Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2022 r., IV SA/Wa 969/22

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2022 r., IV SA/Wa 969/22

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Barszcz Sędzia WSA Grzegorz Rząsa Protokolant st. ref. Agnieszka Szymańczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2022 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki Komandytowej z siedzibą w [...] na zarządzenie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 29 marca 2022 r., nr PL-IN.7023.1.97.2021.KG w przedmiocie naruszenia obowiązków w zakresie przeciwdziałania marnowaniu żywności 1. uchyla punkt 2. (drugi) zaskarżonego zarządzenia; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki Komandytowej z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Zarządzeniem pokontrolnym z dnia 29 marca 2022 r., nr PL-IN.7023.1.97.2021.KG, wydanym na skutek ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach 20-26 listopada 2021 r. w [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością Spółce komandytowej z siedzibą w [...] (dalej: Spółka, strona lub skarżąca) w miejscu prowadzenia działalności: Sklep [...] nr [...] przy Al. [...] w P., udokumentowanej protokołem z kontroli nr [...] – Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: WIOŚ lub organ) zarządził:

3 1. prawidłowo ustalić kwotę poniesioną na kampanię edukacyjno-informacyjną w zakresie racjonalnego gospodarowania żywnością oraz przeciwdziałania marnowaniu żywności za rok 2020, w stosunku do środków pochodzących z opłaty za marnowanie żywności;

4 2. prawidłowo ustalić i wnieść na konto organizacji pozarządowych, z którymi została podpisana umowa – opłatę za marnowanie żywności za 2020 r.

5 Powyższe zarządzenie było wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej:

6 Na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej przez Inspektorów WIOŚ w [...] Delegatury w [...], w Spółce [...] we wskazanym miejscu prowadzenia działalności stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań dotyczących ochrony środowiska.

7 W związku z powyższym organ zarządził ich usunięcie w opisany wyżej sposób.

8 W trakcie kontroli ustalono, że na kampanię edukacyjno-informacyjną Spółka przeznaczyła kwotę 85.520,19 zł netto, którą umieszczono w sprawozdaniu o marnowanej żywności za 2020 r. Spółka zadeklarowała, że środki te nie pochodziły z opłaty za marnowanie żywności, ponieważ wykazana w sprawozdaniu opłata wyniosła 0 zł, w związku z czym nie pomniejszono jej.

9 Ponadto w trakcie kontroli ustalono, że strona nieprawidłowo obliczyła opłatę za marnowanie żywności w 2020 r. Opłata ta nie została wniesiona na konta organizacji pozarządowych, jak i również nie wniesiono jej na konto Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, ponieważ w złożonym przez Spółkę sprawozdaniu opłata za marnowanie żywności wyniosła 0 zł.

10 Ponadto w sprawozdaniu o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami za 2020 r. dla kontrolowanego miejsca prowadzenia działalności wykazano (m.in.) wytworzenie odpadów o kodzie 16 03 80 – Produkty spożywcze przeterminowane lub nieprzydatne do spożycia w ilości 23,4645 Mg.

11 Ustawa o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności zawiera własną definicję czynności marnowania żywności, która nie odnosi się wprost ani do ustaw o odpadach i postępowania z nimi, ani do wyłączeń z ustawy o odpadach. Zatem wycofanie z obrotu i dystrybucji produktu określanego jako "żywność" (środek spożywczy) z jakichkolwiek przyczyn dyskwalifikujących sprzedaż i nie przekazanie organizacji pozarządowej, podlega pod marnowanie żywności i jest żywnością marnowaną.

12 W związku z tym, sprzedawca żywności powinien sporządzić i złożyć do Wojewódzkiego Funduszu Środowiska i Gospodarki Wodnej w [...] pisemnie korektę rocznego sprawozdania o marnowanej żywności za rok 2020.

13 W związku z art. 5 ustawy o przeciwdziałaniu marnowania żywności, dotyczącym opłaty za marnowanie żywności, który wszedł w życie 1 marca 2020 r., opłata za marnowanie żywności w 2020 r. powinna obejmować okres od 1 marca do 31 grudnia 2020 r.

14 Odwołując się do stosownych regulacji organ podniósł, że obowiązek ponoszenia opłaty za marnowanie żywności został nałożony na sprzedawców żywności oraz wskazał sposób jej wyliczania i postępowania w takim przypadku.

15 W związku z powyższym WIOŚ zarządził prawidłowo ustalić i wnieść na konta organizacji pozarządowych, z którymi została zawarta umowa opłatę za marnowanie żywności, za rok 2020 oraz za każdy kolejny rok zgodnie w obowiązującymi przepisami.

16 Z powyższym zarządzeniem nie zgodziła się [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżając je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

17 1) art. 2 pkt 1 oraz art. 8 ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności w zw. z art. 6 ust. 1 oraz art. 52 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez uznanie, że żywność, która stała się odpadem lub tzw. ubocznym produktem pochodzenia zwierzęcego (niespełniającym wymagań dla żywności środkiem spożywczym zawierającym mięso) i z tego powodu została wycofana z dystrybucji, jest żywnością zmarnowaną w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności i jako taka powinna zostać ujęta w rocznym sprawozdaniu o marnowanej żywności, podczas gdy żywność taka nie wypełnia przesłanek określonych w definicji legalnej marnowania żywności;

18 2) art. 2 pkt 1 oraz art. 8 ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności w związku z art. 2 pkt 9 oraz art. 3 ust. 1 pkt 14, 21 oraz 30 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, poprzez uznanie, że żywnością zmarnowaną jest odpad żywności, który stała się ubocznym produktem pochodzenia zwierzęcego lub odpadem i została z tego powodu wycofana z dystrybucji, a następnie przekazana do zagospodarowania w procesach odzysku, podczas gdy za żywność zmarnowaną w rozumieniu ww. ustawy traktuje się wyłącznie żywność będącą odpadem i przekazaną do zagospodarowania w procesie unieszkodliwiania, a takie określenie przesłanek marnowania żywności jest świadomym zabiegiem ustawodawcy, zmierzającym do propagowania wykorzystywania żywności odpadowej także w procesach odzysku odpadów; w efekcie tego naruszenia organ uznał, że żywność przekazywana przez skarżącą do zagospodarowania w procesach odzysku jest żywnością zmarnowaną i powinna zostać ujęta w sprawozdaniu o marnowaniu żywności.

19 Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości i przyznanie jej kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

20 W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

21 W piśmie datowanym na 7 września 2022 r. skarżąca powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 71/22 (LEX nr 3360263), który zapadł w sprawie bliźniaczo podobnej do rozpoznawanej w niniejszym postępowaniu, a także w całości podtrzymała wnioski skargi.

22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

23 Skarga była zasadna w części.

24 Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: ppsa), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

25 Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności (Dz. U. z 2020 r. poz. 1645; dalej: ustawa), sprzedawca żywności jest obowiązany do prowadzenia w prowadzonej przez siebie jednostce handlu kampanii edukacyjno-informacyjnych w zakresie racjonalnego gospodarowania żywnością oraz przeciwdziałania marnowaniu żywności co najmniej raz w roku przez co najmniej dwa kolejne tygodnie, w każdym dniu działalności jednostki handlu (ust. 1), zaś na kampanię taką można przeznaczyć nie więcej niż 20% środków pochodzących z opłaty, o której mowa w art. 5 (ust. 3).

26 Z kolei wspomniany art. 5 ustawy stanowi, że:

27 1. sprzedawca żywności jest obowiązany do ponoszenia opłaty za marnowanie żywności, zwanej dalej "opłatą";

28 2. opłatę oblicza się jako iloczyn stawki opłaty i masy marnowanej żywności. Podstawę obliczenia opłaty stanowi 90% masy marnowanej żywności w kilogramach;

29 3. stawka opłaty wynosi 0,1 zł za 1 kg marnowanej żywności;

30 4. opłatę pomniejsza się o koszty poniesione przez sprzedawcę żywności na prowadzone kampanie edukacyjno-informacyjne, o których mowa w art. 4;

31 5. opłatę pomniejsza się o poniesione przez sprzedawcę żywności koszty wykonania umowy, o której mowa w art. 3 ust. 1, w szczególności koszty transportu i dystrybucji żywności;

32 6. opłata jest obliczana na koniec roku kalendarzowego;

33 7. sprzedawca żywności ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek bankowy organizacji pozarządowej, z którą zawarł umowę, o której mowa w art. 3 ust. 1, do dnia 30 kwietnia roku kalendarzowego następującego po roku, którego opłata dotyczy; jeżeli sprzedawca żywności zawarł umowę, o której mowa w art. 3 ust. 1, z więcej niż jedną organizacją pozarządową, opłatę dzieli się między wszystkie organizacje proporcjonalnie do ilości odebranej przez nie żywności; w przypadku, gdy sprzedawca żywności nie przekazał żywności żadnej z organizacji pozarządowych, przekazuje opłatę w częściach równych wszystkim organizacjom, z którymi zawarł umowę;

34 8. w przypadku niezawarcia umowy, o której mowa w art. 3 ust. 1, sprzedawca żywności wnosi, w terminie określonym w ust. 7, należną opłatę na rachunek bankowy wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej na terenie województwa, w którym znajduje się siedziba sprzedawcy żywności; środki pochodzące z opłaty przeznaczane są na działania w zakresie przeciwdziałania marnowaniu żywności;

35 9. w przypadku gdy wysokość całej opłaty nie przekracza 300 zł, opłaty nie wnosi się.

36 10. sprzedawca żywności zamieszcza informację o wysokości należnej opłaty lub wartości żywności przekazanej organizacjom pozarządowym, z przeznaczeniem na wykonywanie przez te organizacje zadań w zakresie określonym w art. 2 pkt 2, w sprawozdaniu finansowym, o którym mowa w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości oraz na swojej stronie internetowej, jeżeli ją prowadzi.

37 Ponadto art. 19 ustawy wprowadził okres przejściowy w zakresie obliczania opłaty za marnowanie żywności, zgodnie z którym, podstawą obliczenia opłaty w roku, w którym art. 5 wszedł w życie, stanowi 80% masy marnowanej żywności w kilogramach.

38 Przechodząc do meritum podnieść trzeba, że spór w niniejszej sprawie dotyczył tego, czy w kontrolowanym okresie skarżąca prawidłowo wykonywała obowiązki w zakresie sprawozdawczości odnoszącej się do marnowania żywności w rozumieniu powołanej wyżej ustawy, w tym czy właściwie wyliczyła opłatę za marnowanie żywności. Osią tego sporu była kwalifikacja żywności przeterminowanej i nieprzydatnej do spożycia.

39 Z niespornych ustaleń ujętych w protokole kontroli wynika, że w 2020 r., w zakresie działalności wskazanego sklepu, skarżąca zakwalifikowała 23,4645 Mg żywności przeterminowanej lub która nie spełniała wymogów prawa żywnościowego, jako odpady o kodzie 16 03 80 – Produkty spożywcze przeterminowane lub nieprzydatne do spożycia.

40 W ocenie organu, żywność ta stanowiła żywność zmarnowaną w rozumieniu ustawy, w związku z tym jej masa powinna być wykazana w sprawozdaniu rocznym o marnowaniu żywności, sporządzanym zgodnie z art. 8 ustawy, a w konsekwencji należało właściwie ustalić wysokość opłaty za marnowanie żywności, według wzoru wynikającego z art. 5 ust. 2 ustawy. Dopiero tak wyliczoną opłatę (którą należało ująć w sprawozdaniu) można było pomniejszyć o koszty poniesione na kampanie edukacyjno-informacyjne oraz koszty wykonania umowy z organizacją pozarządową, której powinna być przekazywana żywność, celem zapobieżenia jej marnowaniu (art. 3, art. 4, art. 5 ust. 4 i 5 ustawy).

41 Rozstrzygnięcie powyższego sporu sprowadza się do interpretacji ustawowej definicji marnowania żywności. Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy, pod pojęciem marnowania żywności należy rozumieć wycofywanie z etapu dystrybucji żywności, która spełnia wymogi prawa żywnościowego, w tym określone w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającym ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującym Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającym procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z dnia 1 lutego 2002 r., str. 1, ze zm.; dalej rozporządzenie nr 178/2002), w szczególności ze względu na zbliżający się upływ terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości lub ze względu na wady wyglądu tych środków spożywczych albo ich opakowań i przeznaczanie ich do unieszkodliwiania jako odpady

42 Zdaniem Sądu, organu dokonał błędnej wykładni tego przepisu i w tym względzie podzielić należało pogląd wyrażony w powołanym przez skarżącą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 71/22 (LEX nr 3360263). Sąd ten zwrócił uwagę, że na prawo żywnościowe, do którego to pojęcia odsyła definicja legalna marnowania żywności, składają się zarówno przepisy prawa krajowego (w tym zwłaszcza ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia; Dz. U. z 2020 r. poz. 2021 ze zm.), jak i europejskiego (w tym zwłaszcza rozporządzenie nr 178/2002, do którego odwołuje się definicja legalna).

43 Dalej Sąd ten podniósł, że zgodnie z art. 52 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, środki spożywcze mogą znajdować się w obrocie do daty minimalnej trwałości lub terminu przydatności do spożycia. Istnieje zatem obowiązek wycofania z obrotu każdego produktu "przeterminowanego", tzn. po upływie zarówno terminu minimalnej trwałości, jak i przydatności do spożycia. Niedopuszczalne jest więc wprowadzanie do obrotu przez przedsiębiorcę żywności, która przekroczyła zarówno termin minimalnej trwałości, jak i przydatności do spożycia. Oznacza to, że żywność taka nie spełnia wymogów prawa żywnościowego, a takie rozumienie przepisu znajduje potwierdzenie w dalszej części art. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności, który wymienia przykładowy katalog czynności podjętych przez przedsiębiorcę, które należy uznać za marnowanie żywności, a więc np. wycofanie z dystrybucji (art. 3 pkt 16 rozporządzenia nr 178/2002) żywności ze względu na zbliżający się termin przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości. Zatem ustawodawca nie objął zakresem marnowania żywności tej żywności, która przekroczyła powyższe terminy.

44 Interpretując art. 2 pkt 1 ustawy należy mieć na uwadze, że jest to przepis, stanowiący element norm wyznaczających przedsiębiorcy określone obowiązki (zawarcie umowy z organizacją pozarządową, prowadzenie kampanii edukacyjno-informacyjnej, obowiązki sprawozdawcze), w tym obciążenia natury finansowej (obowiązek uiszczenia opłaty za marnowanie żywności). Co więcej, przepis ten stanowi również podstawę do wymierzenia sankcji administracyjnej, tworząc jeden z elementów normy sankcjonowanej. Niewłaściwe wykonywanie obowiązków sprawozdawczych oraz nieuiszczanie opłaty za marnowanie żywności, stanowi podstawę do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej (norma sankcjonująca – art. 9 i art. 11 ustawy). Taka funkcja definicji legalnej marnowania żywności determinuje bezwzględnie konieczność ścisłej wykładni art. 2 pkt 1. Interpretacja przepisów statuujących normy nakładające obowiązki finansowe na obywateli lub przedsiębiorców, jak również sankcje administracyjne – musi bazować przede wszystkim na regułach językowych. Inne metody wykładni, w szczególności wykładnia celowościowa, są dopuszczalne tylko wówczas, gdy prowadzą do konkluzji korzystnych dla potencjalnych adresatów obowiązków lub sankcji. Niedopuszczalne jest wykorzystywanie pozajęzykowych metod wykładni w sposób prowadzący do rozszerzenia zakresu zastosowania przepisu nakładającego obowiązki lub sankcje administracyjne. Są to reguły powszechnie przyjęte w doktrynie i orzecznictwie przy wykładni przepisów prawa administracyjnego.

45 Biorąc pod uwagę powyższe założenia interpretacyjne, WSA w Lublinie zwrócił uwagę, że w art. 2 pkt 1 ustawodawca użył czasownika "spełniać" w czasie teraźniejszym. Językowe dyrektywy wykładni prowadzą do jednoznacznej, nie budzącej żadnych wątpliwości konkluzji, że marnowaniem w rozumieniu definicji ustawowej jest wycofywanie z etapu dystrybucji tylko i wyłącznie takiej żywności, która w danym czasie (w momencie wycofywania z etapu dystrybucji) spełnia wymogi prawa żywnościowego. Niedopuszczalne jest korygowanie wyników wykładni językowej w taki sposób, jak dokonał tego organ, który w istocie drogą wykładni celowościowej (odwołując się do celów przyświecających ustawodawcy) rozszerzył zakres zastosowania definicji na żywność, która wprawdzie w momencie wycofywania z etapu dystrybucji już nie spełnia wymogów prawa żywnościowego, ale spełniała je wcześniej. Biorąc pod uwagę charakter i funkcje definicji marnowania żywności (podstawa nakładania obowiązków i sankcji) taki zabieg interpretacyjny był niedopuszczalny.

46 Skoro w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa żywnościowego (krajowego i europejskiego) żywność, która przekroczyła termin przydatności do spożycia lub termin minimalnej trwałości, nie może być przedmiotem obrotu (w rozumieniu przytoczonego wyżej art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 178/2002), przedsiębiorca nie tylko może, ale ma wręcz obowiązek wycofać taką żywność z etapu dystrybucji. Wycofywanie takiej żywności nie jest jej marnowaniem, gdyż taka żywność nie spełnia w tym momencie wymogów prawa żywnościowego.

47 Analizując problem rozwiązań zawartych w ustawie, należy mieć też na uwadze aspekt determinowany interesem przedsiębiorcy. Dopóki żywność spełnia wymogi prawa żywnościowego, to może być sprzedawana przez przedsiębiorcę. Trudno byłoby uzasadnić obowiązek przedsiębiorcy usuwania z obrotu towarów, którym grozi przekroczenie terminu przydatności do spożycia, skoro istnieje szansa, że towar ten znajdzie nabywcę przed upływem tego terminu.

48 Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podzielił zaprezentowane wyżej wywody będące podstawą wyroku w sprawie II SA/Lu 71/22.

49 Powyższe uwagi prowadzą do konkluzji, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne zostało wydane z naruszeniem art. 2 pkt 1 ustawy, poprzez jego błędną wykładnię, co doprowadziło do naruszenia art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy, poprzez wadliwe uznanie, że skarżąca nieprawidłowo sporządziła sprawozdanie o marnowanej żywności i zachodzi konieczność jego skorygowania w zakresie wskazanym w punkcie 2. zaskarżonego zarządzenia.

50 Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa, należało orzec jak w punkcie 1. sentencji.

51 Rację miał jednak organ w kwestii objętej punktem 1. zaskarżonego zarządzenia, tj. co do prawidłowości ustalenia kwoty poniesionej na kampanię edukacyjno-informacyjną w zakresie racjonalnego gospodarowania żywnością oraz przeciwdziałania marnowaniu żywności za rok 2020. Tym samym, zaskarżając przedmiotowe zarządzenie pokontrolne w całości, skarżąca popadła w sprzeczność, gdyż na kampanię edukacyjno-informacyjną można było przeznaczyć nie więcej niż 20% środków pochodzących z opłaty za marnowanie żywności. Skoro jednak opłata za marnowanie żywności za 2020 r. wyniosła 0 zł, to skarżąca nie miała z czego odliczyć kwoty poniesionej na taką kampanię. Wynika to wprost z literalnego brzmienia art. 4 ust. 3 ustawy.

52 Dlatego też w punkcie 3. wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 151 ppsa.

53 Natomiast o kosztach postępowania w punkcie 3. sentencji Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ppsa. Na koszty te składa się uiszczony przez skarżącą wpis od skargi w kwocie 200 zł, ustalony na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535 ze zm.), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) – stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz równowartość poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) – zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 oraz punktem IV załącznika do ustawy z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1923).