Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2017 r., II SAB/Wa 722/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2017 r., II SAB/Wa 722/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Sławomir Antoniuk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P.W. na bezczynność Fundacji Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 11 sierpnia 2016 r. 1. stwierdza, że Fundacja Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy z siedzibą w [...] dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku P.W. z dnia 11 sierpnia 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 11 sierpnia 2016 r. 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Fundacji Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy z siedzibą w [...] na rzecz P.W. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 P. W. pismem z dnia [...] października 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę "na bezczynność, przewlekle prowadzenie oraz faktyczną odmowę udzielenia informacji publicznej przez Fundację [...]".

3 Zarzucając skarżonemu podmiotowi naruszenie art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 – dalej jako u.d.i.p.), przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem, skarżący wniósł o:

4 1. zobowiązanie Fundacji [...] (dalej jako Fundacja [...]) do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni,

5 2. zobowiązanie Fundacji [...] do ukarania dyscyplinarnego winnego niezałatwienia sprawy w terminie, tj. Prezesa Zarządu J. O., który podejmuje decyzje w tym zakresie,

6 3. wymierzenie Fundacji [...] grzywny na postawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,

7 4. stwierdzenie przez Sąd, że bezczynność Fundacji [...] nastąpiła z rażącym naruszaniem prawa,

8 5. zasądzenie zwrotu kosztów postepowania według norm przepisanych.

9 W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż w dniu [...] czerwca 2016 r. złożył na adres Fundacji [...] pisemny wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie obejmującym odpowiedź:

10 "1. Czy Pan J. O. jest zatrudniony lub odpłatnie współpracuje z Fundacją [...], a jeśli tak proszę o przesłanie kopii wszystkich dokumentów potwierdzających pobrane przez Pana J. O. wynagrodzenie, zarówno w związku z umową o pracę jak i umowami o dzieło/zlecenie za rok 2015.

11 2. Czy Pan J. O. jest zatrudniony lub odpłatnie współpracuje z należącą do Fundacji [...] spółką powiązaną "Z", a jeśli tak proszę o przesłanie kopii wszystkich dokumentów potwierdzających pobrane przez Pana J. O. wynagrodzenie, zarówno w związku z umową o pracę jak i umowami o dzieło/zlecenie za rok 2015.

12 3. Czy Firma: J. - J. O., ul. P., [...], REGON: [...], należąca do Pana J. O. prowadzi sprzedaż lub świadczy usługi na rzecz Fundacji [...]? Jeśli tak proszę o przesłanie kopii wszystkich faktur lub innych dokumentów potwierdzających świadczone przez firmę Pana J. O. usługi/sprzedaż za rok 2015.

13 4. Czy firma: J. – J. O., ul. P., REGON: [...], należąca do Pana J. O. prowadzi sprzedaż lub świadczy usługi na rzecz spółki "Z" należącej do Fundacji [...]? Jeśli tak, proszę o przesłanie kopii wszystkich faktur lub innych dokumentów potwierdzających świadczone przez firmę Pana J. O. usługi/sprzedaż za rok 2015".

14 Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r., odebranym przez skarżącego w dniu [...] sierpnia 2016 r., podmiot zobowiązany wydał decyzję, w której odmówił udzielenia informacji publicznej. W dniu [...] sierpnia 2016 r. skarżący wysłał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który został przez adresata odebrany w dniu [...] sierpnia 2016 r. Do dnia [...] października 2016 r. skarżący nie uzyskał żadnej odpowiedzi na wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Fundacja [...] wielokrotnie przekroczyła ustawowe terminy na udzielenie odpowiedzi, odmówiła odpowiedzi i aktualnie pozostaje bezczynna w sprawie ponownego rozpoznania wniosku skarżącego. Skarżący zaznaczył, iż podmiot zobowiązany nie pierwszy raz dopuścił się naruszenia ustawy o dostępie do informacji publicznej, tak wobec skarżącego, jak i innych podmiotów.

15 W odpowiedzi na skargę Fundacja [...] wniosła o jej oddalenie.

16 W uzasadnieniu pisma procesowego Fundacja wskazała, iż w dniu [...] czerwca 2016 r. otrzymała od skarżącego wniosek o udostępnienie informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Fundacja poinformowała skarżącego o zajętym stanowisku oraz wskazała, iż w odniesieniu do pytań dotyczących Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W. ewentualne zapytania, należy kierować bezpośrednio do przedmiotowej spółki, posiadającej odrębną osobowość prawną. Następnie w odpowiedzi na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Fundacja podtrzymała swoją decyzję.

17 W ocenie Fundacji przedmiotowa skarga jest bezzasadna. Zgodnie bowiem z treścią art. 5 ust. 2 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Podanie danych, o które zwrócił się skarżący, bez wątpienia naruszyłoby prywatność J. O. jako osoby fizycznej, jak i tajemnicy przedsiębiorstwa, które prowadzi. Wniosek skarżącego nie może być kwalifikowany jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej, co oznacza, iż Fundacja nie pozostaje w stanie bezczynności. Nadto część pytań skarżącego została skierowana do podmiotu posiadającego odrębną osobowość prawną. Mając na uwadze powyższe skarżący został poinformowany, iż jego wniosek powinien być skierowany do odrębnego podmiotu.

18 W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2017 r. skarżący wskazał, iż do dnia [...] października 2016 r., a więc do dnia wniesienia skargi, nie uzyskał żadnej odpowiedzi na swój wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Odpowiedź na ten wniosek od podmiotu obowiązanego wpłynęła do skarżącego dopiero w listopadzie 2016 r., pismem datowanym na dzień [...] listopada 2016 r.

19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

20 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

21 Ponadto na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

22 Przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie stała się bezczynność Fundacji [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z treści skargi, a w szczególności z jej uzasadnienia wynika, iż skarżący upatruje bezczynności podmiotu obowiązanego w rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., na który to środek zaskarżenia strona (do dnia wniesienia skargi) nie uzyskała rozstrzygnięcia.

23 Z art. 149 p.p.s.a. wynika, że istota skargi na bezczynność polega na tym, iż sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

24 Stan bezczynności organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ (podmiot obowiązany) nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2003 r. sygn. akt IV SAB/Wa 109/07, publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

25 W dotychczasowym orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zgodnie twierdzono, iż Fundacja [...] jest podmiotem obowiązanym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej. W wyroku z dnia 13 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Wa 987/15 (publik. j.w.) Sąd stwierdził, iż "Faktem powszechnie znanym jest, że powyżej określona Fundacja jest organizacją pożytku publicznego wpisaną w dniu [...] września 2004 r. do centralnego rejestru organizacji pożytku publicznego. Jej głównym celem jest działalność w zakresie ochrony zdrowia, polegająca na ratowaniu życia chorych osób, w szczególności dzieci, i działanie na rzecz poprawy stanu ich zdrowia, jak również na działaniu na rzecz promocji zdrowia i profilaktyki zdrowotnej. Cel ten realizowany jest poprzez zbiórki pieniężne na zakup sprzętu na oddziały medyczne szpitali w całej Polsce, a także przez prowadzenie sześciu ogólnopolskich programów medycznych i jednego edukacyjnego. (...) z powyższego jednoznacznie wynika, że Fundacja jako organizacja pożytku publicznego, a więc prowadząca działalność pożytku publicznego, wykonuje zadania publiczne. Jest zatem podmiotem zobowiązanym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej". Pogląd ten, szerzej uzasadniony w powołanym wyroku, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.

26 Wskazać należy, iż podmiot obowiązany, będący adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej i posiadający żądaną informację, zobowiązany jest dokonać oceny, czy żądana informacja stanowi informację publiczną i czy może zostać udostępniona ze względu na dane podlegające ochronie na podstawie innych ustaw.

27 Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w jej art. 6. W świetle tego przepisu informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są nimi zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Jednocześnie na gruncie u.d.i.p., władza publiczna lub inny podmiot w niej wskazany obowiązany jest do udzielenia żądanej informacji publicznej, która jest w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), w sposób i formie wskazanej we wniosku, bądź do wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia w oparciu o art. 16 i 17 u.d.i.p.

28 W świetle art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji, do której stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Natomiast w świetle art. 17 ust. 1 i 2 u.d.i.p., do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio z tym, że wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania.

29 Z akt sprawy wynika, że wniosek skarżącego z dnia 20 czerwca 2016 r. Fundacja [...] rozpatrzyła w ten sposób, iż rozstrzygnięciem (decyzją w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.d.i.p.) z dnia [...] sierpnia 2016 r. odmówiła udostępnienia wnioskowanej informacji z powodu wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W zakresie pytań i dokumentów dotyczących Spółki "Z" Fundacja zaś poinformowała wnioskodawcę, iż ten właśnie podmiot, posiadający osobowość prawną, winien być adresatem pkt 2 i 4 przedmiotowego wniosku. Sąd podziela przy tym stanowisko Fundacji, iż pytania dotyczące zatrudnienia, współpracy i wynagrodzenia uzyskiwanego przez J. O. w odrębnym od Fundacji, w znaczeniu prawnym, podmiocie - spółce prawa halowego, jak też informacji o prowadzonej przez Spółkę Z. sprzedaży, czy też działalności usługowej świadczonej przez tę Spółkę, wykracza poza zakres informacji dotyczącej działalności publicznej skarżonej Fundacji [...].

30 Nie jest też w sprawie kwestionowane, iż wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. został zrealizowany już po wniesieniu skargi do Sądu. Z nadesłanego przez skarżącego pisma procesowego z dnia [...] stycznia 2017 r. wynika jednoznacznie, iż przedmiotowy wniosek został załatwiony dopiero rozstrzygnięciem datowanym na dzień [...] listopada 2016 r. Niewątpliwie zatem Fundacja [...], obowiązana do realizacji wniesionego przez skarżącego środka zaskarżenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1), nie wywiązała się z tej powinności w zakreślonym terminie. Zatem podmiot obowiązany pozostawał w zwłoce w realizacji obowiązku ustawowego. Bezczynność podmiotu obowiązanego ustała dopiero po wniesieniu skargi do Sądu (która wpłynęła do Fundacji w dniu [...] października 2016 r., co wynika z prezentaty na skardze), a to czyni zarzut bezczynności zasadnym w dacie wniesienia skargi. Biorąc pod uwagę, iż Fundacja przerwała stan bezczynności w rozpoznaniu wniosku odwoławczego i zbędne stało się zobowiązywanie jej do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku, Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku.

31 Jednocześnie Sąd ocenił, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca

32 z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie niewątpliwie doszło do przekroczenia ustawowego terminu załatwienia sprawy. Wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy został załatwiony w czasie nieznacznie przekraczającym jeden miesiąc. W ocenie Sądu, stwierdzona bezczynność nie była jednak wynikiem złej woli podmiotu obowiązanego do udostępniania informacji, który wszak nie jest organem administracji publicznej i rozpatrywanie tego typu wniosków nie należy do podstawowej sfery jego działalności. Zwłoki należy raczej upatrywać w wadliwej wykładni i zastosowania obowiązującego prawa oraz mylnej oceny stanu faktycznego. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że bezczynności organu nie można przypisać charakteru kwalifikowanego, dlatego rozstrzygnął jak w pkt 2 wyroku.

33 Wskazane okoliczności uzasadniały też rozstrzygnięcie zawarte w pkt 3 sentencji wyroku. Zgodnie bowiem z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przepis ten nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny, lecz daje mu takie uprawnienie w razie stwierdzenia, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Kwestia ta pozostawiana jest do uznania sądu orzekającego w sprawie. W opinii składu orzekającego okoliczności rozpoznawanej sprawy nie wymagają dyscyplinowania Fundacji WOŚP poprzez wymierzenie grzywny.

34 Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania.

35 Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 § 1a oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów orzeczono w pkt 4 wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a.