Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2019 r., II SA/Wa 1411/18

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2019 r., II SA/Wa 1411/18

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Andrzej Góraj Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant starszy referent – Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania jednorazowego dodatku służbowego – oddala skargę –

Uzasadnienie

2 [...] M. G. wnioskiem z dnia [...] stycznia 2018 r. zwrócił się o przyznanie jednorazowego dodatku specjalnego i w uzasadnieniu podał, że w roku 2017 wykonał 44 godzin i 25 minut nalotu w składzie załóg wojskowych statków powietrznych w charakterze pilota na samolocie [...] oraz posiada nalot przeliczeniowy ogólny w wysokości 3125 godzin i 41 minut.

3 Dowódca Jednostki Wojskowej [...] decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 80 ust. 6 i art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 173) oraz § 9 ust. 5 w zw. z § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2296 ze zm.), odmówił przyznania skarżącemu M. G. jednorazowego dodatku specjalnego za 2017 rok. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z § 9 ust. 5 rozporządzenia, jednorazowy dodatek specjalny, o którym mowa w § 9 ust. 1, przyznaje się również żołnierzowi zawodowemu, który w trakcie roku kalendarzowego został zwolniony ze stanowiska służbowego, o którym mowa w § 8 ust. 1, i wyznaczony na stanowisko, na którym nie ma obowiązku wykonywania lotów, lub przeniesiony do rezerwy kadrowej. Natomiast w rozpoznawanej sprawie skarżący na dzień [...] grudnia 2017 r. tj. na dzień ustalenia uprawnień do jednorazowego dodatku specjalnego, pozostawał w dyspozycji zgodnie z decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...]. Wobec powyższego wniosek nie spełnia warunków cytowanego przepisu do wypłaty jednorazowego dodatku specjalnego z zgodnie z treścią § 9 ust. 5 rozporządzenia.

4 W odwołaniu z dnia [...] lutego 2018 r. do Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, skarżący M. G. nie zgodził się z zaskarżoną decyzją i zażądał jednoznacznego wskazania przepisów prawa, które uzasadniałyby odmowę przyznania mu jednorazowego dodatku specjalnego. Ponadto wskazał, iż w 2017 r. wykonał normę lotów warunkującą przyznanie przedmiotowego dodatku, oraz że od dnia [...] kwietnia 2017 r. do dnia [...] października 2017 r. pozostawał w rezerwie kadrowej, a następnie od dnia [...] października 2017 r. do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, tj. [...] stycznia 2018 r. w dyspozycji Dowódcy JW [...] i przez cały ten okres otrzymywał nieprzerwanie dodatek specjalny o charakterze stałym.

5 Dowódca Generalny Rodzaju Sił Zbrojnych decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], mając za podstawę art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że uprawnienia żołnierzy zawodowych do jednorazowego dodatku specjalnego wynikają wprost z zapisów § 9 cytowanego już wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych i w myśl tego przepisu, prawo do jednorazowego dodatku specjalnego mają żołnierze zajmujący stanowisko służbowe, na którym wykonują loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, posiadają co najmniej dziesięcioletni staż zawodowej służby wojskowej pełnionej w składzie personelu latającego oraz w roku kalendarzowym wykonali określone przepisami normy godzin fotów. Jednocześnie zgodnie z § 9 ust. 5, jednorazowy dodatek specjalny przyznaje się również żołnierzowi zawodowemu, który w trakcie roku kalendarzowego został zwolniony ze stanowiska służbowego, na którym w ramach obowiązków wykonywał loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych i wyznaczony na stanowisko, na którym nie ma obowiązku wykonywania lotów, lub przeniesiony do rezerwy kadrowej. Dodatek ustala się na podstawie stażu zawodowej służby wojskowej w składzie załóg wojskowych statków powietrznych oraz innych niż wojskowe statki powietrzne, oraz kwoty dodatku o charakterze stałym, ustalone na ostatni dzień zajmowania stanowiska służbowego. Ponadto zgodnie z powyższymi przepisami jednorazowy dodatek specjalny przyznaje się żołnierzowi po zakończeniu roku kalendarzowego, za który dodatek przysługuje. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący zgodnie z decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], z dniem [...] października 2017 r. został przeniesiony do dyspozycji, a więc w 2018 r. nie pełnił służby wojskowej w żadnym ze stanów opisanych w § 9 cytowanego rozporządzenia, prawo do jednorazowego dodatku mają bowiem wyłącznie żołnierze:

6 - zajmujący stanowisko służbowe, na którym wykonują loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych;

7 - zwolnieni w ciągu roku kalendarzowego ze stanowiska objętego prawem do dodatku i wyznaczeni na inne stanowisko służbowe nieuprawnione do pobierania dodatku;

8 - zwolnieni w ciągu roku kalendarzowego ze stanowiska objętego prawem do dodatku i przeniesieni do rezerwy kadrowej.

9 Zatem pomimo faktu wykonania przez skarżącego się norm lotów określonych cytowanymi przypisami, nie może on nabyć prawa do jednorazowego dodatku specjalnego za rok 2017, ponieważ pełnienie służby w dyspozycji nie jest wymienione jako stan służby, w jakim pełnienie służby wiąże się z nabyciem prawa do przedstawionej należności. Obowiązujące przepisy nie dopuszczają bowiem rozszerzania przez organ katalogu okoliczności uprawniających żołnierza do przyznania jednorazowego dodatku specjalnego. W związku z powyższym, na potrzeby § 9 cytowanego rozporządzenia, nie można uznać pełnienia przez żołnierza służby w dyspozycji na równi z pełnieniem służby w rezerwie kadrowej. Jednocześnie podkreślono, iż jednorazowy dodatek specjalny przyznaje się po zakończeniu roku kalendarzowego, dlatego kluczowe znaczenie w kwestii uprawnień żołnierza do jednorazowego dodatku ma status żołnierza w pierwszym dniu roku kalendarzowego następującego po roku, za który dodatek przysługuje. Biorąc zatem pod uwagę, iż w dniu [...] stycznia 2018 roku odwołujący się pełnił służbę wojskową w dyspozycji, brak jest podstaw do przyznania mu jednorazowego dodatku specjalnego, o którym mowa w § 9 cytowanego rozporządzenia.

10 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący M. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, zarzucając:

11 1. naruszenie przepisu § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych przez błędne przyjęcie, że nie zostały spełnione przeze niego wszystkie warunki niezbędne do otrzymania jednorazowego dodatku specjalnego za rok kalendarzowy 2017 z tytułu wykonania w tym roku norm godzin lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych,

12 2. błędną interpretację przepisów § 9 ust. 1 i ust. 5 powyższego rozporządzenia przez przyjęcie, że kluczowe znaczenie w kwestii uprawnień żołnierza do jednorazowego dodatku specjalnego ma status żołnierza w pierwszym dniu roku kalendarzowego następującego po roku, za który dodatek przysługuje.

13 W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że organ drugiej instancji nie odniósł się w ogóle do kwestii, czy okres pozostawania w rezerwie kadrowej powinien być traktowany jako okres powodujący nabycie prawa do przedmiotowego dodatku, a jeżeli ten okres pozostawania w rezerwie kadrowej nie powoduje nabycia prawa do tego dodatku, to z jakiego przepisu wynika to wprost lub przynajmniej pośrednio. Natomiast w przepisie tym jest mowa o przyznaniu przedmiotowego dodatku żołnierzowi zawodowemu przeniesionemu do rezerwy kadrowej, lecz nie ma jednak wskazania przez jak długi okres (lub do jakiego czasu) pozostawanie żołnierza zawodowego w rezerwie kadrowej powoduje nabycie lub utrzymanie nabytego prawa do jednorazowego dodatku specjalnego. Nie ma natomiast w tym, ani w jakimkolwiek innym przepisie powoływanego rozporządzenia, wyraźnego wskazania aby jakikolwiek okres pozostawania żołnierza w dyspozycji (w ciągu roku kalendarzowego, w którym zostały spełnione warunki przyznania przedmiotowego dodatku, to jest: staż służby i wymiar wykonanych lotów) powodował utratę prawa do przedmiotowego jednorazowego dodatku specjalnego. Zatem organ błędnie zinterpretował przepisy § 9 ust. 1 i ust. 5 rozporządzenia przez przyjęcie, że kluczowe znaczenie w kwestii uprawnień żołnierza do jednorazowego dodatku specjalnego ma status żołnierza w pierwszym dniu roku kalendarzowego następującego po roku, za który dodatek ten przysługuje. W ocenie skarżącego przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia wskazuje tylko na czas (po zakończeniu roku kalendarzowego), po którego upływie następuje przyznanie jednorazowego dodatku specjalnego, do którego żołnierz nabył prawo w roku poprzednim i z żadnego sformułowania użytego w przepisie § 9 rozporządzenia, ani z innego przepisu, nie wynika wprost ani pośrednio, że status żołnierza w pierwszym dniu roku kalendarzowego następującego po roku, za który dodatek przysługuje, ma kluczowe znaczenie w kwestii uprawnień żołnierza do tego dodatku. Dalej podkreślił, że do dnia [...] marca 2017 r. zajmował stanowisko służbowe uprawniające go do pobierania dodatku specjalnego o charakterze stałym za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych i ma dużo dłuższy niż dziesięcioletni staż zawodowej służby wojskowej pełnionej w składzie personelu łatającego, zaś nalot w wymiarze przekraczającym 44 godziny, wykonał w okresie od [...] stycznia 2017 r. do [...] marca 2017 r.

14 W odpowiedzi na skargę, Dowódca Generalny Rodzaju Sił Zbrojnych wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że okres pozostawania w rezerwie kadrowej kwalifikuje się co prawda jako okres powodujący prawo do dodatku, jednakże następujący bezpośrednio po nim okres pozostawania w dyspozycji nie ma już takiego charakteru i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa uniemożliwia przyznanie przedmiotowego dodatku. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia, przyznanie jednorazowego dodatku specjalnego następuje po "zakończeniu roku kalendarzowego", co oznacza pierwszy dzień roku kalendarzowego następującego po roku, za który dodatek przysługuje. Zatem decydującą datą w realiach niniejszej sprawy był dzień [...] stycznia 2018 r. i ówczesny status żołnierza, który nie pozwalał na przyznanie skarżącemu dodatku specjalnego. Ponadto skarżący w dniu [...] stycznia 2018 r. (tak samo jak w dniu [...] grudnia 2017 r.) pozostawał w dyspozycji, zatem nie zajmował żadnego stanowiska służbowego, w ramach którego wykonuje loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, ani nie został wyznaczony na stanowisko, na którym nie ma obowiązku wykonywania lotów, lub przeniesiony do rezerwy kadrowej. Zgodnie z art. 19 ust. 1 o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową: - na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, w rezerwie kadrowej, w dyspozycji. Z kolei zgodnie z § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 października 2014 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk (Dz.U. z 2014 r. poz. 1292 i z 2016 r. poz. 1740), zwolnienie żołnierza zawodowego ze stanowiska służbowego może nastąpić w związku z wyznaczeniem na inne stanowisko służbowe albo przeniesieniem do rezerwy kadrowej lub dyspozycji. Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że przeniesienie żołnierza do rezerwy kadrowej nie jest tożsame z przeniesieniem do dyspozycji, ponieważ zostały one wymienione jako dwa odrębne stany. Ponadto żołnierzowi, który nie pełni służby wojskowej przez okres pełnego roku, bezpośrednio w składzie personelu lotniczego dodatek taki nie może być przyznany. Zauważono, że zgodnie z ust. 5 przywoływanego § 9, jednorazowy dodatek specjalny, o którym mowa w ust. 1, przyznaje również żołnierzowi zawodowemu, który w trakcie roku kalendarzowego został zwolniony ze stanowiska służbowego, w ramach którego wykonywał loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych i wyznaczony na stanowisko, na którym nie ma obowiązku wykonywania lotów, lub przeniesiony do rezerwy kadrowej. Zdaniem organu taka redakcja tego przepisu w połączeniu z ust. 1 przesądza o tym, że warunkiem otrzymania przedmiotowego dodatku jest pozostawanie przez okres całego roku kalendarzowego w jednym ze stanów określonych w tychże przepisach. Pamiętać również należy, że dodatek ten przyznaje się po zakończeniu roku kalendarzowego, a nie po wykonaniu określonej przepisem ilości godzin lotu. Dlatego też, kluczowe znaczenie w sprawie ma status żołnierza przez okres roku kalendarzowego, zaś poza sporem zaś jest, że skarżący od dnia [...] października 2017 r. pozostawał w dyspozycji dowódcy JW [...], a więc nie przez cały rok pełnił służbę wojskową w stanie (stanach) opisanych w § 8 i § 9 rozporządzenia.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

16 Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

17 Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 80 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 173 ze zm.), żołnierze zawodowi otrzymują do uposażenia zasadniczego dodatek specjalny – za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej. Z kolei w myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2296 ze zm.), żołnierz zawodowy, który w ramach obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym wykonuje loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, otrzymuje dodatek specjalny o charakterze stałym, ustalony przy zastosowaniu mnożników kwoty bazowej. Natomiast według § 9 ust. 1 rozporządzenia, żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w § 8 ust. 1, posiadającemu co najmniej dziesięcioletni staż zawodowej służby wojskowej pełnionej w składzie personelu latającego, który wykonał w roku kalendarzowym loty w wymiarze nie niższym niż:

18 1) 30 godzin – samolotem naddźwiękowym albo

19 2) 40 godzin – innym wojskowym statkiem powietrznym albo

20 3) połowę wymiaru godzin lotów określonych odpowiednio w pkt 1 lub 2, z wyłączeniem lotów inspektorskich – w przypadku pilota, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 1, zajmującego stanowisko służbowe w jednostce wojskowej powyżej szczebla brygady lotnictwa (skrzydła lotnictwa) posiadającemu licencję pilota klasy pierwszej lub mistrzowskiej

21 – po zakończeniu roku kalendarzowego przyznaje się jednorazowy dodatek specjalny w wysokości 300% kwoty pobieranego dodatku specjalnego o charakterze stałym.

22 Zatem analiza powyższych przepisu prowadzi do wniosku, że do przyznania dodatku specjalnego muszą być łącznie spełnione następujące przesłanki: 1) jednorazowy dodatek specjalny przyznaje się po zakończeniu roku kalendarzowego, 2) żołnierz zawodowy, musi w ramach obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym wykonać loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, 3) musi posiadać co najmniej dziesięcioletni staż zawodowej służby wojskowej pełnionej w składzie personelu latającego, 4) wykonanie w roku kalendarzowym określonego nalotu wojskowym statkiem powietrznym.

23 W rozpoznawanej sprawie organ uwzględnił zakończony rok kalendarzowy 2017, skarżący posiada co najmniej dziesięcioletni staż zawodowej służby wojskowej pełnionej w składzie personelu latającego, wykonał w roku 2017 nalot 44 godzin i 25 minut w składzie załóg wojskowych statków powietrznych w charakterze pilota na samolocie [...]. Natomiast przez cały rok nie pełnił służby na zajmowanym stanowisku służbowym, bowiem decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca nr [...], z dniem [...] kwietnia 2017 r. został ze stanowiska Dowódcy [...] Bazy Lotnictwa [...] przeniesiony do rezerwy kadrowej.

24 W takiej sytuacji skarżący mógł hipotetycznie otrzymać dodatek specjalny na podstawie § 9 ust. 5 rozporządzenia, zgodnie z którym jednorazowy dodatek specjalny, o którym mowa w ust. 1, przyznaje się również żołnierzowi zawodowemu, który w trakcie roku kalendarzowego został zwolniony ze stanowiska służbowego, o którym mowa w § 8 ust. 1 i wyznaczony na stanowisko, na którym nie ma obowiązku wykonywania lotów, lub przeniesiony do rezerwy kadrowej.

25 Jednakże w rozpoznawanej sprawie skarżący co prawda w trakcie roku kalendarzowego – co opisano już wyżej – został zwolniony ze stanowiska służbowego, o którym mowa w § 8 ust. 1 i przeniesiony do rezerwy kadrowej, lecz decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], z dniem [...] października 2017 r., został przeniesiony do dyspozycji do dnia zwolnienia ze służby.

26 Zatem dodatek specjalny skarżącemu [...] M. G. nie należy się, bowiem w trakcie roku kalendarzowego 2017 r., pozostawał on w dyspozycji.

27 W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302), należało orzec jak w sentencji wyroku.