Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2016 r., I SA/Wa 1493/15

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2016 r., I SA/Wa 1493/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2016 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. C., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.

Uzasadnienie

2 Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]marca 2014 r., nr. [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1998 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Rady Gminy w P. z dnia [...] stycznia 1998 r., nr [...], wygaszającą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 1993 r. przyznającą K. G. zasiłek stały w wysokości [...] średniej płacy krajowej.

3 Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

4 Decyzją z dnia [...]marca 1993 r., nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. odmówił przyznania K. G. zasiłku stałego – z powodu przekroczenia kryterium dochodowego.

5 Następnie - po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji - Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 1993 r., nr [...] przyznał K. G. zasiłek stały w pełnej wysokości, tj. 28% średniej płacy krajowej oraz dodatek do zasiłku stałego w wys. 9% średniego wynagrodzenia od dnia 1 maja 1993 r. Organ stwierdził, że skarżący został uznany inwalidą I grupy przed 16 rokiem życia – dlatego też został mu przyznany zasiłek stały bez względu na dochody w rodzinie.

6 Zaś decyzją z dnia [...] sierpnia 1995 r., nr [...] Wojewoda [...] - na podstawie art. 155 kpa - zmienił własną decyzję z dnia [...] maja 1993 r., nr [...] w ten sposób, że od dnia 1 sierpnia 1995 r. zaprzestana została wypłata dodatku do zasiłku stałego, zgodnie z wybranym przez stronę zasiłkiem pielęgnacyjnym w wysokości 10% średniej płacy krajowej, który jest korzystniejszy dla zainteresowanego (ZUS).

7 Wnioskiem z dnia 30 grudnia 1996 r. K. G. zwrócił się do Ośrodku Pomocy Społecznej w P. o wypłatę zaległego zasiłku stałego (renty socjalnej).

8 Po rozpoznaniu tego wniosku W. T. decyzją z dnia [...] lutego 1997 r. nr [...] - działając m.in. na podstawie art. 163 kpa - w pkt 1 orzeczenia uchylił własną decyzję z dnia [...] maja 1993 r., nr [...], zaś w pkt 2 odmówił wypłaty K. G. renty socjalnej.

9 W uzasadnieniu podniósł, że ustawa z 6 grudnia 1996 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz zmianie niektórych ustaw ( DZ. U. Nr 147 poz. 687) zmieniła zasiłek stały dla inwalidów od dzieciństwa w rentę socjalną, jednakże tylko dla tych osób, które nie posiadają własnych świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Ponieważ skarżący pobiera własną rentę inwalidzko-uczniowską, dlatego też nie może otrzymać renty socjalnej.

10 Minister Pracy i Polityki Socjalnej decyzją z dnia [...] maja 1997 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1997 r., nr [...].

11 W całości podzielił argumenty organu I instancji. Podniósł też, iż przedmiotowa decyzja powinna być wydana w oparciu nie o art. 163 kpa lecz art. 162 § 1 pkt 1 kpa - jednakże uchybienie to nie miało wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy Dodał, że wydanie decyzji w trybie art. 163 kpa powoduje, iż inny jest okres wypłacania zasiłku stałego.

12 Na powyższą decyzję K. G. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 3 listopada 1997 r., sygn. akt I SA 1030/97 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [..] lutego 1997 r., nr [...].

13 Uzasadniając zapadłe orzeczenie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sprawie nie miał zastosowania przepis art. 163 kpa, lecz art. 162 § 1 pkt 1 kpa. Za błędne uznał też stanowisko Ministra, iż uchybienie to nie miało wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Wydanie decyzji w trybie art. 163 kpa powoduje, że inny jest okres wypłacania zasiłku stałego, niż w sytuacji wydania jej na podstawie art. 162 kpa. Ponadto w przypadku zastosowania przepisu art. 162 § 1 pkt 1 kpa organem właściwym do wydania decyzji byłby organ administracji, który wydał decyzję w I instancji, a więc Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P.. Ten ostatni organ jest też właściwy do rozpoznania wniosku K. G. o przyznanie mu renty socjalnej, jeżeli wniosek taki został złożony.

14 Sąd uznał, że Wojewoda [...], wydając decyzję z dnia [...] lutego 1997 r., błędnie zastosował przepis art. 163 kpa i naruszył przepisy o właściwości, zaś Minister - utrzymując w mocy decyzję dotkniętą wadą nieważności - rażąco naruszył prawo. Na zakończenie stwierdził, iż wobec powyższych ustaleń, nie zachodziła potrzeba odniesienia do merytorycznych zarzutów skargi, zwłaszcza, że przepis art. 7 ustawy z

15 z 6 grudnia 1996 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz zmianie niektórych ustaw ( DZ. U. Nr 147 poz. 687) jednoznacznie na nie odpowiada, nie wymagając wykładni.

16 Rozpoznając ponownie sprawę Rada Gminy w P. decyzją z dnia [...] stycznia 1998 r., nr [...] wygasiła z dniem [...] września 1996 r. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 1993 r. przyznającą K. G. zasiłek stały.

17 Z powyższą decyzją nie zgodził się K. G., odwołując się od niej.

18 Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 1998 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Rady Gminy w P. z dnia [...] stycznia 1998 r., nr [...].

19 Zaś Naczelny Sąd Administracyjny - rozpoznając skargę K. G. od wskazanego uprzednio orzeczenia - postanowieniem z dnia [...] czerwca 1998 r., sygn. akt [...] odrzucił skargę.

20 Następnie K. G. złożył w dniu [...] października 1998 r. wniosek do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] stycznia 1998 r. oraz o wypłacenie zaległego zasiłku stałego.

21 We wniosku wskazał, że organ stwierdził wygaśnięcie decyzji Wojewody z dnia [...] maja 1993 r. z mocą wsteczną, tj. z dniem [...] września 1996 r. - przy czym mylnie zinterpretował treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 1997 r. Podniósł ponadto, że w żadnym razie kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. nie był umocowany do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Wojewody, a więc organu nadrzędnego - organu II instancji.

22 Po rozpoznaniu tego wniosku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 1999 r., nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji przyznającej K. G. zasiłek stały, zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 1998 r., nr [...].

23 Uznał, że Ośrodek Pomocy Społecznej w P. działał zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 1997 r., sygn. akt I SA 1030/97 i w oparciu o jego uzasadnienie. W związku z tym żądanie stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] stycznia 1998 r. i przedstawione na tę okoliczność argumenty, stoją w rażącej sprzeczności z ustaleniami Sądu.

24 Po rozpoznaniu odwołania K. G. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] maja 2001 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 1999 r., nr [...].

25 K. G. złożył skargę na ww. decyzję.

26 Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 grudnia 2001 r., sygn. akt I SA 1603/01 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1999 r.

27 W uzasadnieniu Sąd wskazał, że właściwym organem do orzekania w niniejszej sprawie jest Minister Pracy i Polityki Społecznej - jako organ wyższego stopnia nad Wojewodą [...], którego decyzji z [...] marca 1998 r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z 16 stycznia 1998 r. dotyczył zarzut nieważności. Zatem zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności – bowiem została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Dodał, że decyzje organów obu instancji są wadliwe również z uwagi na sposób rozstrzygnięcia.

28 Rozpoznając ponownie sprawę Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1998 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 1998 r., nr [...], podpisaną przez Aspiranta Pracy Socjalnej w Ośrodku Pomocy Społecznej w P., działającego na mocy upoważnienia Rady Gminy, wygaszającą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 1993 r. przyznającą K. G. zasiłek stały wraz z dodatkiem na podstawie art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ II instancji).

29 Organ uzasadnił, że kwestie trybu wygaszenia decyzji, jak i ustalenie organu właściwego były już przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Biorąc zaś pod uwagę treść zaskarżonej decyzji, w zestawieniu z art. 156 kpa, organ nie stwierdził istnienia w decyzji przesłanek nieważnościowych.

30 K. G. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy. Wskazał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 1999 r. dotknięta jest wadą o jakiej mowa w art. 156 pkt 1 kpa - wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Wniósł o zmianę decyzji, a także o stwierdzenie nieważności decyzji w całości i przyznanie odszkodowania w wysokości zasiłku stałego za okres bezdecyzyjny wraz z należnymi odsetkami za zwłokę

31 Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Minister Pracy i Polityki decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1998 r., powtarzając argumenty, które podniósł w decyzji wydanej w I instancji.

32 Na powyższą decyzję K. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

33 Wyrokiem z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 2524/14 Sąd uchylił decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2014 r. - z uwagi na fakt, iż decyzja organu zawiera rozstrzygnięcie, którego nie przewiduje przepis art. 138 kpa.

34 Ponownie rozpoznając sprawę Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2014 r., nr [...].

35 W uzasadnieniu podniósł, że decyzją z dnia [...] maja 1993 r. nr. [...] Wojewoda [...] (jako organ II instancji) przyznał K. G. zasiłek stały - na podstawie art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 1993.Nr 13, poz. 60). Zgodnie z ówczesnym art. 27 ust. 3 zasiłek stały przysługiwał także osobie, która nie mogła podjąć pracy z powodu inwalidztwa powstałego w okresie do 18 roku życia, niezależnie od sytuacji materialnej osoby zobowiązanej do alimentacji, jak również niezależnie od przysługujących alimentów i innych świadczeń oraz należności przypadających z tytułu cywilnoprawnego.

36 Następnie w dniu 14 września 1996 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 czerwca 1996 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 100, poz. 459), która zmieniła świadczenie przysługujące osobie niemogącej podjąć pracy z powodu inwalidztwa powstałego w okresie do 18 roku życia, niezależnie od sytuacji materialnej osoby zobowiązanej do alimentacji, jak również niezależnie od przysługujących alimentów i innych świadczeń oraz należności przypadających z tytułu cywilnoprawnego z art. 27 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej (zasiłek stały) na świadczenie, o którym mowa w nowopowstałym art. 27a, tj. zgodnie z treścią nadaną ustawą z dnia 14 czerwca 1996 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz o zatrudnieniu socjalnym i przeciwdziałaniu bezrobociu, na rentę socjalną.

37 W ówczesnym brzmieniu art. 27a ust. 1 renta socjalna przysługiwała osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia, niezależnie od dochodu, z zastrzeżeniem, że renta socjalna nie przysługuje osobie za miesiąc, w którym osiągnęła wynagrodzenie z tytułu pracy przekraczające wysokość renty socjalnej. Prawo do renty socjalnej przysługiwało również osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego w trakcie nauki w szkole ponadpodstawowej lub w szkole wyższej przed ukończeniem 25 roku życia, a także w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej, niezależnie od dochodu, z zastrzeżeniem, iż również w tym przypadku renta socjalna nie przysługuje osobie za miesiąc, w którym osiągnęła wynagrodzenie z tytułu pracy przekraczające wysokość renty socjalnej. Osobie, której przysługiwało prawo do renty socjalnej, zgodnie z powyżej wskazanymi warunkami, posiadającej równocześnie uprawnienia do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, przysługiwało tylko jedno świadczenie - wybrane przez tę osobę lub korzystniejsze.

38 Natomiast przepisy przejściowe do przedmiotowej ustawy wskazywały w zakresie uprawnień do zasiłku stałego, że osoby otrzymujące w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej (tj. na dzień 14 września 1996 r.):

39 1) zasiłek stały wyrównawczy na podstawie art. 27 ust. 1 w związku z art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej (w wersji sprzed nowelizacji), zachowują do niego prawo do dnia 31 grudnia 1997 r. w wysokości przysługującej przed dniem 14 września 1996 r. chyba, że dochód na osobę w rodzinie przekroczy wysokość najniższej emerytury,

40 2) zasiłek stały na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zachowują do niego prawo do dnia 31 grudnia 1998 r. w wysokości ustalonej niniejszą ustawą, chyba, że nie spełniają kryteriów przewidzianych w art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej (w wersji sprzed nowelizacji), obowiązującej przed dniem 14 września 1996 r.

41 Przepisy przejściowe nie dotyczyły jednak osób, którym przyznano zasiłek stały na podstawie poprzednio obowiązującego art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, a więc nie dotyczyły K. G. - który z dniem 14 września 1996 r. utracił prawo do zasiłku stałego.

42 Jednocześnie K. G. nie dokonał wyboru pomiędzy dwoma przysługującymi mu świadczeniami, tj. rentą socjalną i rentą pobieraną z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu inwalidztwa (renta uczniowska). Biorąc pod uwagę, że osobie przysługuje tylko jedno świadczenie stwierdzono, iż K. G . przysługuje jedynie świadczenie z ZUS - jako korzystniejsze.

43 W związku ze zmianą stanu prawnego Rada Gminy w P. decyzją z dnia [...] stycznia 1998 r. stwierdziła wygaśniecie - z dniem 14 września 1996 r. -decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1993 r. przyznającej ww. osobie zasiłek stały, zaś Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 1998 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję.

44 Następnie organ powołał art. 156 § 1 kpa i wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma wyłącznie na celu ustalenie, czy decyzja administracyjna została dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wyliczonych w wyżej wskazanym artykule. Po ponownym przeanalizowaniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1998 r. - pod kątem każdej z przesłanek zawartych w art. 156 kpa, nie tylko tych wskazanych przez stronę – Minister nie znalazł podstaw do stwierdzenia jej nieważności.

45 Podniósł, iż decyzja z dnia [...] stycznia 1998 r. została wydana prawidłowo. Z uwagi na zmianę stanu prawnego po 14 września 1996 r. K. G. nie przysługiwał już zasiłek stały o jakim mowa w art. 27 ust. 3 ówczesnej ustawy o pomocy społecznej. Świadczenie to bowiem zostało zastąpione nowym świadczeniem, jakim była renta socjalna. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. prawidłowo wygasił więc z dniem [...] września 1996 r. - na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 kpa - decyzję przyznającą zasiłek stały. Także decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 1998 r. została wydana prawidłowo, w zgodzie z przepisami prawa.

46 Odnosząc się do kwestii właściwości organu rozstrzygającego o wygaszeniu decyzji przyznającej świadczenie Minister podkreślił, iż kwestia dotycząca trybu jak i właściwego organu była przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w orzeczeniu z dnia 3 listopada 1997 r. - w którym wskazano, że w przypadku zastosowania przepisu art. 162 § 1 pkt 1 kpa organem właściwym do wydania decyzji byłby organ administracji, który wydał decyzję w pierwszej instancji, a więc Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P.

47 Jeżeli zaś chodzi o termin wygaśnięcia decyzji to organ centralny stwierdził, że znajduje on oparcie w obowiązujących w dacie wydania decyzji przepisach prawa. Po [...] września 1996 r., z uwagi na brak przepisów przejściowych, zasiłek stały dla osoby, która nie mogła podjąć pracy z powodu inwalidztwa powstałego w okresie do 18 roku życia, niezależnie od sytuacji materialnej osoby zobowiązanej do alimentacji, jak również niezależnie od przysługujących alimentów i innych świadczeń oraz należności przypadających z tytułu cywilnoprawnego - przestał istnieć.

48 Odnosząc się do decyzji wskazanych przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. decyzji Wojewody [...] z dnia [...]marca 1999 r. oraz z dnia [...] maja 2001 r., organ podniósł, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2001 r. organem właściwym do orzekania w sprawie z wniosku z dnia [...] października 1998 r. był Minister Pracy i Polityki Społecznej.

49 Ustosunkowując się do wniosku o przyznanie odszkodowania w wysokości zasiłku przypadającego za tzw. okres bezdecyzyjny, organ uznał, iż wniosek ten jest całkowicie bezzasadny. Również z treści wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można wywnioskować, że takie odszkodowanie się należy.

50 W ocenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej strona nie wykazała, aby kontrolowane decyzje dotknięte były jedną wad nieważności, określoną w art. 156 §1 kpa.

51 K. G. wystąpił ze skargą na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz decyzji Wojewody [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

52 Strona skarżąca uzasadniła, że w zapadłych w sprawie wyrokach Sądy wskazały, iż postępowanie organów administracji od wydania decyzji z dnia 16 stycznia 1998 r. dotknięte były nieważnością z mocy art. 156 § 1 kpa i § 3 kpa oraz art. 163 kpa i art 162 kpa, a nadto art. 27 ust. 3 o pomocy społecznej z 1993 r. sprzed jej nowelizacji.

53 W przypadku zastosowania art. 162 §1 pkt 1 kpa organem właściwym do wydania decyzji byłby organ administracji, który wydał decyzję w pierwszej instancji, a więc Kierownik Ośrodka w P.

54 Następnie wywiodła, że zgodnie z art. 27a ust 1 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r., o pomocy społecznej, w związku z przepisem art.7 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r., o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, oraz o zmianie niektórych ustaw - zasiłek należał się stronie do dnia [...] grudnia 1998 r. (okres bezdecyzyjny).

55 Odpowiadając na skargę Minister Pracy o Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach.

56 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

57 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Przy czym, stosownie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

58 Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzające ją orzeczenie, nie naruszają prawa.

59 W niniejszej sprawie Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2014 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1998 r., która utrzymała w mocy decyzję Rady Gminy w P. z dnia [...] stycznia 1998 r. Tym ostatnim orzeczeniem wygaszono decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 1993 r. przyznająca K. G. zasiłek stały wraz z dodatkiem na podstawie art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej.

60 Oceniane przez Sąd decyzje zostały wydane w nadzwyczajnym trybie postępowania, tj. stwierdzenia nieważności decyzji, co stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji ostatecznych, które znajdują się w obiegu prawnym i podlegają domniemaniu legalności chyba, że w sposób oczywisty i niewątpliwy domniemanie to zostanie obalone.

61 Postępowanie takie stanowi formę nadzoru i prowadzone jest na podstawie art.156-158 kpa. Przy czym podlega ono takim samym regułom procesowym, jak postępowanie zwykłe z tym, iż odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art.156 § 1 kpa.

62 Istotą stwierdzenia nieważności decyzji jest to, aby przesłanka będąca przyczyną stwierdzenia nieważności istniała już w dacie wydania tej decyzji. Inaczej mówiąc, orzeczenie wydane zostało niezgodnie z prawem obowiązującym w dacie jego wydania, przy czym niezgodność ta spełnia co najmniej jedną z przesłanek ustawowo określonych, jako przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji.

63 Jednocześnie, aby mogło dojść do przełamania zasady trwałości decyzji, wady prawne orzeczenia muszą znajdować potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Brak dowodów pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie istnienia wad prawnych decyzji, wyklucza możliwość jej eliminacji z obrotu prawnego. Decyzja ostateczna korzysta bowiem z domniemania legalności - co ma fundamentalne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa obrotu prawnego i stabilności ukształtowanych w przeszłości stosunków administracyjnoprawnych.

64 Wśród przyczyn skutkujących stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, ustawodawca wymienił także "rażące naruszenie prawa"- art.156 § 1 pkt 2 kpa. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest przy tym pogląd, iż rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie.

65 Przechodząc zatem do oceny powyższych decyzji stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie orzekał już uprzednio Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 3 listopada 1997 r., sygn. akt I SA 1030/97 stwierdził nieważność decyzji Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia [...] maja 1997 r. oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1997 r. - którymi organ, działając na podstawie art. 163 kpa, uchylił decyzję przyznającą K. G. zasiłek stały.

66 Sąd uzasadniając swoje rozstrzygnięcie przesądził, że w kontrolowanej nadzorczo sprawie nie miał zastosowania przepis art. 163 kpa, lecz art. 162 § 1 pkt 1 kpa - bowiem nie istniał przepis szczególny, który dawałby możliwość uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1993 r. Uznał także, iż skoro taka właśnie podstawa wydania decyzji jest właściwa w stanie faktycznym sprawy - to organem kompetentnym rzeczowo do wydania decyzji jest organ administracji, który wydał decyzję w I instancji, a więc Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P.

67 Dlatego też Rada Gminy w P. - wykonując zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie co do dalszego prowadzenia postępowania - decyzją z dnia [...] stycznia 1998 r. wygasiła z dniem 14 września 1996 r. decyzję Wojewody [...] przyznającą wskazany uprzednio zasiłek. Następnie Wojewoda [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję, zaś Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę na te decyzje.

68 Poczynione konstatacje mają dla niniejszej sprawy niezwykle istotne znaczenie, bowiem zgodnie z art. 153 ppsa, ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu (w niniejszym przypadku Naczelnego Sądu Administracyjnego) wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

69 Powyższe oznacza, że ocena prawna zawarta w prawomocnym wyroku sądu (uchylającym decyzję organu administracji publicznej, czy też stwierdzającą nieważność orzeczenia, w wyniku czego dochodzi do ponownego rozpoznania sprawy przez organ administracji), ma istotne znaczenie, gdyż organ lub Sąd ponownie orzekające w sprawie naruszyłyby prawo, jeżeli przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym tej sprawy nie uwzględniłyby wiążącej oceny prawnej i wskazań, o jakich mowa w art. 153 ppsa (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt FSK 670/14 LEX nr 1794466).

70 Przy czym - jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1409/13, LEX nr 1783556 - przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt, zostało uznane za błędne. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana.

71 Taka sytuacja występuje właśnie w niniejszej sprawie - bowiem wytyczne zawarte w powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 1997 r. są jasne i nie pozostawiają żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany jest powołanym stanowiskiem, przy czym stan faktyczny sprawy w granicach tego związania nie uległ zmianie.

72 Podzielając zatem powołane uprzednio stanowisko, Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że prawidłowo Minister Pracy i Polityki Społecznej uznał, iż nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w kontrolowalnej nadzorczo decyzji. Orzeczenie to zostało wydane w oparciu o wskazaną i uznaną za właściwą - przez Naczelny Sąd Administracyjny - podstawę prawną oraz przez wskazany za właściwy rzeczowo organ.

73 Przy czym za rażące naruszenie prawa, jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, można uznać jedynie takie naruszenie prawa, które wynika z oczywistej sprzeczności pomiędzy przepisem, a stanem faktycznym sprawy. Za takie naruszenie zaś nie może być uznana odmienna interpretacja przepisu prawa (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 109/15, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 395/09).

74 Za powyższym poglądem przemawia także fakt, iż sądy administracyjne stoją na stanowisku, że jeśli skarga na decyzję wydaną w postępowaniu administracyjnym została oddalona prawomocnym wyrokiem, to nie można stwierdzić jej nieważności bowiem sąd administracyjny z urzędu bada przesłanki nieważności decyzji, określone w art. 156 § 1 kpa. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie 26 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1400/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 346/09.

75 Skoro zatem Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z 1997 r. - po zbadaniu kontrolowanej decyzji - nie wskazał na jeszcze inne podstawy nieważnościowe, to znaczy, że decyzja nie została nimi dotknięta.

76 W tej sytuacji wskazać należy, iż argumentacja strony skarżącej podważająca zarówno właściwość rzeczową organów, które w 1998 r. orzekały w sprawie, jak i podstawę prawną wygaszenia decyzji przyznającej zasiłek stały - z uwagi na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny - nie może znaleźć uzasadnienia, bowiem tym ostatnim stanowiskiem związane były zarówno organy administracji, jak i Sąd obecnie orzekający w sprawie.

77 Na marginesie poczynionych w niniejszej sprawie rozważań wskazać należy, że prawidłowo organ ustalił, iż decyzję przyznającą wskazany zasiłek wygaszono z dniem 14 września 1996 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 14 czerwca 1996 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 100, poz. 459). Powołany akt zmienił przepisy dotyczące świadczenia przysługującego osobie niemogącej podjąć pracy z powodu inwalidztwa powstałego w okresie do 18 roku życia na świadczenie, o którym mowa w art. 27a - w brzmieniu nadanym ww. ustawą z dnia 14 czerwca 1996 r. Przy czym w ust. 4 ww. art. 27a ustawodawca wyraźnie wskazał, że osobie, o której mowa w ust. 1 i 2, posiadającej równocześnie uprawnienia do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, przysługuje tylko jedno świadczenie - wybrane przez tę osobę lub korzystniejsze.

78 Powyższe powoduje, że osoby, którym przyznano zasiłek stały, na podstawie obowiązującego art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, a więc tak jak w przypadku skarżącego, utraciły z dniem 14 września 1996 r. prawo do zasiłku stałego, gdyż od tego dnia przysługiwało im tylko jedno świadczenie - a nie dwa. Skoro zatem skarżący był uprawniony do renty z ubezpieczenia społecznego (ZUS), która była dla niego korzystniejsza – to organ przyznał mu to świadczenie, gdyż uprawniony nie dokonał innego wyboru.

79 Podsumowując Sąd uznał, że Minister Pracy i Polityki Społecznej wnikliwie, rzetelnie i wszechstronnie rozpatrzył stan faktyczny sprawy. Szczegółowo wyjaśnił motywy, jakimi się kierował przy jej rozstrzyganiu oraz przekonująco uzasadnił zajęte stanowisko, w sposób spełniający wymagania, określone w art. 107 § 3 kpa – zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

80 Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.