Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2013 r., III SA/Wa 135/13

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2013 r., III SA/Wa 135/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu w dniu 3 października 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi "N. " z siedzibą w W. na czynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od przekazania 1% podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego p o s t a n a w i a 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz "N. " z siedzibą w W. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego.

Uzasadnienie

2 Pismem z 14 listopada 2012 r. Skarżąca "N." zwróciła się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezwłoczne przekazanie na jej rzecz kwoty w wysokości 1% podatku. Wskazała, że spełniła wszystkie, wymienione w art. 45c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) i art. 21b ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz.930 ze zm.) warunki do przekazania kwoty 1% podatku. Skarżąca posiada mianowicie status organizacji pożytku publicznego i znajduje się w wykazie tych organizacji. Ponadto podatnicy wskazali w swoich zeznaniach podatkowych numer KRS Skarżącej oraz kwotę do przekazania. Skarżąca wywiodła, że warunkiem skutecznego przekazania tej kwoty nie jest umieszczenie we wspomnianym wykazie numeru rachunku bankowego organizacji pożytku publicznego.

3 Odpowiadając na powyższe pismo Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. zwrócił uwagę na ciążący na organizacji pożytku publicznego, a wynikający z art. 27a ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2010 r. Nr 234, poz. 1536 ze zm.) obowiązek zawiadomienia – w terminie do 31 stycznia roku następującego po roku podatkowym - właściwego naczelnika urzędu skarbowego o numerze rachunku bankowego właściwym do przekazania 1% podatku. Tymczasem oświadczenie o numerze tego rachunku Skarżąca złożyła dopiero w dniu 4 września 2012 r. Stąd też Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. był zobowiązany do odstąpienia od przekazania na jej rzecz kwoty 1% podatku.

4 Powyższy akt Skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zastrzegła jednocześnie, że alternatywnie składa skargę na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. polegającą na nieprzekazaniu na jej rzecz 1% podatku wynikającego z zeznań podatkowych za 2011 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie:

5 - art. 45c ust. 4 u.p.d.o.f. oraz art. 21b ust. 4 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym poprzez nieprzekazanie na rzecz Skarżącej 1% podatku wynikającego z zeznań podatkowych za 2011 r.;

6 - art. 45c ust. 1-3 u.p.d.o.f. oraz art. 21b ust. 1-3 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym poprzez nieprzekazanie na rzecz Skarżącej 1% podatku pomimo, że w sprawie spełnione zostały wszystkie wymienione w powołanych przepisach warunki do jego przekazania;

7 - art. 27 ust. 1 ustawy o działalności pożytku publicznego poprzez nieprzekazanie na rzecz Skarżącej 1% podatku pomimo, że podatnicy, stosownie do swojego uprawnienia wynikającego z tego przepisu, przekazali 1% podatku na jej rzecz;

8 - art. 27 ust. 2 ustawy o działalności pożytku publicznego poprzez nieprzekazanie na rzecz Skarżącej 1% podatku pomimo, że Skarżąca jako organizacja pożytku publicznego spełniająca ustawowe przesłanki znajdowała się w wykazie organizacji pożytku publicznego Ministra Pracy i Polityki Społecznej;

9 - art. 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji w zw. z art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175) poprzez nieprzekazanie na rzecz Skarżącej 1% podatku pomimo konstytucyjnych gwarancji ochrony praworządności i praw majątkowych;

10 - art. 32 Konstytucji poprzez nieprzekazanie na rzecz Skarżącej 1% podatku, co pozostaje w sprzeczności z zasadą równego traktowania organizacji pożytku publicznego znajdujących się w wykazie Ministra Pracy i Polityki Społecznej;

11 - art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych.

12 Na tej podstawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia ewentualnie o zobowiązanie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. do przekazania na rzecz Skarżącej 1% podatku wynikającego z zeznań podatkowych za 2011 r. W uzasadnieniu skargi powtórzyła, że z art. 27a ustawy o działalności pożytku publicznego nie wynika uprawnienie podatnika do przekazania 1% swojego podatku na rzecz jedynie tej organizacji pożytku publicznego, której rachunek bankowy znajduje się w wykazie tych organizacji.

13 W odpowiedzi na skargę Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

14 W piśmie z 5 września 2013 r. Skarżąca zarzuciła dodatkowo naruszenie art. 207 Ordynacji podatkowej. Podniosła mianowicie, że w niniejszej sprawie jej załatwienie nastąpiło w formie pisemnych informacji zamiast w formie decyzji. Zarzuciła także naruszenie art. 13 § 1 Ordynacji podatkowej przez rozstrzygnięcie sprawy w II instancji przez ten sam organ, tj. naczelnika urzędu skarbowego, zamiast dyrektora izby skarbowej.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;

16 Skargę należało odrzucić, ze względu na zasadny zarzut Skarżącej, dotyczący naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez niewyczerpanie toku instancji.

17 Zgodnie z art. 207 Ordynacji podatkowej organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji (§ 1), chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (§ 2). W ocenie Sądu uprawniony jest przy tym pogląd prezentowany w piśmiennictwie, że sprawę administracyjną stanowi przewidziana w przepisach materialnego prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, którymi są organ administracyjny i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi. Tak rozumiana sprawa administracyjna staje się przedmiotem postępowania jurysdykcyjnego z chwilą złożenia przez ten podmiot żądania wszczęcia postępowania lub też z chwilą wszczęcia postępowania z urzędu przez organ administracyjny.

18 Stosownie do treści art. 207 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty, albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji. Przywołany przepis prawa wskazuje, iż ustawodawca dokonuje podziału decyzji podatkowych na dwie kategorie: decyzje rozstrzygające "co do istoty" (tzw. materialne) oraz decyzje "w inny sposób" kończące postępowanie podatkowe (tzw. formalne).

19 Z treści pisma z 14 listopada 2012 r. wynika, że skarżąca jako organizacja pożytku publicznego nie otrzymała od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. stosownych kwot podatku przekazanych przez podatników na jej rzecz. W związku z czym wezwała organ do przekazania należnego jej podatku. W odpowiedzi na to pismo organ powołując się na przepisy prawa materialnego, poinformował skarżącą, że nie dokona jej przekazania podatku za 2011 r., ponieważ w odpowiednim czasie nie uzupełniła informacji o numerze rachunku bankowego.

20 W tym miejscu należy zbadać czy istnieją przepisy prawa materialnego, które uprawniają skarżącą do otrzymania 1% podatku wykazanego w deklaracjach przez podatników. W ocenie Sądu, takim przepisem jest art. 27 ust. 1. u.o.p.p zgodnie z którym, podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych może, na zasadach i w trybie określonym w przepisach odrębnych, przekazać 1 % podatku obliczonego zgodnie z odrębnymi przepisami na rzecz wybranej przez siebie organizacji pożytku publicznego. Otrzymane przez organizację pożytku publicznego środki finansowe pochodzące z 1 % podatku dochodowego od osób fizycznych mogą być wykorzystane wyłącznie na prowadzenie działalności pożytku publicznego. Z kolei wedle art. 45c. ust. 1 u.p.d.o.f. naczelnik urzędu skarbowego właściwy miejscowo dla złożenia zeznania podatkowego, na wniosek, o którym mowa w ust. 3, przekazuje na rzecz jednej organizacji pożytku publicznego działającej na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego, wybranej przez podatnika z wykazu, o którym mowa w ustawie o działalności pożytku publicznego, zwanej dalej "organizacją pożytku publicznego", kwotę w wysokości nieprzekraczającej 1% podatku należnego wynikającego:

21 1) z zeznania podatkowego złożonego w terminie określonym dla jego złożenia, albo

22 2) z korekty zeznania, o którym mowa w pkt 1, jeżeli została dokonana w ciągu miesiąca od upływu terminu dla złożenia zeznania podatkowego

23 - po jej zaokrągleniu do pełnych dziesiątek groszy w dół.

24 Zatem Skarżąca może domagać się, na podstawie ww. przepisów, od organu przekazania jej określonych kwot podatku wskazanych w deklaracjach przez podatników. Co prawda, samo przekazanie powinno odbywać się, co do zasady, jako czynność materialno – techniczna ale w przypadkach, gdy strona niczego nie kwestionuje. W przypadku, gdy organ odmawia przekazania podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego, tak naprawdę pozbawia stronę określonego uprawnienia zawartego w przepisach prawa materialnego. W takiej sytuacji powinna być wystawiona decyzja o odmowie, skoro odmawia się podmiotowi skorzystania z określonego prawa.

25 To, czy zasadnie odmówiono przekazania podatku, powinno być weryfikowane w ramach postępowania administracyjnego z wykorzystaniem toku instancyjnego, jeżeli strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu I instancji. W rzeczywistości, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. pismem z 28 grudnia 2012 r. poinformował skarżącą, że nie otrzyma kwot podatku, ze względu na brak podania nr rachunku bankowego we właściwym czasie. W piśmie tym wskazane zostały podstawy prawne odmowy wraz z ich wyjaśnieniem. Zatem można uznać, że pismo to, poza elementem pouczenia o możliwości odwołania, stanowi decyzję. Pismo to w stosunku do skarżących wywołuje skutek prawny w sensie materialnym, tak jak ma to miejsce w wyniku wydania aktu o charakterze decyzji tzn. odmawia przekazania podatku.

26 Skoro tak, to należało wyczerpać tok instancji, zanim złożono skargę do Sądu. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 pkt 1) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a."kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne. Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka - art. 52 § 1 p.p.s.a. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.

27 Wskazać trzeba, że w sytuacji, gdy ustawa przewiduje środek zaskarżenia, skarga przysługuje wyłącznie na rozstrzygnięcie wydane na skutek jego rozpatrzenia. Niedopuszczalna jest zaś skarga na rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Ponieważ w sprawie niniejszej zaskarżono informację mającą walory decyzji wydaną w pierwszej instancji, skargę należało uznać za niedopuszczalną.

28 W tym stanie rzeczy, mając na uwadze, że w sprawie nie wyczerpano toku instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.