Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2022 r., I SA/Wa 1400/21

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sygnatura
I SA/Wa 1400/21
Data
Forma
Wyrok
Hasła
Grunty warszawskie
Źródło
JuDDGES/pl-nsa (orzeczenia NSA i WSA z CBOSA), dokument u źródła

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Przemysław Żmich, po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. C. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. C., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił w całości decyzję Prezydenta [...] nr [...] z [...] lutego 2020 r. i odmówił przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]" rej. hip. [...] o pow. [...] m2, wchodzącą aktualnie w skład działki nr [...] z obrębu [...].

3 Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym

4 i praw

5 Nieruchomość położona w [...] przy ul. [...], ozn. jako "[...] " rej. hip. [...] o pow. [...] m2, znajduje się na obszarze objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. nr 50 poz. 279), dalej jako dekret/dekret [...]. Z dniem wejścia w życie dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości, przeszedł na własność gminy [...].

6 Następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130 ze zm.) nieruchomość przeszła z chwilą likwidacji gmin na własność Skarbu Państwa.

7 Z dniem [...] maja 1990 r. grunt przedmiotowej nieruchomości stał się własnością Dzielnicy Gminy [...].

8 Obecnie grunt przedmiotowej nieruchomości stanowi własność miasta stołecznego [...] zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r.

9 o ustroju miasta [...] (Dz. U. z 2018, poz. 1817).

10 Aktualnie grunt przedmiotowej nieruchomości wchodzi w skład działki nr [...]

11 z obrębu [...].

12 Zgodnie ze świadectwem Wydziału Hipotecznego Sądu Okręgowego

13 w [...] z [...] września 1946 r., nr [...], w dziale I i II wykazu hipotecznego nieruchomości "[...] rej hip. [...]" według stanu na dzień [...] września 1946 r. nieruchomość zawierała [...] sąż. kw. (tj. [...] m2) i była uregulowana na imię J. M. na mocy aktu z dnia [...] grudnia 1922 r.

14 J. M. pismem z [...] września 1948 r. ([...] października

15 1948 r. - data wpływu do Urzędu Miejskiego w [...]) wniósł o przyznanie tymczasowego prawa własności do gruntu przy ul. [...], nr hip. [...].

16 Po rozpatrzeniu wniosku Prezydent [...] decyzją z [...] października 2018 r., nr [...] umorzył postępowanie w sprawie - z uwagi na uchybienie terminu do złożenia wniosku.

17 Wnioskiem z [...] czerwca 1950 r. J. M., a następnie J. C. i E. Z. wnioskiem z [...] lipca 2015 r. wystąpili o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

18 Po rozpatrzeniu powyższych wniosków Prezydent [...] decyzją z [...] lutego 2020 r., nr [...], odmówił E. Z. i J. C. przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. jako "[...]" rej. hip. [...] o pow. [...] m2 - wskazując, że nie została spełniona przesłanka art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotycząca daty utraty możliwości władania nieruchomością, gdyż poprzedni właściciel stracił tę możliwość przed dniem [...] kwietnia 1958 r.

19 W efekcie rozpatrzenie odwołania J. C. Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2020 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił w całości ww. decyzję Prezydenta [...] z [...] lutego 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

20 W dniu [...] listopada 2020 r. sprzeciw od ww. decyzji Wojewody [...] wniósł Prokurator Regionalny w [...] - zarzucając decyzji naruszenie art. 138

21 § 2 k.p.a. Podniósł, iż to na organie odwoławczym ciążył obowiązek wykazania, że w postępowaniu przed organem I instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego uchylenia się przez Wojewodę od załatwienia sprawy co do jej istoty. Stwierdził, że organ II instancji, pomimo powołania się na "niezgromadzenie i nierozpoznanie materiału dowodowego" nie wskazał organowi I instancji jakie okoliczności powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy - co wskazuje na to, że uznał zgromadzony materiał dowodowy za wyczerpujący.

22 Rozpoznając sprzeciw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 9 marca 2021 r., sygn. I SA/Wa 2705/20, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2020 r., nr [...] - stwierdzając,

23 że decyzja kasacyjna nie odpowiada wymogom art. 138 § 2 k.p.a.

24 W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ odwoławczy wydając decyzję kasacyjną poddał ocenie ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji, przeanalizował zebrane w sprawie dowody i stwierdził jedynie, że nietrafione są tezy postawione przez organ I instancji na podstawie tych dowodów. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja naruszyła art. 138 § 2 k.p.a. - bowiem przepis ten nie pozwala na uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia

25 z powodu dokonania niewłaściwej oceny dowodów. Decyzja kasacyjna przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych, niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej sprzeciwem decyzji nie czyni zadość wymogom stawianym w tym przepisie, gdyż organ nie wskazał w jakim zakresie wyjaśnienia okoliczności sprawy wymaga jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy nie tylko nie wyjaśnił z jakich powodów nie zastosował art. 136 k.p.a., ale też nie wskazał okoliczności faktycznych wymagających wyjaśnienia i w jakim zakresie postępowanie dowodowe ma być uzupełnione. Nie wykazał naruszenia przepisów postępowania, warunkującego zasadność wydania decyzji opierającej się na regulacji wynikającej z art. 138 § 2 k.p.a.

26 Ponownie rozpatrując odwołanie J. C. Wojewoda [...] - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - uchylił decyzję Prezydenta [...] z [...] lutego 2020 r., nr [...] i odmówił przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

27 W uzasadnieniu decyzji wskazał, że orzekając w ponownie prowadzonym postępowaniu jest związany - w myśl art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

28 w Warszawie z 9 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2705/20.

29 Wskazał również, że objęcie przedmiotowego gruntu w posiadanie przez gminę [...] nastąpiło w dniu [...] września 1947 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...]. Zatem termin do składania wniosków upłynął w dniu [...] marca 1948 r.

30 Tymczasem J. M. wystąpił z wnioskiem o przyznanie tymczasowego prawa własności do gruntu położonego przy ul. [...], nr hip. [...], dopiero w dniu [...] września 1948 r.

31 Wniosek ten został rozpatrzony decyzją Prezydenta [...] z [...] października 2018 r., nr [...] - którą umorzono postępowanie z uwagi na nieterminowe jego złożenie. Decyzja ta uzyskała przymiot ostateczności w dniu [...] grudnia 2018 r.

32 Wojewoda zauważył, że znajdujące się na gruntach [...] budynki - zgodnie z art. 5 dekretu - pozostały własnością dotychczasowych właścicieli.

33 Budynki te przechodziły na własność Gminy [...] (potem Skarbu Państwa) w przypadku:

34 - nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi gruntu prawa własności czasowej;

35 - z dniem uprawomocnienia się orzeczenia o odmowie przyznania tego prawa lub niezłożenia w terminie, przez osobę uprawnioną, wniosku o przyznanie prawa własności czasowej;

36 - po upływie 6 miesięcy od dnia objęcia gruntu przez Gminę.

37 Następnie stwierdził, że wobec niezłożenia w obowiązującym terminie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości - budynek położony przy ul. [...] przeszedł na własność [...], a następnie z mocy prawa na własność Skarbu Państwa na podstawie przepisów dekretu [...].

38 W dalszej części uzasadnienia wskazał, że J. M. wnioskiem z [...] czerwca 1950 r. - powołując się na art. 9 dekretu warszawskiego - wystąpił o przyznanie odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...]., natomiast pełnomocnik J. C. i E. Z. wnioskiem z [...] lipca 2015 r. wystąpił o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

39 Podniósł, że z regulacji art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że możliwość skorzystania z uprawnienia do odszkodowania, o którym mowa w tym przepisie, w odniesieniu do domu jednorodzinnego istnieje wówczas, gdy zostaną spełnione łącznie następujące warunki: grunt i dom podlegały przepisom dekretu warszawskiego, dom przeszedł na własność Skarbu Państwa po 5 kwietnia 1958 r. oraz był to dom jednorodzinny. Przy czym odszkodowanie przysługuje tylko za dom, gdyż grunt pod nim przeszedł na własność Państwa bez odszkodowania.

40 Natomiast ustalenie odszkodowania za działkę, w trybie powołanego art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczy tylko działki niezabudowanej w dacie wejścia w życie dekretu warszawskiego, tj. 26 listopada 1945 r.

41 Organ odwoławczy zauważył, iż z uzasadnienia decyzji organu I instancji z [...] lutego 2020 r. wynika, że organ oparł rozstrzygnięcie na wyniku badania przedmiotu postępowania w odniesieniu do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu [...] kwietnia 1958 r.

42 Natomiast z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość na dzień wejścia w życie dekretu była zabudowana - tak więc regulacja powołanego przepisu, w części jakiej dotyczy odszkodowania za działkę, w ogóle nie ma zastosowania do przedmiotowej nieruchomości.

43 Z akt tych wynika również, iż byli właściciele nie złożyli w terminie określonym przez art. 7 dekretu stosownego wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości - wobec czego budynek znajdujący się na gruncie tej nieruchomości, zgodnie z przepisami dekretu, przeszedł na własność Skarbu Państwa z upływem terminu do składania wniosków dla tej nieruchomości, tj. w dniu [...] marca 1948 r.

44 W związku z tym Wojewoda stwierdził, że nie została spełniona przesłanka warunkująca możliwość ustalenia odszkodowania za dom jednorodzinny.

45 W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że rozpatrując wniosek

46 o odszkodowanie w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w stosunku do działki zabudowanej, w orzecznictwie przyjmuje się, że "jeżeli organ przyjmuje, że działka była zabudowana, to należało w sposób niebudzący wątpliwości ustalić, czy był to dom jednorodzinny."

47 Zauważył również, że zgodnie ze znajdującą się w aktach sprawy lustracją nieruchomości przy ul. [...], o pow. [...] m2 przeprowadzoną przez Biuro Odbudowy [...] w dniu [...] września 1946 r., na gruncie nieruchomości był posadowiony budynek parterowy murowany oraz 5-kondygnacyjny budynek mieszkalny wielorodzinny zamieszkiwany przez 65 osób.

48 Natomiast zgodnie z protokołem sprawozdania z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lutego 1949 r., na posesji położonej przy ul. [...] znajdował się budynek murowany, czteropiętrowy, mieszkalny, o dwóch klatkach schodowych. W budynku znajdowało się 25 lokali mieszkalnych, z czego 21 było zniszczonych i wypalonych podczas powstania. Lokale te były odremontowane przez ich lokatorów. Protokół został sporządzony w związku z odebraniem J. M. prawa naprawy budynku przy ul. [...] i przekazaniem przez Prezydenta [...] w dniu [...] marca 1949 r. przedmiotowego budynku Spółdzielni Administracyjno-Mieszkaniowej [...] - do naprawy i bez prawa cesji.

49 Zdaniem Wojewody, budynek jednorodzinny, czy dom jednorodzinny należy rozumieć jako taki, który miałby służyć jednej rodzinie, zaś jego wielkość zależeć mogła tylko od możliwości ekonomicznych i potrzeb rodziny. Przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie dekretu warszawskiego nie definiowały pojęcia "domu jednorodzinnego", czy "budownictwa jednorodzinnego", dlatego trudno jest przykładać do oceny tej przesłanki pojęcia, które zostało zdefiniowane w przepisach, które weszły w życie w latach późniejszych, zwłaszcza że na przestrzeni lat definicja ta się zmieniała.

50 W związku z tym stwierdził - mając na względzie powyższe rozważania i ustalenia stanu faktycznego - że budynek posadowiony przy ul. [...] był budynkiem wielorodzinnym, zatem nie została spełniona również druga przesłanka warunkująca możliwość przyznania odszkodowania za dom jednorodzinny, tj. przesłanka dotycząca jednorodzinnego charakteru budynku.

51 Dodał - odwołując się do aktualnego poglądu NSA w sprawie wykładni art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie możliwości ustalenia odszkodowania za działkę zabudowaną - że skoro w dacie wejścia w życie dekretu na nieruchomości posadowiony był budynek nie będący jednorodzinnym, to nie jest możliwe ustalenie odszkodowania za grunt tej nieruchomości jako zabudowany w ogóle.

52 Wobec powyższych ustaleń stwierdził, że w stosunku do budynku znajdującego się na gruncie przedmiotowej nieruchomości nie zostały spełnione obie przesłanki warunkujące przyznanie odszkodowania za dom jednorodzinny.

53 Zaznaczył przy tym, że ustalenia organu I instancji w kwestii przesłanki dotyczącej utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością przez dawnych właścicieli w stosunku do daty [...] kwietnia 1958 r. nie mają znaczenia w tej sprawie.

54 Zatem uznał za bezcelowe badanie prawidłowości ustaleń organu I instancji, odnoszących się do spełnienia przesłanki faktycznej możliwości władania gruntem przedmiotowej nieruchomości.

55 Podsumowując uznał, że mimo tego, iż organ I instancji prawidłowo odmówił przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, to decyzję tę należało uchylić z powodu jej błędnego uzasadnienia.

56 Organ I instancji stwierdził bowiem, że odszkodowanie nie może być przyznane, ponieważ byli właściciele utracili faktyczne władztwo nad nieruchomością przed [...] kwietnia 1958 r. Jednakże przesłanka ta, której spełnienie oceniał organ I instancji, odnosi się do działki niezabudowanej i nie może mieć zastosowania w tej sprawie.

57 Zatem - z uwagi na stan faktyczny kontrolowanej sprawy - należało zastosować część normy wyrażonej w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, która odnosiła się do odszkodowania za budynek jednorodzinny.

58 Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. C., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

59 1. art. 15 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o przesłankę, która nie była wyjaśniona przez organ I instancji, co oznacza naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania;

60 2. art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne uznanie, że grunt przedmiotowej nieruchomości w dniu wejścia w życie dekretu nie mógł być przeznaczony pod budownictwo jednorodzinne;

61 3. art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez odmowę przyznania odszkodowania za całą nieruchomość z pominięciem oceny możliwości ustalenia takiego odszkodowania za część działki.

62 W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

63 W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

64 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

65 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

66 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

67 Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

68 Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z [...] kwietnia 2021 r. - wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - uchylająca decyzję Prezydenta [...] z [...] lutego 2020 r. i odmawiająca przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]" rej. hip. [...] o pow. [...] m2, wchodzącą aktualnie w skład działki nr [...] z obrębu [...].

69 Podkreślenia wymaga, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] zapadła po ponownie przeprowadzonym postępowaniu na skutek uchylenia poprzedniej decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2020 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2705/20.

70 Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

71 Przy czym powołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący - co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W konsekwencji zapadłym wyrokiem w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 2705/20 związany był zarówno organ odwoławczy ponownie rozpatrujący niniejszą sprawę, jak i obecnie orzekający Sąd.

72 W uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku Sąd stwierdził, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., gdyż w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia nie wykazał - po pierwsze z jakich powodów nie zastosował art. 136 k.p.a., po drugie nie wskazał okoliczności faktycznych wymagających wyjaśnienia i w jakim zakresie postępowanie dowodowe ma być uzupełnione przez organ I instancji.

73 Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że organ odwoławczy nie w pełni zastosował się do oceny prawnej zawartej w wyroku z 9 marca 2021 r. - albowiem nie rozpoznał sprawy w całości, naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności określoną w art. 15 k.p.a.

74 Podkreślić należy, że zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie przyjmuje się, iż do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, aby rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Istota zasady dwuinstancyjności sprowadza się do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej. Granice rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w drugiej instancji wyznacza rozstrzygnięcie decyzji I instancji. Wykroczenie przez organ II instancji poza te granice narusza zasadę dwuinstancyjności.

75 Z analizy decyzji organu odwoławczego, jak i z analizy decyzji organu I instancji, wynika, że sprawa z wniosku o odszkodowanie nie została należycie rozpatrzona w świetle art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1899), dalej jako u.g.n.

76 Zgodnie z art. 215 ust. 2 u.g.n. przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 art. 215 u.g.n. mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego.

77 Z treści decyzji z [...] lutego 2020 r. wynika jasno, że organ I instancji rozpatrzył sprawę jedynie w kontekście odszkodowania za sporną działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu warszawskiego mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.

78 Natomiast organ odwoławczy rozpatrując sprawę nie tylko nie dostrzegł, że organ I instancji swoje rozstrzygnięcie ograniczył jedynie do odszkodowania za działkę, ale sam również ograniczył swoje rozstrzygnięcie do odszkodowania wyłącznie za budynek posadowiony na tej działce - błędne przyjmując, że odszkodowanie przysługuje jedynie za budynek, a nie przysługuje za zabudowaną działkę.

79 Tymczasem z orzecznictwa sądowo-administracyjnego ewidentnie wynika, że według wykładni art. 215 ust. 2 u.g.n. odszkodowanie przysługuje za budynek i za działkę.

80 Skoro zatem każdy z organów orzekających w niniejszej sprawie nie rozpoznał jej co do istoty w aspekcie wszystkich przesłanek określonych przepisem art. 215

81 ust. 2 u.g.n. - to należało uwzględnić skargę i uchylić zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

82 Przy czym należy uznać, że organ I instancji naruszył przepis art. 215 ust. 2 u.g.n. oraz przepisy postępowania art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

83 Natomiast organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 215 ust. 2 u.g.n. oraz art. 15 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., jak również nie zastosował się do oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Warszawie z 9 marca 2021 r.- naruszając tym samym art. 153 p.p.s.a.

84 W tym stanie rzeczy nie zachodziła potrzeba merytorycznego odnoszenia się do sformułowanych w skardze zarzutów.

85 Organ I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu rozważy zasadność złożonego wniosku o odszkodowanie w kontekście wszystkich przesłanek określonych w ust. 2 art. 215 u.g.n. i wydana stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.

86 Z podanych wyżej względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Powołane przepisy