Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2009 r., I SA/Wa 1166/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2009 r., I SA/Wa 1166/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Agnieszka Miernik Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2009 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. K. od decyzji Burmistrza Miasta J. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, położonej w J. przy ul. [...] (dz. ew. [...] w obr. [...]), w prawo własności, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

3 W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że Burmistrz Miasta J. decyzją z dnia z dnia [...] lutego 2009 r. odmówił B. K. przekształcenia prawa użytkowania wieczystego opisanej wyżej nieruchomości w prawo własności.

4 Odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta J. wniósł B. K.

5 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając sprawę wskazało, że z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.) wynika, iż ustawodawca przyznaje roszczenie o przekształcenie co do zasady osobom fizycznym będącym w dniu wejścia w życie ustawy, to jest 13 października 2005 r., użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych. W niniejszej sprawie prawo użytkowania wieczystego nieruchomości przysługiwało w dniu wejścia w życie ustawy osobie prawnej – [...]sp. z o.o.

6 Z żądaniem przekształcenia może wystąpić również osoba fizyczna będąca

7 w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikiem wieczystym nieruchomości niezależnie od jej przeznaczenia, której oddano nieruchomość w użytkowanie wieczyste w zamian

8 za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów przed dniem 5 grudnia 1990 r., bądź uzyskała użytkowanie wieczyste na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności

9 i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawie. Jednak żadna w ww. okoliczności w niniejszej sprawie nie zachodzi. Wykluczeniu podlega również przepis art. 1 ust. 2 ustawy rozszerzający zakres przedmiotowy ustawy do nieruchomości zabudowanych budynkami, w których ustanowiono odrębną własność lokali, z którym związany jest udział w nieruchomości wspólnej obejmujący prawo użytkowania wieczystego. Zgodnie z ww. przepisem z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności mogą wystąpić osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego oraz spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży. B. K. nie jest właścicielem wyodrębnionego samodzielnego lokalu mieszkalnego, któremu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej.

10 Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

11 w Warszawie wniósł B. K. zarzucając organowi naruszenie ustawy

12 z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz art. 2, 7, 32 Konstytucji RP.

13 Przedstawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów procesu.

14 W uzasadnieniu skargi B. K. wskazał, iż w jego ocenie decyzja narusza przepisy ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, pozostaje w sprzeczności z zobowiązaniami Polski

15 w przedmiocie likwidacji "użytkowania wieczystego" oraz narusza konstytucyjne prawo równości wszystkich obywateli wobec prawa. Zaskarżona decyzja zmusza właściciela budynku do wydzielenia w nim odrębnych lokali, aby móc dokonać przekształcenia użytkowanie wieczystego gruntu w prawo własności nieruchomości. Jest to czynność całkowicie pozbawiona logiki skoro budynek jest wykorzystywany na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednej rodziny. Dlatego w ocenie skarżącego przedmiotowy budynek mieszkalny należy uznać za samodzielny lokal mieszkalny z przynależnymi do niego częściami (piwnica, garaż), a udział właściciela w gruncie wynosi [...].

16 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie.

17 Uzasadniając powyższe stanowisko organ wyjaśnił, że istota sporu sprowadza się do ustalenia czy budynek mieszkalny skarżącego wykorzystywany przez jedną rodzinę stanowi samodzielny lokal mieszkalny i czy ma do niego zastosowanie art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego

18 w prawo własności nieruchomości. Ustawodawca nie zdefiniował poszczególnych nieruchomości na potrzeby procesu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego

19 w prawo własności, a jedynie co do nieruchomości rolnej odwołał się do określenia przyjętego w kodeksie cywilnym. W przypadku nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe ustawodawca nie wskazał jaki to ma być obiekt. Zgodnie z art. 2 ust. 2

20 i art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałym ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobytu ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokojeniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie

21 z przeznaczaniem na cele inne niż mieszkalne. W razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej albo prawo związane z własnością lokalu. W ocenie organu, mając na uwadze przytoczone regulacje prawne, zachodziły podstawy do odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego

22 w prawo własności nieruchomości

23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

24 Skarga podlega oddaleniu.

25 Ocena zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z art. 1 ustawy z dnia

26 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U.

27 Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

28 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej – "p.p.s.a.") nie potwierdziła, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono obowiązującym przepisom w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.

29 Uzasadniając powyższe stanowisko Sąd na wstępie stwierdza, że rozstrzygając sprawę administracyjną organ odniósł się do wszystkich przypadków stanowiących podstawę do wystąpienia z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, które zostały wymienione w art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.

30 o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.; dalej – "ustawa"). Nie ulega jednak wątpliwości,

31 iż sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej był w istocie uzależniony od wyników wykładni art. 1 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 4 Stąd dla oceny zgodności

32 z prawem zaskarżonej decyzji kluczowa była ocena prawidłowości zajętego w tym zakresie przez organ stanowiska.

33 Wobec powyższego należy wskazać, iż z art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy wynika,

34 iż z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące w dniu wejścia

35 w życie ustawy, to jest w dniu 13 października 2005 r., właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego. Odesłanie do tego przepisu zostało zawarte w art. 1 ust. 4 ustawy. Przepis ten stanowi: Przepisy ust. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu wejścia w życie ustawy.

36 W konsekwencji zasadne będzie uwzględnienie żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, jeżeli nabycie własności lokalu i uzyskanie udziału w nieruchomości wspólnej obejmującej prawo użytkowania wieczystego nastąpiło po wejściu w życie ustawy, o ile ustanowienie użytkowania wieczystego nastąpiło do dnia wejścia w życie ustawy, tj. 13 października 2005 r.

37 Odnosząc przedstawione kryteria do żądania będącego przedmiotem sprawy administracyjnej należy wyjaśnić, że skarżący nabył prawo użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej działkę ew. nr [...] w obr. [...] wraz prawem własności budynku znajdującym się na tej nieruchomości z chwilą uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] lutego 2008 r. (sygn. akt

38 [...]). Zatem skarżący nabył prawo własności budynku i użytkowania wieczystego nieruchomości po dniu wejścia w życie ustawy. Bezsporne jest,

39 że użytkowanie wieczyste zostało ustanowione przed wejściem w życie ustawy,

40 a w dniu 13 października 2005 r. użytkownikiem wieczystym nieruchomości była osoba prawna. W tej sytuacji uwzględnienie żądania wymagało ustalenia czy zostało spełnione ostatnie kryterium przedmiotowe wymienione w art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy, a więc czy

41 B. K. jest właścicielem lokalu, którego udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego.

42 Wydając zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że budynek mieszkalny będący własnością skarżącego nie jest lokalem

43 w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy. Organ wyjaśnił przy tym, że ustawa nie zawiera definicji lokalu na potrzeby procesu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego

44 w prawo własności. Wobec tego organ oparł się na definicji zawartej w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r.,

45 Nr 80, poz. 903 ze zm.) stwierdzając ostatecznie, że B. K. nie

46 jest właścicielem samodzielnego lokalu mieszkalnego, którego udział

47 w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego.

48 Stanowisko organu podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Istotnie bowiem ustawa nie zawiera definicji lokalu, o którym mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy. Wyraźne odesłanie do znaczenia pojęć użytych w ustawie zostało sformułowane jedynie w stosunku do nieruchomości rolnej (art. 1 ust. 1 ustawy) i osoby bliskiej (art. 4 ust. 15 ustawy). Nie oznacza to jednak, że w pozostałych przypadkach zasadne byłoby ustalenie znaczenia zastosowanych pojęć w sposób szczególny dla potrzeb przedmiotowej ustawy. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że zgodnie

49 z § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908) konieczne jest posługiwanie się

50 w ustawie określeniami, które zostały użyte w ustawie podstawowej dla danej dziedziny spraw, w szczególności w ustawie określanej jako "kodeks" lub "prawo".

51 W konsekwencji uzasadnione jest przyjęcie założenia, że ustawodawca zrealizował powyższy obowiązek, a użyte w ustawie określenie - opisane we wcześniejszej ustawie, w której nastąpiło całościowe uregulowanie danej instytucji prawnej – ma identyczne znaczenie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, II SA/GL 134/08, niepubl.).

52 Jeżeli zatem w ustawie wskazano na możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w przypadku przysługiwania użytkownikowi wieczystemu własności lokalu, to właściwe było ustalenie znaczenia pojęcia "lokalu" w oparciu

53 o definicję zawartą w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności

54 lokali. Bezsporne jest, że skarżący nie jest właścicielem wyodrębnionego lokalu odpowiadającego definicji podanej w powyższym przepisie, którego udział

55 w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego. Skarżący,

56 co potwierdza znajdujący się w aktach administracyjnych odpis z księgi wieczystej (Nr [...]), jest właścicielem budynku mieszkalnego na gruncie oddanym

57 w użytkowanie wieczyste. Ustawa nie przewiduje możliwości uwzględnienia żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w przypadku wystąpienia z takim żądaniem przez osobę fizyczną będącą właścicielem budynku mieszkalnego. Ustawa jedynie wyjątkowo, w stosunku do spółdzielni mieszkaniowych, pozwala na przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, na której znajduje się budynek mieszalny.

58 Podsumowując Sąd wskazuje, że zarzuty skarżącego nie były zasadne. W toku postępowania administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego,

59 a w szczególności przepisów zawartych w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r.

60 o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości

61 w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy. Nie zaistniały także przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji lub uchylenia decyzji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania dające podstawę do wznowienia postępowania lub mające istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji rozpoznające sprawę były obowiązane, realizując zasadę praworządnego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji)

62 i praworządności (art. 7 Konstytucji) do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie obowiązujących przepisów. Realizacja tego obowiązku nie może być oceniona jako naruszenie zasady równego traktowania przez władze publiczne.

63 Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.