Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2018 r., I SA/Wa 445/18

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2018 r., I SA/Wa 445/18

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 1/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz [...] solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. [...] wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta

3 [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia

4 4 marca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1/16.

5 W uzasadnieniu skargi wskazano, że pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu do wykonania wyroku, organ nie wydał decyzji w kwestii przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], ozn. hip. [...]. Jednocześnie podniesiono, iż pozostało bezskuteczne ponowne pismo skarżących z dnia [...] stycznia 2018 r., wzywające organ do wykonania ww. wyroku. W związku z powyższym skarżący wnieśli o stwierdzenie rażącej przewlekłości postępowania, wymierzenie organowi grzywny w symbolicznej kwocie 100 zł, przyznanie skarżącym sumy pieniężnej rekompensującej zwłokę organu w wysokości według uznania Sądu, rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym oraz zasądzenie na rzecz skarżących organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

6 Z akt sprawy wynika, że w sprawie był już wydany wyrok w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] przytoczonego wyżej wyroku. Wyrokiem z dnia 14 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 279/17, Sąd wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 zł, stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i oddalił skargę w pozostałej części.

7 W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi. Organ przyznał, że prowadzone jest postępowanie, z wniosku złożonego w dniu

8 [...] sierpnia 2014 r., o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 215 ustawy

9 o gospodarce nieruchomościami. Organ wskazał, że pismem z dnia [...] marca 2018 r. zwrócono się do Archiwum Państwowego w [...] o udzielenie informacji, jakie było przeznaczenie ww. gruntu przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze

10 m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.), tj. przed dniem 21 listopada 1945 r. w Ogólnym Planie Zabudowania [...] zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r., sygn. [...] wraz z odpowiednim opisem dotyczącym tego terenu. W tym samym dniu zwrócono się również do Wydziału Archiwum w Biurze Organizacji Urzędu [...] o przesłanie kopii dokumentów dotyczących realizacji inwestycji na przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie pismem z dnia [...] marca 2018 r. poinformowano pełnomocnika stron o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania do dnia 5 września

11 2018 r. Organ zaznaczył, że z uwagi na wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nie było możliwości zakończenia postępowania w terminie wyznaczonym w wyroku z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1/16.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

13 Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

14 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania

15 w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie.

16 Stosownie do p.p.s.a. art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z kolei w myśl art. 154 § 2 p.p.s.a sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

17 Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie, stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.

18 W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.

19 Z akt sprawy wynika, że pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu Prezydent [...] nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1/16, co czyni zasadną skargę na niewykonanie tego wyroku.

20 Z akt sprawy wynika również, że odpis prawomocnego wyroku z dnia 4 marca 2016 r. zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania

21 w terminie czterech miesięcy wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczony został organowi w dniu 18 maja 2016 r. Termin załatwienia sprawy upłynął bezskutecznie w dniu 19 września 2016 r. (poniedziałek). Z powodu niewykonania powyższego wyroku z dnia 4 marca 2016 r. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2017 r. wymierzono już Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości odpowiednio 1000 zł. Pomimo wydania tego wyroku wymierzającego grzywnę do dnia wydania niniejszego orzeczenia Prezydent [...] nadal nie rozstrzygnął wniosku o przyznanie odszkodowania.

22 Mając na względzie zasadność skargi, jak również okres niewykonania przez organ prawomocnego wyroku z dnia 4 marca 2016 r. (ponad dziewiętnaście miesięcy), Sąd uznał, że dla realizacji represyjno-dyscyplinującej funkcji, jak i w celu zmobilizowania organu do niezwłocznego załatwienia sprawy, adekwatna będzie grzywna w wysokości 2000 zł, która mieści się w granicach określonych w art. 154

23 § 6 P.p.s.a.

24 Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

25 Z rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). W ocenie Sądu, bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

26 w Warszawie z dnia 4 marca 2016 r. ma charakter rażącego naruszenia prawa.

27 Zastrzeżenia Sądu budzi sytuacja, w której organ nie podejmuje skutecznych kroków zmierzających do załatwienia wniosku odszkodowawczego. Uzasadnia to uznanie działania organu za rażąco naruszające zasadę szybkości postępowania nakazującą organom administracji działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 k.p.a.), jak i przepisy procedury administracyjnej określającymi terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 35 § 1-3 k.p.a.). Sądowi znany jest z urzędu zarówno fakt,

28 że sprawy gruntów warszawskich należą, ze względu na swój historyczny charakter,

29 do spraw trudnych i skomplikowanych, jak też okoliczność wpływu dużej ich ilości do organu. Nie może to jednak w niniejszym przypadku wpłynąć na dokonaną ocenę, gdyż zachowanie organu, trudno uznać za nakierowane na rozpoznanie sprawy. Jednocześnie w ocenie Sądu, okoliczności wskazane przez organ nie mogą stanowić usprawiedliwienia niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego.

30 Sąd uznał, że w okolicznościach sprawy wystarczają dla organu sankcją jest wymierzona grzywna we wskazanej wyżej wysokości oraz stwierdzenie kwalifikowanej bezczynności i nie stwierdził potrzeby przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej określonej w art. 154 § 7 p.p.s.a. i w tej części skargę oddalił. Suma pieniężna z art. 154 § 7 p.p.s.a. ma charakter kompensacyjny. Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącym za oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy. W ocenie Sądu, ten dodatkowy środek w postaci przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej, powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w wykonaniu wyroku, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie występuje.

31 Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6, art. 154 § 2 p.p.s.a orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku, na podstawie art. 151 w zw.

32 z art. 154 § 7 Sąd orzekł, jak w punkcie 3 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1

33 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) (200 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw.

34 z art. 120 p.p.s.a.