Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2014 r., III SA/Wa 2475/13
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2014 r., III SA/Wa 2475/13
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. S. i A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. solidarnie na rzecz A. S. i A. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 Prezydent Miasta L. (dalej zwany "Prezydentem") decyzją z dnia [...]
3 lutego 2013 r. ustalił A. i A. S. (dalej zwani "Skarżącymi")
4 wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. za
5 lokal mieszkalny nr [...] oraz przynależny udział wynoszący 7252/404971 części
6 nieruchomości wspólnej, a także udział 4/90 lokalu niemieszkalnego - garażu o
7 powierzchni użytkowej 979,10 m2 wraz z takim samym udziałem w udziale
8 wynoszącym 97910/404971 części nieruchomości wspólnej, którą stanowią grunt
9 oraz części budynku i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali
10 położony w L. przy ulicy [...] (dz. ewid. [...], obr. ewid. [...]),
11 na kwotę 395 zł. Do opodatkowania przyjęte zostały:
12 1) budynki mieszkalne o pow. 81,42 m2,
13 2) pozostałe budynki o powierzchni 44,72 m2,
14 3) pozostałe budynki 50% o powierzchni 3,12 m2,
15 4) grunty pozostałe o pow. 55,47 m2
16 Prezydent w uzasadnieniu wskazał, że wysokość podatku od nieruchomości
17 ustalono na podstawie złożonej informacji o nieruchomościach i obiektach
18 budowlanych (druk IPN-1) w dniu 9 lipca 2012 r., kserokopii aktu notarialnego:
19 Repertorium A Nr [...] z dnia 4 października 2010 r., pisma firmy
20 Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "S." Spółka z o.o. z dnia 19 października
21 2010 r. oraz zapisu w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę
22 L. dla miasta L., stosując stawki określone w aktualnie
23 obowiązujących przepisach podatkowych.
24 Organ pierwszej instancji po dokonaniu analizy art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4
25 ust. 1 i 5, art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach
26 lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 z późn. zm., dalej zwany "u.p.o.l.")
27 wskazał, że skoro lokal niemieszkalny - garaż wielostanowiskowy stanowi odrębną
28 nieruchomość, dla której prowadzona jest odrębna księga wieczysta, zasadnym jest
29 opodatkowanie ww. garażu według stawki przewidzianej dla "budynków
30 pozostałych". Tym samym zwrócił uwagę, że zasadność opodatkowania
31 garaży/miejsc postojowych znajdujących się w budynkach mieszkalnych stawką
32 określoną dla budynków pozostałych została potwierdzona wieloma wyrokami
33 sądów. Wskazał ponadto, iż Naczelny Sąd Administracyjny w poszerzonym składzie
34 po rozpoznaniu zagadnienia prawnego w przedmiocie opodatkowania podatkiem od
35 nieruchomości garaży stanowiących przedmiot odrębnej własności, usytuowanych
36 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym podjął uchwałę o sygn. akt II FPS 4/11,
37 w której uznał, iż garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany
38 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od
39 nieruchomości według stawki jak dla budynków pozostałych.
40 Końcowo wskazał, że powyższe stanowisko zostało potwierdzone
41 w Interpretacji Ogólnej Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2012 r. Nr
42 PL/LS/833/40/SIA/12/122 w sprawie stosowania art. 5 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 2
43 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów
44 z 2012 r. poz. 20.
45 Skarżący w odwołaniu z dnia 25 marca 2013 r. wnieśli o uchylenie
46 zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia
47 organowi pierwszej instancji.
48 W uzasadnieniu zarzucili organowi podatkowemu niepoprawne zastosowanie
49 stawki opodatkowania garażu. W ich ocenie nie stanowi on powierzchni pozostałych
50 budynków, a jest częścią tego samego budynku mieszkalnego. Podkreślili, że
51 w uchwale Rady Miasta [...] nie ma przewidzianej stawki podatku od garażu
52 podziemnego używanego na potrzeby prywatne. Tym samym uznali, że do
53 opodatkowania przedmiotowego garażu powinien mieć zastosowanie § 1 pkt 1
54 Uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2011 r.
55 w sprawie podatków i opłat lokalnych na 2012 r. mówiący o stawce opodatkowania
56 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych. Ich zdaniem potwierdzeniem
57 poprawnego rozumowania powyżej przywołanej Uchwały jest fakt, że w § 1 pkt 3
58 została jednoznacznie ustalona przez Radę Miasta stawka podatku od 1m2
59 powierzchni użytkowej garaży podziemnych lecz dotyczy to garaży związanych
60 z prowadzeniem działalności gospodarczej, a nie do użytku prywatnego.
61 Skarżący ponadto stoją na stanowisku, że organ pierwszej instancji celowo
62 pominął korzystny dla podatnika wyrok NSA z dnia 12 października 2011 r. o sygn.
63 akt. II FSK 733/10 w którym uznał, iż garaż - stanowiący część budynku
64 mieszkalnego podlega, jako ta część, opodatkowaniu na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2
65 w związku z art. 1 a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., z zastosowaniem stawki podatkowej
66 przewidzianej dla części budynku mieszkalnego, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2
67 lit. a ww. ustawy.
68 Jednocześnie wyjaśnili, że informacja o nieruchomości i obiektach
69 budowlanych IPN-1 z dnia 9 lipca 2012 r. została złożona pod presją pracownicy
70 organu podatkowego, a w pierwotnie wypełnionym formularzu powierzchnia garażu
71 była wykazana w części E2 pkt 1 Budynki mieszkalne lub ich części, lecz tak
72 wypełniona informacja nie została przyjęta. Również zaznaczyli, że nie przyjęto do
73 wiadomości, iż istnieją powierzchnie niższe niż 2,20 m skutkujące obowiązkiem
74 zastosowania niższej stawki opodatkowania co zostało wskutek odwołania
75 zweryfikowane komisyjnie.
76 Ponadto zwrócili uwagę na uchybienia polegające na braku możliwości
77 odczytania podpisu osoby wydającej decyzję Prezydenta z dnia [...] lutego 2013 r., a
78 tym samym uznania czy została ona podpisana przez osobę uprawnioną.
79 Końcowo wnosząc o rzetelne stosowanie obowiązujących przepisów
80 podkreślili, że garaż będący częścią budynku mieszkalnego należy zgodnie
81 z obowiązującymi przepisami opodatkować stawką właściwą dla budynku
82 mieszkalnego wynikającą z § 1 pkt 1 Uchwały Rady Miasta [...] nr
83 [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie podatków i opłat lokalnych na
84 2012 r.
85 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej zwane "SKO")
86 decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu
87 pierwszej instancji.
88 Na wstępie organ, odnosząc się do zarzutu, iż garaż podziemny
89 wielostanowiskowy w budynku wielorodzinnym mieszkalnym należy uznać za część
90 budynku mieszkalnego i opodatkować stawką jak dla budynku mieszkalnego, zwrócił
91 uwagę, iż orzecznictwo sądów administracyjnych, jak również piśmiennictwo
92 podatkowe nie było jednolite w omawianej kwestii z uwagi na fakt, iż wątpliwości, na
93 tle niespornego stanu faktycznego, powstawały przy wykładni art. 5 ust. 1 pkt. 2
94 u.p.o.l. Wskazał ponadto, że w orzecznictwie funkcjonowały dwa przeciwstawne
95 poglądy odnoszące się do ustalenia stawki podatku przewidzianej dla garaży,
96 usytuowanych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Wskazał tym samym, iż
97 jeden pogląd opowiadał się za opodatkowaniem przedmiotowych garaży według
98 stawek wynikających z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e. Natomiast drugi pogląd negował
99 możliwość opodatkowania usytuowanych w budynkach mieszkalnych garaży
100 stanowiących przedmiot odrębnej własności (odrębnych nieruchomości lokalowych),
101 według stawek wyższych i tym samym stał na stanowisku opodatkowania garaży
102 według stawek jak dla budynków mieszkalnych na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a)
103 ww. ustawy.
104 SKO podkreśliło, że powyższa kwestia została ostatecznie rozstrzygnięta
105 przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 27 lutego 2012 r. w uchwale o sygn. akt
106 II FPS 4/11, w której wskazał, iż "W świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2
107 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r.
108 Nr 121, poz. 844 ze zm.) garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności,
109 usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu
110 podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt
111 2 lit. e) tej ustawy".
112 W dalszej części odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieczytelnego podpisu
113 osoby działającej w imieniu organu pierwszej instancji, oraz nieczytelnej pieczątki,
114 zaznaczył, iż w jego przekonaniu nie stanowią o wadliwości decyzji, która
115 obligowałaby organ drugiej instancji do uchylenia zaskarżonej decyzji. Jednocześnie
116 SKO zarzut o złożeniu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IPN-1
117 pod presją pracownika organu pierwszej instancji uznało za niepotwierdzony.
118 Zaznaczyło w związku z tym, że w sytuacji odmowy przyjęcia jakiegokolwiek
119 dokumentu przez organ pierwszej instancji, podatnik może przekazać taki dokument
120 przesyłką listową.
121 Skarżący niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pismem z dnia 29
122 sierpnia 2013 r. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
123 w Warszawie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów o postępowaniu
124 administracyjnym oraz Ordynacji podatkowej. Tym samym wnieśli o uchylenie
125 zaskarżonej decyzji w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia
126 organowi drugiej instancji oraz zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów
127 postępowania.
128 W uzasadnieniu wskazali, iż SKO nie dochowało należytej staranności
129 w rzetelnym rozpatrzeniu wniesionego odwołania poprzez niedopatrzenie się
130 rażących uchybień w treści wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji. W ich
131 ocenie uchybienie to polegało na braku podania imienia i nazwiska oraz stanowiska
132 służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.
133 Skarżący wskazali, że w przesłanych pismach przez Urząd Miasta L.
134 noszących nazwę "decyzja..." nie można stwierdzić pod nimi imienia i nazwiska oraz
135 stanowiska osoby, która postawiła znak graficzny zbliżony do spirali. Tym samym ze
136 względu na anonimowość nie wiadomo czy posiadała ona upoważnienie do jej
137 podpisania co jest sprzeczne z zapisami art. 210 § 1 pkt 8 O.p.
138 Ponadto w ich ocenie decyzja SKO została wydana z rażącym naruszeniem
139 prawa ponieważ utrzymała w mocy decyzję organu dotkniętą wadą nieważności.
140 Zauważyli, że organ odwoławczy nie dostrzegł, że pracownik Urzędu Miasta
141 L. czyli organu pierwszej instancji, który brał udział w wydaniu decyzji,
142 również brał też udział w wydaniu pierwszej decyzji w przedmiotowej sprawie
143 uchylonej przez SKO. Zdaniem Skarżących w związku z ponownym udziałem tego
144 samego pracownika Urzędu Miasta L. w opracowaniu zaskarżonej do SKO
145 decyzji, zgodnie z art. 130 § 1 pkt 6 O.p. organ wydający decyzje winien wyłączyć
146 pracownika, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji w celu zachowania
147 bezstronności.
148 W ocenie Skarżących zaskarżona decyzja nie jest przekonywująca.
149 Jednocześnie świadczy o instrumentalnym potraktowaniu bez wnikania w treść
150 wniesionego odwołania, nie uwzględnia realiów i nie uwzględnia regulacji np.
151 przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie
152 Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. Nr 112, poz. 1316 ze zm.).
153 Reasumując stoją na stanowisku, że garaż będący częścią budynku
154 mieszkalnego należy zgodnie z obowiązującymi przepisami opodatkować stawką
155 właściwą dla budynku mieszkalnego wynikającą z § 1 pkt 1 Uchwały Rady Miasta
156 [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie podatków i opłat
157 lokalnych na 2012 r.
158 W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało argumentację zawartą
159 w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
160 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
161 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów
162 administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne
163 sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej
164 (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z
165 prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt
166 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami
167 administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej w
168 skrócie: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa
169 materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego
170 podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia
171 przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
172 Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej
173 sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą
174 prawną.
175 W zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, że skarga była zasadna,
176 aczkolwiek zasadniczo z przyczyn innych, niż w niej podane.
177 Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z ogólnymi zasadami określonymi w
178 przepisach art. 121 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja
179 podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej jako "O.p.")
180 obowiązek wskazywania i gromadzenia dowodów spoczywa na organie
181 podatkowym. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 122 O.p. obliguje organ
182 do przeprowadzenia dowodów z urzędu w celu ustalenia rzeczywistego stanu
183 faktycznego, z kolei przepis art. 187§ 1 O.p. nakłada na organ obowiązek zebrania
184 i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zgodnie z poglądami
185 orzecznictwa sądowego (por. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
186 26 października 2005 r., sygn. akt FSK 188/05 i oraz z dnia 27 października 2005 r.,
187 sygn. akt FSK 2438/04) dla właściwiej realizacji zasady prawdy obiektywnej
188 konieczne jest zarówno ustalenie okoliczności zgodnych ze stanem rzeczywistym,
189 jak również prawidłowa ich kwalifikacja. Organ podatkowy jest zobligowany do
190 podjęcia działań, które są niezbędne do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.
191 W przypadku zaniechania czynności o charakterze obligatoryjnym - organ dopuszcza
192 się uchybienia zasadzie prawdy materialnej. Przyjmuje się, że organ jest
193 zobowiązany do wyczerpującego zbadania wszelkich okoliczności faktycznych
194 i prawnych związanych z określoną sprawą w celu odtworzenia jej rzeczywistego
195 obrazu i uzyskaniu podstawy do trafnego zastosowania przepisu prawa (Wacław
196 Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne, Zarys systemu, Warszawa
197 1962, str. 108). Podnieść przy tym należy, iż zarówno materiał dowodowy, jak i jego
198 ocena winny - zgodnie z art. 210 § 4 O.p. znaleźć swoje odzwierciedlenie w tezach
199 uzasadnienia decyzji podatkowej. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać
200 w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów,
201 którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił
202 wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy
203 prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno
204 być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynikał
205 ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny, stanowiący podstawę
206 rozstrzygnięcia podatkowego. Norma ta jest uzupełnieniem postanowień zawartych
207 w art. 124 O.p., zgodnie z którym organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom
208 zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę
209 możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków
210 przymusu. Wyjaśnienie przesłanek, którymi kierują się organy przy załatwianiu
211 sprawy winno znaleźć się w szczególności w uzasadnieniu decyzji podatkowej.
212 W ocenie Sądu - orzekające w sprawie organy obu instancji uchybiły
213 powyższym zasadom i to zarówno poprzez niezabranie wszystkich i istotnych dla
214 zbadania sprawy materiałów i dowodów, jak i poprzez, w szczególności,
215 niedokonanie ustaleń odnoszących się do przedmiotu zaskarżenia za 2012r., a więc
216 lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] oraz przynależnego udziału
217 wynoszącego 7252/404971 części nieruchomości wspólnej, którą stanowią grunt
218 oraz części budynku i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali
219 położonych w L. przy ulicy [...] (dz. ewid. [...], obr. ewid.
220 [...]).oraz udziału 4/90 lokalu niemieszkalnego - garażu o powierzchni użytkowej
221 979,10 m2 wraz z takim samym udziale, w udziale wynoszący 97910/404971 części
222 nieruchomości wspólnej, którą stanowią grunt oraz części budynków i urządzeń.
223 Sąd zauważa, że najdalej idącym zarzutem skargi jest zarzut nieważności
224 postępowania, z uwagi na wywodzoną przez Skarżących okoliczność, iż "pracownik
225 Urzędu Miasta L., czyli organu I instancji, który brał udziału w wydaniu
226 decyzji, również brał udział w wydaniu pierwszej decyzji w przedmiotowej sprawie
227 uchylonej przez SKO" i dlatego "w związku z ponownym udziałem tego samego
228 pracownika Urzędu Miasta L. w opracowaniu zaskarżonej decyzji do SKO"
229 osoba ta winna być wyłączona ze sprawy w trybie art. 130 § 1 pkt 6) O.p.
230 Jednocześnie Sąd stwierdza, że w załączonych do Sądu aktach
231 administracyjnych sprawy nie ma jakichkolwiek dokumentów, które pozwoliłyby się
232 odnieść do podniesionego przez Skarżących zarzutu i poddać go weryfikacji. Z
233 analizy załączonych akt, a zwłaszcza tzw. "metryki sprawy" (k. 28 akt adm.) wynika,
234 że kwestia spornego podatku sięga daty 26 lutego 2012r., kiedy wszczęto
235 postępowanie w tej sprawie, obejmując okres do 5 kwietnia 2013r., w której to dacie
236 sprawę przekazano do rozpoznania w trybie odwoławczym SKO w W..
237 Tymczasem pierwszym załączonym do akt sprawy dokumentem jest postanowienie
238 Prezydenta z dnia [...] lutego 2013r. o "wyznaczeniu stronie 7-dniowego terminu do
239 wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału" (k. nr 1 akt adm.). Biorąc
240 powyższe pod uwagę oraz zestawiając z fragmentem uzasadnienia SKO (str. 2
241 uzasadnienia decyzji), w której organ wskazuje, że "postępowanie zostało wszczęte
242 w związku z wnioskiem Odwołujących z dn. 09.07.2012r." oraz, w szczególności
243 faktem, że organ odwoławczy nie odniósł się do tej kwestii ani w zaskarżonej decyzji,
244 ani też w odpowiedzi na skargę a z akt sprawy nie wynika czy w istocie, zgodnie z
245 twierdzeniem Skarżących, kwestia spornego podatku była już przedmiotem
246 rozstrzygnięcia przez SKO, w wyniku którego uchylono w trakcie postępowania
247 odwoławczego tę decyzję, uznać należy, że zgromadzony w sprawie materiał jest
248 niekompletny i nie pozwala Sądowi na zbadanie sprawy w zakreślonym w skardze
249 zarzucie.
250 W tym miejscu Sąd przypomina, że zgodnie z art. 133 §1 p.p.s.a. sąd
251 administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy i rozstrzyga w granicach
252 danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz
253 powołaną podstawą prawną (art. 134§1 p.p.s.a.) oraz, że nie może zastępować
254 organu w obowiązku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego lub jego
255 "domniemywania".
256 Reasumując powyższe, w ocenie Sądu, wskazane uchybienie organu
257 odwoławczego stanowi takie naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny
258 wpływ na wynik sprawy albowiem uniemożliwia zbadanie podniesionego w skardze
259 zarzutu.
260 Analogicznie, Sąd stwierdza, że organy obu instancji uchybiły zasadzie
261 prawdy obiektywnej w zakresie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego
262 w zakresie ustaleń dotyczących lokalu niemieszkalnego - garażu o powierzchni
263 użytkowej 979,10 m2 wraz z takim samym udziale, w udziale wynoszącym
264 97910/404971 części nieruchomości wspólnej, którą stanowią grunt oraz części
265 budynków i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokalu
266 położonego przy ulicy [...]. za okres od stycznia do grudnia 2012 r.
267 w odniesieniu do udziału 4/90 lokalu niemieszkalnego.
268 Dlatego też, zdaniem Sądu, stanowisko organów odnośnie "prawnego
269 wyodrębnienia garażu wielostanowiskowego" uznać należy za dowolne, gdyż
270 organy nie wykazały jakichkolwiek dowodów które potwierdzałyby, że sporny garaż w
271 istocie stanowi odrębną nieruchomość, o podanej powierzchni i przypisanej do
272 takich nieruchomości stawki podatkowej. Podkreślenia wymaga, że skoro przedmiot
273 opodatkowania garażu został przez podatników w odwołaniu od organu I instancji
274 zakwestionowany, to obowiązkiem SKO, jako organu odwoławczego, było w
275 pierwszej kolejności wyjaśnić dlaczego i na jakiej podstawie organ uznał, iż lokal
276 niemieszkalny - garaż podziemny wielostanowiskowy w budynku wielorodzinnym
277 mieszkalnym jest opodatkowany według stawki przewidzianej dla budynków
278 pozostałych.
279 Tymczasem organ odwoławczy, zamiast kwestię tę przeanalizować i odnieść
280 się do przedstawionego zarzutu, powołał się na przeciwstawne poglądy zawarte w
281 orzecznictwie sadów administracyjnych w tej kwestii oraz uchwałę NSA o sygn. akt II
282 FPS 4/11 i na tej podstawie orzekł, że przedmiotowy garaż stanowi garaż
283 wielostanowiskowy znajdujący się w budynku mieszkalnym. Inaczej mówiąc, organ
284 zamiast dokonać jednoznacznych ustaleń faktycznych w tym zakresie, z powołaniem
285 się na dowody, które o takiej kwalifikacji świadczą, powołał się na wskazaną
286 uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego, niejako "zastępując" wyrażony tam
287 pogląd prawny ustaleniami faktycznymi. W szczególności, organ ten w ogóle pominął
288 w swoich rozważaniach przywołany przez organ I instancji akt notarialny i nie
289 wskazał, które jego zapisy świadczą o tym, że w istocie doszło do wyodrębnienia
290 garażu wielostanowiskowego. W aktach sprawy, wbrew twierdzeniom organu
291 odwoławczego, nie znajdują się również dokumenty wskazujące na wyodrębnienie
292 garażu.
293 Ponownie Sąd przypomina, że podstawą prawidłowego zastosowania prawa
294 materialnego jest wcześniejsze, prawidłowe i dokładne wyjaśnienie wszystkich
295 istotnych w sprawie okoliczności faktycznych odpowiadających prawdzie, czyli
296 zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy (zob. wyrok NSA z dnia 2 października
297 2003 r., sygn. akt I SA/Łd 822/2003, niepubl.). Obowiązek zebrania całego materiału
298 dowodowego ma więc kluczowe znaczenie dla stosowania przepisów prawa
299 podatkowego materialnego.
300 Zauważyć przy tym trzeba, że organ podatkowy może naruszyć prawo nie
301 tylko w wypadku wadliwej oceny prawnej stanu faktycznego, wadliwego
302 zastosowania prawa, ale i w równym stopniu wtedy, gdy prawidłowo zastosuje prawo
303 do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu
304 faktycznego jest więc nie tylko ustalenie faktów zgodnie z rzeczywistością, ale
305 również prawidłowa ocena prawna wszystkich prawotwórczych faktów w danej
306 sprawie. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia
307 2000 r. (sygn. akt I SA/Lu 1608/98, niepubl.), "ani stan faktyczny, ani norma prawna,
308 według której organ ocenia prawotwórczość faktów, nie są dane w stanie gotowym
309 (...), dlatego należy dokonać ich poszukiwania według obowiązujących reguł
310 proceduralnych".
311 Konsekwencją wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego i jego
312 przeanalizowania jest ustalenie rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, a
313 tym samym stanu faktycznego sprawy, co pozwala dopiero organom podatkowym na
314 dokonanie prawidłowej subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną
315 normę prawną, co stanowić będzie podstawę dla ustalenia ewentualnych skutków
316 podatkowoprawnych tych faktów.
317 Zdaniem Sądu brak wyjaśnienia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji
318 wskazanych okoliczności faktycznych stanowi naruszenie przepisów postępowania
319 wskazanych w art. 122 i art. 187§ 1 O.p. Mając na uwadze znaczenie tych
320 okoliczności dla wymiaru podatku od nieruchomości w zaskarżonej części, należało
321 uznać, że występujące w niniejszej sprawie naruszenia przepisów dotyczących
322 postępowania wyjaśniającego miały istotny wpływ na wynik sprawy.
323 Niezależnie od wskazanych wyżej naruszeń postępowania procesowego,
324 zaskarżona decyzja, w ocenie Sądu, narusza również art. 127 i art. 210 § 1 pkt 6 i §
325 4 Ordynacji podatkowej w stopniu, który także mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
326 Art. 127 Ordynacji podatkowej statuuje zasadę dwuinstancyjności
327 postępowania, zgodnie z którą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie
328 rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji.
329 Zasada dwuinstancyjności oznacza, że w wyniku złożenia odwołania lub zażalenia
330 sprawa podatkowa będzie w jej całokształcie ponownie przedmiotem postępowania
331 przed organem drugiej instancji. Rodzi to w konsekwencji obowiązek dwukrotnego
332 przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu
333 faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Dwuinstancyjność oznacza
334 zatem, że każda sprawa powinna być rozstrzygnięta dwukrotnie, a zatem organ
335 odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej
336 instancji i odniesienia się do argumentów zawartych w odwołaniu.
337 Tymczasem, jak już wskazano wcześniej, SKO nie tylko nie odniosło się do
338 zarzutów odwołania, ale w ogóle nie przeprowadziło wskazanego postępowania
339 dowodowego, co przy tak istotnych lukach w materiale dowodowym tym bardziej
340 powinno skłonić ten organ do przeprowadzenia niezbędnych ustaleń faktycznych i
341 dać temu wyraz w swoim uzasadnieniu.
342 Zgodnie bowiem z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, decyzja zawiera
343 uzasadnienie faktyczne i prawne, zaś stosownie do postanowień § 4 tego artykułu
344 uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które
345 organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których
346 innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera
347 wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
348 Uzasadnienie faktyczne i prawne jest jednym z niezbędnych elementów
349 decyzji. Proces rozumowania organu, wnioski dotyczące oceny dowodów oraz
350 argumenty przemawiające za przyjęciem określonej opinii, winny znaleźć
351 odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, tak by adresat, a nadto sąd dokonujący
352 kontroli legalności aktu, miał możliwość zapoznania się nie tylko ze stwierdzeniem
353 organu, ale również z analizą, jaką organ przeprowadził. Sądy administracyjne
354 wielokrotnie wskazywały na wagę uzasadnienia decyzji. W wyroku z dnia z dnia 28
355 czerwca 2001 r., sygn. akt III SA 1627/00 (LEX nr 83712) Naczelny Sąd
356 Administracyjny stwierdził, iż "jednym z istotnych warunków wpływających na
357 umocnienie praworządności w administracji - jest obowiązek organów
358 administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o
359 okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku
360 załatwienia spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu
361 faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i
362 przesłanki ich podejmowania. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie
363 mają możliwości obrony słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem
364 zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego -
365 uzasadnienie stanowi jeden z warunków "sine qua non" skutecznej kontroli decyzji
366 administracyjnej przez NSA. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma - zdaniem Sądu -
367 nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie
368 uczestników postępowania do organów administracyjnych."
369 Z kolei w wyroku z dnia 28 kwietnia 2000 r., sygn. akt I S.A./Łd 269/98,
370 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli uzasadnienie podatkowej decyzji
371 ostatecznej jest wadliwe w ten sposób i z tego powodu, że nie spełnia celów i
372 przesłanek art. 210 § 4 O.p., Sąd administracyjny nie jest uprawniony ani też
373 zobowiązany do tego, aby w uzasadnieniu wydanego wyroku uzasadnić
374 rozstrzygnięcie sprawy za organ podatkowy. Podobne stanowisko zajął Naczelny
375 Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt II FSK
376 1067/09 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych
377 http://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzając, że sąd administracyjny nie może
378 kontrolować tego, czego w zaskarżonym akcie nie ma, ani też uzupełniać
379 dostrzeżone braki tych aktów. Prowadziłoby to do niedopuszczalnego wkraczania w
380 sferę "administrowania" zastrzeżoną do wyłącznej kompetencji organów
381 administracyjnych.
382 Jak już wykazano wcześniej, zaskarżona decyzja uchyla się spod kontroli
383 Sądu, gdyż jej uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa,
384 zaś nie jest rolą Sądu zastępowanie organu w wypełnianiu jego obowiązków.
385 Występujące w rozpoznanej sprawie oczywiste uchybienia w zakresie
386 dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie pozwalały Sądowi ocenić tych
387 zarzutów przy wydawaniu niniejszego wyroku. W ocenie Sądu wszystkie
388 przedstawione powyżej okoliczności faktyczne, które nie zostały zbadane przez
389 organy podatkowe w rozpoznanej sprawie mają znaczenie dla wymiaru podatku od
390 nieruchomości. Ustalenie w toku postępowania właściwego przedmiotu
391 opodatkowania jest obowiązkiem wynikającym z treści art. 2 ust. 1 pkt 1-3 u.p.o.l.
392 Bez ustalenia istnienia przedmiotu opodatkowania nie jest możliwe powiązanie tego
393 przedmiotu z podatnikiem i wymierzenie mu podatku.
394 Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, w tym w szczególności
395 niewłaściwego zastosowania przepisów prawnych w rozstrzyganej sprawie i uznania,
396 że sporne garaże zostały opodatkowane podatkiem od nieruchomości w niewłaściwej
397 stawce podatkowej, Sąd uznał je za przedwczesne, gdyż jak już stwierdzono
398 wcześniej, brak ustaleń faktycznych w tej kwestii uniemożliwia zbadanie tego
399 zarzutu.
400 Końcowo, Sąd nie podziela poglądu organu odwoławczego wyrażonego w
401 zaskarżonej decyzji, że "zarzut odwołujących dotyczący nieczytelnego podpisu osoby
402 działającej w imieniu organu I instancji oraz nieczytelnej pieczątki, nie stanowią o
403 wadliwości decyzji". Przede wszystkim podkreślić trzeba, że Skarżący nie tylko
404 podnoszą brak czytelnego podpisu osoby, która podpisała zaskarżoną decyzję, ale
405 przede wszystkim to, że w sprawie nie wyjaśniono czy osoba ta miała upoważnienie
406 do występowania w sprawie z upoważnienia organu i tym samym czy decyzja
407 w ogóle została wydana przez organ. Chybione jest zatem stanowisko SKO,
408 powołujące się na wyrok NSA w sprawie II FSK 151/07, że również w realiach
409 niniejszej sprawy nieczytelny podpis osoby upoważnionej nie musi stanowić
410 o wadliwości decyzji, gdyż w sprawie nie tylko chodzi o nieczytelny podpis osoby
411 upoważnionej, ale przede wszystkim czy osoba, która podpisała sporną decyzję
412 miała do tego upoważnienie i jakie stanowiska ta osoba zajmuje, bowiem nieczytelny
413 jest nie tylko podpis osoby, ale i pieczęć, którą się posłużyła.
414 Dlatego też, w prowadzonym ponownie postępowaniu podatkowym organ
415 będzie miał obowiązek nie tylko wyjaśnić przedstawione powyżej wątpliwości
416 związane ze stanem faktycznym sprawy, ale także wyjaśnić kto z ramienia organu
417 I instancji podpisał decyzję i czy podpisał ją zgodnie z posiadanym upoważnieniem
418 do wydania decyzji w sprawie podatku od nieruchomości.
419 Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art.
420 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
421 O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając solidarnie na
422 rzecz Skarżących kwotę 100 zł z tytułu zwrotu kosztów wpisu sądowego.
Powołane przepisy
- Ordynacja podatkowa, art. 122
- Ordynacja podatkowa, art. 124
- Ordynacja podatkowa, art. 127
- Ordynacja podatkowa, art. 130 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 187 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 210 (§ 1, § 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 133 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 200