Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2017 r., I SA/Wa 1292/17

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2017 r., I SA/Wa 1292/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi S. K. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 494/13 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 20.000 (dwadzieścia tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta W. na rzecz S. K. sumę pieniężną w kwocie 4.000 (cztery tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz S. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 S. K. pismem z 17 października 2016 r. wniósł skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 494/13.

3 Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] – pochodzącej z nieruchomości hipotecznej "[...]" o pow. [...] m ² – w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że bezczynność organu w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku).

4 Skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia oraz o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, zwrócił się o przyznanie od organu, na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a., na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy zasądzonej grzywny.

5 W uzasadnieniu skargi wskazał, że sprawa została wszczęta wnioskiem z 24 marca 2011 r. o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Decyzją z [...] lutego 2012 r., nr [...], Prezydent ustalił odszkodowanie jedynie za część nieruchomości o pow. [...] m ². Wniosek co do pozostałej części o pow. [...] m² nie został przez Prezydenta rozpoznany. Skarżący podniósł, że organ do dnia dzisiejszego nie zakończył postępowania, pomimo, iż w sprawie został zebrany materiał dowodowy, jest sporządzony operat szacunkowy określający wartość nieruchomości, a od wydania decyzji częściowej upłynęły 4 lata.

6 Zaznaczył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi W. trzykrotnie grzywny za niewykonanie ww. wyroku. Wyrokami: z 2 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2493/14 Sąd wymierzył grzywnę w wysokości 1.000 zł, z 2 października 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1193/15 w wysokości 5.000 zł, a z 29 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 329/16 w wysokości 15.000 złotych.

7 Pismem z 5 października 2016 r. skarżący wezwał organ do wydania decyzji oraz do wykonania prawomocnego wyroku ze skargi na bezczynność.

8 Skarżący podniósł, że mimo iż organ został ukarany grzywną na łączną kwotę 21.000 zł, to w dalszym ciągu pozostaje bezczynny w sprawie.

9 Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Wskazał, że po zgromadzeniu całości wymaganej dokumentacji i sprawdzeniu, czy w sprawach nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji, będą podjęte czynności ustalające czy istnieją środki na pokrycie odszkodowań. Organ wyjaśnił, że nieprzesłanie skargi wraz z aktami sprawy w terminie spowodowane było bardzo dużą ilością wpływającej do organu korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu. Wyjaśnił, że waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań nie pozwalają na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. W piśmie procesowym z 17 listopada 2017 r. skarżący poparł skargę i podniósł, że okoliczności wskazane w odpowiedzi na skargę nie mogą usprawiedliwiać bezczynności organu w wydaniu decyzji.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

11 Skarga jest uzasadniona.

12 Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 t.j.), powoływanej dalej jako P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.

13 Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.

14 W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.

15 Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 grudnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 494/13 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] – pochodzącej z nieruchomości hipotecznej "[...]" o pow. [...] m² – w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

16 Bezsporne jest, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. w dniu 12 marca 2014 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 494/13 (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 12 maja 2014 r.

17 Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wielokrotnego wezwania przez skarżącego organu do wykonania prawomocnego wyroku pismami z 19 maja 2014 r., 17 lutego 2015 r., 22 kwietnia 2015 r., 4 maja 2015 r., 3 grudnia 2015 r., 5 października 2016 r., Prezydent nie rozpoznał w całości wniosku o odszkodowanie i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie.

18 Z powodu niewykonania wyroku z dnia 19 grudnia 2013 r., tutejszy Sąd wyrokami : z 2 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2493/14, z 2 października 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1193/15 oraz z 29 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 329/16 wymierzył Prezydentowi W. grzywny w wysokości 1.000 zł, 5.000 zł i 15.000 zł.

19 Pomimo powyższych trzech orzeczeń Sądu i wymierzonych na łączną kwotę 21.000 zł grzywien Prezydent W. nadal nie rozpoznał w całości wniosku i nie wydał decyzji w sprawie.

20 Skoro więc, Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Taka sytuacja prowadzi do podważania zaufania jednostek do organów władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.

21 W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

22 Biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r. terminu na załatwienie sprawy, a także okoliczność, że skarżący po raz kolejny występuje z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny ze względu na niewykonanie ww. wyroku, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 20.000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Kwota ta mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Uwzględniono przy tym fakt, że Sąd wymierzył już Prezydentowi grzywny w różnych wysokościach i grzywny te nie spełniły swej funkcji.

23 Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku Sądu z dnia 19 grudnia 2013 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie odszkodowania - pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość o pow. [...] m ² oraz trzech wyroków wymierzających grzywnę - nie została przez organ załatwiona, a wyznaczony w wyroku z dnia 19 grudnia 2013 r. termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony.

24 Podnoszony w odpowiedzi na skargę brak wymaganej dokumentacji i konieczność sprawdzenia, czy w sprawie nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji nie może usprawiedliwiać niewykonania wyroku przez 4 lata. Obowiązkiem organu jest takie zorganizowanie pracy, by być w posiadaniu wymaganej do rozpoznania sprawy dokumentacji i sprawnie, bez zbędnej zwłoki, podejmować niezbędne czynności w sprawie.

25 Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.

26 Ponadto, Sąd uznał za zasadne przyznanie na rzecz skarżącego od organu sumy pieniężnej zgodnie z art. 156 § 7 P.p.s.a. Jest to dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie z przyczyn wyżej omówionych. Z tego względu Sąd orzekł, jak w punkcie 3 sentencji wyroku.

27 W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.