Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2018 r., IV SA/Wa 1285/15

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2018 r., IV SA/Wa 1285/15

Sentencja

1 Dnia 20 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 marca 2018 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Stowarzyszenia Z. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 roku, nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Stowarzyszenia Z. z siedzibą w W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 1 U Z A S A D N I E N I E

3 Stowarzyszenie [...] (dalej jako: "skarżący", "stowarzyszenie") wniosło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] lutego 2015 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania.

4 Stan sprawy przedstawia się następująco:

5 Miejskie Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. wniosło o wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na realizacji garażu i parkingów samochodowych wraz z towarzyszącą im infrastrukturą o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż [...] ha w ramach budowy budynku biurowo – usługowego z parkingami na działce ewidencyjnej nr [...] w rejonie ul. [...] i ul. [...] w W. Stowarzyszenie wniosło o dopuszczenie do udziału w ww. sprawie. Prezydent [...] postanowieniem z [...] września 2014 r. odmówił skarżącemu udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji wyżej opisanego przedsięwzięcia. Prezydent [...] decyzją z [...] listopada 2014 r. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na realizacji garażu i parkingów samochodowych wraz z towarzyszącą im infrastrukturą o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż [...] ha w ramach budowy budynku biurowo – usługowego z parkingami na działce ewidencyjnej nr [...] w rejonie ul. [...]j i ul. [...] w W.

6 Od powyższej decyzji odwołało się Stowarzyszenie i w międzyczasie jeszcze złożyło zażalenie na odmowę dopuszczenia do udziału w ww. postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] lutego 2015 r. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji [...] września 2014 r., a postanowieniem z [...] lutego 2015 r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium, po przytoczeniu treści art. 134 K.p.a., podało że niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuację wniesienia odwołania przez osobę niemająca legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 K.p.a. Z taką sytuacją Kolegium miało do czynienia w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że Kolegium postanowieniem z [...] lutego 2015 r. utrzymało postanowienie Prezydenta [...] o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu. Z uwagi na powyższe Kolegium rozstrzygnęło zgodnie z art. 134 K.p.a.

7 Postanowienia Kolegium z [...] lutego 2015 r. i [...] lutego 2015 r. Stowarzyszenie zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Stowarzyszenie w skardze na postanowienie z [...] lutego 2015 r. żądało uchylenia zaskarżonego postanowienia. W motywach skargi podało, że wniosło już skargę na postanowienie odmawiające prawa udziału w przedmiotowym postępowaniu środowiskowym. Kwestia dopuszczenia do udziału w sprawie stanowi zagadnienie wstępne w stosunku do kwestii uprawnienia Stowarzyszenia do złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji. Wydanie wyroku w sprawie niedopuszczalności odwołania jest ściśle uwarunkowane wyrokami w sprawie odmowy udziału Stowarzyszenia w postępowaniu. W przypadku uchylenia postanowienia w sprawie odmowy udziału w sprawie zachodzą przesłanki wznowieniowe w sprawie zakończonej postanowieniem w sprawie niedopuszczalności odwołania.

8 Samorządowe Kolegium Odwoławcze – w odpowiedzi na skargę – wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 września 2015 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1041/15) uchylił postanowienie Kolegium z [...] lutego 2015 r. W motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Kolegium bez dokładnego wyjaśnienia stanu prawnego i faktycznego uznało, że Stowarzyszenie nie powinno brać udziału w postępowaniu. Zatem obowiązkiem Kolegium, w ramach ponownego rozpoznawania sprawy, będzie dokonanie szczegółowej analizy, omówienia i oceny wniosku skarżącego z [...] sierpnia 2014 r. wraz z załącznikami oraz pisma z [...] marca 2014 r. wraz z załącznikami i zażalenia, w tym w zakresie argumentacji skarżącego naświetlonej w stanie sprawy – w konsekwencji prowadzących do wykazania spełniania bądź niespełniania przesłanek z art. 31 § 1 K.p.a. dających Stowarzyszeniu uprawnienie udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiotowej sprawie. Wobec naruszenia przepisów postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy uchylono postanowienie.

9 Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżyło ww. wyrok Sądu pierwszej instancji skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjny. Postanowieniem z 7 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie IV SA/Wa 1285/15, wskazując na zależność przedmiotowej sprawy od wyniku postępowania w sprawie IV SA/Wa1041/15. Naczelny Sad Administracyjny wyrokiem z 1 sierpnia 2017 r. (sygn. akt II OSK 2956/15) oddalił skargę kasacyjną organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z 30 listopada 2017 r. podjął postępowanie w sprawie toczące się ze skargi Stowarzyszenia na postanowienie z 23 lutego 2015 r.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

11 Skarga została uwzględniona.

12 Z przedstawionego stanu sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie z [...] lutego 2015 r. zostało wydane w następstwie postanowienia z [...] lutego 2015 r. Postanowienie z [...] lutego 2015 r. zostało wyeliminowanie z obrotu prawnego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 7 września 2015 r. i na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 sierpnia 2017 r. oddalającego skargę kasacyjną, wydano postanowienie o stwierdzeniu jego prawomocności od dnia 1 sierpnia 2017 r.

13 Z powyższego wynika, że postanowienie z [...] lutego 2015 r. zostało wydane w oparciu o inne postanowienie, tj. postanowienie z [...] lutego 2015 r., które zostało następnie uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy wyroku z 7 września 2015 r. Oznacza to, zaistnienie postawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. (decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione) w zw. z art. 126 K.p.a. (do postanowień, od których przysługuje zażalenie stosuje się odpowiednio art. 145 K.p.a.).

14 W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., sąd uwzględnia skargę na postanowienie - uchyla postanowienie w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czyli z przyczyn określonych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b K.p.a. Sąd administracyjny jest obowiązany uchylić decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi wystąpienie którejś z przesłanek wznowienia postępowania. Takie też stanowisko zajmują w tej kwestii B. Adamiak (B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie przed sądami administracyjnymi, 2007, s. 452, 453) i T. Woś (T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 2005, s. 453), a nadto T. Kiełkowski (Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jako przesłanka uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, PPP 2008/4, s. 59 i n.). Ostatni z wymienionych autorów przyznaje, że termin "naruszenie prawa", użyty w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., można kojarzyć wyłącznie z sytuacją, w której organowi orzekającemu w sprawie administracyjnej można zarzucić działanie sprzeczne z obowiązującymi go przepisami prawa procesowego lub wyjątkowo materialnego. Jednakże według T. Kiełkowskiego możliwe jest również rozumienie tego pojęcia w sposób bardziej zobiektywizowany, "nawiązujący do szeroko pojmowanych wad w konkretyzacji uprawnień i obowiązków, które mogą być następstwem okoliczności niezależnych od organu orzekającego, a nawet okoliczności poniekąd zewnętrznych wobec danego postępowania jurysdykcyjnego (np. wadliwego prejudykatu). W takim wypadku każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa", a zatem powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji. W tym (zobiektywizowanym) ujęciu "naruszenia prawa" nie jest istotne, kto je naruszył, lecz liczy się ta okoliczność, że proces kształtowania normy indywidualnej nie przebiegał, z takich czy innych przyczyn, prawidłowo Za przyjęciem, iż każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego może być przesłanką uchylenia decyzji przez sąd, przemawia również to, że takie rozwiązanie przyspieszy i uprości osiągnięcie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (T. Kiełkowski, Naruszenie..., s. 61-62). Zbliżone stanowisko zajmuje J.P. Tarno (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 2008, s. 360–361) – (patrz: Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, 2018, Lex; wyrok składu 7 sędziów NSA z 16.01.2006 r., I OPS 4/05, ONSAiWSA 2006, nr 2, poz. 39, s. 65–66). Naruszenie prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., nie może być rozumiane wąsko, w ten sposób, że poprzez naruszenie prawa rozumie się jedynie takie sytuacje, w których organowi administracji można postawić zarzut naruszenia prawa w chwili wydania decyzji. Taki sposób interpretacji przepisu naruszałby, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP i art. 6 K.p.a. Za naruszające prawo w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. uznać należy zatem także takie wady decyzji administracyjnej, które są wynikiem zmiany lub uchylenia innej decyzji lub orzeczenia sądu, w oparciu o które decyzja została wydana. Zatem tylko taka wykładnia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. czyni zadość konstytucyjnej zasadzie praworządności (art. 7 Konstytucji RP). Zważywszy na powyższe względy nie można zaaprobować poglądu [...], że zakres zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. jest zawężony do tych przyczyn wznowienia postępowania, które są skutkiem naruszenia prawa (wyrok NSA z 10.10.2013 r., I OSK 1573/13). Takie stanowisko prezentuje również NSA w wyroku z 14 listopada 2006 r. (II OSK 1321/05, LEX nr 317405). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego "skoro pozwolenie na użytkowanie określonego obiektu budowlanego zostało wydane na podstawie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w odniesieniu do której stwierdzono jej nieważność, oraz na podstawie pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę, którą z kolei również usunięto z obrotu prawnego przez jej uchylenie, to w odniesieniu do decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nastąpiło ziszczenie się dyspozycji określonej w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., a to wyczerpało treść przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a." Na tle tego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny sformułował ogólniejszą tezę, iż w razie stwierdzenia przez sąd, że kontrolowany akt narusza prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to zachodzi podstawa do uchylenia takiego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., dyspozycja tego przepisu ma na celu bowiem przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego. Powyższa wykładnia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b zyskała powszechną aprobatę w orzecznictwie sądów administracyjnych - por. m. in. wyrok NSA z 27 sierpnia 2014 r., II GSK 963/13, LEX nr 1572685; wyroki WSA w Kielcach: z 14 lutego 2013 r., I SA/Ke 681/12, LEX nr 1339666, i z 15 maja 2014 r., II SA/Ke 263/14, LEX nr 1467824; wyrok WSA w Białymstoku z 20 lutego 2013 r., I SA/Bk 177/12, LEX nr 1331589, oraz wyrok NSA z 10 października 2013 r., I OSK 1573/13, LEX nr 1381658 (Woś T. (red.) Knysiak-Sudyka H., Romańska M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, stan prawny 1 czerwca 2016 r., Lex).

15 Wobec stwierdzenia podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. – Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach orzekł – na podstawie art. 210 § 2 P.p.s.a., na które złożył się wpis od skargi w wysokości 100 złotych.

16 -----------------------

17 5