Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2018 r., IV SAB/Wa 64/18

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2018 r., IV SAB/Wa 64/18

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka Sędzia WSA Anna Sękowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 czerwca 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. L. na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia oddala skargę

Uzasadnienie

2 W skardze kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. L. zarzucił bezczynność oraz przewlekłość Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie [...],[...] dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1951 roku, w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości położonej w [...], dla której Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...].

3 W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że prowadzone przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie [...] należy uznać za rażąco przewlekłe. Pan R. L., jako wpisany w księdze wieczystej właściciel nieruchomości położonej w [...], dla której Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], wniósł o stwierdzenie nieważności odnalezionego po latach orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1951 roku, w przedmiocie wywłaszczenia ww. nieruchomości. Minister Infrastruktury i Budownictwa odrzucił złożony wniosek wskazując, iż p. L. nie posiada przymiotu strony albowiem nie posiada interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności przedmiotowej decyzji, albowiem nie jest właścicielem wywłaszczonej nieruchomości.

4 Powyższe rozstrzygniecie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w wyroku z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2359/13 nie podzielił stanowiska organu administracji publicznej. Na powyższe skargę kasacyjną wywiódł organ. Skarga ta została oddalona, przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 01 czerwca 2016 roku, sygn. akt I OSK 2100/14 wskazał, iż p. L. przysługuje przymiot strony, a organ nie jest upoważniony oceniania, czy ktoś jest lub czy ktoś nie jest właścicielem nieruchomości.

5 Skarżący podniósł, iż po uprawomocnieniu się przedmiotowego orzeczenia Minister Infrastruktury przez kilka miesięcy nie podejmował żadnych działań, aż do 24 stycznia 2017 roku, kiedy to wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania. Skarżący podkreślił, iż organ administracji publicznej po zapadnięciu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 01 czerwca 2016 roku, sygn. akt I OSK 2100/14 nie zakończył postępowania w wymaganym przepisami terminie, nie poinformował o przyczynach opóźnienia i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Dopiero w styczniu 2017 roku wydał postanowienie o zawieszeniu postanowienia. Pan L. 31 stycznia 2017 roku wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy i wniosek ten był procedowany aż do 03 sierpnia 2017 roku. Pan L. nie był informowany o przyczynach opóźnień i nowych terminach załatwienia sprawy.

6 Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z:

7 akt sprawy Ministra Infrastruktury i Budownictwa [...],

8 pisma Prezesa Rady Ministrów,

9 akt sprawy WSA w Warszawie sygn. I SA/Wa 2359/13,

10 przesłuchania R. L. na okoliczność braku informowania go przez organ o przyczynach zaistniałych opóźnień i nowych terminach załatwienia sprawy.

11 Ponadto skarżący wniósł o:

12 zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Budownictwa do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenie nieważności odnalezionego po latach orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1951 roku, sygn. akt [...] w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się zapadłego orzeczenia Sądu,

13 zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

14 W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie.

15 W uzasadnieniu swego stanowiska przytoczył harmonogram podejmowanych przez organ działań i czynionych ustaleń w tej sprawie oraz napotykanych trudności.

16 Wskazał zatem, że:

17 - pismem z dnia 10 października 2012 r. R. L. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] lipca 1951 r. nr [...]w części dotyczącej ww. nieruchomości;

18 - postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia z dnia [...] lipca 1951 r. nr [...],

19 - postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpatrzeniu wniosku R. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy ww. postanowienie z dnia [...] marca 2013 r. nr [...],

20 - wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2359/13, po rozpoznaniu skargi R. L., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. postanowienie z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] oraz postanowienie z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]. Od tego wyroku skargę kasacyjną pismem z dnia 23 kwietnia 2014 r. nr [...] złożył Minister Infrastruktury i Rozwoju,p

21 - postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju zawiesił z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] – do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym ze skargi R. L. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...],

22 - wyrokiem z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2100/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddali skargę kasacyjną organu od ww. wyroku z dnia 23 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2359/13,

23 - w dniu 20 lipca 2016 r. wpłynął do organu prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2359/13,

24 - postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa podjął, na wniosek R. L., postępowanie zawieszone ww. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...],

25 - postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa zawiesił z urzędu niniejsze postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym i działając na podstawie art. 100 § 2 k.p.a. zobowiązał Skarb państwa – Starostę [...] do wystąpienia z powództwem o uzgodnienie księgi wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym przez ujawnienie w dziale II księgi wieczystej Skarbu Państwa w miejsce M. i R. małż. L.,

26 - pismem z dnia 31 stycznia 2017 r. (data wpływu: 1 lutego 2017 r.) R. L. złożył - w ustawowymi terminie - wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...],

27 - postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...],

28 - pismem z dnia 22 sierpnia 2017 r. (data wpływu: 29 sierpnia 2017 r.) R. L. wniósł o uzupełnienie postanowienia z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...],

29 - postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa odmówił uzupełnienia ww. postanowienia z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...],

30 - pismem z dnia 23 stycznia 2018 r. otrzymanym przez organ w dniu 29 stycznia 2018 r., R. L., reprezentowany przez adw. R. R., złożył skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie rozpatrzenia wniosku R. L. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1951 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w [...], o powierzchni 600 m2, zapisanej w ks. wiecz. tom [...] karta [...], ozn. jako parcela nr 2229/287, stanowiącej własność spadkobierców M. M. (punkt 14 orzeczenia).

31 Organ uznał zarzuty skargi za bezzasadne, albowiem organ nie pozostaje w bezczynności.

32 Przedmiotowe postępowanie zostało zawieszone, gdyż - zdaniem organu - zachodzi niezgodność treści księgi wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym, której to niezgodności organ nie może usunąć własnym działaniem. W tym celu konieczne jest bowiem przeprowadzenie postępowania sądowego o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w trybie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 1982 r. nr 19, poz. 147, ze zm.).

33 Minister podkreślił, że z akt sprawy wynika, że do chwili obecnej nie ustąpiła przyczyna zawieszenia postępowania. Tym samym z powodu istnienia obiektywnej przeszkody do wydania decyzji (art. 35 § 5 k.p.a.) nie sposób uznać, aby organ przekroczył termin określony w art. 35 § 3 k.p.a.

34 Ponadto, skarga na bezczynność wpłynęła do organu już po zawieszeniu postępowania w sprawie. Zgodnie z przepisem art. 103 k.p.a., zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Zatem postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego eliminuje możliwość powstania bezczynności (ewentualnie przewlekłości) związanej z upływem terminu załatwienia.

35 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

36 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

37 Przedmiotem niniejszej prawy było stwierdzenie czy Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1951 roku, w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości położonej w [...], dla której Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...].

38 Przechodząc do oceny merytorycznej przedmiotowej skargi, należy w pierwszej kolejności wskazać, że ustawa z dnia 7 kwietna 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r, poz. 935), wprowadziła do k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2) definicje bezczynności oraz przewlekłości. Dotychczas, z uwagi na brak zdefiniowania tych pojęć, zarówno przedstawiciele doktryny, jak i judykatury prezentowali własne ich interpretacje. Skutkowało to niemożnością wyznaczenia precyzyjnej granicy pomiędzy dwoma z tych uchybień w załatwieniu spraw. Jednak po wejściu w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. owej ustawy zmieniającej, sytuacja uległa zmianie. W obecnym stanie prawnym bezczynności można przypisać charakter formalny (sprawa nie została załatwiona w terminach ustawowych z uwzględnieniem art. 36 k.p.a.). Przewlekłość zaś jest rozumiana w ten sposób, że postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

39 W ocenie Sądu w sprawie niniejszej żadna z wyżej wymienionych sytuacji nie zaistniała.

40 Nie ulega wątpliwości, że pismem z dnia 10 października 2012 r. skarżący wystąpił o wszczęcie postępowania o stwierdzenia nieważności opisanego powyżej orzeczenia z 1956 r. Niemniej, nie można badać bezczynności organu od tej właśnie daty, albowiem jak wynika z niekwestionowanego stanu sprawy opisanego w odpowiedzi na skargę, 20 lipca 2016 r. wpłynął do organu prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2359/13, wydany w sprawie. Zatem czas załatwienia wniosku liczyć należy od daty wpływu tego wyroku, tj. od dnia 20 lipca 2016 r. Przy tym, jak słusznie wskazał organ, nie można już zarzucać naruszenia przewidzianych w k.p.a. terminów załatwienia sprawy od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, tj. 24 stycznia 2017 r. Rację ma bowiem organ wskazując, że zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie, a w konsekwencji eliminuje możliwość powstania bezczynności (ewentualnie przewlekłości) związanej z upływem terminu załatwienia.

41 Zatem, w rozpoznanej sprawie ocenie Sądu podlega ta okoliczność, czy w okresie 20 lipca 2016 r. – 24 stycznia 2017 r. organ pozostawał bezczynny, bądź czy można mu zarzucić działanie przewlekłe.

42 Na oba tak postawione pytania, zdaniem Sądu, należy udzielić odpowiedzi negatywnej. Organ nie pozostawał w bezczynności po uzyskaniu prawomocnego wyroku WSA, albowiem w sposób określony kodeksowo podjął postępowanie w sprawie, po czym znowu je zawiesił. Sąd podkreśla, że nie jest jego rolą w postępowaniu ze skargi na bezczynność ani przewlekłość dokonywanie oceny słuszności zawieszenia postępowania. Na wydane bowiem w sprawie postanowienie służą środki zaskarżenia. Skoro natomiast, w myśl art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność jest rozumiana jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1, to jakkolwiek nie ulega wątpliwości, że terminy te w niniejszej sprawie nie zostały dotrzymane, ale wystąpiły obiektywne przesłanki, opisane powyżej, uniemożliwiające ich dotrzymanie. W razie gdy pojawiło się zagadnienie wstępne, warunkujące rozstrzygnięcie spawy, nie jest bowiem możliwe dotrzymanie kodeksowych terminów jej załatwienia. Stąd, zdaniem Sądu, nie może być mowy o bezczynności organu.

43 Nie zaistniała również w sprawie przewlekłość postępowania. Co prawda pomiędzy podjęciem postępowania dokonanym w dniu 31 sierpnia 2016 r. a wpływem prawomocnego wyroku upłynął ponad miesiąc, jednak zważywszy na ilość spraw w danym departamencie oraz ilość pracowników, którzy się nimi zajmują, Sąd uznał że upływ miesięcznego terminu, wypadającego dodatkowo w okresie wakacyjnym, nie może być uznana za prowadzenie postępowania w sposób przewlekły. Tym bardziej, że kodeks dla spraw szczególnie skomplikowanych przewiduje termin dwumiesięczny. O przewlekłości nie może również świadczyć okoliczność, że kolejna czynność została podjęta przez organ w dniu 24 stycznia 2017 r. Na ocenę tę rzutuje oprócz wskazanej powyżej i ta okoliczność, że strona również nie wykazywała w okresie pomiędzy podjęciem a zawieszeniem postępowania jakiejkolwiek aktywności procesowej.

44 Sąd również wyjaśnia, że w ramach skargi na bezczynność, dokonuje on jedynie oceny czy dany organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłości. Nie podejmuje natomiast kontroli postępowania organu w zakresie merytorycznym sprawy, której nie rozpatrzenie, wywołało skargę na bezczynność/przewlekłość. Stąd dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wnioskowanych na stronie 2 skargi, nie było możliwe.

45 Ze wskazanych względów, na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.