Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2014 r., III SA/Wa 2476/13
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2014 r., III SA/Wa 2476/13
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. S. i A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. solidarnie na rzecz A. S. i A. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 Prezydent Miasta L. (dalej zwany "Prezydentem") decyzją z dnia [...]
3 lutego 2013 r. ustalił A. i A. S. (dalej zwani "Skarżącymi")
4 wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości:
5 - za 2011 r. za lokal mieszkalny nr [...] oraz przynależny udział wynoszący
6 7252/404971 części nieruchomości wspólnej,
7 - za okres I-IV 2011 r. za udział 2/90 lokalu niemieszkalnego - garażu o powierzchni
8 użytkowej 979,10 m2 wraz z takim samym udziałem w udziale wynoszącym
9 97910/404971 części nieruchomości wspólnej,
10 - za okres V-XII 2011 r. za udział 4/90 lokalu niemieszkalnego - garażu o powierzchni
11 użytkowej 979,10 m2 wraz z takim samym udziałem w udziale wynoszącym
12 97910/404971 części nieruchomości wspólnej,
13 którą stanowią grunt oraz części budynku i urządzeń, które nie służą wyłącznie do
14 użytku właścicieli lokali położony w L. przy ulicy [...] (dz. ewid.
15 [...], obr. ewid. [...]), na kwotę 322 zł.
16 Do opodatkowania przyjęte zostały:
17 1) budynki mieszkalne o pow. 81,42 m2,
18 2) pozostałe budynki o powierzchniach 22,36 m2oraz 44,72 m2,
19 3) pozostałe budynki 50% o powierzchni 1,56 m2 oraz 3,12 m2,
20 4) grunty pozostałe o pow. 45,07 m2oraz 55,47 m2
21 Prezydent w uzasadnieniu wskazał, że wysokość podatku od nieruchomości
22 ustalono na podstawie złożonej informacji o nieruchomościach i obiektach
23 budowlanych (druk IPN-1) w dniu 9 lipca 2012 r., kserokopii aktu notarialnego:
24 Repertorium A Nr [...] z dnia 4 października 2010 r., pisma firmy
25 Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "S." Spółka z o.o. z dnia 19 października
26 2010 r. oraz zapisu w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę
27 L. dla miasta L., stosując stawki określone w aktualnie
28 obowiązujących przepisach podatkowych.
29 Organ pierwszej instancji po dokonaniu analizy art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4
30 ust. 1 i 5, art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach
31 lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 z późn. zm., dalej zwany "u.p.o.l.")
32 wskazał, że skoro lokal niemieszkalny - garaż wielostanowiskowy stanowi odrębną
33 nieruchomość, dla której prowadzona jest odrębna księga wieczysta. zasadnym jest
34 opodatkowanie ww. garażu według stawki przewidzianej dla "budynków
35 pozostałych". Tym samym zwrócił uwagę, że zasadność opodatkowania
36 garaży/miejsc postojowych znajdujących się w budynkach mieszkalnych stawką
37 określoną dla budynków pozostałych została potwierdzona wieloma wyrokami
38 sądów. Wskazał ponadto, iż Naczelny Sąd Administracyjny w poszerzonym składzie,
39 po rozpoznaniu zagadnienia prawnego w przedmiocie opodatkowania podatkiem od
40 nieruchomości garaży stanowiących przedmiot odrębnej własności, usytuowanych
41 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym podjął uchwałę o sygn. akt II FPS 4/11,
42 w której uznał, iż garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany
43 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od
44 nieruchomości według stawki jak dla budynków pozostałych.
45 Końcowo wskazał, że powyższe stanowisko zostało potwierdzone
46 w Interpretacji Ogólnej Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2012 r. Nr
47 PL/LS/833/40/SIA/12/122 w sprawie stosowania art. 5 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 2
48 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów
49 z 2012 r. poz. 20.
50 Skarżący w odwołaniu z dnia 25 marca 2013 r. wnieśli o uchylenie
51 zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia
52 organowi pierwszej instancji.
53 W uzasadnieniu zarzucili organowi podatkowemu niepoprawne zastosowanie
54 stawki opodatkowania garażu. W ich ocenie nie stanowi on powierzchni pozostałych
55 budynków, a jest częścią tego samego budynku mieszkalnego. Podkreślili, że
56 w uchwale Rady Miasta [...] nie ma przewidzianej stawki podatku od garażu
57 podziemnego używanego na potrzeby prywatne. Tym samym uznali, że do
58 opodatkowania przedmiotowego garażu powinien mieć zastosowanie § 1 pkt 1
59 Uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie podatków i opłat lokalnych na 2011 r. mówiący o stawce opodatkowania
60 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych. Ich zdaniem potwierdzeniem
61 poprawnego rozumowania powyżej przywołanej Uchwały jest fakt, że w § 1 pkt 3
62 została jednoznacznie ustalona przez Radę Miasta stawka podatku od 1m2
63 powierzchni użytkowej garaży podziemnych lecz dotyczy to garaży związanych
64 z prowadzeniem działalności gospodarczej, a nie do użytku prywatnego.
65 Skarżący ponadto stoją na stanowisku, że organ pierwszej instancji celowo
66 pominął korzystny dla podatnika wyrok NSA z dnia 12 października 2011 r. o sygn.
67 akt. II FSK 733/10 w którym uznał, iż garaż - stanowiący część budynku
68 mieszkalnego podlega, jako ta część, opodatkowaniu na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2
69 w związku z art. 1 a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., z zastosowaniem stawki podatkowej
70 przewidzianej dla części budynku mieszkalnego, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2
71 lit. a ww. ustawy.
72 Jednocześnie wyjaśnili, że informacja o nieruchomości i obiektach
73 budowlanych IPN-1 z dnia 9 lipca 2012 r. została złożona pod presją pracownicy
74 organu podatkowego, a w pierwotnie wypełnionym formularzu powierzchnia garażu
75 była wykazana w części E2 pkt 1 Budynki mieszkalne lub ich części, lecz tak
76 wypełniona informacja nie została przyjęta. Również zaznaczyli, że nie przyjęto do
77 wiadomości, iż istnieją powierzchnie niższe niż 2,20 m skutkujące obowiązkiem
78 zastosowania niższej stawki opodatkowania co zostało wskutek odwołania
79 zweryfikowane komisyjnie.
80 Ponadto zwrócili uwagę na uchybienia polegające na braku możliwości
81 odczytania podpisu osoby wydającej decyzję Prezydenta z dnia [...] lutego 2013 r., a
82 tym samym uznania czy została ona podpisana przez osobę uprawnioną.
83 Końcowo wnosząc o rzetelne stosowanie obowiązujących przepisów
84 podkreślili, że garaż będący częścią budynku mieszkalnego należy zgodnie
85 z obowiązującymi przepisami opodatkować stawką właściwą dla budynku
86 mieszkalnego wynikającą z § 1 pkt 1 Uchwały Rady Miasta [...] nr
87 [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie podatków i opłat lokalnych na 2011 r.
88 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej zwane "SKO")
89 decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu
90 pierwszej instancji.
91 Na wstępie organ, odnosząc się do zarzutu, iż garaż podziemny
92 wielostanowiskowy w budynku wielorodzinnym mieszkalnym należy uznać za część
93 budynku mieszkalnego i opodatkować stawką jak dla budynku mieszkalnego, zwrócił
94 uwagę, iż orzecznictwo sądów administracyjnych, jak również piśmiennictwo
95 podatkowe nie było jednolite w omawianej kwestii z uwagi na fakt, iż wątpliwości, na
96 tle niespornego stanu faktycznego, powstawały przy wykładni art. 5 ust. 1 pkt. 2
97 u.p.o.l. Wskazał ponadto, że w orzecznictwie funkcjonowały dwa przeciwstawne
98 poglądy odnoszące się do ustalenia stawki podatku przewidzianej dla garaży,
99 usytuowanych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Wskazał tym samym, iż
100 jeden pogląd opowiadał się za opodatkowaniem przedmiotowych garaży według
101 stawek wynikających z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e. Natomiast drugi pogląd negował
102 możliwość opodatkowania usytuowanych w budynkach mieszkalnych garaży
103 stanowiących przedmiot odrębnej własności (odrębnych nieruchomości lokalowych),
104 według stawek wyższych i tym samym stał na stanowisku opodatkowania garaży
105 według stawek jak dla budynków mieszkalnych na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a)
106 ww. ustawy.
107 SKO podkreśliło, że powyższa kwestia została ostatecznie rozstrzygnięta
108 przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 27 lutego 2012 r. w uchwale o sygn. akt
109 II FPS 4/11, w której wskazał, iż "W świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2
110 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r.
111 Nr 121, poz. 844 ze zm.) garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności,
112 usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu
113 podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt
114 2 lit. e) tej ustawy".
115 W dalszej części odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieczytelnego podpisu
116 osoby działającej w imieniu organu pierwszej instancji, oraz nieczytelnej pieczątki,
117 zaznaczył, iż w jego przekonaniu nie stanowią o wadliwości decyzji, która
118 obligowałaby organ drugiej instancji do uchylenia zaskarżonej decyzji. Jednocześnie
119 SKO zarzut o złożeniu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IPN-1
120 pod presją pracownika organu pierwszej instancji uznało za niepotwierdzony.
121 Zaznaczyło w związku z tym, że w sytuacji odmowy przyjęcia jakiegokolwiek
122 dokumentu przez organ pierwszej instancji, podatnik może przekazać taki dokument
123 przesyłką listową.
124 Skarżący niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pismem z dnia 29
125 sierpnia 2013 r. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
126 w Warszawie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów o postępowaniu
127 administracyjnym oraz Ordynacji podatkowej. Tym samym wnieśli o uchylenie
128 zaskarżonej decyzji w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia
129 organowi drugiej instancji oraz zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów
130 postępowania.
131 W uzasadnieniu wskazali, iż SKO nie dochowało należytej staranności
132 w rzetelnym rozpatrzeniu wniesionego odwołania poprzez niedopatrzenie się
133 rażących uchybień w treści wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji. W ich
134 ocenie uchybienie to polegało na braku podania imienia i nazwiska oraz stanowiska
135 służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.
136 Skarżący wskazali, że w przesłanych pismach przez Urząd Miasta L.
137 noszących nazwę "decyzja..." nie można stwierdzić pod nimi imienia i nazwiska oraz
138 stanowiska osoby, która postawiła znak graficzny zbliżony do spirali. Tym samym ze
139 względu na anonimowość nie wiadomo czy posiadała ona upoważnienie do jej
140 podpisania co jest sprzeczne z zapisami art. 210 § 1 pkt 8 O.p.
141 Ponadto w ich ocenie decyzja SKO została wydana z rażącym naruszeniem
142 prawa ponieważ utrzymała w mocy decyzję organu dotkniętą wadą nieważności.
143 Zauważyli, że organ odwoławczy nie dostrzegł, że pracownik Urzędu Miasta
144 L. czyli organu pierwszej instancji, który brał udział w wydaniu decyzji,
145 również brał też udział w wydaniu pierwszej decyzji w przedmiotowej sprawie
146 uchylonej przez SKO. Zdaniem Skarżących w związku z ponownym udziałem tego
147 samego pracownika Urzędu Miasta L. w opracowaniu zaskarżonej do SKO
148 decyzji, zgodnie z art. 130 § 1 pkt 6 O.p. organ wydający decyzje winien wyłączyć
149 pracownika, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji w celu zachowania
150 bezstronności.
151 W ocenie Skarżących zaskarżona decyzja nie jest przekonywująca.
152 Jednocześnie świadczy o instrumentalnym potraktowaniu bez wnikania w treść
153 wniesionego odwołania, nie uwzględnia realiów i nie uwzględnia regulacji np.
154 przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie
155 Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. Nr 112, poz. 1316 ze zm.).
156 Reasumując stoją na stanowisku, że garaż będący częścią budynku
157 mieszkalnego należy zgodnie z obowiązującymi przepisami opodatkować stawką
158 właściwą dla budynku mieszkalnego wynikającą z § 1 pkt 1 Uchwały Rady Miasta
159 [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie podatków i opłat lokalnych na 2011 r.
160 W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało argumentację zawartą
161 w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
162 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
163 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów
164 administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne
165 sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej
166 (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z
167 prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt
168 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami
169 administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej w
170 skrócie: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa
171 materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego
172 podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia
173 przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
174 Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej
175 sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą
176 prawną.
177 W zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, że skarga była zasadna,
178 aczkolwiek zasadniczo z przyczyn innych, niż w niej podane.
179 Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z ogólnymi zasadami określonymi w
180 przepisach art. 121 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja
181 podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej jako "O.p.")
182 obowiązek wskazywania i gromadzenia dowodów spoczywa na organie
183 podatkowym. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 122 O.p. obliguje organ
184 do przeprowadzenia dowodów z urzędu w celu ustalenia rzeczywistego stanu
185 faktycznego, z kolei przepis art. 187§ 1 O.p. nakłada na organ obowiązek zebrania
186 i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zgodnie z poglądami
187 orzecznictwa sądowego (por. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
188 26 października 2005 r., sygn. akt FSK 188/05 i oraz z dnia 27 października 2005 r.,
189 sygn. akt FSK 2438/04) dla właściwiej realizacji zasady prawdy obiektywnej
190 konieczne jest zarówno ustalenie okoliczności zgodnych ze stanem rzeczywistym,
191 jak również prawidłowa ich kwalifikacja. Organ podatkowy jest zobligowany do
192 podjęcia działań, które są niezbędne do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.
193 W przypadku zaniechania czynności o charakterze obligatoryjnym - organ dopuszcza
194 się uchybienia zasadzie prawdy materialnej. Przyjmuje się, że organ jest
195 zobowiązany do wyczerpującego zbadania wszelkich okoliczności faktycznych
196 i prawnych związanych z określoną sprawą w celu odtworzenia jej rzeczywistego
197 obrazu i uzyskaniu podstawy do trafnego zastosowania przepisu prawa (Wacław
198 Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne, Zarys systemu, Warszawa
199 1962, str. 108). Podnieść przy tym należy, iż zarówno materiał dowodowy, jak i jego
200 ocena winny - zgodnie z art. 210 § 4 O.p. znaleźć swoje odzwierciedlenie w tezach
201 uzasadnienia decyzji podatkowej. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać
202 w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów,
203 którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił
204 wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy
205 prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno
206 być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynikał
207 ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny, stanowiący podstawę
208 rozstrzygnięcia podatkowego. Norma ta jest uzupełnieniem postanowień zawartych
209 w art. 124 O.p., zgodnie z którym organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom
210 zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę
211 możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków
212 przymusu. Wyjaśnienie przesłanek, którymi kierują się organy przy załatwianiu
213 sprawy winno znaleźć się w szczególności w uzasadnieniu decyzji podatkowej.
214 W ocenie Sądu - orzekające w sprawie organy obu instancji uchybiły
215 powyższym zasadom i to zarówno poprzez niezabranie wszystkich i istotnych dla
216 zbadania sprawy materiałów i dowodów, jak i poprzez, w szczególności,
217 niedokonanie ustaleń odnoszących się do przedmiotu zaskarżenia, a więc lokalu
218 mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] oraz przynależnego udziału
219 wynoszącego 7252/404971 części nieruchomości wspólnej, którą stanowią grunt
220 oraz części budynku i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali
221 położonych w L. przy ulicy [...] oraz udziału 4/90 lokalu
222 niemieszkalnego - garażu o powierzchni użytkowej 979,10 m2 wraz z takim samym
223 udziale, w udziale wynoszący 97910/404971 części nieruchomości wspólnej, którą
224 stanowią grunt oraz części budynków i urządzeń - za okres od maja do grudnia
225 2011 r., oraz udziału 2/90 lokalu niemieszkalnego - garażu o powierzchni użytkowej
226 979,10 m2 wraz z takim samym udziale, w udziale wynoszący 97910/404971 części
227 nieruchomości wspólnej, którą stanowią grunt oraz części budynków i urządzeń - za
228 okres od stycznia do kwietnia 2011, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli
229 lokalu położonego przy ulicy [...] (dz. ewid.[...], obr. ewid. [...]).
230 Sąd zauważa, że najdalej idącym zarzutem skargi jest zarzut nieważności
231 postępowania, z uwagi na wywodzoną przez Skarżących okoliczność, iż "pracownik
232 Urzędu Miasta L., czyli organu I instancji, który brał udziału w wydaniu
233 decyzji, również brał udział w wydaniu pierwszej decyzji w przedmiotowej sprawie
234 uchylonej przez SKO" i dlatego "w związku z ponownym udziałem tego samego
235 pracownika Urzędu Miasta L. w opracowaniu zaskarżonej decyzji do SKO"
236 osoba ta winna być wyłączona ze sprawy w trybie art. 130 § 1 pkt 6) O.p.
237 Jednocześnie Sąd stwierdza, że w załączonych do Sądu aktach
238 administracyjnych sprawy nie ma jakichkolwiek dokumentów, które pozwoliłyby się
239 odnieść do podniesionego przez Skarżących zarzutu i poddać go weryfikacji. Z
240 analizy załączonych akt, a zwłaszcza tzw. "metryki sprawy" (k. 28 akt adm.) wynika,
241 że kwestia spornego podatku sięga daty 26 lutego 2012r., kiedy wszczęto
242 postępowanie w tej sprawie, obejmując okres do 5 kwietnia 2013r., w której to dacie
243 sprawę przekazano do rozpoznania w trybie odwoławczym SKO w W..
244 Tymczasem pierwszym załączonym do akt sprawy dokumentem jest postanowienie
245 Prezydenta z dnia [...] lutego 2013r. o "wyznaczeniu stronie 7-dniowego terminu do
246 wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału" (k. nr 1 akt adm.). Biorąc
247 powyższe pod uwagę oraz zestawiając z fragmentem uzasadnienia SKO (str. 2
248 uzasadnienia decyzji), w której organ wskazuje, że "postępowanie zostało wszczęte
249 w związku z wnioskiem Odwołujących z dn. 09.07.2012r." oraz, w szczególności
250 faktem, że organ odwoławczy nie odniósł się do tej kwestii ani w zaskarżonej decyzji,
251 ani też w odpowiedzi na skargę a z akt sprawy nie wynika czy w istocie, zgodnie z
252 twierdzeniem Skarżących, kwestia spornego podatku była już przedmiotem
253 rozstrzygnięcia przez SKO, w wyniku którego uchylono w trakcie postępowania
254 odwoławczego tę decyzję, uznać należy, że zgromadzony w sprawie materiał jest
255 niekompletny i nie pozwala Sądowi na zbadanie sprawy w zakreślonym w skardze
256 zarzucie.
257 W tym miejscu Sąd przypomina, że zgodnie z art. 133 §1 p.p.s.a. sąd
258 administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy i rozstrzyga w granicach
259 danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz
260 powołaną podstawą prawną (art. 134§1 p.p.s.a.) oraz, że nie może zastępować
261 organu w obowiązku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego lub jego
262 "domniemywania".
263 Reasumując powyższe, w ocenie Sądu, wskazane uchybienie organu
264 odwoławczego stanowi takie naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny
265 wpływ na wynik sprawy albowiem uniemożliwia zbadanie podniesionego w skardze
266 zarzutu.
267 Analogicznie, Sąd stwierdza, że organy obu instancji uchybiły zasadzie
268 prawdy obiektywnej w zakresie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego
269 w zakresie ustaleń dotyczących lokalu niemieszkalnego - garażu o powierzchni
270 użytkowej 979,10 m2 wraz z takim samym udziale, w udziale wynoszącym
271 97910/404971 części nieruchomości wspólnej, którą stanowią grunt oraz części
272 budynków i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokalu
273 położonego przy ulicy [...]. za okres od stycznia do kwietnia 2011 r.
274 w odniesieniu do udziału 2/90 lokalu niemieszkalnego i za okres od maja do grudnia
275 2011 r. w odniesieniu do udziału 4/90 lokalu niemieszkalnego.
276 Dlatego też, zdaniem Sądu, stanowisko organów odnośnie "prawnego
277 wyodrębnienia garażu wielostanowiskowego" uznać należy za dowolne, gdyż
278 organy nie wykazały jakichkolwiek dowodów które potwierdzałyby, że sporny garaż w
279 istocie stanowi odrębną nieruchomość, o podanej powierzchni i przypisanej do
280 takich nieruchomości stawki podatkowej. Podkreślenia wymaga, że skoro przedmiot
281 opodatkowania garażu został przez podatników w odwołaniu od organu I instancji
282 zakwestionowany, to obowiązkiem SKO, jako organu odwoławczego, było w
283 pierwszej kolejności wyjaśnić dlaczego i na jakiej podstawie organ uznał, iż lokal
284 niemieszkalny - garaż podziemny wielostanowiskowy w budynku wielorodzinnym
285 mieszkalnym jest opodatkowany według stawki przewidzianej dla budynków
286 pozostałych.
287 Tymczasem organ odwoławczy, zamiast kwestię tę przeanalizować i odnieść
288 się do przedstawionego zarzutu, powołał się na przeciwstawne poglądy zawarte w
289 orzecznictwie sadów administracyjnych w tej kwestii oraz uchwałę NSA o sygn. akt II
290 FPS 4/11 i na tej podstawie orzekł, że przedmiotowy garaż stanowi garaż
291 wielostanowiskowy znajdujący się w budynku mieszkalnym. Inaczej mówiąc, organ
292 zamiast dokonać jednoznacznych ustaleń faktycznych w tym zakresie, z powołaniem
293 się na dowody, które o takiej kwalifikacji świadczą, powołał się na wskazaną
294 uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego, niejako "zastępując" wyrażony tam
295 pogląd prawny ustaleniami faktycznymi. W szczególności, organ ten w ogóle pominął
296 w swoich rozważaniach przywołany przez organ I instancji akt notarialny i nie
297 wskazał, które jego zapisy świadczą o tym, że w istocie doszło do wyodrębnienia
298 garażu wielostanowiskowego. W aktach sprawy, wbrew twierdzeniom organu
299 odwoławczego, nie znajdują się również dokumenty wskazujące na wyodrębnienie
300 garażu.
301 Ponownie Sąd przypomina, że podstawą prawidłowego zastosowania prawa
302 materialnego jest wcześniejsze, prawidłowe i dokładne wyjaśnienie wszystkich
303 istotnych w sprawie okoliczności faktycznych odpowiadających prawdzie, czyli
304 zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy (zob. wyrok NSA z dnia 2 października
305 2003 r., sygn. akt I SA/Łd 822/2003, niepubl.). Obowiązek zebrania całego materiału
306 dowodowego ma więc kluczowe znaczenie dla stosowania przepisów prawa
307 podatkowego materialnego.
308 Zauważyć przy tym trzeba, że organ podatkowy może naruszyć prawo nie
309 tylko w wypadku wadliwej oceny prawnej stanu faktycznego, wadliwego
310 zastosowania prawa, ale i w równym stopniu wtedy, gdy prawidłowo zastosuje prawo
311 do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu
312 faktycznego jest więc nie tylko ustalenie faktów zgodnie z rzeczywistością, ale
313 również prawidłowa ocena prawna wszystkich prawotwórczych faktów w danej
314 sprawie. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia
315 2000 r. (sygn. akt I SA/Lu 1608/98, niepubl.), "ani stan faktyczny, ani norma prawna,
316 według której organ ocenia prawotwórczość faktów, nie są dane w stanie gotowym
317 (...), dlatego należy dokonać ich poszukiwania według obowiązujących reguł
318 proceduralnych".
319 Konsekwencją wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego i jego
320 przeanalizowania jest ustalenie rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, a
321 tym samym stanu faktycznego sprawy, co pozwala dopiero organom podatkowym na
322 dokonanie prawidłowej subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną
323 normę prawną, co stanowić będzie podstawę dla ustalenia ewentualnych skutków
324 podatkowoprawnych tych faktów.
325 Zdaniem Sądu brak wyjaśnienia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji
326 wskazanych okoliczności faktycznych stanowi naruszenie przepisów postępowania
327 wskazanych w art. 122 i art. 187§ 1 O.p. Mając na uwadze znaczenie tych
328 okoliczności dla wymiaru podatku od nieruchomości w zaskarżonej części, należało
329 uznać, że występujące w niniejszej sprawie naruszenia przepisów dotyczących
330 postępowania wyjaśniającego miały istotny wpływ na wynik sprawy.
331 Niezależnie od wskazanych wyżej naruszeń postępowania procesowego,
332 zaskarżona decyzja, w ocenie Sądu, narusza również art. 127 i art. 210 § 1 pkt 6 i §
333 4 Ordynacji podatkowej w stopniu, który także mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
334 Art. 127 Ordynacji podatkowej statuuje zasadę dwuinstancyjności
335 postępowania, zgodnie z którą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie
336 rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji.
337 Zasada dwuinstancyjności oznacza, że w wyniku złożenia odwołania lub zażalenia
338 sprawa podatkowa będzie w jej całokształcie ponownie przedmiotem postępowania
339 przed organem drugiej instancji. Rodzi to w konsekwencji obowiązek dwukrotnego
340 przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu
341 faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Dwuinstancyjność oznacza
342 zatem, że każda sprawa powinna być rozstrzygnięta dwukrotnie, a zatem organ
343 odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej
344 instancji i odniesienia się do argumentów zawartych w odwołaniu.
345 Tymczasem, jak już wskazano wcześniej, SKO nie tylko nie odniosło się do
346 zarzutów odwołania, ale w ogóle nie przeprowadziło wskazanego postępowania
347 dowodowego, co przy tak istotnych lukach w materiale dowodowym tym bardziej
348 powinno skłonić ten organ do przeprowadzenia niezbędnych ustaleń faktycznych i
349 dać temu wyraz w swoim uzasadnieniu.
350 Zgodnie bowiem z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, decyzja zawiera
351 uzasadnienie faktyczne i prawne, zaś stosownie do postanowień § 4 tego artykułu
352 uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które
353 organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których
354 innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera
355 wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
356 Uzasadnienie faktyczne i prawne jest jednym z niezbędnych elementów
357 decyzji. Proces rozumowania organu, wnioski dotyczące oceny dowodów oraz
358 argumenty przemawiające za przyjęciem określonej opinii, winny znaleźć
359 odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, tak by adresat, a nadto sąd dokonujący
360 kontroli legalności aktu, miał możliwość zapoznania się nie tylko ze stwierdzeniem
361 organu, ale również z analizą, jaką organ przeprowadził. Sądy administracyjne
362 wielokrotnie wskazywały na wagę uzasadnienia decyzji. W wyroku z dnia z dnia 28
363 czerwca 2001 r" sygn. akt III SA 1627/00 (LEX nr 83712) Naczelny Sąd
364 Administracyjny stwierdził, iż "jednym z istotnych warunków wpływających na
365 umocnienie praworządności w administracji - jest obowiązek organów
366 administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o
367 okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku
368 załatwienia spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu
369 faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i
370 przesłanki ich podejmowania. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie
371 mają możliwości obrony słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem
372 zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego -
373 uzasadnienie stanowi jeden z warunków "sine qua non" skutecznej kontroli decyzji
374 administracyjnej przez NSA. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma - zdaniem Sądu -
375 nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie
376 uczestników postępowania do organów administracyjnych."
377 Z kolei w wyroku z dnia 28 kwietnia 2000 r., sygn. akt I S.A./Łd 269/98,
378 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli uzasadnienie podatkowej decyzji
379 ostatecznej jest wadliwe w ten sposób i z tego powodu, że nie spełnia celów i
380 przesłanek art. 210 § 4 O.p., Sąd administracyjny nie jest uprawniony ani też
381 zobowiązany do tego, aby w uzasadnieniu wydanego wyroku uzasadnić
382 rozstrzygnięcie sprawy za organ podatkowy. Podobne stanowisko zajął Naczelny
383 Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt II FSK
384 1067/09 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych
385 http://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzając, że sąd administracyjny nie może
386 kontrolować tego, czego w zaskarżonym akcie nie ma, ani też uzupełniać
387 dostrzeżone braki tych aktów. Prowadziłoby to do niedopuszczalnego wkraczania w
388 sferę "administrowania" zastrzeżoną do wyłącznej kompetencji organów
389 administracyjnych.
390 Jak już wykazano wcześniej, zaskarżona decyzja uchyla się spod kontroli
391 Sądu, gdyż jej uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa,
392 zaś nie jest rolą Sądu zastępowanie organu w wypełnianiu jego obowiązków.
393 Występujące w rozpoznanej sprawie oczywiste uchybienia w zakresie
394 dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie pozwalały Sądowi ocenić tych
395 zarzutów przy wydawaniu niniejszego wyroku. W ocenie Sądu wszystkie
396 przedstawione powyżej okoliczności faktyczne, które nie zostały zbadane przez
397 organy podatkowe w rozpoznanej sprawie mają znaczenie dla wymiaru podatku od
398 nieruchomości. Ustalenie w toku postępowania właściwego przedmiotu
399 opodatkowania jest obowiązkiem wynikającym z treści art. 2 ust. 1 pkt 1-3 u.p.o.l.
400 Bez ustalenia istnienia przedmiotu opodatkowania nie jest możliwe powiązanie tego
401 przedmiotu z podatnikiem i wymierzenie mu podatku.
402 Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, w tym w szczególności
403 niewłaściwego zastosowania przepisów prawnych w rozstrzyganej sprawie i uznania,
404 że sporne garaże zostały opodatkowane podatkiem od nieruchomości w niewłaściwej
405 stawce podatkowej, Sąd uznał je za przedwczesne, gdyż jak już stwierdzono
406 wcześniej, brak ustaleń faktycznych w tej kwestii uniemożliwia zbadanie tego
407 zarzutu.
408 Końcowo, Sąd nie podziela poglądu organu odwoławczego wyrażonego w
409 zaskarżonej decyzji, że "zarzut odwołujących dotyczący nieczytelnego podpisu osoby
410 działającej w imieniu organu I instancji oraz nieczytelnej pieczątki, nie stanowią o
411 wadliwości decyzji". Przede wszystkim podkreślić trzeba, że Skarżący nie tylko
412 podnoszą brak czytelnego podpisu osoby, która podpisała zaskarżoną decyzję, ale
413 przede wszystkim to, że w sprawie nie wyjaśniono czy osoba ta miała upoważnienie
414 do występowania w sprawie z upoważnienia organu i tym samym czy decyzja
415 w ogóle została wydana przez organ. Chybione jest zatem stanowisko SKO,
416 powołujące się na wyrok NSA w sprawie II FSK 151/07, że również w realiach
417 niniejszej sprawy nieczytelny podpis osoby upoważnionej nie musi stanowić
418 0. wadliwości decyzji, gdyż w sprawie nie tylko chodzi o nieczytelny podpis osoby
419 upoważnionej, ale przede wszystkim czy osoba, która podpisała sporną decyzję
420 miała do tego upoważnienie i jakie stanowiska ta osoba zajmuje, bowiem nieczytelny
421 jest nie tylko podpis osoby, ale i pieczęć, którą się posłużyła.
422 Dlatego też, w prowadzonym ponownie postępowaniu podatkowym organ
423 będzie miał obowiązek nie tylko wyjaśnić przedstawione powyżej wątpliwości
424 związane ze stanem faktycznym sprawy, ale także wyjaśnić kto z ramienia organu
425 1. instancji podpisał decyzję i czy podpisał ją zgodnie z posiadanym upoważnieniem
426 do wydania decyzji w sprawie podatku od nieruchomości.
427 Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art.
428 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
429 O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając solidarnie na
430 rzecz Skarżących kwotę 100 zł z tytułu zwrotu kosztów wpisu sądowego.
Powołane przepisy
- Ordynacja podatkowa, art. 122
- Ordynacja podatkowa, art. 124
- Ordynacja podatkowa, art. 127
- Ordynacja podatkowa, art. 130 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 187 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 210 (§ 1, § 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 133 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 200