Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2014 r., I SA/Wa 53/14

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2014 r., I SA/Wa 53/14

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Tadeusz Nowak Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [..] decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. B. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] w sprawie przyznania zasiłku stałego.

3 Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

4 Wnioskiem z dnia 15 listopada 2012 r. T. B. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy W. o przyznanie zasiłku stałego.

5 Kierownik Działu Pomocy Środowiskowej Ośrodka Pomocy Społecznej, działający z upoważnienia Prezydenta W. decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] przyznał T. B. zasiłek stały w wysokości [...] zł miesięcznie, na okres od dnia 1 listopada 2012 r. do dnia 30 listopada 2015 r.

6 W uzasadnieniu decyzji powołano przepis art. 37 ust. 2 pkt 1) ustawy o pomocy społecznej (u.s.p), zgodnie z którym zasiłek stały w przypadku osoby samotnie gospodarującej ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby. Organ wskazał, że T. B. jest osobą samotnie gospodarującą całkowicie niezdolną do pracy, a jego dochód stanowi 1/3 wysokości dodatku mieszkaniowego, którego pełna wysokość w kwocie 170,48 zł została przyznana głównemu najemcy mieszkania – M. B. (byłej żonie T. B.).

7 Ponieważ T.B. nie uczestniczy w opłatach czynszu i korzysta z mediów w lokalu, OPS uznał, że 1/3 dodatku mieszkaniowego stanowi przysporzenie materialne i stanowi dochód wnioskodawcy.

8 Od decyzji T. B. złożył odwołanie stwierdzając, że dodatek mieszkaniowy nie jest dochodem mającym wpływ na wysokość zasiłku stałego.

9 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. uchyliło decyzję Prezydenta W., z dnia [...] listopada 2012 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

10 Na powyższą decyzję T. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 797/13, uchylił decyzję Kolegium stwierdzając w uzasadnieniu, że organ odwoławczy uchylając decyzję naruszył przepis art. 132 § 2 Kpa, nie wskazując należycie powodów, którymi kierował się wydając decyzję w tym trybie.

11 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ponownie rozpoznając odwołanie skarżącego, decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2012 r., nie zgadzając się z twierdzeniem wnioskodawcy, że dodatek mieszkaniowy nie stanowi dochodu strony.

12 Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium podniosło, że w art. 8 ust. 3 in fine u.s.p. wskazano rodzaje obciążeń, o jakie dochód należy pomniejszać, zaś w art. 8 ust. 4 u.p.s. zdecydowano o rodzajach dochodów, które nie mogą zostać uwzględnione przy sumowaniu dochodów wnioskodawcy. Nie ulega wątpliwości, że przytoczone przepisy nie wspominają o dodatku mieszkaniowym. Innymi słowy, o wysokość dodatku mieszkaniowego nie można pomniejszać sumy obliczonego dochodu. Zatem jest to dochód, który należy uwzględniać obliczając łączną wysokość przysporzeń osoby ubiegającej się o świadczenie pieniężne. Stąd też zasiłek stały ustala się w wysokości - w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby - art. 37 ust. 2 pkt 1 u.p.s.

13 Organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach i kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

14 W myśl zacytowanego przepisu dochodem T. B. jest dochód z października 2012r.

15 T. B. jest osobą samotnie gospodarującą całkowicie niezdolną do pracy, a jego dochód stanowi 1/3 wysokości dodatku mieszkaniowego.

16 Kolegium podkreśliło, że dodatek mieszkaniowy został przyznany głównemu najemcy mieszkania, M. B. - byłej żonie T. B., z którą wnioskodawca mieszka w jednym lokalu.

17 Burmistrz [...] pismem z dnia 26 września 2012 r. poinformował Ośrodek Pomocy Społecznej, że M. B. otrzymuje dodatek mieszkaniowy w wysokości 170,48 zł, przyznany od dnia 1 sierpnia 2012 r. do dnia 31 stycznia 2013 r. decyzją Nr [...] z dnia [...]sierpnia 2012 r.

18 W deklaracji o wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego M. B. wymieniła syna K. oraz byłego męża. Dodatek mieszkaniowy został przyznany przy uwzględnieniu trzech osób zamieszkujących w lokalu, w tym również T.B.. Oznacza to, że jedna trzecia tego dodatku stanowi dochód wnioskodawcy.

19 Kolegium wskazało również, że zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 1) u.p.s. zasiłek stały ustala się w wysokości w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nic może być wyższa niż 529 zł miesięcznie.

20 Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł, tak więc od tej kwoty należy odjąć dochód (1/3 dodatku mieszkaniowego w wys. 170,48 zł, to jest 56,82 zł), co daje zasiłek stały w wysokości 485,18 zł.

21 Na powyższą decyzję T. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie zgadzając się z wysokością przyznanego zasiłku stałego oraz wskazując na nieprawidłowości w działaniu ośrodka pomocy społecznej.

22 Z kolei w piśmie z dnia 7 maja 2014 r. skarżący wskazał, że uczestniczy w opłatach za czynsz i media, dlatego też twierdzenia OPS że tego nie robi są kłamstwem.

23 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

25 Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

26 Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

27 Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy 1/3 dodatku mieszkaniowego, którego pełna wysokość w kwocie 170,48 zł. została przyznana głównemu najemcy mieszkania – byłej żonie skarżącego M. B. w okolicznościach niniejszej sprawy, może stanowić również dochód skarżącego, a w związku z tym, czy może mieć wpływ na wysokość przyznanego mu zasiłku stałego.

28 W tym zakresie sąd podziela stanowisko organów obydwu instancji.

29 Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm. – u.p.s), z którego wynika, że zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej oraz ust. 2 pkt 1 i ust. 3 tego przepisu z których wynika, że zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529 zł i niższa niż 30 zł miesięcznie (na dzień wydania decyzji).

30 Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosiło na dzień wydania decyzji 542 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 ups).

31 Organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, że skarżący jest osobą zaliczoną do znacznego stopnia niepełnosprawności, co wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]. Organy te prawidłowo ustaliły także wysokość dochodu skarżącego, w kwocie 56,82 zł, obejmującego 1/3 kwoty dodatku mieszkaniowego, który w łącznej kwocie 170,48 zł. przyznany został byłej żonie skarżącego M. B. (głównemu najemcy), zamieszkującej razem ze skarżącym oraz ich wspólnym synem K. B. w jednym lokalu (decyzją Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...]).

32 Należy wskazać, że dodatek mieszkaniowy jest źródłem dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s., z którego wynika, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia /obecnie: w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027), która weszła w życie z dniem 1 października 2004 r./ oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

33 Przepis ten w pkt 1-3 wymienia obciążenia i wydatki, które pomniejszają dochód, a w ust. 4 określa również świadczenia, które nie są wliczane do dochodu (jednorazowe pieniężne świadczenie socjalne, zasiłek celowy, pomoc materialna mająca charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawana na podstawie przepisów o systemie oświaty, wartość świadczeń w naturze, świadczenia przysługujące osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych). Świadczenia, wymienione w art. 8 ust. 4 u.p.s, które nie są wliczane do dochodu, stanowią katalog zamknięty i nie obejmują dodatku mieszkaniowego.

34 Powyższe przepisy nie wspominają o dodatku mieszkaniowym. Innymi słowy, o wysokość dodatku mieszkaniowego nie można pomniejszać sumy obliczonego dochodu. Zatem jest to dochód, który należy uwzględnić obliczając łączną wysokość przysporzeń osoby ubiegającej się o świadczenie pieniężne.

35 Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowym ugruntowany został podgląd, zgodnie z którym świadczenia z tytułu dodatku mieszkaniowego wliczane są do dochodu, o którym mowa w powołanej ustawie (przykładowo wyrok NSA z dnia 16 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1901/11 cbois.nsa.gov.pl).

36 W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. przyznającej M. B. dodatek mieszkaniowy wskazano, że obejmuje on gospodarstwo domowe składające się z trzech osób i dodatek ten jest przeznaczony na pokrycie wydatków mieszkaniowych związanych z konkretnym lokalem. Zatem mimo, że decyzje o dodatku mieszkaniowym zostały skierowane do byłej żony skarżącego, to skoro skarżący w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 21 listopada 2012 r. podał, że zamieszkuje z byłą żoną oraz ich wspólnym synem K., oznacza to, że pomimo prowadzenia odrębnego gospodarstwa domowego, skarżący ponosi w 1/3 koszty utrzymania mieszkania.

37 Powyższe pozwala na przyjęcie, że koszty związane z zajmowanym lokalem zostały pomniejszone o przyznany dodatek mieszkaniowy i wobec tego dodatek ten w 1/3 części stanowi również dochód skarżącego. Dodatek mieszkaniowy zmniejsza bowiem obciążenia skarżącego z tytułu korzystania z lokalu mieszkalnego, a zatem jest źródłem dochodu dla skarżącego, w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s i to niezależnie od tego, czy skarżący faktycznie uiszcza należne opłaty, czy też nie.

38 Tym samym zdaniem Sądu organy administracji trafnie ustaliły, w sposób określony w art. 37 ust. 2 pkt 2 u.p.s, wysokość zasiłku stałego w kwocie 485,18 zł, czyli w wysokości stanowiącej różnicę między kryterium dochodowym dla osoby samotnie gospodarującej wynoszącym 542 zł., a wysokością dochodu tej osoby w kwocie 56,82 zł (542 zł. – 56,82 zł. = 485,18 zł.).

39 Przyznany zasiłek nie przekracza również maksymalnej kwoty, określonej w art. 37 ust. 2 pkt 1, czyli 529 zł i nie jest niższy od kwoty minimalnej, która zgodnie z ust. 3 tego przepisu, wynosi 30 zł. Z powyższych względów brak jest podstaw prawnych do przyznania przez organy administracji skarżącemu zasiłku stałego w wyższej wysokości, czego domagał się skarżący.

40 Skoro zatem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta m. W. odpowiadają prawu, a w toku postępowania organy nie uchybiły przepisom postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to skarga T. B. nie zasługuje na uwzględnienie.

41 W ocenie Sądu Kolegium zastosowało się również do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2013r. sygn. akt SA/Wa 797/13, albowiem wydając ponowną decyzję wykazało należycie powody oraz podstawę prawną, którymi kierowało się wydając zaskarżoną decyzję.

42 Biorąc powyższe pod uwagę, sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.