Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2013 r., IV SA/Wa 1011/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2013 r., IV SA/Wa 1011/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2013 r. sprawy ze skarg Towarzystwa O. z siedzibą w W. i O. z siedzibą w M. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia przerostów i krzewów wiklinowych. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz skarżących Towarzystwa O. z siedzibą w W. i O. z siedzibą w M. kwotę po 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] marca 2013r. Nr [...] Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w związku z art. 88I ust. 7 pkt 2 i ust. 11 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. 2012 r., poz. 145 z późn. zm.), oraz art. 100 i art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Towarzystwa [...] z siedzibą w W. od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

3 W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że cytowaną w sentencji decyzją Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. (Dyrektor RZGW) nakazał Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w K., Zarządowi [...] w S., usunięcie (wycinka wraz z karczowaniem) przerostów wiklinowych:

4 - o pow. [...] ha znajdujących się na terenie działki nr [...], o pow. [...] ha znajdujących się na terenie działki nr [...], o pow. [...] ha znajdujących się na terenie działki nr [...] - obręb nr [...],

5 - o pow. [...] ha znajdujących się na terenie działki nr [...], o pow. [...] ha znajdujących się na terenie działki nr [...], - obręb nr [...],

6 - o pow. [...] ha znajdujących się na terenie działki nr [...] - obręb nr [...],

7 a także krzewów wiklinowych: o pow. [...] ha oraz przerostów wiklinowych o pow. [...] ha znajdujących się na terenie działki nr [...] - obręb nr [...], gm. S., pow. s., woj. [...], na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, w międzywalu rzeki [...], w terminie: do końca lutego 2013 r. oraz od 16 października 2013 r. do końca lutego 2014 r. tj. poza okresem lęgowym ptaków. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

8 Działając na podstawie art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, odwołanie od powyższej decyzji złożył Pan W. N. w imieniu Towarzystwa [...] (T[...]). Jednocześnie na podstawie art. 142 Kodeksu postępowania administracyjnego - T[...] zaskarżyło w przedmiotowym odwołaniu postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ w K.), wydane po przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 "[...]" uzgadniającego realizację wydanego nakazu usunięcia przerostów wiklinowych i karczowania pni drzew pozostałych po ich wycince. Na podstawie art. 99 ustawy z dnia 3 października 2008r. T[...] wniosło o uchylenie decyzji Dyrektora RZGW w K. z dnia [...] listopada 2012 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz o uchylenie postanowienia RDOŚ w K. z dnia [...] listopada 2012 r. w całości. T[...] wniósł również o uchylenie nadanego zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

9 Towarzystwo zarzuciło, że decyzja została wydana po przeprowadzeniu przez organ I instancji postępowania administracyjnego z rażącym naruszeniem:

10 - art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r.,

11 - art. 7 oraz art. 77 §1 k.p.a, gdyż błędnie został ustalony stan faktyczny sprawy, ponieważ w przeprowadzonym przez organ I instancji udziale społeczeństwa w omawianej sprawie nie wzięto pod uwagę wniosków i uwag T[...], nadanych w pocztowej przesyłce poleconej w Urzędzie Pocztowym W. [...] w dniu [...] listopada 2012 r., czyli w ostatnim dniu terminu wyznaczonego przez Dyrektora RZGW w K. na składanie tych wniosków - zapewne z powodu nie wzięcia pod uwagę okoliczności przepisu art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a - co miało istotny wpływ na wynik wydanego nakazu usunięcia przerostów wiklinowych i karczowania krzewów,

12 - art. 98 ust. 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. - gdyż organ I instancji, który przeprowadzał procedurę udziału społeczeństwa w omawianym postępowaniu, odstąpił od spoczywającego na nim obowiązku przekazania organowi współdziałającemu I instancji - RDOŚ w K. - uwag i wniosków zgłoszonych przez społeczeństwo, w szczególności przez dwie organizacje ekologiczne - T[...] i OT[...] w terminie wyznaczonym przez Dyrektora RZGW w K. ([...] października - [...] listopada 2012 r.), podanym w obwieszczeniu tego organu z dnia [...] października 2012 r.

13 - art. 10 § 1 k.p.a - ponieważ dwóm organizacjom ekologicznym - T[...] oraz OT[...], które zgłosiły swoją chęć uczestniczenia w omawianym postępowaniu na prawach strony (jeszcze przed wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2012 r.) nie zapewniono czynnego udziału w tym postępowaniu, włącznie z okolicznością iż wydana decyzja nie została im doręczona, jak również nie zostały one wymienione w rozdzielniku wydanej decyzji.

14 Postanowieniu RDOŚ w K., T[...] zarzucił, że:

15 - zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 99 ust. 2 pkt 1 ustawy "ocenowej", gdyż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odstąpiono od podania informacji w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski T[...] oraz OT[...], wniesione w związku z procedurą udziału społeczeństwa, przeprowadzoną przez organ I instancji,

16 - uzgodniono w nim uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia ze względu na zatwierdzony przez KE specjalny obszar ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000 o nazwie "[...]" na podstawie raportu sporządzonego w omawianej sprawie niezgodnie z warunkami określonymi w prawomocnym postanowieniu RDOŚ w K. z dnia [...] września 2012 r., jak również niezgodnie z wymogami art. 66 ust. 1 pkt 7 lit. "a", art. 66 ust. 1 pkt 15, 16, 17 ustawy "ocenowej", w związku z art. 97 ust. 4 tej ustawy.

17 Analizując akta sprawy organ odwoławczy nie podzielił zastrzeżeń zawartych w odwołaniu i stwierdził co następuje.

18 Podstawę materiaInoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 881 ust. 7 pkt 2 i ust. 11 ustawy Prawo wodne. Zgodnie z art. 881 ust. 7 pkt 2 Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej może, w drodze decyzji, nakazać usunięcie drzew lub krzewów na obszarach szczególnego zagrożenia powodzą, w celu zapewnienia właściwych warunków przepływu wód powodziowych. W myśl natomiast art. 881 ust. 11 decyzja taka wymaga uzgodnienia z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska.

19 W przypadku postępowania prowadzonego w trybie art. 88I ust. 7 pkt 2 Prawa wodnego postanowienie regionalnego dyrektora ochrony środowiska wydawane na podstawie art. 88! ust. 11 tej ustawy ma charakter wiążący organ orzekający w sprawie nakazu usunięcia drzew lub krzewów na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, czyli w sprawie głównej. W związku z powyższym stanowisko regionalnego dyrektora ochrony środowiska wyrażone w postanowieniu jest podstawowym materiałem dowodowym, czasem determinującym końcowe rozstrzygnięcie w sprawie głównej.

20 Jak wynika z materiału dowodowego rozpatrywanej sprawy, w związku z wnioskiem Zarządu [...] z siedzibą w S. z dnia 21 maja 2012 r. o wydanie decyzji nakazującej usunięcie przerostów wiklinowych (wraz z karczowaniem), zgodnie z art. 88! ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r., Prawo wodne (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 145) znajdujących się na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią w międzywalu rzeki [...], na działkach o numerach: [...] - obręb nr [...], [...] - obręb nr [...] oraz [...] - obręb nr [...], pow. s., woj. [...] - etap 1, Dyrektor RZGW w K. przesłał do uzgodnienia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w K. projekt decyzji nakazującej usunięcie przerostów wiklinowych (zgodnie z art. 881 ust 11 Prawa wodnego).

21 RDOŚ w K., pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak: [...], wniósł o rozważenie przez Dyrektora RZGW w K. nałożenia na Zarząd [...] obowiązku, o którym mowa w art. 96 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r., w celu przeprowadzenia procedury przewidzianej w art. 97 ww. ustawy (tj. obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000).

22 Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., Dyrektor RZGW w K. nałożył na Zarząd [...] obowiązek przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 96 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji.... RDOŚ w K. postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., znak: [...] nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 [...] dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na wycince wraz z karczowaniem odrostów i krzewów wiklinowych na terenie miasta S. i gm. S. w związku z możliwością znaczącego negatywnego oddziaływania przedmiotowych prac na siedliska przyrodnicze, będące przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 [...].

23 Pismem znak: [...] z dnia [...] października 2012 r. Zarząd [...] złożył raporty oddziaływania na obszar Natura 2000 dla przedmiotowego zamierzenia. RDOŚ w K. na podstawie art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r., pismem z dnia [...] października 2012 r. zwrócił się do Dyrektora RZGW w K. o zapewnienie udziału społeczeństwa w trybie art. 33 - 36 i 38 ww. ustawy oraz o zwrotne przekazanie organowi zgłoszonych przez społeczeństwo uwag i wniosków oraz protokołu z rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, jeżeli będzie przeprowadzona.

24 Dyrektor RZGW w K. stosownie do wymaganych przepisów zapewnił udział społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu, w terminie od [...] października 2012 r. do [...] listopada 2012 r., w ten sposób że, obwieszczenia dotyczące przedmiotowego zamierzenia wywieszono na tablicach ogłoszeń Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K., Urzędu Miasta i Gminy w S., Urzędu Gminy w S., Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w K. oraz w miejscu planowanych robót. Ponadto RZGW w K. zamieścił obwieszczenia w Biuletynie Informacji Publicznej. Pismem z dnia [...] listopada 2012 r., RDOŚ w K. poinformował RZGW w K., że nie wpłynęły żadne wnioski i uwagi społeczne w związku z przedmiotową sprawą. Urząd Gminy w S. pismem z dnia [...] listopada 2012 r., również poinformował, że nie wpłynęły wnioski ani uwagi dotyczące ww. sprawy. Zgodnie z informacją zawartą w piśmie Urzędu Miasta i Gminy w S. z dnia [...] listopada 2012 r., nie wpłynęła żadna uwaga ani wniosek dotyczący realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

25 Dyrektor RZGW w K. w piśmie z dnia [...] listopada 2012 r., skierowanym do RDOŚ w K. poinformował, że zapewniono udział społeczeństwa w postępowaniu dotyczącym przedmiotowego przedsięwzięcia polegającego na karczowaniu odrostów i krzewów wiklinowych, zlokalizowanych w międzywalu rzeki [...]. W ramach udziału społeczeństwa na wniosek z dnia [...] października 2012 r. Pana W. N., działającego w imieniu OT[...], udostępniono raport oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, kopię postanowienia RDOŚ w K. z dnia [...] września 2012 r., kopię obwieszczenia Dyrektora RZGW w K. z dnia [...] października 2012 r.. Dyrektor RZGW w K. poinformował również RDOŚ, że nie wpłynęły żadne wnioski i uwagi społeczeństwa w związku z przedmiotową sprawą i przekazał ww. pisma Urzędu Gminy w S. i Urzędu Miasta i Gminy w S.

26 Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...], wydanym na podstawie przepisu art. 98 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko uzgodnił realizację przedsięwzięcia realizowanego przez Zarząd [...] w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000 i określił warunki jego wykonania. Następnie po rozpatrzeniu wniosku Dyrektora RZGW w K. z dnia [...] listopada 2012 r., postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...], RDOŚ w K. na podstawie art. 88I ustawy Prawo wodne uzgodnił przedłożony projekt decyzji.

27 W dniu [...] listopada 2012 r., do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. w związku z ww. obwieszczeniem Dyrektora RZGW w K. z dnia [...] października 2012 r., wpłynęły wnioski i uwagi w sprawie udostępnionego raportu i samego postępowania wniesione przez Pana W. N. i D. B. w imieniu OT[...] oraz Pana W. N. w imieniu T[...]. Pismem z dnia [...] listopada 2012 r., Dyrektor RZGW w K. poinformował OT[...], oraz T[...], że uwagi i wnioski wpłynęły po wymaganym 21 dniowym terminie do ich składania.

28 Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, po analizie akt sprawy, aprobuje stanowisko organu I instancji, że rosnące we wskazanym międzywalu rzeki W., w zwartym skupisku, przerośnięte krzewy wiklinowe, mogą istotnie oddziaływać na osadzanie się w międzywalu niesionego przez rzekę materiału, przyczyniając się potencjalnie do zmniejszenia jego przekroju, a tym samym do podpiętrzania fali powodziowej. Zarośnięte międzywale może przyczynić się także do powstawania zatorów lodowych. Planowane usunięcie krzewów na powierzchni [...] ha jest pierwszym etapem koniecznego zakresu usuwania drzew i krzewów, na terenie międzywala rzeki [...], w granicach miasta S. Proponowany przez RZGW zasięg wycinki ma największe znaczenie dla wody zbliżonej do i na tym, na razie ograniczonym odcinku [...] km międzywala, daje obniżenie wysokości zwierciadła tej wody o ok. [...] cm. Generalnie należy uznać, że uzyskane obniżenie zwierciadła wody 100 - letniej jest znaczące, zarówno co do wielkości jak i co do zmiany udziału międzywala w przejęciu części tego przepływu katastrofalnego, który szacowany jest na ponad 10% (do 15%). Ma to istotne znaczenie z punktu widzenia poprawy dynamiki przepływu wód wielkich, a tym samym podniesienia bezpieczeństwa ich przeprowadzenia w rejonie S. Należy podkreślić, że uzyskane obniżenie zwierciadła wody będzie oddziaływało w podobnym zakresie w górę rzeki - co najmniej na odcinku [...] kilometrów. Aby obniżyć bezwzględną rzędną zwierciadła wód wysokich poniżej S. należy kontynuować realizowane obecnie usuwanie roślinności przesuwając się w dół [...]. Minimalizowanie w minionych latach prac związanych z wycinką krzewów i przerostów w międzywalu [...] pozwoliło na powstanie na tym terenie obszaru Natura 2000 [...], który obejmuje dolinę [...] od ujścia [...] do S., ograniczoną do międzywala z dużymi starorzeczami. Planowana w okresie pozalęgowym wycinka zakrzaczeń z powierzchni poniżej [...] ha, stanowi minimalny zakres w stosunku do powierzchni prawie[...] ha obszaru Natura 2000, a jak wykazano powyżej, jest niezbędna. Pozostawienie tych zakrzaczeń umożliwi ich dalszy rozrost, a tym samym dalsze pogorszenie warunków przepływu wód powodziowych i zwiększenie zagrożenia dla zabudowy m. S.

29 Przechodząc do zarzutów strony, sformułowanych w odwołaniu, nie można podzielić stanowiska Pana W. N. działającego w imieniu T[...] w W., że Dyrektor RZGW w K. uniemożliwił Towarzystwu wzięcie udziału na prawach strony w zakończonym w dniu [...] listopada 2012 r. postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, a tym samym naruszył procedurę określoną w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Należy bowiem zwrócić uwagę, że Dyrektor RZGW w K. zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 3 października 2008 r. zawiadomił o możliwości składania przez wszystkich zainteresowanych uwag i wniosków wskazując termin od [...].10.2012 r. do [...].11.2012 r. w siedzibie RZGW K., ul. [...]. Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 7 przedmiotowej ustawy, przed wydaniem i zmianą decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ właściwy do wydania decyzji, bez zbędnej zwłoki, podaje do publicznej wiadomości informacje o sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21-dniowy termin ich składania. W tym miejscu należy podkreśli, że termin do wniesienia uwag i wniosków ma charakter materialnoprawny, a nie procesowy, a za takim charakterem tego terminu przemawiają postanowienia art. 35 wskazanej wyżej ustawy przewidujące, że uwagi lub wnioski złożone po upływie terminu wynikającego z art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy pozostawia się bez rozpoznania. Przesłane zatem uwagi i wnioski Pana W. N. w imieniu T[...], za pośrednictwem poczty, w świetle powyższych rozważań należy uznać za wniesione z uchybieniem terminu. Niezależnie od powyższego Pan W. N. czynnie uczestniczył w prowadzonym postępowaniu w imieniu OT[...], o czym już pisano powyżej, otrzymał do wglądu wszystkie wymagane materiały. Zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r., organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 89/10 wskazał, że "Dopuszczenie organizacji ekologicznej do udziału w postępowaniu nie wymaga wydania postanowienia. Organ prowadzący postępowanie wydaje postanowienie jedynie w przypadku odmowy dopuszczenia organizacji do udziału w sprawie". Ponadto zgodnie z art. 881 ust. 10 Prawa wodnego stroną postępowania o wydanie decyzji o której mowa w ust. 7, jest właściciel wody i posiadacz nieruchomości, której dotyczy ta decyzja. Nie można zgodzić się również ze stanowiskiem T[...] w W., że postanowienie uzgadniające realizację przedsięwzięcia na obszarze Natura 2000 zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 99 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r., w myśl którego uzasadnienie postanowienia powinno zawierać m.in. informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione zgłoszone uwagi. Jak powyżej wskazano, uwagi i wnioski T[...] i OT[...] nie zostały złożone w terminie wskazanym w obwieszczeniu Dyrektora RZGW w K. z dnia [...] października 2012 r. Należy mieć również na uwadze, że wydanie postanowienia w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia wiąże organ wydający decyzję w zakresie kwestii środowiskowych i praktycznie tę decyzję kształtuje. Konieczność uzasadnienia tego postanowienia podkreśla przy tym merytoryczny charakter takiego postanowienia, rozstrzygającego faktycznie sprawę, co do istoty.

30 Odnosząc się do merytorycznych kwestii podnoszonych w odwołaniu należy zauważyć, że usuwanie wiklin prowadzone będzie w miejscach gdzie zgodnie z danymi GDOŚ- opracowanymi w 2008 r. przez Wojewódzkie Zespoły Specjalistyczne na potrzeby wyznaczenia obszaru Natura 2000 zaznaczono występowanie siedliska przyrodniczego [...] łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe. Ponieważ prace polegające na usuwaniu przerostów wiklinowych mogłyby wiązać się z oddziaływaniem na to siedlisko - przedmiot ochrony, w raporcie OON szczegółowo analizowano naturalność i stopień przekształcenia biotopu, wcześniejsze i obecne użytkowanie terenu oraz aktualny stan roślinności mającej ulec przekształceniu w wyniku zaplanowanych prac.

31 Zebrane na potrzeby opracowania raportu dane zestawiono z opisami siedliska przyrodniczego [...] zamieszczonymi w publikacjach "Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 - podręcznik metodyczny; tom 5 Lasy i bory" wydanym przez Ministerstwo Środowiska w 2004 r. oraz "Monitoring siedlisk przyrodniczych - przewodnik metodyczny część pierwsza" wydanym przez Inspekcję Ochrony Środowiska w 2010 r. Przeprowadzono także waloryzację parametrów stanu oraz wskaźników specyficznej struktury i funkcji siedliska przyrodniczego [...] w oparciu o drugą z wymienionych publikacji. W wyniku dokonanego zestawienia ocena wskaźników, w tym wskaźników kardynalnych nie jest możliwa z powodu braku ocenianych elementów lub oceniono je co najwyżej na [...]. Ponadto zaznaczyć należy, że w stosunku do takich wskaźników jak np.:

32 - gatunki obce geograficznie w drzewostanie;

33 - inwazyjne gatunki obce w podszycie i runie;

34 - "martwe drewno wielkowymiarowe (leżące lub stojące > 3 m długości i >50 cm średnicy);

35 - naturalność koryta rzecznego (stosować tylko, jeżeli występowanie łęgu jest związane z ciekiem);

36 - reżim wodny w tym rytm zalewów, jeśli występują;

37 - inne zniekształcenia;

38 nie jest możliwa poprawa stanu w dającej się przewidzieć przyszłości.

39 Wyeliminowanie przekształceń przedmiotowego terenu wiązałoby się z ogromnymi nakładami finansowymi (koszt wykupu terenów zabudowanych i przemysłowych, rozebrania wałów przeciwpowodziowych, przywrócenia roztokowego charakteru[...]).

40 W wyniku powyższych analiz udowodniono brak występowania siedliska [...] w miejscu gdzie zaplanowano usuwanie wiklinowisk. Błędne wskazanie występowania w przedmiotowym terenie siedliska [...] opiera się prawdopodobnie na określeniu miejsc gdzie potencjalnie siedlisko to mogłoby się wykształcić, lecz nie będzie funkcjonowało w sprzyjających warunkach, wymagałoby ciągłej ochrony czynnej (np. usuwania gatunków obcych) i mimo jej prowadzenia prawdopodobnie nigdy nie będzie w dobrym stanie ochrony. Kwalifikowanie przedmiotowych wiklinowisk do łęgów jak wykazywano w raporcie nie jest zasadne i może powodować zmniejszenie liczby gatunków występujących w międzywalu. W raporcie wykazano, że celowe i korzystne dla niemal wszystkich przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000 oraz licznych gatunków chronionych prawem polskim jest przywrócenie użytkowania rolniczego w międzywalu [...] w S.

41 W raporcie Oceny Oddziaływania na obszar Natura 2000 (OON) na str. 51 oceniono wpływ zaplanowanego usuwania wiklinowisk na bezkręgowce a ocenę oddziaływania zawarto w rozdziale "6. Podsumowanie."

42 Skargi na powyższą decyzję wnieśli Ogólnopolskie Towarzystwo [...] z siedzibą w M. i Towarzystwo [...] z siedzibą w W., domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie uchylenia decyzji obu instancji.

43 Ponadto strony skarżące zarzuciły zaskarżonej decyzji naruszenie prawa administracyjnego i materialnego, które miało istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia, poprzez:

44 - dokonanie rażąco błędnej oceny w przedmiocie zachowania przez uczestniczące w postępowaniu I instancyjnym dwie organizacje ekologiczne terminu na wniesienie uwag i wniosków w wyznaczonym przez organ I instancji terminie na wniesienie uwag i wniosków w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa - wskutek błędnej wykładni art. 57 § 5 pkt. 2 k.p.a,

45 - błędną ocenę, iż OT[...] i T[...] - jako organizacje ekologiczne - nie miały prawa uczestniczyć na prawach strony na podstawie art. 44 ust. 1 ustawy "ocenowej" w postępowaniu przeprowadzonym przez organ I instancji,

46 - błędne ustosunkowanie się do zarzutów wniesionych na podstawie art. 142 K.P.A. w odwołaniu drugiej organizacji ekologicznej - Stowarzyszenia zwykłego "Towarzystwo [...]" (T[...]) wobec Postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) w K. (organu współdziałającego) wydanego w dniu [...] listopada 2012r. w sprawie uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia polegającego na karczowaniu przerostów wiklinowych, nakazanego do wykonania przez Dyrektora RZGW w K. w zakresie oddziaływania na obszary sieci Natura 2000.

47 Natomiast Decyzji organu I instancji (Dyrektora RZGW w K.) z dnia [...] listopada 2012r. strony zarzuciły, że zostały one wydana po przeprowadzeniu postępowania z rażącym naruszeniem: art. 44 ust. 1 ustawy "ocenowej", art. 7 oraz art. 77 par. 1 k.p.a, gdyż błędnie został ustalony faktyczny sprawy, ponieważ w przeprowadzonym przez organ I instancji udziale społeczeństwa w omawianej sprawie nie wzięto pod uwagę wniosków i uwag OT[...] i T[...], nadanych w pocztowej przesyłce poleconej w Urzędzie Pocztowym W. [...] w ostatnim dniu terminu wyznaczonego przez Dyrektora RZGW w K. na składanie tych wniosków -z powodu nieuwzględnienia przepisu art. 57 § 5 pkt. 2 k.p.a — co miało istotny wpływ na wynik wydanego nakazu usunięcia przerostów wiklinowych i karczowania krzewów,

48 -art. 98 ust. 5 ustawy "ocenowej" - gdyż organ I instancji, który przeprowadzał procedurę udziału społeczeństwa w omawianym postępowaniu, odstąpił od spoczywającego na nim obowiązku przekazania organowi współdziałającemu I instancji - RDOŚ w K. - przekazania uwag i wniosków zgłoszonych przez społeczeństwo, w szczególności przez dwie organizacje ekologiczne - Towarzystwo [...] i Ogólnopolskie Towarzystwo [...] w terminie wyznaczonym przez Dyrektora RZGW w K., podanym w obwieszczeniu tego organu z dnia [...] października 2012r. ,

49 -art. 10 §1 k.p.a - ponieważ dwóm organizacjom ekologicznym - Towarzystwu [...] oraz Ogólnopolskiemu Towarzystwu [...], które zgłosiły swoją chęć uczestniczenia w omawianym postępowaniu na prawach strony (jeszcze przed wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2012r.) nie zapewniono czynnego udziału w tym postępowaniu, włącznie z okolicznością iż wydana decyzja nie została im doręczona, jak również nie zostały one wymienione w rozdzielniku wydanej decyzji, co także miało istotny wpływ na jej błędne rozstrzygnięcie i dokonane w niej nieprawidłowe ustalenia organu I instancji.

50 W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

51 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

52 Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

53 Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja z dnia [...] marca 2013r. Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wydana w związku z art. 881 ust. 7 pkt 2 i ust. 11 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. 2012 r., poz. 145 z późn. zm.), oraz art. 100 i art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] listopada 2012 r. nakazującą Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w K., Zarządowi [...] w S., usunięcie (wycinka wraz z karczowaniem) przerostów wiklinowych na określonym w niej obszarze.

54 Dokonując kontroli zgodności w/w decyzji z przepisami prawa Sąd uznał, za zasadne uchylenie obu decyzji z uwagi na to, iż wydane one zostały z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Powyższe naruszenie zdaniem Sądu polega na pozbawieniu możliwości czynnego udziału w postępowaniu stron skarżących.

55 Wskazać bowiem należy, iż zaskarżone decyzje wydane zostały w oparciu o art. 88 I ust. 7 pkt 2 i ust. 11 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. 2012 r., poz. 145 z późn. zm.), oraz przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.).

56 Zgodnie z art. 88I ust. 7 pkt 2 na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, w celu zapewnienia właściwych warunków przepływu wód powodziowych, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej może, w drodze decyzji:

57 1) wskazać sposób uprawy i zagospodarowania gruntów oraz rodzaje upraw wynikające z wymagań ochrony przed powodzią;

58 2) nakazać usunięcie drzew lub krzewów.

59 Dodatkowo zgodnie z ust. 11 tegoż przepisu decyzja wymaga uzgodnienia z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska.

60 Wprawdzie zgodnie z art. 88 i ust. 10 stroną postępowania o wydanie decyzji, o której mowa w ust. 7, jest właściciel wody i posiadacz nieruchomości, której dotyczy ta decyzja, jednak mając na uwadze, iż przepis ten nie wskazuje, iż w tej kwestii nie stosuje się przepisów k.p.a w zakresie udziału organizacji społecznych, w ocenie Sądu w uzasadnionych przypadkach istnieje możliwość dopuszczenia ich do udziału w postępowaniu. Jak wynika zaś z akt sprawy w toku niniejszego postępowania, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., Dyrektor RZGW w K. nałożył na wnioskodawcę-Zarząd [...] obowiązek przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 96 ust. 3 o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., znak: [...] nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 [...] dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na wycince wraz z karczowaniem odrostów i krzewów wiklinowych na terenie miasta S. i gm. S. w związku z możliwością znaczącego negatywnego oddziaływania przedmiotowych prac na siedliska przyrodnicze, będące przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 [...].

61 Zasady udziału społeczeństwa w tym organizacji ekologicznych w tym postępowaniu określone zostały w Dziale III ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

62 W świetle art. 44 ust. 1 w/w ustawy organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. Przepisu art. 31 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Nie ulega zatem wątpliwości, iż w sytuacji gdy mamy do czynienie tak jak w rozpoznawanej sprawie z postępowaniem, któro wymagało udziału społeczeństwa uznać należy, iż w przypadku organizacji ekologicznych uczestniczących w postępowaniu administracyjnym w sprawach z zakresu ochrony środowiska ustawodawca odstąpił od obowiązku zgłaszania przez te podmioty uwag lub wniosków (dotychczas wymaganych na podstawie art. 33 ust. 1 prawa ochrony środowiska), a także - pośrednio - od obowiązku zgłaszania przez nie swojego udziału w terminie 21 dni (pośrednio wynikającego w poprzednim stanie prawnym z zestawienia postanowień art. 33 ust. 1a i art. 32 ust. 1 pkt 1 prawa ochrony środowiska), należy przyjąć, że w obecnej chwili wbrew stanowisku prezentowanemu przez organ odwoławczy, który uznał, iż uwagi i wnioski skarżących zostały zgłoszone po 21 dniowym terminie o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 7 w/w ustawy, zgłoszenie udziału organizacji ekologicznej może mieć miejsce na każdym etapie postępowania administracyjnego i nie musi się ono wiązać ze szczególną aktywnością tego podmiotu w prowadzonym postępowaniu. Takie stanowisko nawiązuje również do zagadnienia zakresu udziału społeczeństwa w sprawach dotyczących ochrony środowiska - udział ten nie ma granic czasowych, a zinstytucjonalizowanym przedstawicielem społeczeństwa mogą być właśnie organizacje ekologiczne.

63 Dodatkowo jak wynika z dotychczasowego orzecznictwa (wyrok NSA z dnia 17 listopada 1988 r., IV SA 855/88, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 maja 2010 r., II SA/Wr 89/10, LEX nr 674622) dopuszczenie organizacji ekologicznej do udziału w postępowaniu nie wymaga wydawania postanowienia bowiem w art. 44 ust. 4 ustawy forma postanowienia została zastrzeżona wyłącznie dla orzeczeń negatywnych.

64 Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż analiza akt sprawy wskazuje, że w toku postępowania jakie toczyło się przed organem I instancji obie skarżące organizacje jeszcze przed wydaniem decyzji wystąpiły z wnioskiem o dopuszczenie ich do udziału w sprawie - Ogólnopolskie Towarzystwo [...] pismem z dnia [...] października 2012r, potwierdzonym pismem z dnia [...] listopada 2012r., a Towarzystwo [...] pismem z dnia [...] listopada 2012r. (data wpływu do organu [...] listopada 2012r.) Wprawdzie zredagowane one zostały w taki sposób, iż zatytułowano je jako " zgłoszenie zamiaru", niemniej jednak w ocenie Sądu, analiza ich treści nie pozostawia wątpliwości, iż obie organizacje zgłosiły nie tylko chęć uczestniczenia w tym postępowaniu ale również wniosły szereg uwag do raportu oddziaływania oraz samego postępowania.

65 Pomimo tego, organ I instancji nie uwzględnił w/w wniosków. Powyższe przyczyniło się zaś do tego, że nie tylko organ I instancji ale także uzgadniający projekt decyzji organu I instancji Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, który nie został zapoznany ze stanowiskiem organizacji, nie odniósł się do niego. Powyższe w ocenie Sądu narusza nie tylko interes stron, poprzez uniemożliwienie im czynnego udziału (art. 10 § 1 k.p.a) w toku postępowania ale również zasadę pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a) oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a, w stopniu mogącym w ocenie Sądu mieć istotne znaczenia dla rozpoznania sprawy.

66 Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a uchylił obie zaskarżone decyzje. Jednocześnie na podstawie art. 152 i 200 w/w ustawy Sąd rozstrzygnął w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i zwrotu kosztów postępowania sądowego.