Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2013 r., III SA/Wa 536/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2013 r., III SA/Wa 536/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędziowie sędzia WSA Marek Krawczak (sprawozdawca), sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. sprawy ze skargi T. W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz T. W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Skarżący – T. W. wystąpił do Ministra Finansów o wydanie pisemnej

3 interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od

4 osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych związanych z podjęciem uchwały

5 o podwyższeniu kapitału zakładowego przez spółkę komandytowo-akcyjną z zysków

6 zgromadzonych przez tę spółkę poprzez emisję nowych akcji lub podwyższenie

7 wartości nominalnej dotychczasowych akcji.

8 Przedstawiając zdarzenie przyszłe wskazał, że jest akcjonariuszem spółki

9 komandytowo - akcyjnej (dalej "SKA"), która powstała w wyniku przekształcenia

10 spółki komandytowej. Skarżący zamierza przystąpić jako akcjonariusz do kolejnych

SKA.

11 Walne zgromadzenie SKA podejmie uchwałę o podwyższeniu kapitału

12 zakładowego ze środków własnych SKA poprzez emisję nowych akcji lub

13 podwyższenie wartości nominalnej dotychczasowych akcji. Na ten cel zostaną

14 przekazane środki zgromadzone na kapitale zapasowym SKA pochodzące z tzw.

15 agio emisyjnego z poprzednich emisji akcji. Agio emisyjne powstało w związku

16 z wniesieniem do SKA wkładów pieniężnych i niepieniężnych.

17 Akcje przydzielone (nabyte) w tym trybie nie wymagają objęcia, będą

18 przysługiwały akcjonariuszom w stosunku do ich udziałów w dotychczasowym

19 kapitale zakładowym.

20 W związku z powyższym Skarżący zadał następujące pytanie: czy jako

21 akcjonariusz SKA jest zobowiązany zapłacić podatek dochodowy od osób

22 fizycznych, jeśli walne zgromadzenie SKA podejmie uchwałę o przekazaniu środków

23 zgromadzonych na kapitale zapasowym na kapitał zakładowy SKA, a jemu zostaną

24 przydzielone nowe akcje lub nastąpi podwyższenie wartości nominalnej

25 dotychczasowych akcji?

26 Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że art. 8 ustawy z dnia 26 lipca

27 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.

28 dalej "u.p.d.o.f.") nie obejmuje swoim zakresem opodatkowania przychodu

29 uzyskanego przez akcjonariusza SKA w przypadku podniesienia kapitału

30 zakładowego ze środków własnych SKA. Wskazał, że również unormowania art. 11

31 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. nie obejmują swoim zakresem opisanej

32 w zdarzeniu przyszłym sytuacji. Nie przewiduje jej także przepis art. 17 u.p.d.o.f.

33 wymieniający przychody z kapitałów pieniężnych. Z kolei z brzmienia art. 24 ust. 5

34 pkt 4 u.p.d.o.f. jasno wynika, iż dochód (przychód) do opodatkowania powstaje

35 jedynie na skutek podwyższenia kapitału zakładowego w spółce będącej osobą

36 prawną. Natomiast zgodnie z przepisem art. 8 i art. 125 Kodeksu spółek handlowych

37 (Dz. U. z 2000 r. Nr 94 poz. 1037; dalej "K.s.h.") oraz art. 331 Kodeksu cywilnego

38 (Dz. U. z 1964 r. Nr 16 poz. 93) spółka komandytowo-akcyjna jest jednostką

39 organizacyjną niebędącą osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną

40 tak jak pozostałym spółkom osobowym. Z uwagi na powyższe Skarżący jako

41 akcjonariusz SKA nie ma obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób

42 fizycznych jeśli walne zgromadzenie SKA podejmie uchwałę o przekazaniu środków

43 zgromadzonych na kapitale zapasowym na kapitał zakładowy SKA, a jemu zostaną

44 przydzielone nowe akcje lub nastąpi podwyższenie wartości nominalnej

45 dotychczasowych akcji, gdyż obowiązku takiego nie przewiduje u.p.d.o.f.

46 W interpretacji indywidualnej z [...] listopada 2012 r. Minister Finansów,

47 z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w W., uznał

48 stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe w części dotyczącej podwyższenia

49 kapitału zakładowego z zysków zgromadzonych przez tę spółkę poprzez emisję

50 nowych akcji oraz za prawidłowe w części dotyczącej podwyższenia kapitału

51 zakładowego z zysków zgromadzonych przez tę spółkę poprzez podwyższenie

52 wartości nominalnej dotychczasowych akcji.

53 W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż na gruncie prawa podatkowego odmiennie

54 kwalifikuje się podwyższenie kapitału zakładowego ze środków własnych SKA

55 poprzez podniesienie wartości nominalnej dotychczasowych akcji oraz podwyższenie

56 kapitału zakładowego ze środków własnych SKA poprzez emisję nowych akcji.

57 Następnie wskazał, iż z brzmienia art. 24 ust. 5 pkt 4 u.p.d.o.f. wynika, że

58 dochód (przychód) z tytułu udziału w zyskach osoby prawnej powstaje jedynie na

59 skutek podwyższenia kapitału zakładowego w spółce będącej osobą prawną.

60 Natomiast spółka komandytowo-akcyjna jest jednostką organizacyjną niebędącą

61 osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną tak jak pozostałym spółkom

62 osobowym. To oznacza, że nie ma mowy o powstaniu u jej akcjonariusza dochodu

63 (przychodu), o którym mowa w art. 24 ust. 5 pkt 4 u.p.d.o.f.

64 Organ przytoczył również brzmienie art. 11 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f.

65 W kontekście tych przepisów stwierdził, że nie ma podstaw aby podwyższenie

66 kapitału zakładowego w SKA w drodze podwyższenia wartości nominalnej

67 dotychczas posiadanych akcji kwalifikować jako przychód otrzymany, postawiony do

68 dyspozycji lub należny. W ocenie organu nie mamy tutaj do czynienia ze

69 świadczeniem jakie powstaje po stronie akcjonariusza, lecz wyłącznie ze wzrostem

70 wartości akcji jakie były już w jego posiadaniu. Tymczasem wzrost wartości papierów

71 wartościowych w czasie ich posiadania przez właściciela nie skutkuje jeszcze sam w

72 sobie powstaniem przychodu, jeżeli nie towarzyszą mu kolejne operacje na tych

73 papierach wartościowych. Mając na uwadze powyższe wyjaśnił, iż w następstwie

74 podwyższenia wartości nominalnej akcji SKA, akcjonariusz SKA nie uzyskuje

75 przychodu. Zdarzenie to nie powoduje otrzymania ani postawienia do dyspozycji

76 podatnika pieniędzy, wartości pieniężnych oraz świadczeń w naturze lub innych

77 nieodpłatnych świadczeń zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., przychodu należnego lub

78 przychodu z tytułu kapitałów pieniężnych w tym z udziału w zyskach osób prawnych.

79 Organ zgodził się zatem ze stanowiskiem Skarżącego, że akcjonariusz SKA nie ma

80 obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w przypadku, gdy

81 dojdzie do przekazania środków zgromadzonych na kapitale zapasowym na kapitał

82 zakładowy SKA poprzez podwyższenie wartości nominalnej dotychczas posiadanych

83 akcji. W takiej sytuacji bowiem nie powstaje przychód do opodatkowania, gdyż

84 takiego obowiązku nie przewiduje u.p.d.o.f.

85 Zdaniem organu inaczej jest zaś w sytuacji, gdy w majątku akcjonariusza

86 pojawia się zmaterializowane, realne i rzeczywiste przysporzenie w postaci nowych

87 akcji, których przed podwyższeniem kapitału zakładowego w SKA nie miał.

88 Przysporzenie to pochodzi przy tym w całości z majątku spółki. Nadwyżka ponad

89 wartość nominalną akcji dotąd posiadanych (tzw. agio) nie jest majątkiem

90 akcjonariusza lecz majątkiem spółki. Zatem w sytuacji, gdy w następstwie

91 przeznaczenia środków własnych z kapitału zapasowego SKA na jej kapitał

92 zakładowy dochodzi do emisji nowych akcji celem przekazania ich nieodpłatnie

93 dotychczasowym akcjonariuszom, akcjonariusz otrzymuje od spółki świadczenie,

94 stąd przychód w wysokości odpowiadającej przypadającej na akcjonariusza części

95 wartości środków przeznaczonych na podwyższenie kapitału zakładowego należy

96 potraktować jako przychód z tytułu udziału w SKA, a zatem akcjonariusz uzyskuje

97 przychód z działalności gospodarczej. W ocenie organu skutki otrzymania takich

98 akcji będą identyczne jak gdyby akcjonariusz otrzymał ze spółki dywidendę, tyle że

99 w formie rzeczowej. Efektem uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego ze

100 środków spółki będzie przydzielenie akcjonariuszom akcji, które już nie będą

101 wymagać objęcia. Część majątku spółki zostanie zatem przekazana akcjonariuszom

102 w tej formie.

103 Reasumując organ stwierdził, iż Skarżący jako akcjonariusz SKA nie ma

104 obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych jeśli walne

105 zgromadzenie SKA podejmie uchwałę o przekazaniu środków zgromadzonych na

106 kapitale zakładowym SKA w przypadku, gdy nastąpi podwyższenie wartości

107 nominalnej dotychczas posiadanych akcji. Natomiast otrzymanie przez akcjonariusza

108 SKA akcji nowej emisji w następstwie podwyższenia kapitału zakładowego należy

109 potraktować jako przychód z tytułu udziału w SKA i podobnie jak dywidendę z tej

110 spółki zaliczyć do przychodu z działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 10

111 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. i opodatkować.

112 Skarżący uznał, że wydana w niniejszej sprawie interpretacja jest niezgodna

113 z prawem i wezwał organ do usunięcia tej niezgodności. W odpowiedzi na to

114 wezwanie organ stwierdził, że nie znajduje podstaw do zmiany interpretacji.

115 Następnie Skarżący złożył skargę na powyższą interpretację do

116 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej

117 uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej interpretacji zarzucił

118 naruszenie:

119 - art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f. w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. oraz art. 11 i art. 14

120 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie

121 i w konsekwencji uznanie, że otrzymanie przez akcjonariusza SKA akcji nowej emisji

122 w następstwie podwyższenia kapitału zakładowego należy potraktować jako

123 przychód z tytułu uczestnictwa w SKA, który podlega opodatkowaniu jako przychód z

124 działalności gospodarczej;

125 - art. 120 oraz art. 121 § 1 w związku z art. 14h oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia

126 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2012 r. poz. 749) poprzez

127 dokonanie rozszerzającej interpretacji przepisów prawa podatkowego

128 i w konsekwencji uznanie, że po stronie Skarżącego jako akcjonariusza SKA

129 opodatkowaniu będzie podlegało otrzymanie przez niego akcji nowej emisji

130 w następstwie podwyższenia kapitału zakładowego SKA. W ocenie Skarżącego,

131 wykładnia dokonana przez organ narusza zasadę prowadzenia postępowania

132 w zakresie wydania interpretacji indywidualnej w sposób budzący zaufanie do

133 organów podatkowych, a naruszenie powyżej wskazanych przepisów nastąpiło

134 również poprzez wydanie przez Ministra Finansów, działającego przez organy

135 upoważnione do wydania interpretacji - właściwego Dyrektora Izby Skarbowej

136 odmiennych interpretacji dotyczących takiego samego zdarzenia przyszłego co

137 narusza zasadę zaufania podatnika do organów podatkowych.

138 W uzasadnieniu skargi podkreślił, że SKA jest spółką osobową o charakterze

139 hybrydalnym, gdyż - zgodnie z art. 126 K.s.h. - stosuje się do niej przepisy o SKA,

140 o spółce jawnej i o spółce akcyjnej. Spośród spółek osobowych tylko w SKA

141 występuje pojęcie kapitału zakładowego. Wskazując na różne tryby podwyższania

142 kapitału zakładowego, Skarżący przytoczył treść art. 431 § 1 i art. 442 § 1 K.s.h.

143 w związku z art. 126 K.s.h.

144 Skarżący ponadto stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 24 ust. 5 pkt 4

145 u.p.d.o.f. opodatkowaniu podlega wyłącznie podwyższenie kapitału zakładowego

146 w spółkach kapitałowych. Zasada ta nie dotyczy spółek osobowych, w tym SKA,

147 mimo że spółka ta posiada kapitał zakładowy. Żaden przepis, który ma zastosowanie

148 do spółek kapitałowych, nie może mieć zastosowania do SKA, chyba że

149 ustawodawca wyraźnie wskaże takie odesłanie. Organ nie może stosować analogii

150 przepisów dotyczących spółek kapitałowych do spółki osobowej.

151 Wniesienie aportu do spółki osobowej w wyniku którego wnoszący aport

152 otrzymuje udział w zysku spółki osobowej, nie powoduje powstania przychodu. Skoro

153 sam aport (wkład niepieniężny) do SKA oraz objęcie akcji w zamian za aport nie

154 wiąże się z obowiązkiem zapłaty podatku, to również późniejsze przekazanie na

155 kapitał zakładowy wartości otrzymanych przez SKA wskutek aportu nie może

156 podlegać opodatkowaniu. Przyjęcie innej interpretacji przepisów byłoby

157 nieuzasadnione systemowo. Brak jest bowiem jakichkolwiek racjonalnych

158 przesłanek, aby w odmienny i bardziej rygorystyczny sposób - w porównaniu do

159 transakcji podwyższenia kapitału zakładowego w drodze aportu - regulować zasady

160 podwyższenia kapitału zakładowego ze środków spółki, które również mogą

161 pochodzić z majątku wcześniej wniesionego aportem.

162 W ocenie Skarżącego nie znajduje uzasadnienia kwalifikowanie przychodu

163 z tytułu objęcia nowo wyemitowanych akcji SKA do źródła z działalności

164 gospodarczej. Przyczyną takiej kwalifikacji nie może być źródło przychodów,

165 z którego pochodzą środki przeznaczone na objęcie tych akcji.

166 Nowo wyemitowane akcje są objęte w zamian za pieniądze zgromadzone na

167 kapitale zapasowym SKA, tj. gdy doszło do przekazania części wkładów na kapitał

168 zapasowy. W takim przypadku dojdzie więc do opodatkowania wydatków jakie

169 ponoszą wspólnicy SKA na objęcie nowych akcji, a nie dochodu z tego tytułu (który

170 powstanie dopiero w momencie ich zbycia).

171 Zdaniem Skarżącego nie może zatem dochodzić do powstania przychodu

172 opodatkowanego w ramach kapitalizacji rezerw, pochodzących z nadwyżki, którą

173 stanowi różnica pomiędzy wartością wnoszonych wkładów a wartością nominalną

174 wydanych w zamian za te wkłady akcji ("agio emisyjne"). Podkreślił, że agio emisyjne

175 może pochodzić także z wkładów pieniężnych.

176 Przyjmując zatem wykładnię prezentowaną w interpretacji, że przekazanie na

177 kapitał zakładowy rezerw pochodzących z agio emisyjnego wiąże się

178 z opodatkowaniem, doszłoby do opodatkowania wydatków - a nie dochodów -

179 ponoszonych przez podatnika będącego akcjonariuszem. Akcjonariusz poniósł

180 bowiem wydatki na objęcie akcji opłacając je przy objęciu, gdzie część wkładów

181 została przekazana na kapitał zapasowy a pozostała część na kapitał zakładowy.

182 Takie wydatki, w razie zaakceptowania wykładni organu, podlegałby opodatkowaniu

183 w skutek kapitalizacji rezerw SKA.

184 Skarżący podkreślił również, że majątek akcjonariusza w postaci akcji SKA,

185 nie może ulec zwiększeniu wskutek nowej emisji ze środków własnych. Wartość

186 rynkowa akcji w SKA jest prostą pochodną wartości rynkowej SKA. Nie jest możliwe,

187 by sama operacja przeksięgowania części kapitału zapasowego na kapitał

188 zakładowy zwiększyła rynkową wartość SKA.

189 W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, podtrzymując stanowisko zawarte

190 w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, wniósł o jej oddalenie.

191 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

192 Skarga jest zasadna.

193 Spór w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia, czy objęcie nowych akcji

194 w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego ze środków kapitału zapasowego

195 stanowi dla akcjonariusza podlegający opodatkowaniu przychód.

196 Zdaniem Skarżącego, w powyżej przedstawionej sytuacji jako akcjonariusz

197 SKA nie ma obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, gdyż

198 obowiązku takiego nie przewiduje u.p.d.o.f.

199 Natomiast zdaniem Ministra Finansów w przypadku, gdy walne zgromadzenie

200 SKA podejmie uchwałę o przekazaniu środków zgromadzonych na kapitale

201 zapasowym na kapitał zakładowy SKA i w związku z tym Skarżącemu zostaną

202 przydzielone nowe akcje, uzyska on przychód z tytułu udziału w SKA, rodzaj

203 dywidendy rzeczowej (w formie akcji), ze źródła przychodu określonego w art. 10 ust.

204 1 pkt 3 u.p.d.o.f., który to przychód powinien być opodatkowany.

205 W ocenie Sądu stanowisko organu upoważnionego do wydania interpretacji

206 nie jest prawidłowe, a na uwzględnienie zasługują zarzuty skargi dotyczące

207 naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1

208 pkt 3, art. 11 oraz art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f.

209 W tym miejscu zauważyć należy, że tożsamy problem był przedmiotem

210 wypowiedzi sądów administracyjnych, czego przykładem może być wyrok

211 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 19 czerwca 2013 r., sygn. akt

212 I SA/Ke 257/13. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w całości poglądy tam

213 wyrażone.

214 Utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych, znajdujący

215 potwierdzenie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego (w składzie siedmiu

216 sędziów) z 20 maja 2013 r., sygn. akt II FPS 6/12 jest pogląd, że przychód (dochód)

217 osoby fizycznej, będącej akcjonariuszem spółki komandytowo-akcyjnej stosownie do

218 art. 5b ust. 2 u.p.d.o.f. jest przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej,

219 a obowiązek odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych

220 powstaje w dacie powstania przychodu, którą w myśl art. 14 ust. 1 tej ustawy jest

221 dzień wypłaty dywidendy.

222 Ustawodawca nie definiuje jednak dla celów podatkowych czym jest przychód

223 z udziału w SKA. Konieczne jest wobec tego rozważenie spornego zagadnienia

224 prawnego w kontekście przepisów Kodeksu spółek handlowych.

225 Zgodnie z art. 126 § 1 pkt 2 K.s.h. w zakresie stosunku prawnego

226 akcjonariuszy w SKA stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące spółki akcyjnej.

227 Konsekwencją tej regulacji jest to, że na podstawie art. 347 § 1 w związku z art. 126

228 § 1 pkt 2 K.s.h. prawo do udziału w zysku akcjonariusza spółki powstaje dopiero

229 z chwilą jego przeznaczenia przez zgromadzenie wspólników do wypłaty

230 akcjonariuszom. Przyjąć należy, że akcjonariuszowi spółki komandytowo - akcyjnej,

231 stosownie do art. 146 § 2 pkt 2 K.s.h., przysługuje zysk ze spółki tylko wtedy, gdy

232 zostanie podjęta uchwała o jego podziale. Wcześniej akcjonariusz nie ma

233 skutecznego roszczenia o jego wypłatę. Z tą chwilą (a więc dopiero po spełnieniu

234 określonych w K.s.h. przesłanek) akcjonariusz nabywa wierzytelność o wypłatę

235 należnej mu części zysku (dywidendy). Podnieść należy, że prawo do udziału

236 w zysku jest podstawowym prawem majątkowym przysługującym akcjonariuszowi

237 SKA, jednakże to ogólne prawo należy odróżnić od wierzytelności i opartego na nim

238 roszczenia akcjonariusza wobec spółki o wypłatę przypadającej mu części zysku

239 przeznaczonego do podziału.

240 Ze stanu faktycznego wniosku wynika, że uchwała - jeśli walne zgromadzenie

241 SKA ją podejmie - dotyczyć będzie przekazania środków zgromadzonych na kapitale

242 zapasowym na kapitał zakładowy, nie będzie to więc uchwała o podziale zysku

243 i wypłacie dywidendy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej wyżej

244 uchwale, dopiero wypłacona dywidenda będzie w sensie ekonomicznym

245 przysporzeniem majątkowym dla akcjonariusza SKA. Od tego momentu przychód

246 z tytułu udziału w zysku (art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f.) staje się przychodem ze źródła

247 określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3, należnym w rozumieniu art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f.,

248 stanowiącym podstawę do wyliczenia zobowiązania podatkowego w zakresie

249 podatku dochodowego od osób fizycznych.

250 W konsekwencji powyższego nie można w sposób uprawniony twierdzić, że

251 przychód ten w postaci dywidendy (rzeczowej w formie akcji) powstaje z momentem

252 przydzielenia akcjonariuszom akcji z nowej emisji. Moment uzyskania dochodu

253 z akcji (dywidendy) nie jest tożsamy z momentem ich nabycia bez względu na formę

254 tego nabycia (w tym przypadku przydzielenia nowych akcji w ramach podwyższenia

255 kapitału zakładowego). Cechą papierów wartościowych, jakimi są akcje, jest to, że

256 generują dochód w przyszłości, tj. w postaci dywidendy, czy też - w przypadku ich

257 odpłatnego zbycia - w postaci różnicy pomiędzy przychodem ze sprzedaży,

258 a kosztami poniesionymi na nabycie akcji. Mogą też stanowić inne niż dywidendy

259 źródło przychodów z tytułu udziału w spółkach nie będących osobami prawnymi,

260 określone w przepisach art. 24 ust. 3a, 3b, 3c, 3d i 3e u.p.d.o.f., żaden z tych

261 przepisów nie dotyczy jednak sytuacji opisanej we wniosku o interpretację.

262 Na gruncie tych ostatnich przepisów należy tylko zauważyć, że dochodem

263 z udziału w spółce nie mającej osobowości prawnej (a więc i w SKA) będzie albo

264 dochód z dywidendy podlegający opodatkowaniu z chwilą jej wypłaty, albo różnica

265 pomiędzy przychodami uzyskanymi w związku z zaprzestaniem uczestnictwa

266 w spółce, a kosztami poniesionymi w związku z uzyskaniem uczestnictwa w tej

267 spółce.

268 W momencie zaś przydzielenia akcji nowej emisji na warunkach określonych

269 w stanie faktycznym sprawy przysporzenie, jakie z tego tytułu uzyskuje akcjonariusz,

270 niezależnie od źródła i przyczyny uzyskania tego przysporzenia, jest potencjalne.

271 Dopiero zwiększenie przychodu przy zbyciu akcji w podwyższonym kapitale

272 zakładowym może spowodować powstanie dodatkowego dochodu ze zbycia akcji,

273 gdyż wartość sumy akcji posiadanych przez akcjonariusza SKA będzie zwykle

274 większa po podwyższeniu kapitału zakładowego, niż przed tym powiększeniem.

275 Powstanie więc swego rodzaju przesunięcie terminu opodatkowania udziału w zysku,

276 który to udział w zysku wobec nieprzeznaczenia go na dywidendę nie został

277 opodatkowany w roku powstania tego zysku, a dopiero zostanie opodatkowany jako

278 zwiększenie przychodu ze zbycia akcji nabytych w drodze podwyższenia kapitału

279 zakładowego z niepodzielonych zysków.

280 Sąd zwraca wobec tego uwagę na fakt, że w świetle interpretacji udzielonej

281 przez Ministra Finansów dochodzi do opodatkowania przychodów, których Skarżący

282 nie tylko nie otrzymał, ale które można uznać za nienależne, ponieważ nie powstało

283 prawo do dochodzenia ich od spółki.

284 Za niezasługujące na akceptację Sąd uznaje twierdzenia organu, że

285 uzyskanie nowych akcji z podwyższenia kapitału zakładowego stanowi otrzymanie

286 surogatu dywidendy "w formie rzeczowej", czy też jest formą nieodpłatnego

287 przekazania akcjonariuszowi należących do SKA akcji lub powoduje sytuację "gdzie

288 część majątku spółki zostaje przekazana akcjonariuszowi w formie akcji".

289 Organ dokonując takich stwierdzeń pomija istotę instytucji akcji wynikającej z

290 konstrukcji przepisów Kodeksu spółek handlowych czy przepisów ustawy z dnia 29

291 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz.

292 1384, ze zm.), do której odsyła przepis art. 5a pkt 11 u.p.d.o.f. Akcje to nie

293 abstrakcyjna wartość wyrażona w nich samych rozumianych czy to jako fizycznie

294 istniejący dokument czy też jako zindywidualizowane prawo majątkowe, ale to

295 prawnie określony tytuł do udziału w zyskach spółek (akcyjnych i komandytowo-

296 akcyjnych) i w prawie decydowania o określonych istotnych sprawach tych spółek, z

297 których posiadania wynikają też określone obowiązki akcjonariusza. Spółka

298 komandytowo - akcyjna co do zasady na skutek podwyższenia kapitału akcyjnego

299 nie nabywa własności akcji, nie może więc ich przekazać jako właściciel (czy mający

300 inne prawa rzeczowe) akcjonariuszowi. Do takiego wniosku musi prowadzić analiza

301 przepisu art. 362 K.s.h., w związku z art. 126 § 1 pkt 2 K.s.h., zakazującego

302 nabywania własnych akcji przez spółkę, z pewnymi wyraźnie określonymi wyjątkami.

303 Wyjątki te dotyczą jednak tylko takich sytuacji, gdzie spółka może nabywać pod

304 pewnymi warunkami własne akcje, ale tylko wtedy, gdy prawa do tych akcji wcześniej

305 istniały po stronie podmiotów innych niż ta spółka. Skoro spółka na etapie emisji akcji

306 w drodze podwyższenia kapitału zakładowego nie posiada własnych akcji to nie

307 może ich "świadczyć" w żaden sposób (ani nieodpłatnie, ani jako surogatu

308 dywidendy, ani jako części swojego majątku) ani akcjonariuszowi, ani komukolwiek

309 innemu. Nabycie akcji w drodze podwyższenia kapitału zakładowego jest nabyciem

310 pierwotnym, w chwili wykreowania tych akcji ich pierwotnym posiadaczem

311 (właścicielem) jest akcjonariusz.

312 W przypadku zatem przydzielenia akcji z nowej emisji w związku

313 z podwyższeniem kapitału zakładowego po stronie akcjonariusza nie powstaje

314 przychód z udziału w spółce nie będącej osobą prawną stosownie do art. 8 ust. 1

315 i art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Uzyskania akcji powstałych na skutek podwyższenia kapitału

316 zakładowego SKA z własnych środków (kapitału zapasowego), nie można rozumieć

317 jako otrzymania lub postawienia do dyspozycji akcjonariusza wartości pieniężnych

318 czy też świadczeń w naturze, ani innych nieodpłatnych świadczeń w rozumieniu art.

319 11 ust. 1 u.p.d.o.f. W świetle powyższych rozważań brak jest zatem podstaw do

320 przyjęcia, że przyznanie akcjonariuszom akcji można uznać za rodzaj dywidendy

321 rzeczowej, a tym samym za przychód z udziału w SKA.

322 Jednocześnie należy zauważyć, że ustawodawca w ustawie podatkowej

323 wyraźnie wskazał sytuację, kiedy podwyższenie kapitału zakładowego jest

324 przychodem podlegającym opodatkowaniu. Uczynił to w art. 24 ust. 5 pkt 4 u.p.d.o.f.,

325 ale wyłącznie w odniesieniu do udziału w zyskach osób prawnych, a więc do spółek

326 kapitałowych w rozumieniu K.s.h., a do takich spółka komandytowo - akcyjna nie

327 należy. W przypadku takiego zawężonego stosowania wymienionego przepisu

328 należy zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącego, że w ustawie o podatku

329 dochodowym od osób fizycznych nie zostało uregulowane opodatkowanie podatkiem

330 dochodowym od osób fizycznych podwyższenie kapitału zakładowego, w sytuacji

331 gdy walne zgromadzenie SKA podejmie uchwałę o przekazaniu środków

332 zgromadzonych na kapitale zapasowym na kapitał zakładowy SKA,

333 a akcjonariuszowi zostaną przydzielone nowe akcje lub nastąpi podwyższenie

334 wartości nominalnej dotychczasowych akcji. Wobec tego dozwolone przepisami

335 K.s.h. podwyższenie kapitału zakładowego z kapitału zapasowego wyklucza

336 zastosowanie przepisu art. 24 ust. 5 pkt 4 u.p.d.o.f., w przypadku, gdy uchwała w tym

337 przedmiocie dotyczy spółki osobowej. Z przedstawionych i rozważonych powyżej

338 powodów prawnych należało więc ocenić, że zdarzenie takie jak przydzielenie

339 akcjonariuszowi będącemu osobą fizyczną akcji z nowej emisji w związku

340 z podwyższeniem kapitału zakładowego ze środków własnych SKA (pochodzących

341 z tzw. agio emisyjnego zgromadzonego na kapitale zapasowym) - nie podlega

342 opodatkowaniu na podstawie art. 11 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 3 i art. 14

343 ust. 1 u.p.d.o.f., ponieważ nie stanowi przychodu podatkowego, o którym mowa

344 w wymienionych przepisach. Powyższe uwagi dotyczą tak samo kwestii

345 podwyższenia kapitału zakładowego przez zwiększenie wartości nominalnej akcji już

346 istniejących.

347 Organ upoważniony do wydania interpretacji dokonując ponownej oceny

348 stanowiska strony zaprezentowanej we wniosku o wydanie interpretacji winien

349 uwzględnić argumentację prawną wyrażoną w niniejszym wyroku.

350 Sąd nie wypowiedział się w przedmiocie merytorycznej prawidłowości

351 stanowiska organu interpretacyjnego w części niekwestionowanej przez stronę

352 skarżącą, tj. skutków podatkowych podwyższenia kapitału zakładowego ze środków

353 własnych tej spółki poprzez podwyższenie wartości nominalnej dotychczasowych

354 akcji. Wskazać przy tym należy, że mimo częściowo wadliwej argumentacji, było to

355 stanowisko korzystne dla strony skarżącej, potwierdzające jej własny pogląd. Tym

356 samym w powyższym zakresie Minister Finansów jest związany stanowiskiem

357 prezentowanym uprzednio w ww. zakresie w zaskarżonej interpretacji indywidualnej

358 prawa podatkowego.

359 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając powyższe na uwadze,

360 na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu

361 przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej "p.p.s.a." ) uchylił

362 zaskarżoną interpretację. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd

363 postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a., w związku z § 2 i § 3

364 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 31 stycznia 2011 r. w sprawie

365 opłat za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami

366 administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej

367 udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r. Nr 31, poz. 153).