Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2024 r., II SA/Wa 448/24

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2024 r., II SA/Wa 448/24

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na czynność Okręgowego Inspektora Pracy w W. w przedmiocie odmowy wstąpienia do postępowania o ustalenie stosunku pracy postanawia: odrzucić skargę.

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia [...] września 2023 r. (data wpływu do organu 2 października

3 2023 r.) M. M. zwrócił się do Okręgowego Inspektora Pracy w W. z wnioskiem o przystąpienie do postępowania o ustalenie istnienia stosunku pracy, wypłatę wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i wydanie świadectwa pracy, które wytoczył wobec spółki T. [....]. M. M. podał, że sprawa z jego pozwu toczy się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Pragi Północ w Warszawie [....]Wydziałem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pod sygnaturą [....].

4 W odpowiedzi na powyższy wniosek Okręgowy Inspektor Pracy w W. pismem z dnia [....] października 2023 r. (znak [....]) poinformował go, że nie znalazł podstaw faktycznych i prawnych uzasadniających wstąpienie do postępowania sądowego zainicjowanego przez skarżącego.

5 Pismem z [....] listopada 2023 r. skarżący wezwał Głównego Inspektora Pracy do usunięcia naruszenia prawa przez organ poprzez merytoryczne rozpoznanie jego podania skierowanego Okręgowego Inspektora Pracy, a także do przeprowadzenia kontroli przestrzegania przepisów prawa pracy w zakresie dotyczącym niezastępowania umów o pracę umowami cywilnoprawnymi przez spółkę, w której był zatrudniony.

6 W odpowiedzi pismem organ z dnia [....] grudnia 2023 r. (znak [....]) wyjaśnił skarżącemu motywy odmowy uwzględnienia wniosku

7 o wstąpienie do postępowania w sprawie pracowniczej.

8 Pismem z dnia [....] grudnia 2023 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w W. skargę na odmowę wstąpienia przez Okręgowego Inspektora Pracy w W. do postępowania z jego powództwa w sprawie zawisłej przed sądem pracy.

9 W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m. in., że wstępowanie do powództw o ustalenie stosunku pracy jest zadaniem, do którego Państwowa Inspekcja Pracy jest zobowiązana z mocy ustawy, a inicjatywa w tym zakresie leży przede wszystkim po stronie pracownika, który swoją wolę powinien zakomunikować organowi. Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy nie precyzuje, w jaki sposób organ komunikuje

10 o wstąpieniu do danego postępowania lub odmowie takiego działania.

11 Zdaniem skarżącego te faktyczne rozstrzygnięcia stanowią akty z zakresu administracji publicznej, które mają charakter władczy, podejmowane są w sprawach indywidualnych, mają charakter publicznoprawny, dotyczą obowiązku organu

12 i jednocześnie uprawnienia pracownika. Tym samym akty te podlegają kontroli przez sądy administracyjne.

13 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że sprawa rozpatrywana była w trybie przepisów działu VIII ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.), i jako taka nie podlega kontroli sądów administracyjnych.

14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

15 Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

16 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i [....]ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i [....]ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).

17 Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, sąd skargę odrzuca.

18 Zarówno w piśmiennictwie (por. np. T. Woś /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, praca zbiorowa pod red. T. Wosia, wyd. III, Warszawa 2009, s. 61 i nast.), jak i w orzecznictwie (por. np. postanowienia NSA z:

19 1 października 2009 r., II FSK 581/08, LEX nr 573469; 12 października 2008 r., II GSK 340/08, LEX nr 515325; 12 października 2011 r., I OSK 1916/1, CBOIS) przyjmuje się, że akt lub czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. musi łącznie spełniać następujące warunki: 1) nie może mieć charakteru decyzji lub postanowienia, 2) musi mieć charakter publicznoprawny, czyli mieścić się w zakresie działalności administracji publicznej, 3) musi być skierowana do indywidualnie oznaczonego podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo,

20 4) musi dotyczyć obowiązków lub uprawnień wynikających z przepisów prawa, rozumianych jako bezpośrednio wynikające z przepisów prawa obowiązki lub uprawnienia tego podmiotu, do którego skierowany jest akt.

21 Powyższe oznacza, że akt lub czynność z zakresu administracji publicznej wówczas poddana jest kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art.

22 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdy jej przedmiotem jest ustalenie, stwierdzenie lub potwierdzenie uprawnienia wynikającego z przepisu prawa i bezpośrednio służącego temu podmiotowi, który skarży akt lub czynność, albo obowiązku obciążającego ten podmiot. Oznacza to zarazem, że to z przepisu prawa ma wynikać obowiązek organu administracji publicznej ustalenia, stwierdzenia lub potwierdzenia obowiązku lub uprawnień adresata tego aktu lub czynności. (...).

23 Z treści art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wynika ponadto, że zaskarżeniu podlegają akty

24 i czynności, o których mowa w tym przepisie, z wyłączeniem tych aktów i czynności, które podjęto w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w dziale IV, V, i [....]Ordynacji podatkowej (tj. w postępowaniu podatkowym, w czynnościach sprawdzających i w kontroli podatkowej) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy wymienionych ustaw.

25 W ocenie Sądu, analiza treści wniosku skarżącego z dnia [...] września 2023 r. nie wskazuje, że został złożony w trybie skargowym określonym w art. 221-247 k.p.a. Treść żądania skarżącego (co wyraźnie wynika zarówno z jego wniosku jak

26 i skargi) bezsprzecznie dotyczy przystąpienia przez Okręgowego Inspektora Pracy

27 w Warszawie do zainicjowanego przez M. M.postępowania w sprawie dotyczącej m.in. ustalenia istnienia stosunku pracy. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2024 r., poz. 97) do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy prawo wnoszenia powództw, a za zgodą osoby zainteresowanej – uczestnictwo w postępowaniu przed sądem pracy, w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy. Uprawnienie do wnoszenia powództw oraz uczestnictwa - za zgodą zainteresowanego - w toczącym się postępowaniu o ustalenie istnienia stosunku pracy, wiąże się bezpośrednio z uregulowaniami zawartymi w art. 22 § 11 i 12 kodeksu pracy i realizowane jest na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego i jest realizowane na podstawie przepisów art. 631 i art. 632 oraz art. 462 i art. 476 § 1 pkt 11 kodeksu postępowania cywilnego.

28 Zdaniem Sądu uprawnienie Okręgowego Inspektora Pracy do inicjowania postępowania z zakresu prawa pracy lub wstąpienia do toczącego się postępowania w sprawie pracowniczej dotyczącej ustalenia istnienia stosunku pracy w żadnym razie nie stanowi czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, która podlegałaby ocenie w toku kontroli sądowoadministracyjnej. Oczywistym jest, że jest to uprawnienie procesowe mające źródło w przepisach prawa pracy i przepisach postępowania cywilnego

29 w sprawach z zakresu prawa pracy.

30 Powyższe skutkuje uznaniem, że niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co skutkuje odrzuceniem skargi.

31 Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie

32 art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.