Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2012 r., I SA/Wa 1484/11
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2012 r., I SA/Wa 1484/11
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Instytutu [...] na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej oddala skargę.
Uzasadnienie
2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r., nr [...] dotyczącej uwłaszczenia Przedsiębiorstwa Państwowego "P. [...]" w W. działką nr [...] w obrębie [...], położoną w W. przy ul. [...] – w części dotyczącej dawnej nieruchomości uregulowanej w księdze hipotecznej pod nazwą: "[...]" nr inw. [...].
3 Decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r. została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
4 Wojewoda [...], działając na podstawie art. 200 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120), decyzją z dnia [...] grudnia 1998 r. , nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowe "P. [...]" w W. – [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego, stanowiącego własność Skarbu Państwa o pow. [...] m², położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego jako działka nr [...] w obrębie [...] oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie.
5 Pismem z dnia 10 listopada 2009 r. G.G., H.G., M.G., K.G., M.Z., Z.G., I.G., M.G., D.G., M.G. i D.G., reprezentowani przez M.S., wystąpili z wnioskiem, powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r., w części dotyczącej dawnej nieruchomości uregulowanej w księdze hipotecznej pn. "[...]" nr inw. [...]. We wniosku podniesiono, iż z uwagi na stwierdzenie, przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] marca 1952 r. odmawiającego ustanowienia prawa własności czasowej nieruchomości hipotecznej nr [...] (decyzja Prezesa UMiRM z dnia [...] marca 2000 r., nr [...]) – pozostaje do rozpoznania nieprzerwanie od dnia 4 lutego 1949 r. wniosek dotychczasowych właścicieli o ustanowienie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego). Tym samym nie było możliwe legalne nabycie prawa do gruntu przez Przedsiębiorstwo Państwowe P. [...] z siedzibą w W. – [...].
6 Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] stwierdził nieważność ww. decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej dawnej nieruchomości uregulowanej w księdze hipotecznej pn. "[...]" nr inw. [...].
7 Po rozpatrzeniu wniosku Instytutu [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2011 r., organ II Instancji utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
8 W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury stwierdził, że zgodnie z art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. uwłaszczenie następuje z mocy prawa, według stanu prawnego obowiązującego w dniu 5 grudnia 1990 r. i oznacza przekształcenie istniejącego prawa zarządu w prawa rzeczowe wymienione w powołanych przepisach. Uwłaszczenie nie narusza praw osób trzecich (art. 200 ust. 4 ustawy).
9 Z wyrysu z mapy ewidencyjnej z dnia 1 października 1998 r., nr [...] wynika, że część dawnej nieruchomości [...], położonej przy ul. [...] ozn. hip. nr [...] nr inw. [...] weszła w skład działki nr [...], objętej ww. decyzją uwłaszczeniową.
10 Organ wyjaśnił, że dawna nieruchomość [...] stała się własnością Gminy W. na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.), a następnie na podstawie ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) własnością Skarbu Państwa.
11 Ponownie rozpoznając sprawę Minister nie podzielił stanowiska Instytutu [...], że orzeczenie Komisarza Urzędu W. z dnia [...] maja 1939 r., nr [...], wydane na podstawie art. 22 § 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r. – Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym (Dz. U. R. P. Nr 86, poz. 776), zezwalające Dyrekcji Okręgowej [...] w W. na niezwłoczne objęcie wywłaszczanych na rzecz przedsiębiorstwa "P. [...]" pod rozbudowę stacji G. gruntów, w tym m.in. nieruchomości hip. "[...]" o pow. [...] m², orzekało o wywłaszczeniu tej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Wywłaszczenie następowało bowiem na podstawie odrębnego orzeczenia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 22 § 1 ww. rozporządzenia, po przeprowadzeniu rozprawy, wojewoda wydaje orzeczenie o wywłaszczeniu albo odmawia jego wydania, o ile zachodzą ku temu powody prawne lub faktyczne. Nie można zatem uznać, że na mocy ww. orzeczenia z dnia [...] maja 1939 r. nieruchomość hip. "[...]" została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 24 września 1934 r.
12 Odnosząc się zaś do zarzutu Instytutu [...], że przedmiotowa nieruchomość przeszła z mocy prawa na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ze zm.), a więc że i w tym przypadku decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. nie narusza praw osób trzecich Minister wyjaśnił, że powołany przepis nie miał w niniejszej sprawie zastosowania. Zgodnie bowiem z art. 46 ust. 1 ww. ustawy, nieruchomości będące we władaniu Państwa, do których wszczęte przed dniem 1 września 1939 r. postępowanie wywłaszczeniowe nie zostało dotychczas zakończone, przechodzą z mocy prawa na własność Państwa. W myśl zaś art. 32 ust. 1, z ujawnieniem w księdze wieczystej prawa własności nieruchomości wywłaszczonej podlegają wykreśleniu wszystkie na niej ciążące prawa rzeczowe z wyjątkiem tych, których pozostawienie na nieruchomości zostało ustalone w decyzji o wywłaszczeniu. W ocenie Ministra Infrastruktury nabycie w trybie art. 46 ust. 1 obejmowało własność i inne prawa rzeczowe, nie obejmowało zaś roszczeń wynikających z innych przepisów. W niniejszej sprawie za roszczenia takie należy uznać – zdaniem organu – roszczenia byłych właścicieli wynikające z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. i dotyczące przyznania im prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Tym niemniej Minister stwierdził, że o zasadności bądź niezasadności roszczeń byłych właścicieli, w tym o ocenie, czy one wygasły, decydować może organ dekretowy, którym jest Prezydent W. Minister Infrastruktury w postępowaniu dotyczącym oceny legalności decyzji uwłaszczeniowej jest zobowiązany ustalić wyłącznie, czy na dzień uwłaszczenia wniosek byłych właścicieli został rozpoznany.
13 Następnie Minister Infrastruktury stwierdził, że prawo zarządu co do działki nr [...] na rzecz jednostki uwłaszczonej wynika z decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] października 1972 r., nr [...] dotyczącej przekazania w użytkowanie Centralnemu Ośrodkowi [...] terenu zabudowanego położonego przy ul. [...].
14 Zatem w odniesieniu do działki nr [...], w zakresie dawnej nieruchomości uregulowanej w księdze hip. "[...]" nr inw. [...], spełnione byłyby przesłanki uwłaszczenia, przy zastrzeżeniu "nie naruszania praw osób trzecich".
15 W uzasadnieniu Minister wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 4 lutego 1949 r. A.G., Z.G., A.G. i J.G. następcy prawni M.G., właścicielki spornej nieruchomości, wystąpili o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do przedmiotowej nieruchomości. Obecnie następcami prawnymi M.G. są: G.G., H.G., M.G., K.G., M.Z., Z.G., I.G., M.G., D.G., M.G., K.G. oraz D.G.
16 Prezydium Rady Narodowej w W., po rozpatrzeniu ww. wniosku z dnia 4 lutego 1949 r., orzeczeniem z dnia [...] marca 1952 r., nr [...] odmówiło następcom prawnym dotychczasowego właściciela przyznania prawa własności czasowej do dawnej nieruchomości [...].
17 Decyzją z dnia [...] marca 2000 r., nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność ww. orzeczenia.
18 Decyzja ta wywołała skutek ex tunc, tj. orzeczenie z dnia [...] marca 1952 r. zostało wyeliminowane z obrotu prawnego.
19 Uwzględniając ten fakt organ uznał, że nadal aktualny pozostaje wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości (obecnie użytkowania wieczystego). Konsekwencją tego było stwierdzenie, przez Ministra Infrastruktury, w zaskarżonej decyzji, iż prawa osób trzecich wynikające z decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2000 r., wywołującej skutki ex tunc, stanowią przeszkodę do stwierdzenia uwłaszczenia działką nr [...], w zakresie dawnej nieruchomości uregulowanej w księdze hip. "[...]" nr inw. [...], do czasu rozstrzygnięcia sprawy o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...].
20 Zdaniem Ministra, wobec powołanej decyzji o charakterze kasacyjnym, "odżył" wniosek o przyznanie praw do nieruchomości [...] w trybie art. 7 dekretu [...], który ma bezwzględne pierwszeństwo w rozpoznaniu, gdyż ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz innych osób, możliwe jest dopiero po negatywnym rozpoznaniu tego wniosku.
21 W związku z powyższym Minister stwierdził, że decyzja uwłaszczeniowa z dnia [...] grudnia 1998 r., w części odnoszącej się do nieruchomości uregulowanej w dawnej hipotece "[...]" nr inw. [...], rażąco narusza prawo, tj. art. 200 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – w zakresie praw osób trzecich, co wyczerpuje przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Jednocześnie organ nie stwierdził istnienia negatywnych przesłanek do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2 , tj. istnienia nieodwracalnych skutków prawnych.
22 Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r. wniósł Instytut [...] wnosząc o jej uchylenie z uwagi na naruszenie prawa. Instytut zarzucił Ministrowi Infrastruktury nie uwzględnienie następujących faktów:
23 1) po pierwsze pominięcie zupełnie, iż część nieruchomości hipotecznej "[...]" o powierzchni [...] m² została wywłaszczona (a nie przejęta dekretem) na rzecz Skarbu Państwa na potrzeby przebudowy [...] węzła kolejowego na zasadach dekretu Naczelnika Państwa z dnia [...] września 1919 r. (orzeczeniem nr [...] Komisarz Zarządu W. ustalił odszkodowanie za ww. nieruchomość), a zatem wskazana powyżej część nieruchomości powinna była zostać wyłączona z postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r.;
24 2) po drugie organ niewłaściwie zinterpretował art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, na który to przepis powołali się wnioskodawcy w swoim wystąpieniu z dnia 10 listopada 2009 r. Skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1448/09, w którym Sąd stwierdził, iż o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04, LEX nr 165717). Z uwagi na powyższe Instytut stwierdził, że Minister Infrastruktury nie zbadał wszystkich wymienionych przesłanek ograniczając się w zasadzie do rozpatrzenia jednej. Jednocześnie stwierdził, iż skoro w uzasadnieniu decyzji znalazło się stwierdzenie "należy zauważyć, iż ww. orzeczenie dotyczy tylko zezwolenia na niezwłoczne objęcie nieruchomości, nie orzeka natomiast o wywłaszczeniu" (dotyczy orzeczenia Komisarza Urzędu W. nr [...] z dnia [...] maja 1939 r.), tym samym słusznie organ zauważył, iż decyzja rozstrzygająca postępowanie z wniosku dekretowego o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) winna orzekać o odmowie żądanego prawa (brak spełnienia jednej z przesłanek tj. posiadania gruntu w dacie złożenia wniosku w przepisanym prawem terminie, które zgodnie z treścią art. 7 dekretu [...] powinny wystąpić łącznie). Zatem skoro możliwe jest zakończenie postępowania dekretowego w przedmiotowej sprawie bez stwierdzania nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r., a więc wspomniana decyzja jest możliwa do zaakceptowanie jako akt wydany przez organy praworządnego państwa, gdyż nie będzie naruszała praw osób trzecich;
25 3) po trzecie organ pominął fakt, iż skoro postępowanie wywłaszczeniowe do ww. nieruchomości zostało wszczęte przed 1939 r., co jest faktem bezspornym, i dotychczas nie zostało zakończone, to zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. przedmiotowa nieruchomość przeszła z mocy prawa na własność Państwa (nabycie objęło również roszczenie dekretowe), a zatem powołana wyżej decyzja Wojewody [...] nie narusza praw osób trzecich w tym art. 200 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, czyli nie zawiera wady o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa (stwierdzenie nieważności decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa). Wobec powyższego dla uregulowania stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości wystarczy jedynie umorzyć postępowanie dekretowe jako bezprzedmiotowe.
26 W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
27 W dniu 10 stycznia 2012 r. do Sądu wpłynęło oświadczenie M.G., z którego wynika, że zmarł uczestnik postępowania M.G. W związku z powyższym Sąd na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania sądowego. Z uwagi jednak na akt poświadczenia dziedziczenia Rep A Nr [...], z którego treści wynika, iż spadek nabyła żona zmarłego – K.G. (uczestnik niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego), Sąd podjął zawieszone postępowanie i rozpoznał skargę merytorycznie.
28 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
29 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone orzeczenie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt także z powodów, które w skardze nie zostały podniesione, a stanowią o wydaniu aktu z naruszeniem prawa.
30 Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego.
31 W niniejszej sprawie Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2011 r., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r., którą zostało uwłaszczone Przedsiębiorstwo Państwowe "P. [...]" w W. - gdyż uznał, iż stwierdzenie, przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, nieważności orzeczenia dekretowego z dnia [...] marca 1952 r. wywołało skutek ex tunc, "odżył" wniosek dekretowy z lutego 1949 r., powodując tym samym przeszkodę do stwierdzenia uwłaszczenia działką nr [...] - do czasu rozstrzygnięcia sprawy o przyznanie prawa własności czasowej do dawnej nieruchomości, uregulowanej w księdze hip. "[...]", nr inw. [...]. Minister stwierdził, że decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r., rażąco narusza prawo, tj. art. 200 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – w zakresie praw osób trzecich.
32 Jednocześnie, zdaniem organu administracji, dawna nieruchomość [...] stała się własnością Gminy W. na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, a następnie własnością Skarbu Państwa - na podstawie ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej. Minister Infrastruktury nie podzielił stanowiska Instytutu [...], że orzeczenie Komisarza Urzędu W. z dnia [...] maja 1939 r., nr [...], wydane na podstawie art. 22 § 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r. – Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym, zezwalające Dyrekcji Okręgowej [...] w W. na niezwłoczne objęcie wywłaszczanych na rzecz przedsiębiorstwa "P. [...]" pod rozbudowę stacji G. gruntów, w tym m.in. nieruchomości hip. "[...]" o pow. [...] m², orzekało o odjęciu prawa własności tej nieruchomości. Zdaniem Ministra, wywłaszczenie następowało bowiem na podstawie odrębnego orzeczenia o wywłaszczeniu, którego ani nie przedstawił skarżący, ani nie odnalazł organ administracji w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.
33 Postępowanie nadzorcze prowadzone było na podstawie art.156-158 Kpa, zatem podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art.156 § 1 Kpa.
34 W postępowaniu prowadzonym w trybie art.156 § 1 Kpa - którego przedmiotem jest wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji - niezbędna jest ocena rodzaju naruszenia ściśle określonych zasad z punktu widzenia kwalifikowanych podstaw przewidzianych dla tego rodzaju postępowania nadzwyczajnego.
35 Przy ustalaniu wystąpienia przesłanek z art.156 § 1 Kpa organ winien badać nie tylko samą treść decyzji oraz zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu, lecz także ustalić, czy weryfikowane rozstrzygnięcie nie narusza w sposób rażący przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę jego wydania.
36 Istota niniejszej sprawy sprowadza się zatem do zbadania, na podstawie jakiego aktu doszło do odjęcia prawa własności dawnej nieruchomości [...], czy na podstawie orzeczenia Komisarza Urzędu W. z dnia [...] maja 1939 r., czy też na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, a następnie ustalenie czy brak rozpatrzenia wniosku dekretowego z lutego 1949 r. (na dzień wydawania decyzji uwłaszczeniowej) - stanowi negatywną przesłankę uwłaszczenia, z uwagi na "naruszenie praw osób trzecich".
37 Stanowisko Ministra Infrastruktury przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji zyskało całkowitą aprobatę Sądu. I tak wobec braku orzeczenia o wywłaszczeniu spornej nieruchomości na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r., oraz zapisu w dziale III księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla W. – [...] w W., Wydział [...] Ksiąg Wieczystych dla działki nr [...], z którego wynika, iż prawo własności Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości ma swoje źródło w dekrecie z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy – nie można przyznać racji stronie skarżącej, iż do skutecznego wywłaszczenia dawnej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa doszło już w 1939 r., w wyniku orzeczenia Komisarza Urzędu W. z dnia [...] maja 1939 r., a tym samym nie miał w sprawie zastosowania dekret z dnia 26 października 1945 r. Zdaniem Sądu, ujawnienie skutków wywłaszczenia, gdyby takie miało miejsce, znalazłoby niewątpliwie odzwierciedlenie w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości. Ponadto, odnosząc się do przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r. – Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym, na podstawie których doszło do wydania orzeczenia z dnia [...] maja 1939 r., zezwalającego Dyrekcji Okręgowej [...] w W. na niezwłoczne objęcie wywłaszczanych na rzecz przedsiębiorstwa P. [...] gruntów podnieść należy, iż wprawdzie z art. 22 § 1 wynika, że wydanie orzeczenia o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie wywłaszczonej nieruchomości (art. 22 § 3) poprzedzone było wydaniem orzeczenia o wywłaszczeniu, jednakże nie było ono ostateczne na dzień wydawania orzeczenia na niezwłoczne objęcie nieruchomości. Oznacza to, iż w dniu [...] maja 1939 r. nie nastąpiło przeniesienie własności spornych nieruchomości na Skarb Państwa. Co istotne także, dla własności spornych nieruchomości niezbędne było wydanie, na podstawie art. 41 § 3 rozporządzenia, orzeczenia o wykonaniu wywłaszczenia, natychmiast wykonalnego. Orzeczenie to musiało być poprzedzone uzyskaniem przez orzeczenie o wywłaszczeniu statusu "ostateczne", ustaleniem odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, wypłaceniem przez wywłaszczającego sumy odszkodowania wywłaszczonemu lub złożenie tej sumy do depozytu. Analiza konstrukcji rozporządzenia wskazuje więc, iż orzeczenie Komisarza Urzędu W. z dnia [...] maja 1939 r. nie przesądza o przeniesieniu prawa własności spornej nieruchomości.
38 W konsekwencji tak ustalonego stanu faktycznego i prawnego, Sąd podzielił pogląd organów administracji, iż stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] marca 1952 r., nr [...], wydanego w oparciu o dekret z dnia 26 października 1945r. o własności i sposobie użytkowania gruntów na obszarze m.st. Warszawy (decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa z dnia [...] marca 2000 r.), wywołało skutek ex tunc, co w zasadniczy sposób wpłynęło na wynik postępowania w przedmiocie uwłaszczenia dokonanego w 1998 r. Dokonane bowiem uwłaszczenie, na podstawie art. 200 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, nie może naruszać praw osób trzecich. Konsekwencją stwierdzenia nieważności orzeczenia o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] jest to, że pozostaje do rozpoznania wniosek złożony w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Z tego względu były właściciel tej nieruchomości lub jego następca prawny stają się osobą trzecią w rozumieniu art. 200 ust. 4 cyt. ustawy z dnia 29 września 1990 r. i mogą domagać się wzruszenia decyzji o uwłaszczeniu w trybie nadzorczym, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W tym względzie orzecznictwo sądów administracyjnych jest jednolite. Tak więc, o naruszeniu praw osób trzecich w rozumieniu art. 200 ust. 4 (poprzednio art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) można mówić wówczas, gdy przy zbiegu uprawnień państwowych osób prawnych z uprawnieniami związanymi z prawem własności do tego samego gruntu innych osób daje się pierwszeństwo uprawnieniom państwowych osób prawnych, pozbawiając przez to uprawnień osób trzecich do tego gruntu, stwierdzenie zaś zawarte w art. 200 ust. 4, iż "nabycie własności oraz prawa użytkowania wieczystego (...) nie może naruszać praw osób trzecich" oznacza, iż ustawodawca dał pierwszeństwo uprawnieniom osób trzecich.
39 W niniejszej sprawie, na dzień wydawania decyzji przez organ II instancji, z dnia [...] maja 2011 r. wniosek dekretowy pozostawał nadal nierozpoznany, o czym świadczy materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach sprawy. Tym samym rozstrzygnięcie Ministra Infrastruktury sprowadzające się do stwierdzenia, iż decyzja uwłaszczeniowa z dnia [...] grudnia 1998 r. narusza prawa osób trzecich, należy uznać za trafne.
40 Odnosząc się zaś do zarzutu strony skarżącej, iż organ pominął zupełnie fakt, iż część nieruchomości hipotecznej "[...]" o powierzchni [...] m² została wywłaszczona (a nie przejęta dekretem) na rzecz Skarbu Państwa na potrzeby przebudowy [...] węzła kolejowego na zasadach dekretu Naczelnika Państwa z dnia [...] września 1919 r. (orzeczeniem nr [...] Komisarz Zarządu W. ustalił odszkodowanie za ww. nieruchomość), a zatem wskazana powyżej część nieruchomości powinna była zostać wyłączona z postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. - wskazać należy na jego niezasadność. I tak powyższe orzeczenie Zarządu W. z dnia [...] czerwca 1935 r. dotyczyło ustalenia odszkodowania za część nieruchomości hipotecznej "[...]" o powierzchni [...] m² na rzecz J.L. Z orzeczenia tego wynika, iż wywłaszczenia przedmiotowego gruntu dokonano na podstawie dekretu Naczelnika Państwa z dnia [...] września 1919 r. na rzecz przebudowy [...] węzła kolejowego. Następnie na mocy aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 1936 r. M.G. nabyła od J.L. nieruchomość [...] (nr hip. [...]), o powierzchni [...] m². Data powyższych aktów świadczy więc, iż rozporządzenie z dnia [...] sierpnia 1936 r. nie obejmowało nieruchomości o powierzchni [...] m², która została już wywłaszczona i ustalono odszkodowanie na rzecz poprzednika prawnego M.G. – J.L. Prowadzone więc postępowanie, przed Wojewodą [...] o uwłaszczenie, dotyczyło jedynie działki nr [...] (pow. [...] m²), stanowiącej część nieruchomości [...] (pow. [...] m²) należącej do M.G.
41 Również pozostałe zarzuty skargi nie mają racjonalnych podstaw. Organ zbadał treść decyzji, zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu, oraz ustalił, iż weryfikowane rozstrzygnięcie narusza w sposób rażący przepis prawa materialnego, stanowiący podstawę wydania decyzji o uwłaszczeniu.
42 Sąd aprobuje stanowisko organu administracji w kwestii braku podstaw zastosowania w sprawie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
43 Odnośnie zaś zarzutu strony skarżącej, sprowadzającego się do twierdzenia, iż skoro przedmiotowa nieruchomość przeszła z mocy prawa na własność Państwa na mocy ustawy z dnia 12 marca 1958 r., (czego nie potwierdzają zapisy ksiąg wieczystych), to obowiązkiem organu, dla uregulowania stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości, jest umorzenie postępowania dekretowego – Sąd wskazuje na brak właściwości rzeczowej Ministra Infrastruktury co do orzekania w kwestii postępowania dekretowego.
44 Reasumując, Sąd uznał, że Minister Infrastruktury wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzył stan faktyczny sprawy oraz wyjaśnił motywy, jakimi się kierował przy jej rozstrzyganiu, przekonująco i wyczerpująco uzasadniając swoje stanowisko. Ponadto zaskarżone decyzje zawierają niezbędne elementy, o jakich mowa w art. 107 § 1 kpa.
45 Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
46 -----------------------
47 9