniosek o odszkodowanie, o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

4 W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili przebieg dotychczasowego postępowania podkreślając, że mimo zebrania materiału dowodowego oraz mimo upływu terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] uznającym zażalenie za uzasadnione i zobowiązującym organ do wydania rozstrzygnięcia w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia postanowienia, stosowna decyzja nie została wydana.

5 W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że przed organem prowadzone jest postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, za nieruchomość przy ul. [...] (w odpowiedzi na skargę błędnie wskazano [...]), ozn. hip. nr [...], która objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

6 Organ zaznaczył, że podjęte zostały czynności zmierzające do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej oraz że pismem z dnia 18 kwietnia 2013 r. pełnomocnik stron poinformowany został, iż do zakończenia postępowania i wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę konieczne jest wykonanie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego gruntu. Jednocześnie jako przewidywaną datę zakończenia postępowania wskazano dzień [...] sierpnia 2013 r.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

8 Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów.

9 Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 2 powołanej ustawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a pozostałe strony nie zażądają przeprowadzenia rozprawy w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.

10 W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta [...] jest uzasadniona.

11 Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa).

12 Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa).

13 W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.).

14 W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu.

15 Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.

16 W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

17 Podkreślić należy, że analiza dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą z dnia [...] marca 2013 r. wskazuje, iż po wystąpieniu przez skarżących z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] organ podejmował co prawda czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia, jednakże nie można uznać, że czynności te podejmowane były zgodnie z zasadami określonymi w powołanych wyżej przepisach kpa.

18 Zauważyć trzeba, że wniosek skarżących o przyznanie odszkodowania wpłynął do Kancelarii Urzędu [...] w dniu 24 stycznia 2011 r. Pismem z dnia 11 marca 2011 r. organ wystąpił do Urzędu [...] Wydziału Architektury i Budownictwa w [...] o przesłanie stosownych informacji niezbędnych do prawidłowego załatwienia sprawy. Odpowiedź na powyższe pismo wpłynęła do organu w dniu [...] marca 2011 r. Kolejne czynności w sprawie podjęte zaś zostały dopiero we wrześniu 2011 r. (pisma z dnia [...] i [...] września 2011 r. skierowane do Urzędu [...] Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...], Zarządu Dróg Miejskich w W., Dyrektora Archiwum Państwowego w W. oraz do Urzędu [...] Biura Gospodarki Nieruchomościami) i jak wynika z analizy akt sprawy, po wystosowaniu powyższych pism, od września 2011 r., do dnia rozpoznania przez Sąd skargi na bezczynność (tj. do dnia [...] maja 2013 r.), Prezydent [...] nie podjął już w niniejszej sprawie jakichkolwiek innych działań mających na celu jej załatwienie. W szczególności z akt sprawy nie wynika, aby podjęte zostały czynności związane z przygotowaniem operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości. Nie ulega zaś wątpliwości, że sporządzenie stosownego operatu – jak podkreślił sam organ udzielając odpowiedzi na skargę - jest warunkiem koniecznym rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

19 Istotne jest również, że Prezydent [...] nie dochował terminu wyznaczonego w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] uznającego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za uzasadnione i wyznaczającego termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 2 miesiące od daty doręczenia postanowienia, co miało miejsce w dniu [...] grudnia 2012 r. Stosowna decyzja powinna zatem zostać wydana do dnia [...] lutego 2013 r.

20 Zauważyć także należy, że z analizy akt administracyjnych wynika, iż organ nie informował skarżących o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia. Jedynym pismem skierowanym do pełnomocnika skarżących w przedmiotowej kwestii było pismo z dnia [...] kwietnia 2013 r. wystosowane już po wniesieniu skargi na bezczynność. Przy czym zaznaczyć trzeba, że powyższego pisma, powoływanego przez organ w odpowiedzi na skargę, brak jest w aktach sprawy.

21 W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że skarga na bezczynność Prezydenta [...] jest uzasadniona. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu wskazany organ administracji publicznej uchybił powołanym wyżej przepisom kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu Prezydent [...] nie działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki. Przeciwnie, czynności mające na celu załatwienie sprawy i wydanie stosownego rozstrzygnięcia podejmowane były opieszale i nieefektywnie. Pomiędzy kolejnymi działaniami zachodziły zaś wielomiesięczne, niczym nieuzasadnione przerwy. Nie można zatem uznać, że organ na bieżąco interesował się sprawą.

22 Zgodnie zaś z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

23 W świetle przedstawionych wyżej okoliczności, a w szczególności z uwagi na fakt, że od dnia wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie (tj. 24 stycznia 2011 r.) do dnia rozpoznania skargi na bezczynność, upłynęły ponad 2 lata i sprawa nie została rozstrzygnięta oraz ze względu na znaczne przerwy pomiędzy kolejnymi podejmowanymi przez organ czynnościami, a także wobec nieinformowania stron o niemożności zachowania terminu, Sąd uznał, iż w rozpoznawanej sprawie bezczynność Prezydenta [...] nosi cechy rażącego naruszenia prawa.

24 W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.