Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2008 r., I SA/Wa 88/08

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2008 r., I SA/Wa 88/08

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Monika Nowicka (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2008 r. sprawy ze skargi "[...]"[...] Spółdzielnia [...] w O. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącej "[...]" [...] Spółdzielni [...] w O. kwotę [...] (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 1998 r. - w części stwierdzającej nabycie przez Gminę O. z mocy prawa, nieodpłatnie, własność nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów w obrębie O. jako działki nr [...] oraz nr [...].

3 Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych:

4 Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji -po rozpatrzeniu wniosku "[...]" [...] Spółdzielni [...] w O. -odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 1998 r. -we wskazanej wyżej części podnosząc, że wnioskodawca tj. "[...]"[...] Spółdzielnia [...] w O. nie wykazała istnienia jej interesu prawnego w żądaniu wszczęcia przedmiotowego postępowania. W szczególności nie przedstawiła ona bowiem żadnego dokumentu, który potwierdzał by, iż w dniu 27 maja 1990 r. to jest dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) przysługiwało jej prawo własności do działek nr [...] oraz nr [...].

5 We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wnioskodawca twierdził, że istnieją w obrocie prawnym dwie decyzje Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. o tym samym numerze, które dotyczą różnych nieruchomości a ponadto uważał, iż organ nadzoru błędnie ocenił materiał dowodowy i nie uwzględnił faktu nabycia sąsiedniej działki nr [...] w drodze zasiedzenia przez Spółdzielnię [...] "[...]" w O. Okoliczność ta dowodziła bowiem - zdaniem wnioskodawcy - iż działki nr [...] oraz nr [...], będące w jego posiadaniu, nie mogły zostać nabyte na rzecz Skarbu Państwa na mocy ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach władzy państwowej.

6 Rozpatrując sprawę na skutek w/w wniosku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podtrzymał swoje stanowisko, że ponieważ "[...]" [...] Spółdzielni [...] w O. nie przysługiwał tytuł własności do nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów w obrębie Olkusz jako działki nr [...] oraz nr [...], tym samym nie przysługiwał jej przymiot strony w postępowaniu komunalizacyjnym zakończonym decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 1998 r., w części stwierdzającej nabycie tych nieruchomości z mocy prawa, nieodpłatnie, przez Gminę O.

7 Za całkowicie chybione organ uznał zwłaszcza twierdzenie wnioskodawcy, iż przynależne mu prawo własności działek nr [...] oraz nr [...] a co za tym idzie interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. organ nadzoru winien wywieść z analizy stanu prawnego sąsiedniej działki nr [...]. Nieruchomość określona jako działka nr [...] nie była bowiem objęta wnioskiem ani treścią kwestionowanej decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r.

8 Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniosła "[...]" [...] Spółdzielnia [...] w O.

9 Skarżąca wnosząc o uchylenie obu wydanych w tej sprawie decyzji, zarzuciła organowi naruszenie art. 6, 7, 8, 75, 76, 77, 80, 140 i 156 § 1 k.p.a. W skardze zwracano głównie uwagę na istnienie - zdaniem skarżącego dwóch decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. o tym samym oznaczeniu, które dotyczyły różnych nieruchomości. Sygnalizowano przy tym, że jedna z tych decyzji egzemplarz znajdujący się w sądzie wieczystoksięgowym nie posiadała podpisu osoby uprawnionej do jej wydania. Skarżąca twierdziła również, że posiada interes prawny w przedmiotowym postępowaniu nadzorczym bo cyt. " (...) podjęła działania na drodze prawnej uskutecznione stwierdzeniem nabycia prawa własności działki nr [...] i współwłasności działki nr [...] (...)". Podnosiła też, że w sprawie istotnym było, iż pierwotna działka o numerze [...] została podzielona m. in. na działkę nr [...], której własność Spółdzielnia "[...]" w O. nabyła w drodze zasiedzenia w 1995 r.

10 Do skargi dołączono m. in. odpisy zawiadomień Sądu Rejonowego w O. - V Wydział Ksiąg Wieczystych o wpisaniu "[...]" [...] Spółdzielnia [...] w O.

11 w księgach wieczystych nr [...] oraz nr [...] jako właściciela i współwłaściciela nieruchomości stanowiących odpowiednio działkę nr [...] i działkę nr [...].

12 W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ dodatkowo wyjaśnił, że z inicjatywy skarżącej toczyło się poprzednio postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją komunalizacyjną i decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. odmówiono uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. a decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2005 r. decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy. Skarga natomiast na tę ostatnią decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1850/05, w którym Sąd podzielił stanowisko organów, że "[...]" [...] Spółdzielnia [...] w O. nie wykazała się prawem do przedmiotowych działek.

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

14 Skarga okazała się zasadną, choć nie z wszystkimi podniesionymi w niej zarzutami można się zgodzić.

15 Warunkiem skutecznego żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej (art. 157 § 2 k.p.a.) jest konieczność wykazania się przez wnioskodawcę interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k. p. a. Powyższe oznacza, że strona winna mieć możliwość wskazania konkretnego przepisu materialnego prawa, który stwarzać będzie dla niej legitymację strony w tym postępowaniu.

16 Wprawdzie z treści wniosku z dnia 30 października 2006 r. nie wynikało, że skarżąca ma interes prawny do żądania wszczęcia przedmiotowego postępowania nadzorczego, bowiem wnioskodawczyni nie była w stanie wykazać swego następstwa prawnego po [...] Spółdzielni [...] z odpowiedzialnością udziałami w O., która powstała w 1936 r. a w 1938 r., przejęła na własność obiekty położone w O. przy ul. [...] (znajdujące się na spornym gruncie) i w toku postępowania administracyjnego również nie powołała się na żaden dodatkowy dokument, który wykazywałby jej prawa do spornego gruntu, w świetle jednak nadesłanej do Sądu dokumentacji, należało stwierdzić, że skarżącej przysługuje do przedmiotowych działek prawo własności. Z dokumentów tych wynika, że postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z dnia [...]

17 maja 2007 r. sygn. akt [...] stwierdzone zostało zasiedzenie przez Spółdzielnię nieruchomości stanowiących działkę nr [...] w całości a działkę nr [...] - w części wynoszącej 1/2 , przy czym zasiedzenie to nastąpiło z dniem z dniem 1 października 2005 r. Wprawdzie powyższe postanowienie Sąd wydał po dacie wydania decyzji przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu [...] lutego 2007 r. a strona nie podniosła tego faktu w postępowaniu prowadzonym na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaś tytuł własności ujawniony został w księgach wieczystych dopiero w dniu 14 listopada 2007 r. tym niemniej, z uwagi na fakt, że postanowienie o stwierdzeniu zasiedzenia ma jedynie charakter deklaratoryjny a samo nabycie własności następuje z mocy prawa, co w niniejszej sprawie nastąpiło z dniem 1 października 2005 r. to przy ocenie legalności zaskarżonych decyzji , Sąd musiał wziąć pod uwagę stan prawny istniejący w dacie wydawania wspomnianych decyzji. Ponieważ zatem - w świetle w/w postanowienia o zasiedzeniu - w dniu 5 lutego i 12 listopada 2007 r. skarżącej przysługiwał już tytuł własności (współwłasności) do przedmiotowego gruntu, to należało uznać, że przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ, miała ona prawo do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej dotyczącej jej nieruchomości. Odrębną natomiast sprawą jest kwestia zasadności merytorycznej tego wniosku, ale o tym rozstrzygnie dopiero organ prowadząc powyższe postępowanie.

18 Pozostałe zarzuty zawarte w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem zaskarżona do Sądu decyzja dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego zatem nie odnosiła się do przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności decyzji. Tego rodzaju okoliczności jak pozostawanie w obiegu prawnym decyzji dotkniętej wadą kwalifikowaną mogą być bowiem dopiero analizowane w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji czyli po jego wcześniejszym wszczęciu.

19 Należało się zgodzić również z poglądem wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że kwestia związana z zasiedzeniem sąsiedniej działki (nie objętej przedmiotową decyzją komunalizacyjną) przez inną spółdzielnię pozostawała bez wpływu na rozstrzygnięcie.

20 Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, że powyższe decyzje naruszały przepis art. 28 i 157 par. 2 i 3 k.p.a. i z tego powodu - z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) -orzekł jak w sentencji.