Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2009 r., I SA/Wa 1869/08

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2009 r., I SA/Wa 1869/08

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Wojewoda [...], postanowieniem z [...] października 2008 r. nr [...], uchylił postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości położonej przy ul. [...].

3 Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że nieruchomość [...] położona przy ul. [...], stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w trwałym zarządzie K..

4 W związku z obowiązkiem rozpatrzenia roszczeń wynikających z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50 poz. 279) Prezydent W. podjął z urzędu postępowanie podziałowe w celu wydzielenia z ww. działki ew. nr [...] gruntu dawnej nieruchomości [...].

5 Zgodnie z art. 106 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, decyzje wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ.

6 Obowiązek współdziałania nakładany jest tylko przez przepis prawa materialnego; przepis art. 106 kpa normuje natomiast wyłącznie kwestie proceduralne współdziałania, a zatem nie stwarza ani obowiązku jego podejmowania jak i podstawy prawnej do wszczynania czynności. Skoro ani powołane art. 97 i 95 ani też inne przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie uzależniają treści decyzji podziałowej od treści opinii organu współdziałającego, przepis art. 106 Kpa nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.

7 Organ odwoławczy również zauważył, że w przypadku miasta na prawach powiatu prezydent tego miasta będący jednocześnie starostą, działa jako organ rozstrzygający i jako organ współdziałający; w postępowaniu podziałowym dot. nieruchomości Skarbu Państwa w trybie art. 97 ust. 4-5 zachodzi zatem tożsamość organu.

8 W skardze na postanowienie Wojewody [...] K. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2007 r. i przekazanie sprawy Prezydentowi W. do ponownego rozpoznania ewentualnie przekazanie sprawy do rozpoznania Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji według właściwości rzeczowej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7 pkt 5 i art. 26 pkt 1 i 2 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie a także art. 107 w zw. z art. 140 w zw. z art. 144 kpa, art. 106 oraz art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 144 kpa, a przez to z art. 6,7,8,11 i 12 kpa.

9 W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

11 Skarga jest zasadna, gdyż postanowienia organów obu instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

12 Zaskarżone postanowienie zapadło w związku z podjętym z urzędu przez Prezydenta W. postępowaniem podziałowym w celu wydzielenia z działki ew. nr [...] w związku z obowiązkiem rozpatrzenia roszczeń wynikających z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

13 Z uwagi na cel postępowania podziałowego niewątpliwie interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa, do bycia stroną w tym postępowaniu, mają ubiegający się o zaspokojenie roszczeń przewidzianych przepisami dekretu z 26 października 1945 r. dawni właściciele nieruchomości [...], która ma zostać wydzielona w wyniku tego postępowania podziałowego lub ich następcy prawni. O ich udziale w tym postępowaniu podziałowym przesądził już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 5 kwietnia 2005 r. sygn. akt ISA/Wa 228/04 rozpatrując merytorycznie skargę tychże, tj. S. L., J. L. i K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2002 r. w przedmiocie podziału przedmiotowej nieruchomości. W postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem jak i w postępowaniu poprzedzającym, prowadzonym przez organ I instancji nie brali udziału dawni właściciele nieruchomości [...], która ma zostać wydzielona z działki nr [...] lub ich następcy prawni, nie zostały im również doręczone postanowienia organów obu instancji.

14 Zgodnie z podstawową zasadą postępowania administracyjnego, sformułowaną w art. 10 § 1 kpa, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. W niniejszej sprawie organy naruszyły tę zasadę. Tak więc organy swoim działaniem doprowadziły do sytuacji, w której strony postępowania bez swojej winy nie brały w nim udziału, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego na mocy art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Uzasadnia to uchylenie postanowień organów obu instancji.

15 Z treści zaskarżonego postanowienia oraz skargi wynika, że sporną kwestią jest to, czy w niniejszej sprawie ma zastosowanie tryb przewidziany w art. 106 kpa,. Należy zwrócić uwagę organom orzekającym, że kwestia ta została już rozstrzygnięta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyroku z dnia 5 kwietnia 2005 r. Sąd uznał, że Prezydent W. wydając decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości pominął pierwszy etap postępowania tj. opiniowanie wstępnego projektu podziału i podzielił stanowisko organu odwoławczego, że sprawa powinna być, z tego powodu, ponownie rozpatrzona przez organ I instancji.

16 Zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr. 153, poz. 1270, ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

17 W orzecznictwie podkreśla się, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Ocena prawna jest nie tylko wiążąca dla organu administracji, który jest właściwy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, ale również dla organu zobowiązanego do zajęcia stanowiska w sprawie w trybie określonym w art. 106 kpa / wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2001 r., II SA 896/00, ONSA 2002, nr 1, poz. 38). Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Sądu administracyjnego, ciążący na organie administracji i na Sądzie, może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego.

18 Ponownie rozpatrując sprawę organy orzekające zapewnią możliwość czynnego udziału w postępowaniu wszystkim stronom oraz uwzględnią ocenę prawną i wskazania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2005 r.

19 Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 152 i art. 200 –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.