Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2018 r., II SA/Wa 478/18
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2018 r., II SA/Wa 478/18
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zawieszonej części uposażenia oddala skargę.
Uzasadnienie
2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], Komendant Główny Straży Granicznej (dalej także: "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 128 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2365 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. D. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") od decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej (dalej także: "organ pierwszej instancji" lub "Komendant [...]OSG") z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], odmawiającej przyznania skarżącemu zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych jego podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych, tj. od dnia [...] czerwca 2014 r. do dnia [...] lutego 2017 r. - utrzymał w mocy w/w decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] listopada 2017 r.
3 Zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej wydana została w następującym stanie faktycznym.
4 W dniu [...] czerwca 2014 r. przeciwko [...]. SG M. D. zostało wszczęte postępowanie karne.
5 W związku z toczącym się postępowaniem karnym, Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...]czerwca 2014 r. zawiesił skarżącego funkcjonariusza w czynnościach służbowych od dnia [...] czerwca 2014 r. na okres 3 miesięcy.
6 Następnie, decyzją nr [...] z dnia [...] września 2014 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej przedłużył okres zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego.
7 W dniu 2 marca 2017 r. do kancelarii [...] Oddziału Straży Granicznej wpłynął prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w S., [...] Wydziału [...] z dnia [...] lutego 2017 r., sygn. akt [...], w którym Sąd Okręgowy w S., [...] Wydział [...] orzekł, iż oskarżony M.D. wypełnił znamiona występku z art. 273 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. postępowanie karne wobec oskarżonego umorzył na okres próby jednego roku.
8 W dniu [...] listopada 2017 r. do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej wpłynęło pismo skarżącego M.D. z dnia [...] listopada 2017 r., w którym skarżący wniósł o przyznanie zawieszonej cześć uposażenia za okres jego zawieszenia w czynnościach służbowych, tj. od dnia [...] czerwca 2014 r. do dnia [...] lutego 2017 r.
9 W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku strony skarżącej, Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej - działając na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 128 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej - decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], odmówił skarżącemu przyznania zawieszonej cześć uposażenia oraz obligatoryjnych jego podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych, tj. od dnia [...] czerwca 2014 r. do dnia [...] lutego 2017 r.
10 W uzasadnieniu wydanej decyzji administracyjnej Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, powołując się na wstępie na informacje wynikające z przesłanego przez Sąd Okręgowy w S., [...] Wydział [...] wyroku z dnia [...] lutego 2017 r., sygn. akt [...] - stwierdził, że postępowanie karne prowadzone pod sygnaturą [...] przeciwko skarżącemu M.D. zostało prawomocnie zakończone wyrokiem w dniu [...] lutego 2017 r., co w konsekwencji oznacza, jak wskazał organ pierwszej instancji, iż zgodnie z dyspozycją § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania w czynnościach służbowych funkcjonariuszy Straży Granicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 1028), zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych ustało z mocy prawa w dniu 20 lutego 2017 r.
11 Organ pierwszej instancji stwierdził, iż zgodnie z art. 128 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, po zakończeniu postępowania karnego w sprawie o czyn stanowiący podstawę zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusz otrzymuje zawieszoną cześć uposażenia oraz obligatoryjne jego podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym bądź umorzeniem ze względu na okoliczności wymienione w art. 17 § 1 pkt 1 - 3 oraz 6 k.p.k.
12 W tej sytuacji, organ pierwszej instancji - mając na względzie wskazane powyżej orzeczenie Sądu Okręgowego w S. wydane w sprawie sygn. akt [...] - uznał, że w świetle regulacji prawnych zawartych w przepisach art. 128 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, należy stwierdzić, że skarżącemu nie przysługuje zwrot zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych jego podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych, tj. od dnia [...] czerwca 2014 r. do dnia [...] lutego 2017 r. Jednocześnie, organ pierwszej instancji stwierdził, że również okres zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych nie podlega wliczeniu do okresu służby, od którego zależy wysokość uposażenia, wysokość innych świadczeń pieniężnych lub prawo do nich oraz wymiar urlopu wypoczynkowego, a także innych rodzajów urlopów przysługujących funkcjonariuszom Straży Granicznej.
13 Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wskazał, iż powyższe stanowisko jest konsekwencją zastosowanej przez Sąd Okręgowy w S. podstawy prawnej warunkowego umorzenia prowadzonego postępowania karnego, tj. art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. oraz braku powyższych przepisów w dyspozycji normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 128 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej.
14 W piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. skarżący wniósł do Komendanta Głównego Straży Granicznej odwołanie od powyższej decyzji wydanej przez Komendanta [...]OSG.
15 Wnosząc o uchylenie spornej decyzji, skarżący zarzucił w uzasadnieniu odwołania, iż ze spornej decyzji wynika, jakoby dopiero w dniu [...] listopada 2017 r. zwrócił się z wnioskiem o wypłatę zawieszonej części uposażenia, podczas gdy było to ponowienie jego wniosku z dnia [...] lutego 2017 r. Ponadto, skarżący zauważył, że ustawodawca w różnych przepisach ustawy o Straży Granicznej dotyczących braku należności wskazał wprawdzie, iż umorzenie warunkowe w konkretnych przypadkach nie jest brane pod uwagę, niemniej jednak, nie przesądził, iż to umorzenie wyklucza możliwość wypłaty. Strona skarżąca podniosła także, iż ustawa o Straży Granicznej nie zabrania wypłacenia zawieszonego uposażenia w przypadku przywrócenia do służby. Skarżący zauważył, że wprawdzie przepis art. 128 cyt. ustawy sugeruje, iż należy wypłacić wszystkie należności, jeżeli umorzenie nastąpiło na podstawie art. 17 § 1 pkt 1-3 i 6 k.pk., niemniej jednak, w ocenie skarżącego, nie wyklucza to wypłaty w przypadku innego umorzenia. Zdaniem skarżącego, należy również wziąć pod uwagę, iż ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy wskazuje, że okres zawieszenia w czynnościach służbowych w przypadku umorzenia warunkowego postepowania wliczany jest do wysługi lat. Według skarżącego, do wysługi lat należało również uwzględnić, iż w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych skarżący prowadził osobiście gospodarstwo rolne.
16 W wyniku rozpatrzenia odwołania i ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Komendant Główny Straży Granicznej - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 128 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej - decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy w/w decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2017 r.
17 W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na brzmienie przepisów art. 128 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej, a także dokonał analizy przepisów art. 17 § 1 pkt 1-3 i 6 Kodeksu postępowania karnego oraz art. 66 § 1 Kodeksu karnego. Organ odwoławczy zauważył, że z przytoczonych przepisów wynika, iż w art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. ustawodawca posłużył się zwrotem "społeczna szkodliwość czynu jest znikoma", natomiast w art. 66 § 1 k.k. zwrotem "społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne". W związku z powyższym, Komendant Główny Straży Granicznej - powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 1970 r., sygn. akt Rw 450/70, OSNKW z 1970 r. nr 9, poz. 102 - wskazał, że "stopień społecznej szkodliwości, który nie jest znaczny, nie jest tożsamy ze stopniem znikomym tej szkodliwości (w takim wypadku czyn zabroniony nie stanowi przestępstwa - art. 1 § 2 k.k.) ani ze stopniem, który jest nieznaczny (chodzi o czyny plasujące się powyżej znikomego stopnia społecznej szkodliwości i jednocześnie poniżej takiego stopnia, który nie jest znaczny)".
18 W świetle powyższego, Komendant Główny Straży Granicznej uznał, iż nie budzi wątpliwości, że okoliczności, o których mowa w art. 66 ust. 1 k.k., a które zostały powołane w wyroku Sądu Okręgowego w S., [...] Wydziału [...] z dnia [...] lutego 2017 r., sygn. akt [...], nie mieszczą się w zakresie, o którym mowa w art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k., który to przepis został wymienionym w art. 128 ust. 3 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej.
19 W konsekwencji, organ odwoławczy stwierdził, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - sporna decyzja organu pierwszej instancji jest uzasadniona.
20 Ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów odwołania, Komendant Główny Straży Granicznej wskazał na wstępie, iż rzeczywiście skarżący M. D. zwrócił się po raz pierwszy o wypłatę zawieszonej części uposażenia wnioskiem z dnia [...] lutego 2017 r., który wpłynął do organu pierwszej instancji w dniu [...] lutego 2017 r. W tej sytuacji, organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji powinien rozpatrzeć wniosek otrzymany w dniu [...] lutego 2017 r. Komendant Główny Straży Granicznej uznał jednak, iż powyższe naruszenie pozostaje bez wpływu na trafność rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2017 r.
21 Odnosząc się do kolejnego zarzutu, organ odwoławczy zauważył, iż z analizy ustawy o Straży Granicznej wynika, że o umorzeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego mowa jest w art. 46a, art. 113a i art. 128, a także w art. 134a i art. 138, które związane są z prowadzeniem postępowania dyscyplinarnego. Organ odwoławczy zauważył, że przepis art. 46a ustawy o Straży Granicznej nakazuje uwzględnić "umorzenie postępowania ze względu na okoliczności określone w art. 17 § 1 pkt 1-3 i 6 k.p.k.", a więc uwzględnia umorzenie ze względu na takie same okoliczności, jak art. 128 cyt. ustawy. Organ odwoławczy podniósł, że wprawdzie w art. 113a ustawy, dotyczącym ustalania wysokości nagrody rocznej, umorzenie postępowania nie zostało ograniczone do okoliczności wskazanych w art. 46a i art. 128 ustawy, to jednak rozważania dotyczące różnic pomiędzy tymi przepisami także pozostają bez wpływu na trafność rozstrzygnięcia zawartego w spornej decyzji organu pierwszej instancji.
22 Ustosunkowując się do kolejnego zarzutu, Komendant Główny Straży Granicznej zauważył, iż problematykę świadczeń przysługujących funkcjonariuszowi przywróconemu do służby reguluje art. 46 ustawy o Straży Granicznej. Organ odwoławczy wskazał, że art. 128 cyt. ustawy jest przepisem szczególnym wobec art. 46 tej ustawy, który w rozpatrywanej sprawie, tj. sprawie wypłaty zawieszonej części uposażenia nie znajduje zastosowania.
23 Analizując następny zarzut strony skarżącej zawarty w odwołaniu, organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest sprawa przyznania zawieszonej części uposażenia, do rozstrzygnięcia której (a także do ustalania wysługi dla celów uposażeniowych) zastosowanie mają przepisy ustawy o Straży Granicznej, a nie sprawa wysługi dla celów emerytalnych, do której miałaby zastosowanie ustawa z dnia [...] lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 132 ze zm. - dalej także: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy"). Z tego względu, organ odwoławczy uznał, że powołanie się w rozpatrywanej sprawie na regulacje występujące w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy jest nieuzasadnione tym bardziej, iż jej przepisy - art. 3 ust. 1 pkt 7 i art. 16 ust. 2 - także w sposób różny traktują okresy zawieszenia w czynnościach służbowych.
24 Ponadto, organ odwoławczy zauważył, że mając na uwadze, iż sporną decyzją organu pierwszej instancji rozpatrzony został wniosek z dnia 22 listopada 2017 r. w zakresie wypłaty zawieszonej części uposażenia, aby zachować tożsamość przedmiotu postępowania (art. 15 k.p.a.), organ odwoławczy nie
25 odnosi się do podniesionej przez skarżącego w odwołaniu kwestii wysługi lat i osobistego prowadzenia w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych gospodarstwa rolnego.
26 W piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. skarżący, działając za pośrednictwem organu odwoławczego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2018 r.
27 Wnosząc o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji rażące naruszenie zarówno terminów określonych w k.p.a., jak przepisów postępowania, w szczególności naruszenie przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., a także art. 10 k.p.a.
28 W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej nie uwzględnia okresu prowadzenia osobiście gospodarstwa rolnego w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych, co niesie za sobą staż i wysługę lat.
29 Ponadto, skarżący zarzucił, iż organ odwoławczy wybiórczo interpretuje przepis art. 128 ust. 2 i 3 ustawy o Straży Granicznej, który odczytuje bez doprecyzowania, że stosuje się go w przypadku wyroku uniewinniającego bądź umorzenia z art. 17 § 1 pkt 1-3 i 6 k.p.k., nawet po zwolnieniu ze służby, co sugerowałoby, że stosuje się go również w pozostałych przypadkach, jeśli funkcjonariusz nie był zwolniony. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, umorzenie warunkowe w przypadku pozostania w służbie stanowi jednak przesłankę wypłaty wynagrodzenia.
30 Skarżący zarzucił jednocześnie, iż organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję, nie uwzględnił również przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy.
31 Strona skarżąca zarzuciła również, iż organ odwoławczy przywołuje, jako podstawę prawną, przepis art. 46a ustawy o Straży Granicznej, podczas gdy skarżący zauważył, iż nie został wtedy zwolniony, lecz przywrócony do dalszej służby w dyspozycji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej.
32 Skarżący stwierdził, że różne traktowanie warunkowego umorzenia w przepisach ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy w stosunku do ustawy o Straży Granicznej jest jak najbardziej uzasadnione, gdyż art 16 ust 2 nakazuje uwzględnić umorzenie warunkowe, co świadczy o tym, iż okres zawieszenia z umorzeniem wlicza się do wysługi lat i stażu oraz należy się za ten okres wynagrodzenie w pełnym wymiarze.
33 W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
34 W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2018 r. skarżący, uzupełniając swoje stanowisko wyrażone w skardze - wskazał, iż w jego ocenie, zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej jest wadliwa, albowiem w sposób niezgodny z prawem przyjmuje, iż warunkowe umorzenie postępowania z art. 66 k.k. przesądza o uznaniu winy i obaleniu zasady domniemania niewinności. W konsekwencji, skarżący uznał, iż sporne rozstrzygnięcie Komendanta Głównego Straży Granicznej pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 16 maja 2000 r., wydanym w sprawie sygn. akt P 1/99 (OTK ZU z 2000 r. nr 4, poz. 111). Zdaniem skarżącego, w praktyce oznacza to, iż w ogóle nie doszło do obalenia zasady domniemania niewinności, a sprawca uchodzi za niekaranego z mocy prawa, co w konsekwencji oznacza, że skarżący został uniewinniony. Mając powyższe na względzie, skarżący stwierdził, iż przyjęcie, że art. 128 ustawy o Straży Granicznej wskazuje, iż tylko w przypadku umorzenia postępowania z art. 17 § 1 pkt 1-3 i 6 k.p.k. może nastąpić wypłata zawieszonej części uposażenia - jest niezgodne z prawem. W tej sytuacji, skarżący uznał, że w jego przypadku wyrok umarzający postępowanie - zgodnie z powołanym wyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego - powinien zostać uznany za wyrok uniewinniający. Zdaniem skarżącego, zastrzeżenie dotyczące art. 128 ustawy o Straży Granicznej można mieć również do ostatnie, po przecinku, stwierdzenia "nawet po zwolnieniu ze służby". W związku z powyższym, skarżący uznał, że warunkowe umorzenie powinno być potraktowane, jak uniewinnienie, tym bardziej, że nawet okres próby już się skończył.
35 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
36 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
37 W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
38 Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").
39 W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga M. D. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], jak i utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2017 r. odmawiająca przyznania skarżącemu zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych jego podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia skarżącego funkcjonariusza w czynnościach służbowych, tj. od dnia [...] czerwca 2014 r. do dnia [...] lutego 2017 r. - nie naruszają obowiązujących przepisów prawa.
40 Sąd uznał, że organy obu instancji, wydając sporne decyzje administracyjne, nie dopuściły się naruszenia zarówno przepisów ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, w tym w szczególności art. 128 ust. 3 pkt 2 tej ustawy, jak i regulacji prawnych zawartych w przepisach postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.
41 Organy Straży Granicznej obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, podejmując przy tym wszelkie możliwe i konieczne zarazem kroki, które niezbędne były do dokładnego i właściwego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
42 W konsekwencji, Sąd stwierdził, że organy Straży Granicznej obu instancji wyjaśniły sposób należyty stan faktyczny i wszelkie istotne okoliczności dotyczące zasadności odmowy przyznania stronie skarżącej zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych jego podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych.
43 Jednocześnie, Sąd stwierdził, że zarówno Komendant Główny Straży Granicznej, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2018 r., jak i Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, wydając sporne rozstrzygnięcie z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie odmowy przyznania stronie skarżącej wspomnianej wyżej części uposażenia - nie dopuścili się w powyższym zakresie istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.
44 W ocenie Sądu, na wstępie wszelkich rozważań merytorycznych dotyczących oceny legalności zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej i spornej decyzji organu pierwszej instancji, należy wyraźnie zauważyć, że zgodnie z art. 128 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, funkcjonariuszowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50% należnego uposażenia.
45 Art. 128 ust. 2 cyt. ustawy stanowi, iż okres zawieszenia w czynnościach służbowych, o którym mowa w ust. 1, nie podlega wliczeniu do okresu służby funkcjonariusza, od którego zależy wysokość uposażenia, wysokość innych świadczeń pieniężnych lub prawo do nich oraz wymiar urlopu wypoczynkowego, a także innych rodzajów urlopów przysługujących funkcjonariuszowi.
46 Z kolei, jak stanowi kluczowy w niniejszej sprawie przepis art. 128 ust. 3 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej, po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego w sprawie o czyn stanowiący podstawę zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusz otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne jego podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym bądź umorzeniem ze względu na okoliczności wymienione w art. 17 § 1 pkt 1-3 i 6 Kodeksu postępowania karnego, nawet po zwolnieniu ze służby.
47 Art. 17 § 1 pkt 1-3 i 6 Kodeks postępowania karnego stanowi, że nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy:
48 1) czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia;
49 2) czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego albo ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia przestępstwa;
50 3) społeczna szkodliwość czynu jest znikoma;
51 6) nastąpiło przedawnienie karalności.
52 Z kolei, zgodnie z art. 66 § 1 Kodeksu karnego, sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa.
53 W ocenie Sądu, z przytoczonych przepisów wynika jednoznacznie, iż w art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. ustawodawca posłużył się zwrotem "społeczna szkodliwość czynu jest znikoma", natomiast w art. 66 § 1 k.k. zwrotem "społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne". W tej sytuacji, należy zauważyć, iż stopień społecznej szkodliwości, który nie jest znaczny, nie jest tożsamy ze stopniem znikomym tej szkodliwości (w takim wypadku czyn zabroniony nie stanowi przestępstwa - art. 1 § 2 k.k.) ani ze stopniem, który jest nieznaczny (chodzi o czyny plasujące się powyżej znikomego stopnia społecznej szkodliwości i jednocześnie poniżej takiego stopnia, który nie jest znaczny). Takie stanowisko wyraził również Sąd Najwyższy m.in. w powołanym przez organ odwoławczy wyroku z dnia 26 maja 1970 r., wydanym w sprawie sygn. akt Rw 450/70 (OSNKW z 1970 r. nr 9, poz. 102).
54 W konsekwencji, uznać należy, że w świetle wskazanych powyżej przepisów nie budzi wątpliwości fakt, iż okoliczności, o których mowa w art. 66 § 1 kk nie mieszczą się w zakresie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k., który został expressis verbis wymienionym w art. 128 ust. 3 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej.
55 W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w S., [...] Wydział [...] z dnia [...] lutego 2017 r., sygn. akt [...], w którym sąd ten stwierdził popełnienie przez skarżącego czynu o znamionach występku z art. 273 k.k. (użycie dokumentu poświadczającego nieprawdę) i na podstawie art. 66 § 1 i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umorzył postępowanie na okres próby wynoszący jeden rok.
56 Nie ulega wątpliwości, iż warunkowe umorzenie postępowania karnego w oparciu o art. 66 § 1 i art. 67 § 1 k.k. może być zastosowane wobec sprawcy, któremu przypisano winę popełnienia przestępstwa.
57 Tak też należy rozumieć wyrok Sądu Okręgowego w S., [...] Wydział [...] z dnia [...] lutego 2017 r. Jest to niewątpliwie wyrok przypisujący skarżącemu winę popełnienia występku określonego w art. 273 k.k. (użycie dokumentu poświadczającego nieprawdę) i odstępujący od wymierzenia mu kary w zamian za zastosowanie wobec niego środka probacyjnego.
58 Na takie rozumienie instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego wskazał również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 września 2016 r., sygn. akt I OSK 660/15, stwierdzając, iż "warunkowe umorzenie postępowania oznacza przypisanie oskarżonemu popełnienia przestępstwa (A. Zoll, Komentarz do Kodeksu karnego, LEX 2012)". Warunkowe umorzenie postępowania jest więc środkiem probacyjnym, który jest stosowany wtedy, gdy okoliczności czynu i wina sprawcy nie budzą wątpliwości (art. 66 § 1 k.k.). Odstąpienie od wymierzenia katy następuje nie dlatego, że istnieje wątpliwość co do popełnienia czynu przez oskarżonego, ale dlatego, że sąd uznaje, iż zastosowany środek, ze względu na charakter czynu i postawę sprawcy, będzie wystarczający do osiągnięcia celu postępowania karnego. W tej sytuacji, uznać należy, iż skarżący popełnił przestępstwo stanowiące występek określony w art. 273 k.k. (użycie dokumentu poświadczającego nieprawdę), albowiem świadczy o tym sentencja prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S., [...] Wydział [...] z dnia [...] lutego 2017 r. Wina skarżącego w tym zakresie nie może budzić żadnej wątpliwości - inaczej nie byłoby możliwe zastosowanie wobec niego instytucji warunkowego umorzenia postępowania, zgodnie z art. 66 § 1 i art. 67 § 1 k.k.
59 Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, iż Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, dysponując wskazanym powyżej wyrokiem Sądu Okręgowego w S., [...] Wydziału [...], wydanym w sprawie sygn. akt [...] - zasadnie uznał, że w świetle regulacji prawnych zawartych w przepisach art. 128 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, należy stwierdzić, że skarżącemu nie przysługuje zwrot zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych jego podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych, tj. od dnia [...] czerwca 2014 r. do dnia [...] lutego 2017 r. Jednocześnie, organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że również okres zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych nie podlega wliczeniu do okresu służby, od którego zależy wysokość uposażenia, wysokość innych świadczeń pieniężnych lub prawo do nich oraz wymiar urlopu wypoczynkowego, a także innych rodzajów urlopów przysługujących funkcjonariuszom Straży Granicznej.
60 W ocenie Sądu, organy Straży Granicznej obu instancji w sposób prawidłowy przyjęły, iż powyższe stanowisko jest konsekwencją zastosowanej przez Sąd Okręgowy w S. podstawy prawnej warunkowego umorzenia prowadzonego postępowania karnego, tj. art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. oraz braku powyższych przepisów w dyspozycji normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 128 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej.
61 W wyniku dokonania analizy całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd uznał, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i Komendant Główny Straży Granicznej, jako organ odwoławczy, w sposób jednoznaczny wyjaśnili w uzasadnieniu obu spornych decyzji administracyjnych, dlaczego brak jest podstaw do przyznania skarżącemu zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych jego podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych, tj. od dnia [...] czerwca 2014 r. do dnia [...] lutego 2017 r.
62 W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy Straży Granicznej obu instancji, działając zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
63 W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Komendant Główny Straży Granicznej zawarł, w zgodzie z art. 107 § 3 k.p.a., szczegółowe uzasadnienie faktyczne, odwołując się do dowodów, w oparciu o które dane fakty zostały ustalone. Zdaniem Sądu, ustalone okoliczności faktyczne zostały rozpatrzone w kontekście wszelkich przesłanek mogących uzasadniać prawo do przyznania skarżącemu zawieszonej części uposażenia, na podstawie art. 128 ust. 3 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej, zaś argumentacja organu przedstawiona w tym zakresie nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń.
64 Tym samym, Sąd uznał również, że zarówno Komendant Główny Straży Granicznej, a wcześniej także Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, nie dopuścili się w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego państwa, o której mowa w art. 8 k.p.a., albowiem prowadząc postępowanie w kontekście zastosowania przepisu art. 128 ust. 3 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej, wszechstronnie wyjaśnili wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśnili w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle wskazanego przepisu - nie zachodzą podstawy do wnioskowanego przez stronę skarżącą przyznania zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych jego podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych.
65 Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Powołane przepisy
- Kodeks karny, art. 1 (§ 2)
- Kodeks karny, art. 66 (§ 1)
- Kodeks karny, art. 67 (§ 1)
- Kodeks karny, art. 273
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 6
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 10
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 15
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 104 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 3)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 1)
- Kodeks postępowania karnego, art. 17 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Ustawa o Straży Granicznej, art. 128