Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2010 r., IV SAB/Wa 103/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2010 r., IV SAB/Wa 103/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Danuta Dopierała, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2010 r. sprawy ze skargi A. M. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniosku 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania wniosku A. M. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] lutego 1961 r. nr [...] w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego A. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 A.M. w dniu 7 kwietnia 2010 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] lutego 1961 r. w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa działki nr [...].

3 W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż skarżący w dniu 15 września 2008 r. wniósł do Wojewody [...] w/w wniosek, który następnie w grudniu 2008 r. został przekazany Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Mimo wielokrotnych próśb składanych na piśmie o szybsze załatwienie sprawy organ do dnia wniesienia skargi wniosku nie rozpoznał.

4 Zdaniem strony skarżącej Minister poprzez brak rozpatrzenia do chwili obecnej wniosku narusza ciążący na nim obowiązek wynikający z art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

5 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż nie pozostaje

6 w bezczynności, ponieważ podjął czynności zmierzające do zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do rozpatrzenia sprawy, w szczególności do odszukania kwestionowanych przez stronę decyzji administracyjnych.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

8 Skarga zasługuje na uwzględnienie.

9 Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

10 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a.) Sąd rozpoznaje skargi na bezczynność organów administracji publicznej, gdy organ – w przewidzianym przepisami terminie – nie wyda któregokolwiek z wymienionych z art. 3 § 2 pkt 1 - 4a P.p.s.a. aktów administracyjnych, tj. decyzji administracyjnej, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnymi i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz innego niż wymienione aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a nadto pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanej w indywidualnych sprawach.

11 Jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie, przy czym zwłoka

12 w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia

13 z bezczynnością organu.

14 Zgodnie z treścią art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Załatwianie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 k.p.a. stanowi natomiast, że organ jest zobligowany w razie przekroczenia terminów do załatwienia sprawy określonych w art. 35 do zawiadomienia stron, podania przyczyn zwłoki i wskazania nowego terminu bez względu na to czy zwłoka nastąpiła z winy organu czy też z przyczyn od niego niezależnych. Wspomniane przepisy mają nierozerwalny związek z zasadą wyrażoną w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że ustawodawca ograniczył organom możliwość zwlekania z wydaniem rozstrzygnięcia w sposób dowolny, zależny od woli organu. Wprawdzie Kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza sytuację "uzasadnionej" zwłoki, która wyniknęła z przyczyn niezależnych od organu, ale mimo to zobowiązuje organ do dokonania czynności określonych w art. 36 k.p.a. Zasada wyrażona w art. 6 k.p.a. ma szczególne znaczenie przy stosowaniu jej w zw. z art. 35 i 36 k.p.a. Ustawodawca mając na celu ochronę jednostek w sposób ścisły wyznaczył terminy, w których sprawa w zależności od stopnia jej komplikacji powinna być załatwiona.

15 Z użytego w art. 35 § 3 k.p.a. wyrażenia "nie później" wynika, że określone w tym przepisie terminy należy traktować jako terminy maksymalne. Dlatego też organy administracji publicznej zobowiązane są rozstrzygnąć sprawę w w/w terminach, a ich przekroczenie powinno być sytuacją wyjątkową (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2009 r., sygn. akt I SAB/Wa 15/09).

16 Niezależnie od powyższego sytuacja, w której organ nie dotrzymuje narzuconego mu terminu załatwienia sprawy, jednocześnie lekceważąc obowiązek poinformowania strony o przyczynach takiego postępowania, godzi w zasady ogólne postępowania wyrażone w art. 7, art. 8 i art. 12 k.p.a.

17 Odnosząc powyższe do stanu niniejszej sprawy należy wykazać, iż przywołany przez organ w odpowiedzi na skargę argument, jakoby "podjęcie czynności zmierzających do zgromadzenia materiału dowodowego" skutkuje tym, że organ nie pozostaje w bezczynności nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć bowiem należy, iż pierwszej czynności w sprawie organ dokonał po dziewięciu miesiącach od przekazania przez Wojewodę [...] - zgodnie z właściwością - wniosku skarżącego. Wtedy to, pismem z 18 września 2009 r., organ wezwał stronę do uzupełnienia wniosku, na które to wezwanie pełnomocnik skarżącego odpowiedział pismem z 28 września 2009 r. Mimo otrzymania odpowiedz od skarżącego, Minister aż do 7 kwietnia 2010 r., czyli do dnia wniesienia skargi na jego bezczynność nie podjął żadnych działań w celu załatwienia sprawy. Dopiero wniesienie skargi na bezczynność stanowiło odpowiednią motywację dla organu, aby podjąć kolejne działania w sprawie, a zmierzające do zgromadzenia materiału dowodowego. Minister bowiem pismem z 6 maja 2010 r. zwrócił się do [...] Urzędu Wojewódzkiego o przeprowadzenie dowodu ze zbioru dokumentów w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w L.

18 Stwierdzenie organu jakoby nie pozostawał w bezczynności gdyż "podjął czynności zmierzające [...], w szczególności do odszukania kwestionowanych przez stronę decyzji administracyjnych" w przedstawionych okolicznościach sprawy wydaje się być nie na miejscu jako, że właściwe gromadzenie materiału sprawy organ zapoczątkował dopiero pismem z 6 maja 2010 r., czyli po ponad półtora roku od otrzymania wniosku skarżącego (przekazanego według właściwości przez Wojewodę [...] postanowieniem z [...] grudnia 2008 r.). Zauważyć też należy, iż Minister zwracając się do wnioskodawcy w piśmie z 18 września 2009 r. z prośbą o informację czy strona ta posiada decyzje, o których stwierdzenie nieważności wnosi, niewątpliwie działając w ten sposób nie kierował się zasadami wyrażonymi w art. 7 i art. 12 k.p.a. stanowiącymi, że organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

19 Podsumowując, skoro z akt sprawy wynika, że od wpływu wniosku skarżącego do właściwego organu do dnia rozpoznania skargi na bezczynność przez Sąd minęło ponad półtora roku, to niewątpliwie świadczy to o rażącym naruszeniu przez organ

20 terminu z art. 35 § 3 k.p.a. i zasady ogólnej unormowanej w art. 12 k.p.a., mającej gwarantować szybkość postępowania. Organ nie wykazał także, iż wystąpiła chociażby jedna przesłanka wymieniona w art. 35 § 5 k.p.a., tj. taka której wystąpienie powoduje, że do terminów określonych w art. 35 § 1 - 4 k.p.a. nie wlicza się opóźnień wynikających z sytuacji enumeratywnie wymienionych w § 5 .

21 Z pisma ponaglającego z 1 września 2009 r. sporządzonego przez pełnomocnika skarżącego skierowanego do organu wynika, iż skarżący był informowany, że jego sprawa zostanie rozpatrzona "prawdopodobnie pod koniec roku 2009", jednakże w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek zawiadomienia pochodzącego od organu wyjaśniającego przyczyny zwłoki i wskazującego nowy termin załatwienia sprawy. Zatem w świetle przytoczonych przepisów należało uznać, iż organ do chwili obecnej nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku załatwienia sprawy.

22 Nadto dodać trzeba, że nawet gdyby informację organu o prawdopodobnym załatwieniu sprawy pod koniec 2009 r. uznać za zawiadomienie w rozumieniu

23 art. 36 k.p.a., to nie zmienia to faktu, że Minister do momentu wniesienia skargi, nie rozpoznał wniosku A. M., kończąc postępowanie wydaniem stosownego aktu.

24 Powyższe jednoznacznie wskazuje, iż w rozpoznawanej sprawie brak rozstrzygnięcia jest wynikiem bezczynności organu.

25 W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaistniała przesłanka uwzględnienia skargi i dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 149 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.