Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2011 r., II SA/Wa 1588/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2011 r., II SA/Wa 1588/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube Sędziowie WSA Olga Żurawska-Matusiak Eugeniusz Wasilewski (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2011 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia osobnej kwatery stałej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego A. N. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych podwyższoną o należny podatek od towarów i usług w wysokości 55,20 (pięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Uzasadnienie

2 Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa, odmówił wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia przez P. P. osobnej kwatery zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora ZZM MSWiA nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r.

3 Pismem z dnia 28 lipca 2010 r. P. P. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

4 Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 oraz art. 148 § 1 i 2 kpa, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2010 r.

5 W toku postępowania ustalono, że Dyrektor Zarządu Zasobów Mieszkaniowych MSWiA decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] orzekł o zwolnieniu zajmowanej przez P. P. osobnej kwatery stałej [...] w S. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], a następnie poddane kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 27 kwietnia 2006 r. oddalił skargę strony na ww. decyzję.

6 Wnioskiem z dnia 04 maja 2009 r. P. P., w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa, wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją nr [...] z [...] czerwca 2004 r.

7 Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. oraz decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmówił wznowienia postępowania w powyższej sprawie, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1648/09 stwierdził nieważność obu przedmiotowych decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, wskazując na brak w aktach sprawy stosownego pełnomocnictwa do reprezentowania strony przez radcę prawnego G. S.

8 Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po uzupełnieniu kwestii formalnych związanych z reprezentacją strony przez pełnomocnika, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia osobnej kwatery stałej, zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Zarządu Zasobów Mieszkaniowych MSWiA nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., a wnioskiem z dnia 28 lipca 2010 r. P. P. wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy.

9 Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji podniósł, iż zgodnie z treścią art. 148 § 1 i 2 kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, zaś podanie – wniosek o wznowienie postępowania, winien być wniesiony do organu pierwszej instancji – w rozpoznawanej sprawie za pośrednictwem Zarządu Zasobów Mieszkaniowych MSWiA, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Minister podniósł, iż strona powinna udowodnić kiedy dowiedziała się o tych okolicznościach, czego w rozpoznawanej sprawie nie uczyniła. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, na podstawie zgromadzonych materiałów nie można uznać, iż strona nie brała udziału w postępowaniu. Uzyskanie w chwili obecnej orzeczenia o inwalidztwie strony, zdaniem Ministra, nie może być, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5, podstawą wznowienia postępowania w sytuacji, gdy okoliczność ta nie istniała w sprawie w dniu wydania decyzji, a więc z przyczyn obiektywnych nie mogła być znana organowi i pozostaje w tym kontekście bez wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie. Minister wskazał, że decyzja Dyrektora Zarządu Zasobów Mieszkaniowych MSWiA nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. nie została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie, które by zostało następnie uchylone, z tych względów powołana przez stronę przesłanka z art. 145 § 1 pkt 8 nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy.

10 Pismem z dnia 14 września 2010 r. P. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów kpa oraz przepisów wskazanych przez niego w toku całego postępowania.

11 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

13 W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do art. 1 § 2 powołanej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z powodów odmiennych niż podnosi skarżący.

14 W rozpoznawanej sprawie zarówno zaskarżona decyzja - zapadła na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i decyzja ją poprzedzająca, zostały wydane z upoważnienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przez Zastępcę Dyrektora Biura Administracyjno-Finansowego – R. N.

15 Zgodnie z art. 127 § 3 kpa do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań. Uznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jako rodzaj odwołania, należy zapewnić wnioskodawcy niezbędny, zbliżony do obowiązującego w postępowaniu odwoławczym, standard ochrony jego interesów i uprawnień, do których należy obiektywizm i bezstronność. Tym samym przy dwukrotnym rozpoznawaniu tej samej sprawy, należy dążyć do tego aby sprawa rozpatrywana była przez inny skład osobowy (patrz: wyrok NSA z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt I OSK 781/10).

16 W związku z powyższym, gdy dochodzi do ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ (art. 127 § 3 kpa) należy bezwzględnie ocenić, czy jest możliwe zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika przewidzianej w art. 24 § 1 pkt 5 kpa. Dokonując tego należy przez pracownika rozumieć osoby zatrudnione w urzędzie organu na podstawie stosunku pracy umocowane do wydawania decyzji z upoważnieniem indywidualnym bądź na mocy przepisów prawa. Wyłączenie pracownika organu od udziału w postępowaniu obejmuje samo wydanie decyzji, jak też podejmowanie czynności procesowych, mających lub mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

17 Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 kpa jedną z przesłanek obligatoryjnego wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu jest okoliczność, że brał on udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Celem takiej regulacji było uniknięcie sytuacji, gdy treść zaskarżonej decyzji, wydanej przez pracownika z upoważnienia organu, mogłaby być zdeterminowana wcześniejszym stanowiskiem tej osoby wynikającym z dotychczasowego udziału w postępowaniu administracyjnym. Pracownik, który raz już uczestniczył w czynnościach procesowych ma przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny, jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy, co może nasuwać wątpliwości co do jego bezstronności oraz obiektywizmu (patrz: wyrok NSA z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt I OSK 1164/10).

18 Podkreślić należy, iż wyłączenie pracownika pociąga za sobą jedynie konieczność dokonania zmian osób działających na podstawie udzielonego upoważnienia i nie wpływa bezpośrednio na samą właściwość organu administracji. W przypadku Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji może on, na podstawie art. 268a kpa, upoważnić innego pracownika do wydania decyzji w jego imieniu, jak również on sam może wydać decyzję po rozpatrzeniu tego wniosku. Możliwość korzystania przez Ministra z instytucji upoważnienia pracownika do wydania decyzji pozwala na pogodzenie wymogów organizacyjnych z wymogami proceduralnymi, wynikającymi z art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 kpa, zapewniając stronie postępowania poczucie bezstronności i obiektywizmu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (patrz: wyrok NSA z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt I OSK 781/10).

19 Tym samym, w ocenie Sądu, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, rozpoznając w trybie przepisu art. 127 § 3 kpa wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 24 § 1 pkt 5 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa, polegającego na wydaniu zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która wydała decyzję bezpośrednio ją poprzedzającą.

20 Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

21 O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy.

22 O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu Sąd orzekł na mocy art. 250 ww. ustawy w zw. z § 15 i § 16 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).