Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2021 r., I SA/Wa 2390/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2021 r., I SA/Wa 2390/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Monika Sawa WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. J.(1), M. J. (2)(s. P.). W. J., B. J., K. R., A. W., M. S., M. G., M. J.(3), M. J. (4)(s. T.) w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 725/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5.000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje M. J.(1), M. J.(2) (s. P.). W. J., B. J., K.R. , A. W., M. S., M. G., M. J.(3), M. J.(4) (s. T.) od Prezydenta [...] sumę pieniężną w kwotach po 500 (pięćset) złotych dla każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. J.(1), M. J.(2) (s. P.). W. J., B. J., K.R. , A. W., M. S., M. G., M. J.(3), M. J.(4) (s. T.) solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 M. J.(1), M. J.(2) (s. P.), W. J., B. J., K. R., A. W., M. S., M. G., M. J.(3) oraz M. J.(4) (s. T.) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tutejszego Sądu z 20 lutego 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 725/14. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip., jako "[...]" hip. [...] działka nr [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

3 Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi grzywny, przyznanie na rzecz każdego z nich sumy pieniężnej w wysokości po 24.590,85 zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Ponadto, wnieśli o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a.

4 W uzasadnieniu skargi wskazali, że prawomocnym wyrokiem z 20 lutego 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 725/14 Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. jako "[...]" rej. hip. [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Podnieśli, że akta zostały zwrócone organowi 3 czerwca 2015 r., a zatem termin do rozpoznania sprawy upłynął 3 października 2015 r. Pomimo upływu terminu organ nie podjął czynności w celu zakończenia postępowania.

5 Wskazali, że z powodu niewykonania wyroku z 20 lutego 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 marca 2016 r., sygn. I SA/Wa 118/16 wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł. Następnie wyrokiem z 27 kwietnia 2017 r., sygn. I SA/Wa 308/17 wymierzył organowi kolejną grzywnę - w wysokości 3.000 zł, stwierdzając, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznał sumę pieniężną na rzecz każdego ze skarżących.

6 Skarżący zaznaczyli, że pomimo kilkukrotnego zastosowania wobec organu środków dyscyplinujących, Prezydent [...] nadal pozostaje w bezczynności, a w sprawie nie są podejmowane żadne czynności zmierzające do wydania decyzji.

7 Wskazali, że pismem z [...] sierpnia 2020 r. po raz kolejny wezwali organ do wykonania wyroku, jednak i to wezwanie pozostało bez odpowiedzi.

8 Skarżący podkreślili, że bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa, gdyż nie zostały podjęte żadne czynności zmierzające do zakończenia postępowania.

9 Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej zaznaczyli, że istnieje obawa dalszego niewykonywania wyroku przez organ. Wskazali, że wniosek o odszkodowanie został złożony [...] maja 2013 r. Podnieśli, że kilkakrotnie stosowane wobec organu środki dyscyplinujące okazały się bezskutecznie. W ocenie skarżących, z tego względu zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że organ nie wykona wyroku Sądu.

10 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w aktach niniejszego postępowania znajdują się nierozpatrzone wnioski o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Z uwagi na pierwszeństwo załatwienia tych wniosków przed rozpoznaniem wniosku o odszkodowanie organ, postanowieniem z [...] października 2020 r., nr [...], zawiesił postępowanie do czasu rozpoznania wniosków z [...] kwietnia 1991 r. oraz z [...] marca 2011 r. o zwrot nieruchomości.

11 Organ powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 509/17, z którego wynika, że wniosek o odszkodowanie wniesiony w trybie art. 215 ugn nie może zostać rozstrzygnięty dopóki nie zostanie ostatecznie zakończone postępowanie zmierzające do odzyskania przedmiotowej nieruchomości w naturze.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

13 Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały przez skarżących spełnione.

14 Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 lutego 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 725/14 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy został doręczony Prezydentowi [...] 3 czerwca 2015 r. Oznacza to, że termin załatwienia sprawy upłynął 3 października 2015 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również trzykrotnego wezwania przez skarżących organu do wykonania prawomocnego wyroku Prezydent [...] do daty orzekania nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie.

15 Z powodu niewykonania wyroku z 20 lutego 2015 r., tutejszy Sąd wyrokami: z 18 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 118/16, z 27 kwietnia 2017 r., sygn. I SA/Wa 308/17 i z 9 listopada 2018 r. wymierzył Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny w wysokości odpowiednio: 500 zł, 3.000 zł i 5.000 zł, jednocześnie stwierdzając w dwóch ostatnich wyrokach, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzając na rzecz każdego ze skarżących sumę pieniężną w wysokości po 500 zł.

16 Pomimo wyroku zobowiązującego do rozpoznania wniosku i wyroków wymierzających grzywny Prezydent nadal nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny.

17 Po wniesieniu przedmiotowej skargi Prezydent [...] postanowieniem z [...] października 2020 r. zawiesił postępowanie do czasu rozpoznania wniosków o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z art. 154 § 3 P.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Wobec tego podstaw do oddalenia skargi nie można upatrywać w podjęciu przez organ, po wniesieniu skargi, postanowienia wpadkowego, skutkującego jedynie wstrzymaniem biegu terminów określonych w kpa. Jednakże rzutuje to na wymiar grzywny i ewentualną wysokość sumy pieniężnej. Nie można też nie dostrzec, że powołana przez organ przeszkoda do rozpoznania wniosku o odszkodowanie była wiadoma organowi już w dacie jego złożenia, gdyż wnioski o zwrot nieruchomości wpłynęły w 1991 r. i 2011 r. Nie wchodząc obecnie w samą ocenę zasadności zawieszenia postępowania (służą bowiem temu odrębne środki prawne) uznać należy, że skarga na niewykonanie wyroku jest zasadna.

18 Stosownie do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

19 Biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z

20 20 lutego 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 725/14 terminu na załatwienie sprawy, a także okoliczność, że skarżący po raz kolejny występują z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny oraz mając na uwadze wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania Sąd uznał, że grzywna w wysokości 5000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. spełniając funkcję represyjno - dyscyplinującą.

21 Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 20 lutego

22 2015 r. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie odszkodowania pomimo wyroków: zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku oraz wymierzających grzywny nie została dotychczas załatwiona, a wyznaczony termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Natomiast postępowanie zostało zawieszone dopiero [...] października 2020 r.

23 Takie procedowanie świadczy o lekceważeniu norm prawnych i unikaniu podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie bez jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych powodów mogących ten stan rzeczy usprawiedliwiać.

24 Z powyższych przyczyn Sąd uznał za zasadne przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości po 500 zł dla każdego z nich. Przyznanie przedmiotowych kwot uzasadniają rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy oraz stanowi swego rodzaju zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania.

25 Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 154 § 1, § 2 zd. 2 i § 3 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., orzekł jak w pkt. 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 w zw. z art. 154 § 6 orzekł jak w pkt. 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt. 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.

26 Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 120 P.p.s.a.