Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2013 r., I SA/Wa 1828/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2013 r., I SA/Wa 1828/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędzia WSA Dorota Apostolidis Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Wojewoda [...], decyzją z [...] lipca 2012 r. nr [...], uchylił decyzję Prezydenta W. z [...] maja 2012 r. nr [...] orzekającą

3 o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy

4 ul. [...], oznaczoną jako działka nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2, zajętą pod drogę publiczną gminną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

5 Z ustaleń organu wynika, że W.G., jako właściciel wyżej opisanej nieruchomości, wystąpił w dniu 18 sierpnia 2005 r. z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę – ul. [...] w W.. Aktem notarialnym z [...] marca 2006 r. W.G. sprzedał nieruchomość przy

6 ul. [...] stanowiąca działkę nr [...] z obrębu [...] ma rzecz M.

7 i A. małż. W.. Decyzją z [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę – Miasto W., z mocy prawa z dniem

8 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntu zajętego pod część ulicy [...], oznaczonego jako działka nr [...] w obrębie [...], o pow. [...] m2. Prezydent W., decyzją z [...] maja 2012 r. orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną uzasadniając rozstrzygnięcie tym, że wnioskodawca nie był uprawniony do wystąpienia z roszczeniem o odszkodowanie, ponieważ otrzymał ekwiwalent majątkowy w postaci ceny sprzedaży wobec czego jego strata jako właściciela nieruchomości została już zrekompensowana.

9 Z powyższym rozstrzygnięciem organu I instancji nie zgodził się organ odwoławczy rozpoznając odwołanie W.G.. Organ odwoławczy stwierdził, że z odpisu z księgi wieczystej KW nr [...] wynika, że jako właściciel przedmiotowego gruntu był w niej wpisany W.G.. Taka sytuacja miała miejsce również w dniu 31 grudnia 1998 r. Jest zatem oczywiste, że do dnia 31 grudnia 2005 r. przysługiwało mu z mocy art. 73 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. prawo do żądania ustalenia i wypłaty odszkodowania za ten grunt, które mógł realizować przez złożenie wniosku w tym przedmiocie do dnia 31 grudnia 2005 r. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że nabywcy nieruchomości aktem notarialnym z 2006 r. nie wystąpili z wnioskiem o odszkodowanie. W ocenie organu odwoławczego W.G. był osobą uprawnioną do złożenia wniosku o odszkodowanie i w konsekwencji ustalenia na jego rzecz odszkodowania. Decyzja organu I instancji została wydana

10 z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Takie zaś naruszenie prawa stanowi

11 o wadliwości decyzji powodującej konieczność wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, co wypełnia przesłanki z art. 138 § 2 kpa rozstrzygnięcie sprawy wymaga bowiem przeprowadzenie ponownego postępowania wyjaśniającego w znacznej części.

12 W skardze na decyzję Wojewody [...] Miasto W. zaskarżonej decyzji zarzuciło:

13 1. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

14 - art. 73 ust. 4 w zw. z ust. 1 i 3 art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, zwanej dalej ustawą, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że osobą uprawnioną do odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną

15 w rozumieniu w/w przepisu jest osoba, która była właścicielem nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w dniu 1 stycznia 1999 r. w sytuacji, gdy po tej dacie, a przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 ustawy nieruchomość została zbyta, zbywca uzyskał ekwiwalent w postaci zapłaty ceny, a nabywcy nieruchomości zostali wpisani w księdze wieczystej jako jej właściciele;

16 - art. 128 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że "osobą wywłaszczoną", na rzecz której należy ustalić

17 i wypłacić odszkodowanie właścicielowi nieruchomości na datę 1 stycznia 1999 r.

18 w sytuacji, gdy w dniu wydania przez Wojewodę [...] decyzji stwierdzającej, iż przedmiotowa nieruchomość stała się z mocy prawa własnością W. zgodnie z treścią księgi wieczystej właścicielem nieruchomości były inne osoby,

19 w miejsce których W. zostało następnie ujawnione w księdze wieczystej,

20 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy,

21 a mianowicie:

22 - art. 6, art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak rozpatrzenia sprawy

23 w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie, w szczególności poczynienie ustaleń i interpretacji sprzecznych ze stanem wpisów w księdze wieczystej.

24 Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

25 W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie

26 i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

27 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

28 Skarga jest bezzasadna.

29 Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. W myśl ust. 2 tego artykułu odszkodowanie wypłaca gmina

30 w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, a Skarb Państwa w odniesieniu do pozostałych dróg. Odszkodowanie zaś za tak przejęte nieruchomości zajęte pod drogi ustalone jest i wypłacane przez właściwego starostę na wniosek właściciela złożony w okresie od 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., po upływie tego okresu roszczenie wygasa, o czym stanowi ust. 4 powołanego przepisu. W świetle przytoczonej regulacji ustawowej należy stwierdzić, że podmiotem uprawnionym do realizacji roszczenia odszkodowawczego za nieruchomości przejęte w trybie powołanego przepisu jest osoba, która w dniu 1 stycznia 1999 r. utraciła własność nieruchomości. Z wywłaszczeniem, które nastąpiło w tej dacie ustawa bowiem powiązała powstanie roszczenia odszkodowawczego, wynikającego z utraty prawa

31 z tym tylko zastrzeżeniem, że realizacja tego roszczenia została odroczona i ograniczona w czasie oraz uzależniona od złożenia wniosku w ustawowym terminie do dnia 31 grudnia 2005 r. Artykuł 21 ust. 2 Konstytucji RP uzależnia dopuszczalność wywłaszczenia od spełnienia przesłanki słusznego odszkodowania. Zatem odjęcie prawa własności na podstawie powołanego art. 73, który przewiduje szczególny rodzaj wywłaszczenia, powinno być powiązane ze słusznym odszkodowaniem.

32 W przedmiotowej sprawie, z bezspornych w tym zakresie ustaleń faktycznych wynika, że właścicielem nieruchomości, która objęta jest deklaratoryjną decyzją Wojewody [...] z [...] sierpnia 2009 r. stwierdzającą nabycie prawa własności ex lege, przed dniem 1 stycznia 1999 r. był W.G.. W ustawowym terminie złożył on wniosek o odszkodowanie. Mając na uwadze konstytucyjną zasadę, że za odjęcie własności należy się słuszne odszkodowanie i regulację zawartą w art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. należy uznać, że W.G. jest osoba uprawnioną do odszkodowania.

33 Prawidłowo więc organ odwoławczy, zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, uchylił decyzję organu I instancji odmawiającą ustalenia i wypłacenia odszkodowania W.G. i wskazał go jako uprawnionego do odszkodowania.

34 Faktem bezspornym w sprawie jest, że W.G., aktem notarialnym

35 z [...] marca 2006 r. sprzedał nieruchomość, w skład której wchodziła także nieruchomość zajęta pod drogę publiczną małż. W. i w dniu [...] marca 2006 r. nabywcy zostali ujawnieni w księdze wieczystej. Nie są oni jednak uprawnieni do odszkodowania chociażby z tego względu, że w ustawowym terminie nie wystąpili z wnioskiem

36 o odszkodowanie. Wprawdzie NSA w wyroku z 11 stycznia 2010 r. sygn. akt I OPS 3/09 zawarł tezę, że uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. może być także osoba, która po dniu 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy, zawarła umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w formie aktu notarialnego z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. i została wpisana jako właściciel tej nieruchomości do księgi wieczystej to teza ta nie ma odniesienia do stanu faktycznego niniejszej sprawy, gdyż wniosek o odszkodowanie przez nabywców nieruchomości nie został złożony w ustawowym terminie i nie mógł być złożony, gdyż akt notarialny został zawarty po dniu 31 grudnia 2005 r. Rozliczenia finansowe miedzy W.G. a nabywcami nieruchomości z aktu notarialnego nie mogą wyłączać obowiązku odszkodowawczego gminy, wynikającego z art. 73 ust. 2 pkt 1 ustawy z 13 października 1998 r. o ile spełnione są pozostałe przesłanki określone w art. 73.

37 Zaskarżona decyzja jest więc zgodna z prawem, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny, dokonał właściwej wykładni przepisów prawa mających zastosowanie w tej sprawie i wyprowadził słuszne wnioski, co uzasadniało uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

38 Wobec tego zarzuty skargi nie znajdują potwierdzenia i Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.