Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2019 r., I SA/Wa 1095/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2019 r., I SA/Wa 1095/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Monika Sawa Protokolant starszy specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.

Uzasadnienie

2 -----------------------

UZASADNIENIE

3 I SA/Wa 1095/19

4 Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] listopada 2017 r. nr

5 [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z [...] sierpnia

6 2017 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności

7 decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2012 r. nr

8 [...] orzekającej o ustaleniu odszkodowania.

9 Powyższa decyzja wydana została następującym stanie faktycznym i prawnym

10 sprawy:

11 Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2010 r. nr [...] orzekł o

12 przeznaczeniu nieruchomości położonej w gminie [...], obręb [...],

13 oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] oraz nr [...] o pow. [...]

14 pod budowę drogi ekspresowej nr [...] na odcinku [...].

15 Następnie Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2012 r. ustalił

16 odszkodowanie na rzecz [...] w kwocie [...], a także na rzecz Banku Spółdzielczego w

17 [...] w kwocie [...], z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb

18 Państwa prawa własności w/w nieruchomości położonej w gminie [...], obręb

19 [...] oraz zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do

20 zapłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja

21 stanie się ostateczna. Decyzja stała się ostateczna z dniem 2 lipca 2012 r.

22 [...] pismem z [...] kwietnia 2017 r. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] maja 2012 r. powołując się na art. 156 § 1 1, 2 i 7 kpa i wskazując, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa oraz zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Na poparcie twierdzeń wnioskodawcy przywołali doniesienia prasowe o uchyleniu jednej z decyzji o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod przedmiotową

23 inwestycję z uwagi na wady sporządzonego operatu szacunkowego, stawiając tezę,

24 że pozostałe wydane decyzje były dotknięte taką samą wadą i były nieważne z mocy

25 prawa, ponieważ we wszystkich tych sprawach operaty szacunkowe sporządziły ten

26 sam rzeczoznawca majątkowy. Dodatkowo podniesiono, że operat szacunkowy

27 1

28 sporządzony w niniejszym postępowaniu został sfałszowany, co potwierdzają

29 "kontroperaty" szacunkowe sporządzone w innych sprawach. Załączono wyliczenia

30 indywidualne do wyrównania należności wraz z ustawowymi odsetkami za

31 niewypłacenie w terminie prawidłowej wysokości odszkodowania. Powołano ponadto

32 szereg wyroków sądowoadministracyjnych, w tym wyrok NSA z 1 lutego 2017 r.

33 sygn. akt I OSK 718/15. Wniesiono także o zawarcie ugody.

34 Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] sierpnia 2017 r. odmówił

35 stwierdzenia nieważności decyzji z [...] maja 2012 r.

36 [...] wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy

37 rozstrzygniętej w/w decyzją podnosząc, że decyzja z [...] mają 2012 r. ponad wszelką

38 wątpliwość dotknięta jest wadą nieważności z mocy prawa, ze względu na

39 niedopuszczalne z mocy prawa zastosowanie prawa wstecz, co wyczerpuje

40 nieważność ustawową wynikającą z art. 156 § 1 pkt 1, 2 i 7 kpa. Wskazano m.in., że

41 decyzję z [...] maja 2012 r. wydano na mocy przepisów rozporządzenia Rady

42 Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i

43 sporządzenia operatu szacunkowego, zmienionych po dniu 16 listopada 2010 r., a w

44 szczególności w dniu 14 lipca 2011 r. i wprowadzonych w życie z dniem 26 sierpnia

45 2011 r., niekorzystnych dla właściciela, a tym samym rażąco naruszających przepisy

46 o własności. Zdaniem skarżących zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy

47 prawnej, nieobowiązującej w dniu 16 listopada 2010 r. oraz z rażącym naruszeniem

48 prawa. Podniesiono, że decyzja Wojewody [...] w związku z

49 zastosowaniem przepisów prawa wstecz rażąco narusza art. 6 kpa i art. 7 kpa, w

50 związku z art. 80 kpa oraz art. 2, 7, 32 i 42 Konstytucji RP.

51 Skarżący powołując ponadto art. 12 ust. 4g specustawy drogowej oraz art. 132 ust. 1

52 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zarzucili, że

53 termin zapłaty odszkodowania w literalnym brzmieniu upływał 1 grudnia 2010 r., a

54 ostatecznie upłynął 1 lutego 2011 r. W kolejnych pismach z [...] października 2017

55 r. podtrzymano przedstawione wcześniej stanowisko. Ponownie wezwano ponadto

56 do zawarcia ugody administracyjnej. Podniesiono także, że Wojewoda [...] mimo obligatoryjnego obowiązku, nie poinformował byłych właścicieli o

57 prawie do wystąpienia z wnioskiem o wypłacenie 70% odszkodowania i prawie

58 dalszego odwoływania się od zaskarżonych decyzji. W piśmie z [...] września 2017 r.

59 podtrzymano stanowisko, że zmiana rozporządzenia z dnia 21 września 2004 r.

60 2

61 rozporządzeniem z dnia 14 lipca 2011 r., wprowadziła radykalne zmiany na

62 niekorzyść właścicieli przejętych nieruchomości.

63 Minister Infrastruktury i Budownictwa ponownie rozpoznając sprawę stwierdził, że

64 decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Minister przytoczył przepisy kpa i

65 zasady dotyczące postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i

66 podkreślił, że organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że decyzja z [...] maja 2012 r.

67 o ustaleniu odszkodowania za przejętą z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa

68 nieruchomość, nie jest dotknięta kwalifikowaną wadą prawną, o jakiej mowa w art.

69 156 § 1 pkt 1 kpa, gdyż nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości.

70 Organ nadzoru zaznaczył, że materialnoprawną podstawą wydania kwestionowanej

71 decyzji z [...] maja 2012 r. stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o

72 szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg

73 publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 154, poz.| 958 ze zm.) - dalej "specustawa

74 drogowa". Zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 1 tej ustawy nieruchomości, o których mowa w

75 art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa w

76 odniesieniu do dróg krajowych, z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację

77 inwestycji drogowych stała się ostateczna, za odszkodowaniem ustalonym przez

78 wojewodę w odrębnej decyzji, o której mowa w art 18.

79 Z treści art. 12 ust. 4a specustawy drogowej wynika, że decyzję ustalającą wysokość

80 odszkodowania za nieruchomości przejęte na rzecz Skarbu Państwa lub właściwej

81 jednostki samorządu terytorialnego, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu

82 na realizację inwestycji drogowej. W przedmiotowej sprawie decyzja o zezwoleniu na

83 realizację inwestycji drogowej wydana została przez Wojewodę [...] [...] listopada 2010. r., a zatem organ ten był również zobowiązany do ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

84 W ocenie Ministra prawidłowo też ustalono, że decyzja z [...] maja 2012 r. nie jest

85 dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Organ podkreślił,

86 że przesłanki rażącego naruszenia prawa należy upatrywać nie w błędach wykładni

87 przepisu, lecz w jasnych i niedwuznacznych przekroczeniach prawa i to takich, które

88 z uwagi na ich skutki powodują, że dotkniętego wadą rozstrzygnięcia nie da się

89 pogodzić z panującym porządkiem prawnym. O tym, czy miało miejsce rażące

90 naruszenie prawa, decyduje więc przede wszystkim oczywistość tego naruszenia

91 prowadząca do nadania prawa lub odmowy jego przyznania wbrew wszystkim

92 przesłankom przepisów.

93 3

94 Zdaniem Ministra w decyzji z [...] sierpnia 2017 r. prawidłowo też wskazano, że zarzut

95 błędnej oceny dowodu jakim jest operat szacunkowy nie może być badany w

96 niniejszym postępowaniu.

97 Podstawę ustalenia odszkodowania w sprawie stanowił operat szacunkowy

98 sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego [...] w dniu [...] maja

99 2012 r. Organ przytoczył treść art. 18 ust. 1 i 3 specustawy drogowej oraz art. 130

100 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i zaznaczył, że organ wojewódzki,

101 ustalając odszkodowanie, dokonał oceny zgromadzonego w sprawię materiału

102 dowodowego, w tym w szczególności operatu szacunkowego, co znalazło wyraz w

103 uzasadnieniu wydanej decyzji. Sporządzona ocena dotyczyła zgodności jego

104 sporządzenia zarówno z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak i

105 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny

106 nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. W tym zakresie organ

107 nadzoru nie dopatrzył się uchybień.

108 Zdaniem organu nadzoru chybiony jest również zarzut zawarty we wniosku o

109 ponowne rozpatrzenie sprawy wskazujący, że decyzja z [...] maja 2012 r. dotknięta

110 jest wadą nieważności z mocy prawa, ze względu na zastosowanie prawa wstecz,

111 polegające na zastosowaniu przepisu w brzmieniu sprzed nowelizacji, tj.

112 zmienionych przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r.

113 Rozporządzenie z dnia 14 lipca 2011 r. zmieniające w/w rozporządzenie w sprawie

114 wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego nie zawiera przepisów

115 przejściowych (intertemporalnych) dotyczących spraw wszczętych w okresie

116 obowiązywania starego rozporządzenia i dotychczas niezakończonych. Brak

117 przepisów przejściowych powodował, że od dnia 26 sierpnia 2011 r. we wszystkich

118 sprawach związanych z ustaleniem odszkodowania za nieruchomości przejęte na

119 cele drogowe, niezależnie od daty wszczęcia postępowania, obowiązują tylko nowe

120 przepisy rozporządzenia z dnia 21 września 2004 r. Oznacza to, że na etapie

121 postępowania odszkodowawczego zastosowanie w sprawie musiały znaleźć

122 przepisy w nowym brzmieniu. Tym samym - w ocenie Ministra - stanowisko

123 skarżących, że wycena przejętej nieruchomości powinna zostać przeprowadzona

124 przez rzeczoznawcę majątkowego na podstawie przepisów rozporządzenia w wersji

125 obowiązującej do 26 sierpnia 2011 r. jest zupełnie bezzasadne. Nie można również

126 w tym wypadku mówić o działaniu prawa wstecz. Prawidłowo bowiem operat

127 szacunkowy został sporządzony przy uwzględnieniu aktualnego brzmienia

128 rozporządzenia, przez zastosowanie w wycenie § 36 ust. 4 rozporządzenia. Ponadto

129 4

130 nawet gdyby biegły w opracowanym operacie szacunkowym zastosował w/w przepis

131 w brzmieniu przed 26 sierpnia 2011 r., to doszedłby do takich samych konstatacji,

132 przepisowi § 36 ust. 4 w poprzedniej wersji rozporządzenia odpowiada bowiem § 36

133 ust. 1, co oznacza, że przyjęta przez biegłego metodologia, polegająca na przyjęciu

134 do porównań z szacowaną nieruchomością drogową, nieruchomości o tożsamym -

135 drogowym przeznaczeniu, była zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.

136 Organ nadzoru wskazał ponadto, że zarówno art. 12 ust. 4g, jak i art. 12 ust. 4b

137 specustawy drogowej, określający termin wydania decyzji odszkodowawczej, ma

138 charakter ściśle procesowy i stanowi uzupełnienie ogólnych regulacji kpa

139 dotyczących terminów załatwiania spraw. Może więc być on przedłużony według

140 reguł określonych w art. 36 ust. 2 kpa i nie można go interpretować jako normy

141 nakazującej wydanie decyzji o ustaleniu odszkodowania w tym terminie za wszelką

142 cenę, kosztem naruszenia prawa. Zwłaszcza, że sama specustawa drogowa w art.

143 12 ust. 5 odsyła do regulacji zawartych w ustawie o gospodarce nieruchomościami,

144 w tym do art. 130 ust. 2, który dotyczy powierzenia rzeczoznawcy majątkowemu

145 sporządzenia opinii określającej wartość nieruchomości. Brak jest też podstaw

146 prawnych by na etapie prowadzonego postępowania nieważnościowego organ mógł

147 rozpatrywać kwestie związane z przewlekłym prowadzeniem postępowania

148 administracyjnego. Niewątpliwie też operat szacunkowy dotyczący innej

149 nieruchomości nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że ustalona w

150 kwestionowanym operacie szacunkowy wartość nieruchomości jest ustalona w

151 sposób nieprawidłowy. Podstawy takiej nie stanowi też orzecznictwo

152 sądowoadministracyjne.

153 Zdaniem Ministra prawidłowo ponadto ustalono, że w momencie sporządzenia

154 operatu szacunkowego stanowiącego podstawę ustalenia odszkodowania w

155 niniejszej sprawie, rzeczoznawca majątkowy nie był ukarany żadną karą

156 dyscyplinarną. Decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] stycznia 2014 r.

157 orzekająca o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy majątkowego [...]

158 kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień na okres 3 miesięcy podlegała

159 wykonaniu od dnia 25 lutego 2014 r. W dniu 2 maja 2012 r. wskazany rzeczoznawca

160 majątkowy był więc w pełni uprawniony do sporządzenia operatu szacunkowego w

161 przedmiotowym postępowaniu.

162 W ocenie Ministra organ wojewódzki kompleksowo rozpatrzył kwestię ustalenia odszkodowania, a zapadłe w tym zakresie rozstrzygnięcie stanowi wynik dokonanej w ramach uprawnień organu oceny zgromadzonego materiału dowodowego.

163 5

164 Postępowanie o stwierdzenie nieważności mające charakter nadzwyczajny nie może zaś stanowić furtki do ponownej oceny stanu faktycznego sprawy, który nie został zakwestionowany przez strony na drodze postępowania odwoławczego.

165 Organ nadzoru podkreślił ponadto, że Wojewoda [...] prawidłowo

166 pouczył strony postępowania o możliwości złożenia odwołania do ówczesnego

167 Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w terminie 14 dni od dnia

168 doręczenia decyzji. We wniosku o stwierdzenie nieważności nie wskazano ponadto

169 żadnej podstawy prawnomaterialnej, z której wynikałaby nieważność kontrolowanej

170 decyzji. Organ wyjaśnił też, że zawarcie ugody może nastąpić dopiero po weryfikacji

171 decyzji w postępowaniu nadzwyczajnym, kiedy zostaje otworzona możliwość

172 merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

173 Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku pouczenia przez Wojewodę

174 [...] o możliwości uzyskania zaliczki w wysokości 70%

175 odszkodowania organ nadzoru wskazał, że nie ma to wpływu na prawidłowość

176 wydanej decyzji. Wypłata zaliczki na poczet odszkodowania jest bowiem czynnością

177 pomiędzy inwestorem, a uprawnionym do otrzymania odszkodowania dokonywaną

178 poza prowadzonym postępowaniem administracyjnym, niemającą wpływu zarówno

179 na wysokość ustalonego odszkodowania, jak i na procedurę.

180 W świetle powyższego Minister uznał, że decyzja z [...] sierpnia 2017 r. jest zgodna z

181 prawem, analiza całości akt sprawy nie wykazała bowiem, aby decyzja z [...] maja

182 2012 r. obarczona była jakąkolwiek kwalifikowaną wadliwością dającą podstawę do

183 stwierdzenia jej nieważności.

184 Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w

185 Warszawie wnieśli [...] podnosząc, że w ich ocenie niewątpliwe jest, że decyzja z [...]ࠀࠄࠆࠈࠊࠌࠐࠒࠔࠖ࠘ࠚࠜࠞࠢ maja 2012 r. dotknięta jest wadą nieważności z mocy prawa i wyczerpuje znamiona nieważności wynikające jednoznacznie z art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa. Zdaniem skarżących decyzja Wojewody została wydana bez podstawy prawnej (nieistniejącej w dniach obligatoryjnego

186 ustawowego obowiązku wydania decyzji Wojewody o ustaleniu wysokości

187 odszkodowania tj. 16 listopada 2010 r. -17 stycznia 2011 r., art. 156 § 1 pkt 2 kpa), z

188 jednoczesnym rażącym naruszeniem prawa wynikającym z zakazanym z mocy

189 prawa zastosowaniem prawa wstecz (zmiany rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

190 14 lipca 2011 r. z datą wejście w życie 26 sierpnia 2011 r., art 156 § 1 pkt 2 kpa), co

191 nadaje decyzji Wojewody wadę nieważności z mocy prawa i czyni decyzję nieważną

192 6

193 z mocy tego prawa (art 156 § 1 pkt 7 kpa). Potwierdza to również w sposób

194 jednoznaczny i niepodważalny treść art. 12 ust. 4g specustawy drogowej. Skarżący

195 wskazali, że z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2017 r.

196 sygn. akt I OSK 2801/15 jednoznacznie wynika, że obligatoryjny ustawowy termin 60

197 dni nie może być przedłużany ani skracany, a zatem rozporządzenie Rady Ministrów

198 z dnia 14 lipca 2011 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu

199 szacunkowego nie ma i nie może mieć zastosowania do decyzji ZRID z [...] listopada

200 2010 r. z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności, czego ani Minister ani

201 też Wojewoda bezprawnie nie uwzględnili, a byli do tego zobligowani.

202 Zdaniem skarżących ponadto , wycena nieruchomości została zaniżona o blisko 58%

203 wartości odszkodowania, czego bezspornymi i niepodważalnymi dowodami są

204 załączone do wniosku o stwierdzenie nieważności 2 operaty szacunkowe z danymi

205 porównawczymi - pierwszy z [...] maja 2010 r. oraz drugi z [...] czerwca 2011 r.

206 Skarżący wskazali, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA operat

207 szacunkowy ponad wszelką wątpliwość nie jest wiążącym dla decyzji wojewody o

208 ustaleniu wysokości odszkodowania, tak więc nie ma żadnych wątpliwości, że

209 wartość odszkodowania w niniejszej sprawie została bezprawnie zaniżona, a

210 zarówno Minister jak i Wojewoda zastosował przepisy specustawy odnoszące się

211 wprost do decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wynikającej z

212 zapisu art 12 ust 4b specustawy drogowej, której nie nadano klauzuli

213 natychmiastowej wykonalności, co w tym konkretnym przypadku było i jest

214 niedopuszczalne z mocy prawa, nie stanowi bowiem wykonywania prawa i nie

215 korzysta z ochrony tego prawa.

216 Zdaniem skarżących decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności z mocy prawa

217 decyzji Wojewody są bezzasadne, albowiem nie uwzględniają bezspornych i

218 niepodważalnych dowodów nieważności z mocy prawa wynikających jednoznacznie

219 z art. 156 § 1 pkt2i7kpa.

220 Skarżący zaznaczyli ponadto, że Konstytucja RP oraz Konwencja o ochronie praw

221 człowieka i podstawowych wolności, chronią prawa własności z urzędu i gwarantują

222 słuszne odszkodowanie za wywłaszczenie na cele publiczne, które w tej konkretnej

223 sprawie zostało bezprawnie zaniżone o blisko 43% należnego odszkodowania, co

224 zostało udowodnione ponad wszelką wątpliwość, a wyrządzona krzywda musi być

225 naprawiona z urzędu. Decyzja Wojewody dotknięta wadą nieważności z mocy prawa

226 musi być więc usunięta z obrotu prawnego z urzędu.

227 7

228 W kolejnych pismach procesowych z [...] lutego 2018 r., [...] września 2018 r.,

229 [...] grudnia 2018 r. skarżący podtrzymali podnoszone zarzuty dotyczące nieważności

230 decyzji z [...] maja 2012 r.

231 Minister Infrastruktury i Budownictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie

232 podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

233 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

234 Skarga jest niezasadna.

235 Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Infrastruktury i

236 Budownictwa z dnia [...] listopada 2017r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy

237 własną decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2012r. o ustaleniu na rzecz Skarżących odszkodowania za nieruchomości przejęte pod budowę drogi ekspresowej [...].

238 W pierwszej kolejności Sąd zaznacza , że w całości podziela ustalenia faktyczne i

239 oceny dokonane przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie zachodzi

240 zatem potrzeba ich ponownego, pełnego przytaczania w tym miejscu uzasadnienia.

241 Wyjaśnienia jednakże wymaga, że podstawowe znaczenie w rozpoznawanej sprawie

242 ma okoliczność, że przedmiotowe postępowanie toczyło się w trybie nadzwyczajnym,

243 nieważnościowym. Stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, na co trafnie

244 zwrócił uwagę organ nadzoru, jest instytucją, która stanowi wyjątek od ogólnej

245 zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a. Dlatego może mieć miejsce

246 jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy jedną z wad

247 wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przedmiotem postępowania nieważnościowego

248 nie jest zatem powtórne rozstrzygnięcie sprawy załatwionej decyzją merytoryczną. W

249 tym postępowaniu organ ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i

250 wadliwości zastosowania prawa. Obowiązkiem organu w postępowaniu

251 nieważnościowym jest dokonanie oceny, czy w świetle zaistniałego stanu

252 faktycznego w sposób prawidłowy znalazły zastosowanie obowiązujące normy

253 prawne, czy też wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślić

254 należy, że oceny zgodności z prawem, czyli zaistnienia przesłanki nieważnościowej

255 8

256 należy dokonywać według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego i

257 obowiązującego w dacie wydania kwestionowanej decyzji.

258 Przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji, którą organy nadzoru szczególnie

259 rozważały w stanie faktycznym niniejszej sprawy, była przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2

260 k.p.a., czyli przesłanka wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Rażące

261 naruszenie prawa, o którym mowa w powołanym przepisie, to naruszenie oczywiste,

262 łatwo dostrzegalne, wyraźne, niewątpliwe, o szczególnie dużym ciężarze

263 gatunkowym. Naruszenie to zachodzi zatem wyłącznie wtedy gdy czynności

264 zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej

265 wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części

266 (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 sierpnia 2001 r., sygn. akt II

267 SA 1726/00, LEX nr 51233).

268 Z powyższego wynika, że obalenie skutków prawnych decyzji ostatecznej w tym

269 trybie, powodujące przełamanie określonej w art. 16 § 1 kpa, zasady trwałości

270 decyzji ostatecznych, jest możliwe wyłącznie w sytuacji wydania decyzji w

271 warunkach szczególnie ciężkiego, w tym oczywistego, naruszenia prawa, którego

272 przypadki wskazuje art. 156 § 1 k.p.a.

273 W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że podstawę ustalenia na rzecz

274 Skarżących odszkodowania w ramach kontrolowanej decyzji z dnia [...] maja 2012r.

275 stanowił operat szacunkowy z [...] maja 2012 r. sporządzony przez rzeczoznawcę

276 majątkowego [...], który w dniu jego wykonania miał stosowne

277 uprawnienia rzeczoznawcy. Spór w sprawie dotyczy natomiast przede wszystkim

278 tego czy podniesione przez Skarżących w toku przedmiotowego postępowania

279 nieważnościowego wady powyższego operatu szacunkowego, nieujawnione w toku

280 postępowania odszkodowawczego toczącego się w trybie zwykłym, mogą świadczyć

281 o wydaniu decyzji odszkodowawczej z dnia [...] maja 2012r. z rażącym naruszeniem

282 prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

283 Po analizie akt sprawy, w tym podniesionych w skardze zarzutów, Sąd stwierdza, że

284 Skarżący w istocie domagają się wyeliminowania w trybie nieważnościowym decyzji

285 ostatecznej z uwagi na istnienie, nieuwzględnionych przez organ orzekający o

286 ustaleniu odszkodowania okoliczności faktycznych. W szczególności Skarżący

287 zarzucają, że sporny operat szacunkowy został sfałszowany, wydany został w

288 9

289 oparciu o wadliwe przepisy prawa, zawiera zaniżoną wartość szacowanej

290 nieruchomości , a sama decyzja odszkodowawcza została wydana z wyraźnym

291 opóźnieniem, co stanowiło działanie na szkodę zainteresowanych.

292 Wyjaśnić trzeba, że wskazane zarzuty nie mogą być uznane za uzasadnione.

293 Istotnym jest bowiem , że w postępowaniu nadzorczym niedopuszczalnym jest

294 dowodzenie wydania kontrolowanej decyzji z naruszeniem zasad procedowania , a w

295 szczególności wydania kontrolowanej decyzji z pominięciem wyczerpującego

296 zebrania a następnie rozpatrzenia sprawy, jak również dokonania wadliwej oceny

297 dowodów i ustaleń faktycznych. Brak jest bowiem możliwości, aby tryb stwierdzenia

298 nieważności decyzji był wykorzystywany jako trzecia instancja trybu zwykłego, a do

299 tego w istocie zmierzał wniosek Skarżących. Przedmiotem postępowania w sprawie

300 dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie jest , ponad

301 wszelką wątpliwość, ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy poprzez

302 przeprowadzenie po raz kolejny postępowania dowodowego.

303 Kwalifikowane wady powodujące nieważność decyzji ostatecznej muszą wynikać z

304 samej decyzji. Tymczasem, podnoszone przez Skarżących w toku postępowania

305 nieważnościowego i w skardze do sądu kwestie dotyczące wadliwości operatu

306 szacunkowego są ściśle związane z tym operatem będącym dowodem w sprawie o

307 ustalenie odszkodowania. W konsekwencji wymienionych wad spornego operatu

308 szacunkowego nie można zakwalifikować jako wad decyzji o ustaleniu

309 odszkodowania.

310 W kontrolowanym postępowaniu istotnym jest , że wydana przez Wojewodę

311 [...] decyzja odszkodowawcza wydana została z poszanowaniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 130 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, art. 12 i 18 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. O szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, art. 156 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. ( Dz.U. 207 p. 2109). Organ

312 ustalił bowiem wysokość odszkodowania wg stanu nieruchomości w dniu wydania

313 decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz wg jej wartości z chwili

314 wydania decyzji. Ustalenie wysokości tego odszkodowania nastąpiło w następstwie

315 pozyskania operatu szacunkowego, który został sporządzony przez uprawnionego

316 rzeczoznawcę a następnie oceniony przez organ. Wbrew treści skargi posłużenie się

317 10

318 przez biegłego rozporządzeniem Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie

319 wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego w wersji zmienionej

320 rozporządzeniem zmieniającym Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2011 r. uzasadnione

321 było faktem, że przywołane rozporządzenie zmieniające nie zawierając przepisów

322 intertemoporalnych determinowało po stronie organu obowiązek stosowania we

323 wszystkich sprawach wszczętych i niezakończonych, przepisów nowych .

324 W odniesieniu zaś do zarzutu sfałszowania operatu szacunkowego oraz

325 ewentualnego posiadania przez Skarżących nowych dokumentów lub innych

326 dowodów istniejących w dacie wydania kontrolowanej obecnie decyzji

327 odszkodowawczej, nieznanych organowi, który ją wydał, zaznaczyć należy, że mogą

328 one stanowić ewentualną podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art.

329 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Z uwagi na sygnalizowaną przez organ niekonkurencyjność

330 nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznej nie mogą one bowiem

331 stanowić podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.

332 Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia przez Wojewodę [...], który wydał decyzję w dniu [...] maja 2012r. - art. 156 § 1 pkt. 1 k.p.a. Art. 12 ust.4a ustawy z 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych przesądza bowiem, że decyzję odszkodowawczą wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji , którą to decyzję wydał tenże Wojewoda [...] w dniu

333 [...] listopada 2010r.

334 Za analogicznie bezpodstawny Sąd uznał także zarzut Skarżących naruszenia art.

335 156 § 1 pkt.7 k.p.a. Analiza stanu faktycznego sprawy prowadzi do wniosku, że

336 kontrolowana decyzja nie zawiera żadnej wady powodującej jej nieważność z mocy

337 prawa.

338 W odniesieniu do twierdzenia Skarżących, że przyczyną powyższego jest spóźnione

339 wydanie przez organ decyzji odszkodowawczej wobec wskazania ustawowego

340 zawartego w treści art. 12 ust. 4g ustawy drogowej , gdzie ustawodawca postanowił

341 o wydaniu decyzji o ustaleniu odszkodowania w terminie 60 dni od dnia nadania

342 decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej

343 wykonalności, jeżeli taki rygor został nadany , należy uznać , że jest ono chybione.

344 Termin powyższy , podobnie jak inne terminy wskazane w tej ustawie, ma charakter

345 procesowy, jego upływ nie rodzi zatem żadnych skutków materialnoprawnych, nie

346 11

347 spowodował także wyłączenia zastosowania w sprawie rozporządzenia

348 zmieniającego Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2011 r. w sprawie wyceny

349 nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego a samo przewlekłe

350 prowadzenie przez organ tego postępowania nie może być analizowane pod kątem

351 stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji.

352 Na zakończenie podkreślić należy, że organ wydał zaskarżoną decyzję z

353 poszanowaniem przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 75, 77, 80 i art. 107 § 3 k.p.a,

354 Rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiał dowodowy sprawy i dokonał jego

355 dokładnej analizy , w tym operatu, który organ przyjął do ustalenia wysokości

356 odszkodowania. Jak już wskazano wyżej, w przedmiotowym postępowaniu

357 nieważnościowym obowiązkiem organów była wyłącznie ocena czy ostateczne

358 decyzje o ustaleniu odszkodowania obarczone są wadą rażącego naruszenia prawa

359 w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu, obowiązkowi temu organ nadzoru

360 sprostały. W procesie badania przesłanki rażącego naruszenia prawa organy

361 prawidłowo wzięły pod uwagę stan faktyczny i prawny z daty wydania

362 kwestionowanych decyzji odszkodowawczych, a swoją ocenę wyczerpująco

363 uzasadniły stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a.

364 Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na

365 podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed

366 sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), orzekł jak w sentencji.

367 12