Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2014 r., III SA/Wa 2477/13
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2014 r., III SA/Wa 2477/13
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. S. i A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od listopada do grudnia 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. solidarnie na rzecz A. S. i A. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 Prezydent Miasta L. (dalej zwany "Prezydentem") decyzją z dnia [...]
3 lutego 2013 r. ustalił A. i A. S. (dalej zwani "Skarżącymi") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres XI-XII
4 2010 r. za lokal mieszkalny nr [...] oraz przynależny udział wynoszący 7252/404971
5 części nieruchomości wspólnej, a także udział 2/90 lokalu niemieszkalnego - garażu
6 o powierzchni użytkowej 979,10 m2 wraz z takim samym udziałem w udziale
7 wynoszącym 97910/404971 części nieruchomości wspólnej, którą stanowią grunt
8 oraz części budynku i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali
9 położony w L. przy ulicy [...] (dz. ewid. [...] , obr. ewid. [...] ), na kwotę 36 zł. Do opodatkowania przyjęte zostały:
10 1) budynki mieszkalne o pow. 81,42 m2,
11 2) pozostałe budynki o powierzchni 22,36 m2,
12 3) pozostałe budynki 50% o powierzchni 1,56 m2,
13 4) grunty pozostałe o pow. 45,07 m2
14 Prezydent w uzasadnieniu wskazał, że wysokość podatku od nieruchomości
15 ustalono na podstawie złożonej informacji o nieruchomościach i obiektach
16 budowlanych (druk IPN-1) w dniu 9 lipca 2012 r., kserokopii aktu notarialnego:
17 Repertorium A Nr [...] z dnia [...] października 2010 r., pisma firmy
18 Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A." Spółka z o.o. z dnia 19 października
19 2010 r. oraz zapisu w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę
20 L. dla miasta L., stosując stawki określone w aktualnie obowiązujących przepisach podatkowych.
21 Organ pierwszej instancji po dokonaniu analizy art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4
22 ust. 1 i 5, art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach
23 lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 z późn. zm., dalej zwany "u.p.o.l.")
24 wskazał, że skoro lokal niemieszkalny - garaż wielostanowiskowy stanowi odrębną
25 nieruchomość, dla której prowadzona jest odrębna księga wieczysta, zasadnym jest
26 opodatkowanie ww. garażu według stawki przewidzianej dla "budynków
27 pozostałych". Tym samym zwrócił uwagę, że zasadność opodatkowania
28 garaży/miejsc postojowych znajdujących się w budynkach mieszkalnych stawką
29 określoną dla budynków pozostałych została potwierdzona wieloma wyrokami
30 sądów. Wskazał ponadto, iż Naczelny Sąd Administracyjny w poszerzonym składzie,
31 po rozpoznaniu zagadnienia prawnego w przedmiocie opodatkowania podatkiem od
32 nieruchomości garaży stanowiących przedmiot odrębnej własności, usytuowanych
33 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym podjął uchwałę o sygn. akt II FPS 4/11,
34 w której uznał, iż garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany
35 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od
36 nieruchomości według stawki jak dla budynków pozostałych.
37 Końcowo wskazał, że powyższe stanowisko zostało potwierdzone
38 w Interpretacji Ogólnej Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2012 r. Nr
39 PL/LS/833/40/SIA/12/122 w sprawie stosowania art. 5 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 2
40 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów
41 z 2012 r. poz. 20.
42 Skarżący w odwołaniu z dnia 25 marca 2013 r. wnieśli o uchylenie
43 zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia
44 organowi pierwszej instancji.
45 W uzasadnieniu zarzucili organowi podatkowemu niepoprawne zastosowanie
46 stawki opodatkowania garażu. W ich ocenie nie stanowi on powierzchni pozostałych
47 budynków, a jest częścią tego samego budynku mieszkalnego. Podkreślili, że
48 w uchwale Rady Miasta L. nie ma przewidzianej stawki podatku od garażu
49 podziemnego używanego na potrzeby prywatne. Tym samym uznali, że do
50 opodatkowania przedmiotowego garażu powinien mieć zastosowanie § 1 pkt 1
51 Uchwały nr XXXVII/470/2009 Rady Miasta L. z dnia 28 października 2009 r.
52 w sprawie podatków i opłat lokalnych na 2010 r. mówiący o stawce opodatkowania
53 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych. Ich zdaniem potwierdzeniem
54 poprawnego rozumowania powyżej przywołanej Uchwały jest fakt, że w § 1 pkt 3
55 została jednoznacznie ustalona przez Radę Miasta stawka podatku od 1m2
56 powierzchni użytkowej garaży podziemnych lecz dotyczy to garaży związanych
57 z prowadzeniem działalności gospodarczej, a nie do użytku prywatnego.
58 Skarżący ponadto stoją na stanowisku, że organ pierwszej instancji celowo
59 pominął korzystny dla podatnika wyrok NSA z dnia 12 października 2011 r. o sygn.
60 akt. II FSK 733/10 w którym uznał, iż garaż - stanowiący część budynku
61 mieszkalnego podlega, jako ta część, opodatkowaniu na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2
62 w związku z art. 1 a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., z zastosowaniem stawki podatkowej
63 przewidzianej dla części budynku mieszkalnego, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2
64 lit. A ww. ustawy.
65 Jednocześnie wyjaśnili, że informacja o nieruchomości i obiektach
66 budowlanych IPN-1 z dnia 9 lipca 2012 r. została złożona pod presją pracownicy
67 organu podatkowego, a w pierwotnie wypełnionym formularzu powierzchnia garażu
68 była wykazana w części E2 pkt 1 Budynki mieszkalne lub ich części, lecz tak
69 wypełniona informacja nie została przyjęta. Również zaznaczyli, że nie przyjęto do
70 wiadomości, iż istnieją powierzchnie niższe niż 2,20 m skutkujące obowiązkiem
71 zastosowania niższej stawki opodatkowania co zostało wskutek odwołania
72 zweryfikowane komisyjnie.
73 Ponadto zwrócili uwagę na uchybienia polegające na braku możliwości
74 odczytania podpisu osoby wydającej decyzję Prezydenta z dnia [...] lutego 2013 r., a
75 tym samym uznania czy została ona podpisana przez osobę uprawnioną.
76 Końcowo wnosząc o rzetelne stosowanie obowiązujących przepisów
77 podkreślili, że garaż będący częścią budynku mieszkalnego należy zgodnie
78 z obowiązującymi przepisami opodatkować stawką właściwą dla budynku
79 mieszkalnego wynikającą z § 1 pkt 1 Uchwały Rady Miasta L. nr
80 XXXVII/470/2009 z dnia 28 października 2009 r. w sprawie podatków i opłat
81 lokalnych na 2010 r.
82 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej zwane "SKO")
83 decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu
84 pierwszej instancji.
85 Na wstępie organ, odnosząc się do zarzutu, iż garaż podziemny
86 wielostanowiskowy w budynku wielorodzinnym mieszkalnym należy uznać za część
87 budynku mieszkalnego i opodatkować stawką jak dla budynku mieszkalnego, zwrócił
88 uwagę, iż orzecznictwo sądów administracyjnych, jak również piśmiennictwo
89 podatkowe nie było jednolite w omawianej kwestii z uwagi na fakt, iż wątpliwości, na
90 tle niespornego stanu faktycznego, powstawały przy wykładni art. 5 ust. 1 pkt. 2
91 u.p.o.l. Wskazał ponadto, że w orzecznictwie funkcjonowały dwa przeciwstawne
92 poglądy odnoszące się do ustalenia stawki podatku przewidzianej dla garaży,
93 usytuowanych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Wskazał tym samym, iż
94 jeden pogląd opowiadał się za opodatkowaniem przedmiotowych garaży według
95 stawek wynikających z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e. Natomiast drugi pogląd negował
96 możliwość opodatkowania usytuowanych w budynkach mieszkalnych garaży
97 stanowiących przedmiot odrębnej własności (odrębnych nieruchomości lokalowych),
98 według stawek wyższych i tym samym stał na stanowisku opodatkowania garaży
99 według stawek jak dla budynków mieszkalnych na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a)
100 ww. ustawy.
101 SKO podkreśliło, że powyższa kwestia została ostatecznie rozstrzygnięta
102 przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 27 lutego 2012 r. w uchwale o sygn. akt
103 II FPS 4/11, w której wskazał, iż "W świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2
104 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r.
105 Nr 121, poz. 844 ze zm.) garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności,
106 usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu
107 podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt
108 2 lit. e) tej ustawy".
109 W dalszej części odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieczytelnego podpisu
110 osoby działającej w imieniu organu pierwszej instancji, oraz nieczytelnej pieczątki,
111 zaznaczył, iż w jego przekonaniu nie stanowią o wadliwości decyzji, która
112 obligowałaby organ drugiej instancji do uchylenia zaskarżonej decyzji. Jednocześnie
113 SKO zarzut o złożeniu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IPN-1
114 pod presją pracownika organu pierwszej instancji uznało za niepotwierdzony.
115 Zaznaczyło w związku z tym, że w sytuacji odmowy przyjęcia jakiegokolwiek
116 dokumentu przez organ pierwszej instancji, podatnik może przekazać taki dokument
117 przesyłką listową.
118 Skarżący niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pismem z dnia 29
119 sierpnia 2013 r. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
120 w Warszawie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów o postępowaniu
121 administracyjnym oraz Ordynacji podatkowej. Tym samym wnieśli o uchylenie
122 zaskarżonej decyzji w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia
123 organowi drugiej instancji oraz zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów
124 postępowania.
125 W uzasadnieniu wskazali, iż SKO nie dochowało należytej staranności
126 w rzetelnym rozpatrzeniu wniesionego odwołania poprzez niedopatrzenie się
127 rażących uchybień w treści wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji. W ich
128 ocenie uchybienie to polegało na braku podania imienia i nazwiska oraz stanowiska
129 służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.
130 Skarżący wskazali, że w przesłanych pismach przez Urząd Miasta L.
131 noszących nazwę "decyzja..." nie można stwierdzić pod nimi imienia i nazwiska oraz
132 stanowiska osoby, która postawiła znak graficzny "zbliżony do spirali". Tym samym
133 ze względu na anonimowość nie wiadomo czy posiadała ona upoważnienie do jej
134 podpisania co jest sprzeczne z zapisami art. 210 § 1 pkt 8 O.p.
135 Ponadto w ich ocenie decyzja SKO została wydana z rażącym naruszeniem
136 prawa ponieważ utrzymała w mocy decyzję organu dotkniętą wadą nieważności.
137 Zauważyli, że organ odwoławczy nie dostrzegł, że pracownik Urzędu Miasta
138 L. czyli organu pierwszej instancji, który brał udział w wydaniu decyzji,
139 również brał też udział w wydaniu pierwszej decyzji w przedmiotowej sprawie
140 uchylonej przez SKO. Zdaniem Skarżących w związku z ponownym udziałem tego
141 samego pracownika Urzędu Miasta L. w opracowaniu zaskarżonej do SKO
142 decyzji, zgodnie z art. 130 § 1 pkt 6 O.p. organ wydający decyzje winien wyłączyć
143 pracownika, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji w celu zachowania
144 bezstronności.
145 W ocenie Skarżących zaskarżona decyzja nie jest przekonywująca.
146 Jednocześnie świadczy o instrumentalnym potraktowaniu bez wnikania w treść
147 wniesionego odwołania, nie uwzględnia realiów i nie uwzględnia regulacji np.
148 przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie
149 Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. Nr 112, poz. 1316 ze zm.).
150 Reasumując stoją na stanowisku, że garaż będący częścią budynku
151 mieszkalnego należy zgodnie z obowiązującymi przepisami opodatkować stawką
152 właściwą dla budynku mieszkalnego wynikającą z § 1 pkt 1 Uchwały Rady Miasta
153 L. nr XXXVII/470/2009 z dnia 28 października 2009 r. w sprawie podatków i
154 opłat lokalnych na 2010 r.
155 W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało argumentację zawartą
156 w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
157 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
158 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów
159 administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne
160 sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej
161 (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z
162 prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt
163 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami
164 administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej w
165 skrócie: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa
166 materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego
167 podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia
168 przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
169 Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej
170 sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą
171 prawną.
172 W zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, że skarga była zasadna,
173 aczkolwiek zasadniczo z przyczyn innych, niż w niej podane.
174 Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z ogólnymi zasadami określonymi w
175 przepisach art. 121 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja
176 podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej jako "O.p.")
177 obowiązek wskazywania i gromadzenia dowodów spoczywa na organie
178 podatkowym. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 122 O.p. obliguje organ
179 do przeprowadzenia dowodów z urzędu w celu ustalenia rzeczywistego stanu
180 faktycznego, z kolei przepis art. 187§ 1 O.p. nakłada na organ obowiązek zebrania
181 i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zgodnie z poglądami
182 orzecznictwa sądowego (por. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
183 26 października 2005 r., sygn. akt FSK 188/05 i oraz z dnia 27 października 2005 r.,
184 sygn. akt FSK 2438/04) dla właściwiej realizacji zasady prawdy obiektywnej
185 konieczne jest zarówno ustalenie okoliczności zgodnych ze stanem rzeczywistym,
186 jak również prawidłowa ich kwalifikacja. Organ podatkowy jest zobligowany do
187 podjęcia działań, które są niezbędne do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.
188 W przypadku zaniechania czynności o charakterze obligatoryjnym - organ dopuszcza
189 się uchybienia zasadzie prawdy materialnej. Przyjmuje się, że organ jest
190 zobowiązany do wyczerpującego zbadania wszelkich okoliczności faktycznych
191 i prawnych związanych z określoną sprawą w celu odtworzenia jej rzeczywistego
192 obrazu i uzyskaniu podstawy do trafnego zastosowania przepisu prawa (Wacław
193 Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne, Zarys systemu, Warszawa
194 1962, str. 108). Podnieść przy tym należy, iż zarówno materiał dowodowy, jak i jego
195 ocena winny - zgodnie z art. 210 § 4 O.p. znaleźć swoje odzwierciedlenie w tezach
196 uzasadnienia decyzji podatkowej. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać
197 w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów,
198 którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił
199 wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy
200 prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno
201 być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynikał
202 ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny, stanowiący podstawę
203 rozstrzygnięcia podatkowego. Norma ta jest uzupełnieniem postanowień zawartych
204 w art. 124 O.p., zgodnie z którym organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom
205 zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę
206 możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków
207 przymusu. Wyjaśnienie przesłanek, którymi kierują się organy przy załatwianiu
208 sprawy winno znaleźć się w szczególności w uzasadnieniu decyzji podatkowej.
209 W ocenie Sądu - orzekające w sprawie organy obu instancji uchybiły
210 powyższym zasadom i to zarówno poprzez niezabranie wszystkich i istotnych dla
211 zbadania sprawy materiałów i dowodów, jak i poprzez, w szczególności,
212 niedokonanie ustaleń odnoszących się do przedmiotu zaskarżenia, a więc lokalu
213 mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] oraz przynależnego udziału
214 wynoszącego 7252/404971 części nieruchomości wspólnej, którą stanowią grunt
215 oraz części budynku i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali
216 położonych w L. przy ulicy [...] oraz udział 2/90 lokalu
217 niemieszkalnego - garażu o powierzchni użytkowej 979,10 m2 wraz z takim samym
218 udziale, w udziale wynoszący 97910/404971 części nieruchomości wspólnej, którą
219 stanowią grunt oraz części budynków i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku
220 właścicieli lokalu położonego przy ulicy [...] (dz. ewid. [...], obr. ewid. [...]).
221 Sąd zauważa, że najdalej idącym zarzutem skargi jest zarzut nieważności
222 postępowania, z uwagi na wywodzoną przez Skarżących okoliczność, iż "pracownik
223 Urzędu Miasta L., czyli organu I instancji, który brał udziału w wydaniu
224 decyzji, również brał udział w wydaniu pierwszej decyzji w przedmiotowej sprawie
225 uchylonej przez SKO" i dlatego "w związku z ponownym udziałem tego samego
226 pracownika Urzędu Miasta L. w opracowaniu zaskarżonej decyzji do SKO"
227 osoba ta winna być wyłączona ze sprawy w trybie art. 130 § 1 pkt 6) O.p.
228 Jednocześnie Sąd stwierdza, że w załączonych do Sądu aktach
229 administracyjnych sprawy nie ma jakichkolwiek dokumentów, które pozwoliłyby się
230 odnieść do podniesionego przez Skarżących zarzutu i poddać go weryfikacji. Z
231 analizy załączonych akt, a zwłaszcza tzw. "metryki sprawy" (k. 28 akt adm.) wynika,
232 że kwestia spornego podatku sięga daty 26 lutego 2012r., kiedy wszczęto
233 postępowanie w tej sprawie, obejmując okres do 5 kwietnia 2013r., w której to dacie
234 sprawę przekazano do rozpoznania w trybie odwoławczym SKO w W..
235 Tymczasem pierwszym załączonym do akt sprawy dokumentem jest postanowienie
236 Prezydenta z dnia [...] lutego 2013r. o "wyznaczeniu stronie 7-dniowego terminu do
237 wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału" (k. nr 1 akt adm.). Biorąc
238 powyższe pod uwagę oraz zestawiając z fragmentem uzasadnienia SKO (str. 2
239 uzasadnienia decyzji), w której organ wskazuje, że "postępowanie zostało wszczęte
240 w związku z wnioskiem Odwołujących z dn. 09.07.2012r." oraz, w szczególności
241 faktem, że organ odwoławczy nie odniósł się do tej kwestii ani w zaskarżonej decyzji,
242 ani też w odpowiedzi na skargę a z akt sprawy nie wynika czy w istocie, zgodnie z
243 twierdzeniem Skarżących, kwestia spornego podatku była już przedmiotem
244 rozstrzygnięcia przez SKO, w wyniku którego uchylono w trakcie postępowania
245 odwoławczego tę decyzję, uznać należy, że zgromadzony w sprawie materiał jest
246 niekompletny i nie pozwala Sądowi na zbadanie sprawy w zakreślonym w skardze
247 zarzucie.
248 W tym miejscu Sąd przypomina, że zgodnie z art. 133 §1 p.p.s.a. sąd
249 administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy i rozstrzyga w granicach
250 danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz
251 powołaną podstawą prawną (art. 134§1 p.p.s.a.) oraz, że nie może zastępować
252 organu w obowiązku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego lub jego
253 "domniemywania".
254 Reasumując powyższe, w ocenie Sądu, wskazane uchybienie organu
255 odwoławczego stanowi takie naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny
256 wpływ na wynik sprawy albowiem uniemożliwia zbadanie podniesionego w skardze
257 zarzutu.
258 Analogicznie, Sąd stwierdza, że organy obu instancji uchybiły zasadzie
259 prawdy obiektywnej w zakresie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w
260 zakresie ustaleń dotyczących udziału 2/90 lokalu niemieszkalnego - garażu o
261 powierzchni użytkowej 979,10 m2 wraz z takim samym udziale, w udziale
262 wynoszącym 97910/404971 części nieruchomości wspólnej, którą stanowią grunt
263 oraz części budynków i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli
264 lokalu położonego przy ulicy [...].
265 Dlatego też, zdaniem Sądu, stanowisko organów odnośnie "prawnego
266 wyodrębnienia garażu wielostanowiskowego" uznać należy za dowolne, gdyż
267 organy nie wykazały jakichkolwiek dowodów które potwierdzałyby, że sporny garaż w
268 istocie stanowi odrębną nieruchomość, o podanej powierzchni i przypisanej do
269 takich nieruchomości stawki podatkowej. Podkreślenia wymaga, że skoro przedmiot
270 opodatkowania garażu został przez podatników w odwołaniu od organu I instancji
271 zakwestionowany, to obowiązkiem SKO, jako organu odwoławczego, było w
272 pierwszej kolejności wyjaśnić dlaczego i na jakiej podstawie organ uznał, iż lokal
273 niemieszkalny - garaż podziemny wielostanowiskowy w budynku wielorodzinnym
274 mieszkalnym jest opodatkowany według stawki przewidzianej dla budynków
275 pozostałych.
276 Tymczasem organ odwoławczy, zamiast kwestię tę przeanalizować i odnieść
277 się do przedstawionego zarzutu, powołał się na przeciwstawne poglądy zawarte w
278 orzecznictwie sadów administracyjnych w tej kwestii oraz uchwałę NSA o sygn. akt II
279 FPS 4/11 i na tej podstawie orzekł, że przedmiotowy garaż stanowi garaż
280 wielostanowiskowy znajdujący się w budynku mieszkalnym. Inaczej mówiąc, organ
281 zamiast dokonać jednoznacznych ustaleń faktycznych w tym zakresie, z powołaniem
282 się na dowody, które o takiej kwalifikacji świadczą, powołał się na wskazaną
283 uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego, niejako "zastępując" wyrażony tam
284 pogląd prawny ustaleniami faktycznymi. W szczególności, organ ten w ogóle pominął
285 w swoich rozważaniach przywołany przez organ I instancji akt notarialny i nie
286 wskazał, które jego zapisy świadczą o tym, że w istocie doszło do wyodrębnienia
287 garażu wielostanowiskowego. W aktach sprawy, wbrew twierdzeniom organu
288 odwoławczego, nie znajdują się również dokumenty wskazujące na wyodrębnienie
289 garażu.
290 Ponownie Sąd przypomina, że podstawą prawidłowego zastosowania prawa
291 materialnego jest wcześniejsze, prawidłowe i dokładne wyjaśnienie wszystkich
292 istotnych w sprawie okoliczności faktycznych odpowiadających prawdzie, czyli
293 zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy (zob. wyrok NSA z dnia 2 października
294 2003 r., sygn. akt I SA/Łd 822/2003, niepubl.). Obowiązek zebrania całego materiału
295 dowodowego ma więc kluczowe znaczenie dla stosowania przepisów prawa
296 podatkowego materialnego.
297 Zauważyć przy tym trzeba, że organ podatkowy może naruszyć prawo nie
298 tylko w wypadku wadliwej oceny prawnej stanu faktycznego, wadliwego
299 zastosowania prawa, ale i w równym stopniu wtedy, gdy prawidłowo zastosuje prawo
300 do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu
301 faktycznego jest więc nie tylko ustalenie faktów zgodnie z rzeczywistością, ale
302 również prawidłowa ocena prawna wszystkich prawotwórczych faktów w danej
303 sprawie. Jak podkreślił Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia
304 2000 r. (sygn. akt I SA/Lu 1608/98, niepubl.), "ani stan faktyczny, ani norma prawna,
305 według której organ ocenia prawotwórczość faktów, nie są dane w stanie gotowym
306 (...), dlatego należy dokonać ich poszukiwania według obowiązujących reguł
307 proceduralnych".
308 Konsekwencją wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego i jego
309 przeanalizowania jest ustalenie rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, a
310 tym samym stanu faktycznego sprawy, co pozwala dopiero organom podatkowym na
311 dokonanie prawidłowej subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną
312 normę prawną, co stanowić będzie podstawę dla ustalenia ewentualnych skutków
313 podatkowoprawnych tych faktów.
314 Zdaniem Sądu brak wyjaśnienia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji
315 wskazanych okoliczności faktycznych stanowi naruszenie przepisów postępowania
316 wskazanych w art. 122 i art. 187§ 1 O.p. Mając na uwadze znaczenie tych
317 okoliczności dla wymiaru podatku od nieruchomości w zaskarżonej części, należało
318 uznać, że występujące w niniejszej sprawie naruszenia przepisów dotyczących
319 postępowania wyjaśniającego miały istotny wpływ na wynik sprawy.
320 Niezależnie od wskazanych wyżej naruszeń postępowania procesowego,
321 zaskarżona decyzja, w ocenie Sądu, narusza również art. 127 i art. 210 § 1 pkt 6 i §
322 4 Ordynacji podatkowej w stopniu, który także mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
323 Art. 127 Ordynacji podatkowej statuuje zasadę dwuinstancyjności
324 postępowania, zgodnie z którą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie
325 rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji.
326 Zasada dwuinstancyjności oznacza, że w wyniku złożenia odwołania lub zażalenia
327 sprawa podatkowa będzie w jej całokształcie ponownie przedmiotem postępowania
328 przed organem drugiej instancji. Rodzi to w konsekwencji obowiązek dwukrotnego
329 przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu
330 faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Dwuinstancyjność oznacza
331 zatem, że każda sprawa powinna być rozstrzygnięta dwukrotnie, a zatem organ
332 odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej
333 instancji i odniesienia się do argumentów zawartych w odwołaniu.
334 Tymczasem, jak już wskazano wcześniej, SKO nie tylko nie odniosło się do
335 zarzutów odwołania, ale w ogóle nie przeprowadziło wskazanego postępowania
336 dowodowego, co przy tak istotnych lukach w materiale dowodowym tym bardziej
337 powinno skłonić ten organ do przeprowadzenia niezbędnych ustaleń faktycznych i
338 dać temu wyraz w swoim uzasadnieniu.
339 Zgodnie bowiem z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, decyzja zawiera
340 uzasadnienie faktyczne i prawne, zaś stosownie do postanowień § 4 tego artykułu
341 uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które
342 organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których
343 innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera
344 wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
345 Uzasadnienie faktyczne i prawne jest jednym z niezbędnych elementów
346 decyzji. Proces rozumowania organu, wnioski dotyczące oceny dowodów oraz
347 argumenty przemawiające za przyjęciem określonej opinii, winny znaleźć
348 odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, tak by adresat, a nadto sąd dokonujący
349 kontroli legalności aktu, miał możliwość zapoznania się nie tylko ze stwierdzeniem
350 organu, ale również z analizą, jaką organ przeprowadził. Sądy administracyjne
351 wielokrotnie wskazywały na wagę uzasadnienia decyzji. W wyroku z dnia z dnia 28
352 czerwca 2001 r., sygn. akt III SA 1627/00 (LEX nr 83712) Naczelny Sąd
353 Administracyjny stwierdził, iż "jednym z istotnych warunków wpływających na
354 umocnienie praworządności w administracji - jest obowiązek organów
355 administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o
356 okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku
357 załatwienia spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu
358 faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i
359 przesłanki ich podejmowania. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie
360 mają możliwości obrony słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem
361 zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego -
362 uzasadnienie stanowi jeden z warunków "sine qua non" skutecznej kontroli decyzji
363 administracyjnej przez NSA. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma - zdaniem Sądu -
364 nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie
365 uczestników postępowania do organów administracyjnych."
366 Z kolei w wyroku z dnia 28 kwietnia 2000 r., sygn. akt I S.A./Łd 269/98,
367 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli uzasadnienie podatkowej decyzji
368 ostatecznej jest wadliwe w ten sposób i z tego powodu, że nie spełnia celów i
369 przesłanek art. 210 § 4 O.p., Sąd administracyjny nie jest uprawniony ani też
370 zobowiązany do tego, aby w uzasadnieniu wydanego wyroku uzasadnić
371 rozstrzygnięcie sprawy za organ podatkowy. Podobne stanowisko zajął Naczelny
372 Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt II FSK
373 1067/09 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych
374 http://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzając, że sąd administracyjny nie może
375 kontrolować tego, czego w zaskarżonym akcie nie ma, ani też uzupełniać
376 dostrzeżone braki tych aktów. Prowadziłoby to do niedopuszczalnego wkraczania w
377 sferę "administrowania" zastrzeżoną do wyłącznej kompetencji organów
378 administracyjnych.
379 Jak już wykazano wcześniej, zaskarżona decyzja uchyla się spod kontroli
380 Sądu, gdyż jej uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa,
381 zaś nie jest rolą Sądu zastępowanie organu w wypełnianiu jego obowiązków.
382 Występujące w rozpoznanej sprawie oczywiste uchybienia w zakresie
383 dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie pozwalały Sądowi ocenić tych
384 zarzutów przy wydawaniu niniejszego wyroku. W ocenie Sądu wszystkie
385 przedstawione powyżej okoliczności faktyczne, które nie zostały zbadane przez
386 organy podatkowe w rozpoznanej sprawie mają znaczenie dla wymiaru podatku od
387 nieruchomości. Ustalenie w toku postępowania właściwego przedmiotu
388 opodatkowania jest obowiązkiem wynikającym z treści art. 2 ust. 1 pkt 1-3 u.p.o.l.
389 Bez ustalenia istnienia przedmiotu opodatkowania nie jest możliwe powiązanie tego
390 przedmiotu z podatnikiem i wymierzenie mu podatku.
391 Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, w tym w szczególności
392 niewłaściwego zastosowania przepisów prawnych w rozstrzyganej sprawie i uznania,
393 że sporne garaże zostały opodatkowane podatkiem od nieruchomości w niewłaściwej
394 stawce podatkowej, Sąd uznał je za przedwczesne, gdyż jak już stwierdzono
395 wcześniej, brak ustaleń faktycznych w tej kwestii uniemożliwia zbadanie tego
396 zarzutu.
397 Końcowo, Sąd nie podziela poglądu organu odwoławczego wyrażonego w
398 zaskarżonej decyzji, że "zarzut odwołujących dotyczący nieczytelnego podpisu osoby
399 działającej w imieniu organu I instancji oraz nieczytelnej pieczątki, nie stanowią o
400 wadliwości decyzji". Przede wszystkim podkreślić trzeba, że Skarżący nie tylko
401 podnoszą brak czytelnego podpisu osoby, która podpisała zaskarżoną decyzję, ale
402 przede wszystkim to, że w sprawie nie wyjaśniono czy osoba ta miała upoważnienie
403 do występowania w sprawie z upoważnienia organu i tym samym czy decyzja
404 w ogóle została wydana przez organ. Chybione jest zatem stanowisko SKO,
405 powołujące się na wyrok NSA w sprawie II FSK 151/07, że również w realiach
406 niniejszej sprawy nieczytelny podpis osoby upoważnionej nie musi stanowić
407 o wadliwości decyzji, gdyż w sprawie nie tylko chodzi o nieczytelny podpis osoby
408 upoważnionej, ale przede wszystkim czy osoba, która podpisała sporną decyzję
409 miała do tego upoważnienie i jakie stanowiska ta osoba zajmuje, bowiem nieczytelny
410 jest nie tylko podpis osoby, ale i pieczęć, którą się posłużyła.
411 Dlatego też, w prowadzonym ponownie postępowaniu podatkowym organ
412 będzie miał obowiązek nie tylko wyjaśnić przedstawione powyżej wątpliwości
413 związane ze stanem faktycznym sprawy, ale także wyjaśnić kto z ramienia organu
414 I instancji podpisał decyzję i czy podpisał ją zgodnie z posiadanym upoważnieniem
415 do wydania decyzji w sprawie podatku od nieruchomości.
416 Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art.
417 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
418 O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając solidarnie na
419 rzecz Skarżących kwotę 100 zł z tytułu zwrotu kosztów wpisu sądowego.
Powołane przepisy
- Ordynacja podatkowa, art. 122
- Ordynacja podatkowa, art. 124
- Ordynacja podatkowa, art. 127
- Ordynacja podatkowa, art. 130 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 187 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 210 (§ 1, § 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 133 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 200