Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2012 r., IV SA/Wa 1158/12
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2012 r., IV SA/Wa 1158/12
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2012 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz Ogólnopolskiego [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 IV SA/Wa 1158/12
UZASADNIENIE
3 Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska [...] na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o
4 udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w
5 ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz.
6 1227 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o ocenach", ustalił środowiskowe uwarunkowania
7 zgody dla przedsięwzięcia pn.: [...] w zakresie: wydłużenie kierownicy wschodniej w ujściu rzeki W. o 200 m oraz odbudowa zniszczonej kierownicy wschodniej i zachodniej w ujściu rzeki".
8 Odwołanie od powyższej decyzji wniosło O., dalej "O." podnosząc:
9 * rażące naruszenie art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy o ocenach, polegające na
10 nieprzedstawieniu w zaskarżonej decyzji stanowiska w sprawie konieczności
11 przeprowadzenia tzw. ponownej oceny oddziaływania na środowisko,
12 * naruszenie art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o ocenach, polegające na braku
13 określenia w pkt 1.2 decyzji warunków wykorzystania terenu w fazie eksploatacji
14 przedsięwzięcia, jak również nieuwzględnieniu w pkt 1.2 zaskarżonej decyzji
15 konieczności ochrony zabytków,
16 * naruszenie art. 7 kpa, poprzez błędne stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej
17 decyzji, że stała (30-50 dni w roku) praca pogłębiarki w okresie jesiennym — jako
18 wariant alternatywny, będzie powodować istotną ingerencję w specjalny obszar
19 ochrony Natura 2000 [...],
20 - wydanie uzasadnienia zaskarżonej decyzji na podstawie nieaktualnej
21 dokumentacji.
22 Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska na
23 podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks
24 postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm.) :
25 - w pkt 1 uchylił pkt 1.2.7 decyzji organu pierwszej instancji w brzmieniu: "zaleca
26 się transport materiałów budowlanych do portu [...] drogą wodną (barkami) ze
27 względu na turystyczny charakter miejscowości zlokalizowanych na drodze
28 dojazdowej do [...] i w tym zakresie orzekł: "transport elementów i materiałów budowlanych do portu rybackiego [...] należy prowadzić drogą wodną
29 (barkami), w celu ograniczenia negatywnych oddziaływań transportu kołowego na
30 zabytki, w szczególności historyczną zabudowę znajdującą się wzdłuż dróg
31 dojazdowych do portu, oraz ze względu na turystyczny charakter miejscowości
32 zlokalizowanych na drodze dojazdowej do [...];
33 - w pkt 2 uchylił treść pkt III decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
34 [...] w brzmieniu: "stwierdzić konieczność utworzenia obszaru ograniczonego
35 użytkowania. Planowane przedsięwzięcie nie zalicza się do przedsięwzięć, dla
36 których przepisy art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25,
37 poz. 150 ze zm.) przewidują możliwość utworzenia obszaru ograniczonego
38 użytkowania" i w tym zakresie orzekł: "nie stwierdzić konieczności utworzenia
39 obszaru ograniczonego użytkowania. Planowane przedsięwzięcie nie zalicza się do
40 przedsięwzięć, dla których przepisy art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz.
41 U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) przewidują możliwość utworzenia obszaru
42 ograniczonego użytkowania";
43 - w pkt 3 w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
44 W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu centralnego wskazano, że postępowanie
45 w niniejszej sprawie prowadzone było na wniosek Regionalnego Zarządu Gospodarki
46 Wodnej [...] (dalej "RZGW") z dnia 4 marca 2009 r., w sprawie wydania
47 decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
48 Przedsięwzięcie, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 64 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9
49 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco
50 oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z
51 kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na
52 środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), oraz na podstawie art. 173 ust. 2 pkt 2
53 ustawy o ocenach, zalicza się do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na
54 środowisko i podlega kwalifikacji prawnej jako: "wały ochronne, nabrzeża, pirsy lub
55 inne konstrukcje ochronne lub zmieniające linię wybrzeża morskiego, z wyłączeniem
56 ich konserwacji lub rekonstrukcji". Realizacja przedsięwzięcia wymaga uzyskania
57 decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a także, w związku z postanowieniem
58 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] z dnia [...] września 2010 r.,
59 stwierdzającym obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko,
60 przeprowadzenia takiej oceny.
61 Wskazano również, że postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć
62 mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397), a zatem
63 w świetle § 4 tego aktu w sprawie znajdują zastosowanie regulacje wynikające z
64 przepisów dotychczasowych.
65 Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdzono, że:
66 a) treść art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy o ocenach należy odczytywać w taki sposób, że
67 obliguje on organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
68 do przedstawienia w uzasadnieniu tej decyzji stanowiska w powyższej sprawie, bez
69 względu na fakt, czy organ ten uzna zasadność nałożenia ww. obowiązku czy nie;
70 wskazano, że z niezrozumiałych przyczyn organ pierwszej I instancji zastosował się
71 do przepisów art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. d i e ustawy o ocenach, odnosząc się w punktach
72 1.4 i 1.5 zaskarżonej decyzji do wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom
73 poważnych awarii przemysłowych oraz w zakresie ograniczania transgranicznego
74 oddziaływania na środowisko, mimo że w przypadku realizacji przedmiotowego
75 przedsięwzięcia nakładanie takich wymogów nie było zasadne; natomiast brak
76 stanowiska w zakresie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na
77 środowisko w sprawie wydania decyzji "budowlanej" nie wpłynął w żaden sposób na
78 wydane rozstrzygnięcie, gdyż realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie
79 wymaga nakładania obowiązku takiej oceny; powyższe ustalono w oparciu o
80 następujące ustalenia:
81 - dane na temat inwestycji, posiadane na etapie wydawania zaskarżonej decyzji,
82 pozwalały wystarczająco ocenić jej oddziaływanie na środowisko,
83 - nie istnieje możliwość powiązania przedmiotowej inwestycji z innymi
84 przedsięwzięciami i tym samym kumulowania się oddziaływań,
85 - możliwość oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej
86 ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub
87 siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe
88 formy ochrony przyrody, została dogłębnie przeanalizowana i wykluczono możliwość
89 znacząco negatywnego oddziaływania na cele ochrony obszarów Natura 2000;
90 b) jak wynika z raportu o oddziaływaniu na środowisko, w szczególności zapisu na
91 s. 34 tego dokumentu, planowane przedsięwzięcie nie będzie powodowało
92 wprowadzania żądnych zanieczyszczeń do środowiska; skoro emisje zanieczyszczeń
93 będą miały miejsce na etapie realizacji nie zaś na etapie funkcjonowania
94 przedsięwzięcia, określanie w decyzji warunków wykorzystania terenu w fazie eksploatacji nie było konieczne;
95 zarzut nieuwzględnienia w pkt 1.2 decyzji konieczności ochrony zabytków
96 uznano za zasadny, gdyż inwentaryzacja zabytków dokonana w raporcie (s. 87)
97 wykazała obiekty zabytkowe w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia; autorzy
98 raportu wskazują na negatywne oddziaływania wibracji spowodowanych transportem
99 kołowym sprzętu i materiałów budowlanych na położone w pobliżu dróg dojazdowych
100 do portu [...] budynki (s. 117 raportu) i zalecają maksymalnie ograniczyć
101 transport drogami kołowymi, na rzecz transportu barkami; podzielając obawy raportu
102 organ odwoławczy uchylił treść pkt 1.2.7 decyzji i orzekł w tym zakresie o nałożeniu
103 na inwestora obowiązku transportu elementów i materiałów budowlanych do portu [...] drogą wodną; w ocenie organu przyczyni się to do ochrony zabytków;
104 organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
105 określa środowiskowe uwarunkowania dla wariantu przedsięwzięcia
106 zaproponowanego przez wnioskodawcę, a obowiązek zawarcia w raporcie opisu
107 przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania
108 przedsięwzięcia (art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy o ocenach) stanowi punkt odniesienia dla
109 oceny oddziaływania na środowisko zaproponowanych wariantów; organ nie mógł
110 wskazać w decyzji opcji niezrealizowania przedsięwzięcia, mógł wyłącznie w sytuacji
111 gdy żaden z wariantów zaproponowanych w raporcie nie może być zrealizowany,
112 odmówić ustalenia środowiskowych uwarunkowań inwestycji; w niniejszym
113 postępowaniu jednak uznano przedstawiony przez inwestora wariant za
114 dopuszczalny i ustalono warunki jego realizacji; Regionalny Dyrektor Ochrony
115 Środowiska [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. stwierdził brak
116 znaczącego oddziaływania robót czerpalno-refulacyjnych w ujściowym odcinku W.
117 na cele ochrony obszarów Natura 2000, zatem bagrowanie [...]
118 planowane w 2010 r. nie będzie powodować znacząco negatywnego oddziaływania
119 na cele obszaru Natura 2000 (w rozumieniu art. 33 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.
120 o ochronie przyrody - Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm., zwanej dalej
121 "ustawą o ochronie przyrody");
122 e) organ pierwszej instancji odniósł się do wniosku O. dotyczącego
123 uzupełnienia raportu w zakresie symulacji oddziaływania skumulowanego, poprzez
124 powołanie się na raport dla innego przedsięwzięcia ("[...]") i konkluzje, że budowa stopnia w N. lub C. znacząco nie zmieni sytuacji w ujściu W., co w ocenie organu odwoławczego było niewystarczające; po analizie zakresu raportu dot. stopnia
125 wodnego W. organ odwoławczy stwierdził, że projektowany obecnie stopień
126 wodny ma zostać wybudowany powyżej wcześniej planowanych stopni w N. i
127 C. (20 km poniżej zbiornika we W.), dlatego ewentualne negatywne
128 oddziaływanie planowanego aktualnie stopnia wodnego na zasilanie rumowiskiem
129 Przekopu W. (km [...] rzeki) może być wyłącznie mniejsze od tych, analizowanych
130 w raporcie dla przedsięwzięcia pn. "[...]"; wynika to z faktu, że posadowienie stopnia wodnego w wyższym punkcie biegu rzeki powoduje "wydłużenie" odcinka między zaporą i ujściem, co z kolei wpływa na możliwość wyerodowania z koryta większej ilości materiału, który jako rumowisko zostanie przetransportowany z wodami do ujścia, jak również uzupełnienie rumowiska na drodze zasilania przez większą ilość dopływów; w związku z powyższym, podzielając zasadność podniesionego zarzutu, organ odwoławczy nie uznał dokonywania analizy w przedmiotowym przypadku za niezbędnej; skoro bowiem z analizy oddziaływania na środowisko stopni wodnych
131 planowanych w N. i C. wynika, że wpływ budowy tych stopni na
132 dopływ rumowiska do ujścia W. nie wystąpi, można uznać, iż tym bardziej nie
133 wystąpi taki wpływ w przypadku realizacji podobnej inwestycji powyżej ww.
134 lokalizacji,
135 Organ odwoławczy wskazał także, że ze względu na błędny zapis pkt III decyzji
136 organu pierwszej instancji, mogący sugerować stwierdzenie konieczności utworzenia
137 obszaru ograniczonego użytkowania, organ odwoławczy uchylił treść tego punku i
138 orzekł w tym zakresie o niestwierdzeniu takiej konieczności. Uzasadnienie zaś
139 rozstrzygnięcia w tym zakresie znajduje się w treści pkt III.
140 W skardze na powyższą decyzję O. wniosło o stwierdzenie nieważności
141 decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2011 r. wraz
142 z orzeczeniem o nieważności decyzji organu pierwszej instancji.
143 Zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji zarzucono naruszenie art. 82 ust. 1 pkt 4,
144 art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy o ocenach w zw. z art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia
145 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), zwanej
146 dalej "poś".
147 W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzja o środowiskowych
148 uwarunkowaniach powinna zawierać stanowisko organu w sprawie konieczności
149 przeprowadzenia oceny oddziaływania w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy o ocenach, czyli o
150 konieczności przeprowadzenia tzw. ponownej oceny oddziaływania na środowisko.
151 Decyzja środowiskowa powinna zawierać nadto stosowne uzasadnienie w tym
152 zakresie. O konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na
153 środowisko wypowiedział się również organ odwoławczy. Jednakże Skarżący nie
154 zgodził się z argumentacją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, iż
155 naruszenie powyższemu obowiązkowi nie wpłynęło w żaden sposób na wydane
156 rozstrzygnięcie. Wskazano na rażącą sprzeczność decyzji z przepisami ochrony
157 środowiska w sytuacji przyjęcie przez organ, źe nie ma potrzeby przeprowadzenia
158 ponownej oceny oddziaływania na środowisko skoro, O. nie kwestionował w toku
159 sprawy, iż realizacja przedsięwzięcia wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania
160 na środowisko w postępowaniu w sprawie wydania decyzji budowlanej.
161 Podkreślono, że stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 11 poś jest
162 obligatoryjne w przypadku wszystkich naruszeń przepisów ochrony środowiska
163 zaistniałych przy wydawaniu decyzji administracyjnej. Ponadto dla stwierdzenia
164 nieważności w trybie art. 11 poś nie jest wymagane by naruszenie przepisów miało
165 charakter rażący.
166 W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o
167 oddalenie skargi.
168 Pismem procesowym z dnia 17 sierpnia 2011 r. skarżący zmodyfikował zarzuty
169 skargi w ten sposób, iż wniósł o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej decyzji jak
170 i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Wskazano, że Skarżący
171 przyznaje rację organowi, że art. 11 poś został z dniem 15 listopada 2008 r.
172 wyeliminowany z obrotu prawnego, jednakże podtrzymuje argumentację dotyczącą
173 konieczności przeprowadzenia w sprawie ponownej oceny oddziaływania na
174 środowisko.
175 Dodatkowo podniesiono, że uchylenie przez Sąd obu kwestionowanych decyzji
176 pozwoli także na wyeliminowanie z obrotu postanowienia Regionalnego Dyrektora
177 Ochrony Środowiska [...] z dnia [...] października 2010 r., na które nie służyło
178 zażalenie. Wskazane postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 77 ust. 4 pkt
179 2 i ust. 5 ustawy o ocenach, a wskazana wada postanowienia (wiążącego organ w
180 ustalaniu środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia) wyklucza
181 możliwość "samodzielnego" rozpatrzenia kwestii przez organ odwoławczy.
182 Wskazano, że inwestor wciąż nie dysponuje wymaganą prawem ochrony przyrody zgodą na odstępstwo od zakazów o ograniczeń obowiązujących w rezerwacie
183 ornitologicznym "[...]", oraz nie posiada derogacji od zakazów
184 obowiązujących w ochronie dziko występujących gatunków zwierząt (art. 56 ust. 1
185 ustawy o ochronie przyrody), o których mowa w pkt l.h postanowienia Regionalnego
186 Dyrektora Ochrony Środowiska [...] z dnia [...] października 2010 r.
187 W piśmie procesowym z dnia 29 września 2011 r. uczestnik postępowania
188 Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej [...] wniósł o oddalenie skargi.
189 Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11
190 października 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1051/11 oddalono skargę O. z siedzibą w G. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
191 Oddalając skargę WSA wskazał, że rozstrzygniecie organu I instancji wydano z
192 uchybieniem art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy. Uwzględniając treść art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c/
193 ustawy WSA doszedł do przekonania, że wolą prawodawcy było w każdym
194 przypadku orzekanie w sentencji, czy jest konieczne ponowne przeprowadzenie
195 procedury oceny oddziaływania na środowisko, gdy w postępowaniu będą wydawane
196 jeszcze decyzje wskazane w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy. Pogląd ten
197 podzielił również organ odwoławczy. Jednocześnie jednak w uzasadnieniu
198 zaskarżonego orzeczenia wskazano, przyczyny, dla których ponowne
199 przeprowadzenie procedury oceny, gdy chodzi o przedmiotowe przedsięwzięcie nie
200 będzie konieczne, czyniąc zadość wskazanemu wymaganiu. W ocenie Sądu I
201 instancji, ponowne przytaczanie argumentacji organu nie byłoby zasadne. Jest ona
202 spójna i logiczna oraz, co do istoty nie została zakwestionowana na etapie
203 wniesienia skargi. Skoro rozstrzygnięcie w przedmiocie potrzeby przeprowadzenia
204 ponownej oceny powinno znaleźć się w sentencji orzeczenia, dostrzeżoną wadę
205 powinien wyeliminować organ odwoławczy poprzez wydanie decyzji reformatoryjnej
206 także w tym zakresie. Nie czyniąc temu zadość uchybiono przepisowi postępowania
207 - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd I instancji podkreślił przy tym, że w postępowaniu
208 administracyjnym zasada formalizmu ma ograniczoną wagę, a przy tym przyjmuje
209 się, że nie ma pierwszorzędnego znaczenia okoliczność, czy określone stanowisko
210 organu zostało zawarte w części wyodrębnionej jako sentencja orzeczenia czy też w
211 jego uzasadnieniu. Rozstrzygnięcie wraz z jego uzasadnieniem jest bowiem
212 traktowane jako niepodzielna całość. Kluczowe znaczenie ma odkodowanie jego treści w danej sprawie w ramach kompetencji organu, natomiast nie ma
213 przesądzającego znaczenia, czy stanowisko organu znalazło wyraz stricte w części
214 orzeczenia wyodrębnionej jako jego sentencja.
215 Wobec powyższych uwarunkowań formalnych, mając na uwadze zajęcie przez
216 organ odwoławczy stanowiska w kwestii potrzeby przeprowadzenia ponownej
217 procedury oceny i to, że w jego świetle nie było to konieczne, w ocenie WSA
218 uchybienie przepisom prawa materialnego (w zakresie niezbędnych elementów
219 decyzji) nie miało wpływu na wynik sprawy. Pominięcie elementu decyzji skutkowało
220 brakiem nałożenia odnośnego obowiązku a jednocześnie było to merytorycznie
221 uzasadnione.
222 W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie jest trafny zarzut, jakoby
223 organ administracji tezę o braku potrzeby przeprowadzenia ponownej procedury
224 oceny wywiódł wyłącznie z tego, że stowarzyszenie nie zakwestionowało takiego
225 stanowiska.
226 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło O.
227 Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2012r. sygn. akt II
228 OSK 286/12 - uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi
229 Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
230 W uzasadnieniu wyroku NSA wskazano, że organ I instancji wydając decyzję o
231 środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia nie zawarł w osnowie
232 tej decyzji ustawowego elementu decyzji środowiskowej, który nakłada art. 82 ust. 1
233 pkt 4 w związku z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c/ cyt. ustawy z dnia 3 października 2008 r.
234 Także organ odwoławczy nie stwierdził uchybienia w tym zakresie w świetle
235 dyspozycji art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Powyższe
236 stanowisko poparł Sąd I instancji, stwierdzając, że uchybienie powyższemu
237 obowiązkowi nie nastąpiło w stopniu, w którym naruszenie tych przepisów prawa
238 materialnego miałoby wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy
239 p.p.s.a.), gdyż z uzasadnienia decyzji organu I instancji jak i stanowiska organu
240 odwoławczego zawartego w uzasadnieniu jego decyzji ostatecznej jednoznacznie
241 wynika, że brak jest potrzeby przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na
242 środowisko.
243 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jest to błędne stanowisko ponieważ
244 osnowa (rozstrzygnięcie) decyzji powinno być zawsze spójne z jej uzasadnieniem prawnym i faktycznym, a nie tylko z powołaną podstawą prawną. Naczelny Sąd
245 Administracyjny wskazał, że przepis art. 82 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 82 ust. 2 cyt.
246 ustawy z dnia 3 października 2008 r. jednoznacznie stanowi, że właściwy organ
247 przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia w istocie
248 ponownej oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko w ramach
249 postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa wart. 72 ust. 1 pkt 1, 10,
250 14 i 18 cyt. ustawy z dnia 3 października 2008 r. Dlatego też przedstawienie
251 powyższego stanowiska w tym zakresie tylko w uzasadnieniu prawnym i faktycznym
252 bez zawarcia tego stanowiska w osnowie decyzji narusza nie tylko art. 82 ust. 1 pkt 4
253 ustawy z dnia 3 października 2008 r., lecz także art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c/ tejże
254 ustawy. Ten ostatni przepis jednoznacznie bowiem stanowi, że uzasadnienie decyzji
255 środowiskowej, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów k.p.a. musi także
256 zawierać uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy z
257 dnia 3 października 2008 r., którego jednak w tej sprawie brak jest w osnowie
258 (rozstrzygnięciu) decyzji środowiskowej. Oznacza to więc, że uzasadnienie prawne i
259 faktyczne tej decyzji środowiskowej zawiera m.in. odniesienie do treści elementu
260 rozstrzygnięcia tej decyzji, którego w istocie jest brak. Natomiast rozstrzygnięcie
261 decyzji w świetle art. 107 § 1 k.p.a. musi być sformułowane tak żeby wynikało z niego
262 w sposób, który nie budzi żadnych wątpliwości, jakie uprawnienia zostały przyznane
263 lub jakie obowiązki zostały na stronę nałożone. Ponadto rozstrzygnięcia decyzji nie
264 można domniemywać czy też wyprowadzać z treści uzasadnienia, ponieważ powinno
265 być wyrażone expressis verbis w osnowie decyzji (wyrok NSA z dnia 15 maja 1996 r.
266 sygn. akt III SA 663/95) czy też wyrok NSA OZ w Łodzi z dnia 30 czerwca 1998 r.
267 sygn. akt I SA/Łd 1478/96). Jest to także istotne w przypadku rozbieżności między
268 rozstrzygnięciem (osnową) a uzasadnieniem decyzji, co wystąpiło w przedmiotowej
269 decyzji środowiskowej. Dlatego też naruszające dyspozycję art. 141 § 4 p.p.s.a. jest
270 uzasadnienie wyroku WSA, że obowiązek z art. 82 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 85
271 ust. 2 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 3 października 2008 r. w przedmiocie przedstawienia
272 stanowiska co do konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania
273 przedsięwzięcia na środowisko, można w istocie "odkodować" z treści stanowiska
274 organu zawartego w decyzji środowiskowej jako całości (sentencja + uzasadnienie).
275 NSA podkreślił też, że ta część elementu rozstrzygnięcia decyzji musi być także
276 prawidłowo z jednej strony wyodrębniona, a z drugiej strony powiązana z pozostałymi
277 elementami rozstrzygnięcia decyzji środowiskowej tak żeby strona mogła zaskarżyć tę decyzję tylko np. w tej części, a nie tylko w całości.
278 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę ponownie, po
279 wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i kierując się wskazaniami tego Sądu -
280 zważył, co następuje;
281 Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów
282 administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar
283 sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem
284 zgodności z prawem. Art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o
285 postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
286 stanowi, że Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa
287 dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
288 W rozpoznawanej sprawie zapadł już wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego,
289 w którym stwierdzono, że przepis art. 82 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 82 ust. 2 cyt.
290 ustawy z dnia 3 października 2008 r. jednoznacznie stanowi, że właściwy organ
291 przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia w istocie
292 ponownej oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko w ramach
293 postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa wart. 72 ust. 1 pkt 1, 10,
294 14 i 18 cyt. ustawy z dnia 3 października 2008 r. Przedstawienie powyższego
295 stanowiska w tym zakresie tylko w uzasadnieniu prawnym i faktycznym bez zawarcia
296 tego stanowiska w osnowie decyzji narusza nie tylko art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy z
297 dnia 3 października 2008 r., lecz także art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c/ tejże ustawy. Ten
298 ostatni przepis stanowi, że uzasadnienie decyzji środowiskowej, niezależnie od
299 wymagań wynikających z przepisów k.p.a. musi także zawierać uzasadnienie
300 stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008
301 r., którego jednak niniejszej sprawie nie zawarto w osnowie (rozstrzygnięciu) decyzji
302 środowiskowej. Oznacza to, że uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji
303 środowiskowej zawiera m.in. odniesienie do treści elementu rozstrzygnięcia tej
304 decyzji, którego w istocie jest brak. Natomiast rozstrzygnięcie decyzji w świetle art.
305 107 § 1 k.p.a. musi być sformułowane tak żeby wynikało z niego w sposób, który nie
306 budzi żadnych wątpliwości, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki
307 zostały nałożone na stronę postępowania. Rozstrzygnięcia decyzji nie można
308 domniemywać czy też wyprowadzać z treści uzasadnienia, ponieważ powinno być
309 wyrażone expressis verbis w osnowie decyzji (wyrok NSA z dnia 15 maja 1996 r.
310 sygn. akt III SA 663/95) czy też wyrok NSA OZ w Łodzi z dnia 30 czerwca 1998 r. sygn. akt I SA/Łd 1478/96). Jest to także istotne w przypadku rozbieżności między
311 rozstrzygnięciem (osnową) a uzasadnieniem decyzji, co wystąpiło w przedmiotowej
312 decyzji środowiskowej.
313 Sąd rozpoznający obecnie niniejszą sprawę w całości zgadza się z
314 zaprezentowanym w wyroku NSA stanowiskiem.
315 W świetle powyższego za błędne należy uznać stanowisko przedstawione w
316 zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, z którego wynika,
317 że wystarczające było wypowiedzenie się w uzasadnieniu decyzji, co do kwestii czy
318 konieczne jest ponowne przeprowadzenie procedury oceny oddziaływania na
319 środowisko, gdy w postępowaniu będą wydawane jeszcze decyzje wskazane w art.
320 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy.
321 Zdaniem Sądu wolą prawodawcy było w każdym przypadku orzekanie w
322 sentencji, czy jest konieczne ponowne przeprowadzenie procedury oceny
323 oddziaływania na środowisko, gdy w postępowaniu będą wydawane jeszcze decyzje
324 wskazane w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy. Pogląd ten sygnalizował również
325 organ odwoławczy w swojej decyzji. Jednocześnie jednak tylko w uzasadnieniu
326 zaskarżonego orzeczenia wskazano, przyczyny, dla których ponowne
327 przeprowadzenie procedury oceny, gdy chodzi o przedmiotowe przedsięwzięcie nie
328 będzie konieczne.
329 Prowadząc postępowanie ponownie po wyroku Sądu organ odwoławczy działając
330 na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. może skorygować swój błąd i wydać decyzję
331 zgodną z wymogami ustawowymi.
332 Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd uznał, że skarga jest
333 uzasadniona i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji.
334 W tym stanie rzeczy - na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30
335 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.
336 nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.
337 Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 tej ustawy.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 141 (§ 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145
- Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, art. 72
- Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, art. 82
- Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, art. 85
- Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, art. 144