Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2010 r., II SA/Wa 601/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2010 r., II SA/Wa 601/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA - Sławomir Antoniuk Sędzia WSA - Adam Lipiński Protokolant - Joanna Ukalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zaliczenia okresów urlopów bezpłatnych do wysługi emerytalnej - oddala skargę -

Uzasadnienie

2 Wyrokiem Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2009 r. sygn. akt [...], oddalono odwołanie J. P. od decyzji Biura Emerytalnego Służby Więziennej w W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] o odmowie prawa do emerytury Służby Więziennej i wniosek ("Na rozprawie ponownie wniósł o zaliczenie mu okresów od [...] lipca 1990 r. do [...] lipca 1994 r. i od [...] listopada 1998 r. do [...] września 2001 r. do wysługi emerytalnej" – fragment uzasadnienia wyroku) o zaliczenie okresów urlopów bezpłatnych od [...] lipca 1990 r. do [...] lipca 1994 r. i od [...] listopada 1998 r. do [...] września 2001 r. – przekazano do rozpoznania Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej i wydania w tym przedmiocie decyzji. Jednocześnie w uzasadnieniu wyroku wskazano, że "W ocenie Sądu to Dyrektor Generalny Służby Więziennej stosownie do treści art. 104 w związku z art. 5 pkt 4 kpa, do którego zwracał się skarżący o wydanie decyzji winien podjąć decyzję w przedmiocie zaliczenia bądź niezaliczenia okresów urlopów bezpłatnych do wysługi emerytalnej, od której zależy nabycie aktualnie uprawnień do emerytury i do podjęcia decyzji o zakończeniu służby i dlatego wniosek w tym zakresie Sąd przekazał Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej do rozpoznania na mocy art. 464 § 1 k.p.c.".

3 W tej sytuacji Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 104, art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. oraz art. 32 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 8, poz. 67 ze zm.) i w wykonaniu wyroku z dnia [...] maja 2009 r. sygn. akt [...] Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych, odmówił [...] J. P. zaliczenia urlopów bezpłatnych, tj. od [...] lipca 1990 r. do [...] lipca 1994 r. i od [...] listopada 1998 r. do [...] września 2001 r. do wysługi emerytalnej, od której zależy nabycie uprawnień emerytalnych. W uzasadnieniu powołał się na treść opisanego już wyżej wyroku i stwierdził, że zgodnie ze wskazaną już wyżej ustawą oraz z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 października 2004 r. w sprawie organu właściwego w sprawach zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 2413) oraz z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w sprawach zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Służby Więziennej oraz uprawnionych członków ich rodzin (Dz. U. Nr 27, poz. 241), organem uprawnionym do zaliczenia okresów służby do wysługi emerytalnej funkcjonariuszom Służby Więziennej i ustalania prawa do zaopatrzenia emerytalnego jest Dyrektor Biura Emerytalnego Służby Więziennej.

4 W odwołaniu z dnia [...] stycznia 2010 r. do Ministra Sprawiedliwości, skarżący nie zgodził się z zaskarżoną decyzją i stwierdził, że skoro w Policji zalicza się okresy urlopów bezpłatnych do wysługi lat, to tak samo winno być w Służbie Więziennej. Ponadto na jego prośbę z dnia [...] marca 2009 r., nie wydano mu również stosownego zaświadczenia. Sprawa powyższa jest dla niego o tyle istotna, że zaliczenie tych okresów będzie miało wpływ na późniejsze ustalenie wysokości emerytury, po złożeniu przez niego wniosku o zwolnienie ze służby.

5 Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (tekst jedn. z 2002 r. Dz. U. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r. W uzasadnieniu natomiast powołał się na argumentację organu pierwszej instancji.

6 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, J. P. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a mianowicie art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez uchylenie się od wszechstronnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu – powołując się na opisany już powyżej stan faktyczny – podał, że organ błędnie ustala istotę sprawy co do zaliczenia okresów urlopu bezpłatnego do wysługi emerytalnej, zamiast wydać decyzję co do meritum wniosków, aby powyższe okresy zaliczyć do wysługi lat w Służbie Więziennej i co podkreślił w odwołaniu. W dalszej części powołał się na przepisy ustawy o Służbie Więziennej i skonstatował, że żaden z przepisów nie wyłącza okresu urlopu bezpłatnego z okresu służby, który jest wliczany do wysługi emerytalnej i w tej sytuacji na dzień [...] października 2009 r. posiada on [...] lat pracy w Służbie Więziennej. Na podkreślenie swojego stanowiska powołał się na przepis art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej.

7 W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o umorzenie postępowania, bądź o oddalenia skargi, zaś w uzasadnieniu – wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne – dodał, że Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] przyznał skarżącemu, na jego wniosek, dodatek za wysługę lat w wysokości [...] zł i z uzasadnienia owej decyzji wynika, że okresy przebywania na urlopach bezpłatnych zostały w pełni uwzględnione do okresu uprawniającego do wspomnianego dodatku i z tego powodu należy postępowanie umorzyć. Natomiast co do ewentualnego oddalenia powołał się na dotychczasową argumentację dodając, że kwestia zaliczenia okresów bezpłatnych do służby, nie jest objęta niniejszym postępowaniem.

8 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

9 Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

10 Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Na samym wstępie wyraźnie jednak należy zaakcentować, że przedmiotem niniejszej sprawy jest wykonanie wyroku Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2009 r. sygn. akt [...], mocą którego oddalono odwołanie J. P. od decyzji Biura Emerytalnego Służby Więziennej w W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] o odmowie prawa do emerytury Służby Więziennej i jednocześnie wniosek skarżącego złożony na rozprawie o zaliczenie okresów urlopów bezpłatnych od [...] lipca 1990 r. do [...] lipca 1994 r. i od [...] listopada 1998 r. do [...] września 2001 r. – przekazano do rozpoznania Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej i wydania w tym przedmiocie decyzji. Skoro ponadto w uzasadnieniu wyroku wskazano, że "W ocenie Sądu to Dyrektor Generalny Służby Więziennej stosownie do treści art. 104 w związku z art. 5 pkt 4 k.p.a., do którego zwracał się skarżący o wydanie decyzji winien podjąć decyzję w przedmiocie zaliczenia bądź niezaliczenia okresów urlopów bezpłatnych do wysługi emerytalnej, od której zależy nabycie aktualnie uprawnień do emerytury i do podjęcia decyzji o zakończeniu służby i dlatego wniosek w tym zakresie Sąd przekazał Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej do rozpoznania na mocy art. 464 § 1 k.p.c.", to organ pierwszej instancji był związany powyższym wyrokiem i w konsekwencji zobligowany do wszczęcia postępowania administracyjnego oraz do wydania decyzji w przedmiocie zaliczenia bądź niezaliczenia okresów urlopów bezpłatnych do wysługi emerytalnej.

11 Jednakże stosownie do treści art. 12 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 8, poz. 67 ze zm.), emerytura policyjna przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który w dniu zwolnienia posiada 15 lat służby w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej lub w Służbie Więziennej, z wyjątkiem funkcjonariusza, który ma ustalone prawo do emerytury określonej w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obliczonej z uwzględnieniem okresów służby i okresów z nią równorzędnych. Natomiast według art. 32 ust. 1 pkt 2, prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala w formie decyzji w stosunku do funkcjonariuszy Służby Więziennej i członków ich rodzin – organ emerytalny określony przez Ministra Sprawiedliwości, a na podstawie art. 32 ust. 2a, minister właściwy do spraw wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Szefa Agencji Wywiadu, oraz Minister Sprawiedliwości, każdy w zakresie swojego działania, określą, w drodze rozporządzenia, organy, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, zakres ich działania, stopień dysponenta środków, siedzibę organu, strukturę organizacyjną oraz sposób powoływania i odwoływania organu oraz jego zastępców, mając na uwadze zapewnienie prawidłowego wykonywania czynności związanych z ustalaniem prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia.

12 Na podstawie powyższej delegacji, Minister Sprawiedliwości w rozporządzeniu z dnia 26 października 2004 r. w sprawie organu właściwego w sprawach zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 240, poz. 2413), ustanowił w § 1, że rozporządzenie określa organ właściwy w sprawach zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Służby Więziennej oraz ich rodzin, zakres jego działania, stopień dysponenta środków, siedzibę organu, strukturę organizacyjną oraz sposób powoływania i odwoływania organu oraz jego zastępców i – w myśl § 2 ust. 1 – Dyrektor Biura Emerytalnego Służby Więziennej, zwany dalej "Dyrektorem Biura", jest organem właściwym w sprawach zaopatrzenia emerytalnego osób, o których mowa w § 1. Z kolei stosownie do § 5 ust. 1, do zadań Dyrektora Biura w szczególności należy ustalanie prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia oraz ustalanie prawa do innych świadczeń i ich wysokości na podstawie odrębnych przepisów zwolnionym ze służby funkcjonariuszom Służby Więziennej oraz członkom ich rodzin.

13 Niezależnie od powyższego, według § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w sprawach zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Służby Więziennej oraz uprawnionych członków ich rodzin, organem właściwym do ustalania prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia oraz ich wypłaty jest Dyrektor Biura Emerytalnego Służby Więziennej, który zgodnie z § 4 wszczyna postępowanie w sprawach ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tego tytułu na wniosek osoby zainteresowanej lub jej pełnomocnika, zaś do wniosku tego załącza się m.in. świadectwo służby (§ 7 ust. 1 pkt 1) i okresy służby w Służbie Więziennej, według § 9 ust. 1, zalicza się do wysługi emerytalnej właśnie na podstawie świadectwa służby funkcjonariusza.

14 Stosownie do brzmienia, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (tekst jedn. z 2002 r. Dz. U. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby wydaje się niezwłocznie świadectwo służby. Natomiast świadectwo służby w myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie świadectw służby funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 13, poz. 136), wydaje przełożony właściwy w sprawach osobowych zwolnionego funkcjonariusza, zwany dalej "przełożonym", na podstawie dokumentów zawartych w aktach osobowych funkcjonariusza, zaś w dokumencie tym, według § 2 ust. 1, zawiera się informacje niezbędne do ustalenia uprawnień ze stosunku służbowego oraz uprawnień z ubezpieczenia społecznego i ubezpieczenia zdrowotnego, dotyczące m.in. okresu urlopu bezpłatnego wykorzystanego w trakcie służby i podstawy prawnej jego udzielenia (pkt 5).

15 Reasumując, organ związany wyrokiem sądowym zobowiązującym go do wydania decyzji o zaliczeniu bądź nie okresów urlopów bezpłatnych do wysługi emerytalnej musiał po pierwsze wydać taką decyzję, lecz – w myśl wskazanych już wyżej przepisów – nie mógł tych okresów zaliczyć zgodnie z żądaniem skarżącego

16 i wypowiedzieć się merytorycznie co do zaliczenia ich do wysługi emerytalnej, bowiem organem właściwym w tej sprawie jest Dyrektor Biura Emerytalnego Służby Więziennej.

17 Natomiast odnosząc się do żądania skarżącego zawartego w odwołaniu to stwierdzić należy, że wydanie ewentualnego zaświadczenia jest oddzielną sprawą administracyjną i nie była ona przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia, którego przedmiot został zakreślony – co już wyżej podkreślano – przez Sąd Okręgowy w W.

18 Z kolei nie można było uwzględnić wniosku organu o umorzenie postępowania, bowiem J. P. nie wycofał złożonej przez siebie skargi.

19 W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.