Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 31 maja 2016 r., I SO/Sz 2/16

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 31 maja 2016 r., I SO/Sz 2/16

Sentencja

1 Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B K o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a: 1) umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2) ustanowić adwokata.

Uzasadnienie

2 B K (ur. [...] r.) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata do sporządzenia i złożenia do WSA skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Wnioskodawczyni dołączyła do wniosku kopię ww. decyzji.

3 W uzasadnieniu Wnioskodawczyni podniosła, że 15 czerwca 2013 r. w wyniku pożaru spaleniu uległ budynek mieszkalny – komunalny w P, w wyniku czego utraciła cały dobytek, w tym dokumenty.

4 Jak wynika z dołączonej do wniosku opisanej wyżej decyzji ZUS, z ustaleń tego organu wynika, że Wnioskodawczyni jest osobą rozwiedzioną.

5 Aktualnie Wnioskodawczyni zajmuje, wraz z [...] córką W K - studentką Uniwersytetu [...], mieszkanie socjalne w miejscowości O, prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni jest w trakcie kupowania niezbędnych artykułów – wyposażenia mieszkania, tj. używanych przedmiotów AGD i podstawowych mebli służących do zabezpieczenia potrzeb bytowych. Oświadczyła, że nie ma żadnego majątku ani oszczędności, z których mogłaby pokryć koszty sądowe i wynająć adwokata z wyboru. Wskazując na ww. decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie potrafi sporządzić skargi na opisaną wyżej decyzję, a ze względu na stan zdrowia (depresja i złamanie nerwowe) nie będzie mogła się sama reprezentować.

6 W odniesieniu do majątku, Wnioskodawczyni oświadczyła, że zarówno ona, jak i jej córka, nie posiadają, ponad zajmowane dwupokojowe mieszkanie socjalne, żadnych nieruchomości, oszczędności ani wartościowych rzeczy ruchomych.

7 Wnioskodawczyni oświadczyła, że źródłem jej utrzymania jest działalność gospodarcza, jednak nie podała wysokości uzyskiwanego dochodu z tego tytułu. Podała, że Jej córka utrzymuje się z alimentów w wysokości [...] zł.

8 Dalej wskazała na ponoszone wydatki na utrzymanie, w tym spłatę kredytu na zakup rzeczy do funkcjonowania gospodarstwa domowego ([...] zł), czynsz ([...] zł), energię elektryczną ([...] zł), gaz ([...] zł), wywóz śmieci ([...] zł), wyżywienie ([...] zł ), środki czystości ([...] zł), leki ([...] zł).

9 W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 10 maja 2016 r. Wnioskodawczyni przedłożyła następujące dokumentów:

10 - faktury za energię elektryczną za marzec br. na kwotę [...] zł,

11 - decyzję ZUS nr [...] z 21 stycznia 2016 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy,

12 - zaświadczenie Ośrodka Pomocy Społecznej w P z dnia 13 maja 2015 r. o pomocy społecznej udzielonej Wnioskodawczyni w okresie od 1 listopada 2015 r. do 30 kwietnia 2016 r.,

13 - wyciągi z rachunku bankowego córki Wnioskodawczyni za okres od 1 kwietnia do 10 maja br.

14 - wyciąg z rachunku bankowego Wnioskodawczyni (rachunek związany z działalnością gospodarczą: handel i usługi B K) za okres od 1 kwietnia do 10 maja br. wraz informacją pracownika banku o tym, że rachunek został zlikwidowany w dniu 16 maja br.

15 - wyciąg z rachunku bankowego osobistego Wnioskodawczyni za okres od 1 kwietnia do 10 maja 2016 r.

16 - zaświadczenie Wyższej Szkoły [...] w S z dnia 16 maja 2016 r. o tym, że W K jest studentką 3 roku Wydziału [...] oraz zaświadczenia ww. uczelni o pobieraniu przez W K w semestrze letnim roku akad. 2015/2016 stypendium socjalnego w wysokości [...] zł miesięcznie,

17 - raport wspomagający wyliczenie zaliczki miesięcznej na podatek dochodowy za marzec 2016 r. z działalności podatkowej Wnioskodawczyni z wykazanym przychodem w wysokości [...], kosztami uzyskania przychodu [...] zł, dochodem [...] zł,

18 - podsumowanie księgi przychodów i rozchodów z działalności gospodarczej Skarżącej za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 marca 2016 r. z zaewidencjonowany przychodem [...] zł, kosztami [...] zł, dochodem [...] zł,

19 - dokumenty związane z prowadzonym wobec Wnioskodawczyni postępowaniem egzekucyjnym, tj. tytuły wykonawcze wystawione przez ZUS oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego na łączną kwotę [...] zł (k. 37-67),

20 - zeznanie podatkowe Wnioskodawczyni – PIT 36 za 2015 r.

21 z zadeklarowanym przychodem z działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, przychodem z działalności wykonywanej osobiście: [...] zł oraz z innych źródeł ([...] zł), w łącznej wysokości [...] zł; łącznym dochodem [...] zł,

22 - wyciągi bankowe i inne dokumenty (rozliczenie zużycia energii elektrycznej) potwierdzające ponoszone wydatki związane z utrzymaniem mieszkania i spłatą kredytu w okresie ostatnich trzech miesięcy, w tym czynsz za mieszkanie [...] zł, wywóz śmieci [...] zł, opłata składek na ubezpieczenie społeczne.

23 - pismo ZUS z dnia 20 maja br. informujące o wysokości zadłużenia Wnioskodawczyni wraz z kosztami upomnienia i kosztami egzekucyjnymi, według stanu na dzień 19 maja br. na łączną kwotę [...]` zł.

24 Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:

25 Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

26 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych.

27 Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.

28 W związku z zamiarem wniesienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek, Wnioskodawczyni ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w tym do sporządzenia i wniesienia skargi do Sądu.

29 Odnosząc się na wstępie do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2016 r. sygn. akt II GPS 2/15 do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, o których mowa w art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), należą sprawy z ubezpieczenia zdrowotnego.

30 Powyższe, przy uwzględnieniu przedmiotu sprawy, który ma być przedmiotem zaskarżenia oznacza, że Wnioskodawczyni jest w takiej sprawie ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania.

31 Mając powyższe na uwadze, uwzględniając występujące ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych, na podstawie art. 249a p.p.s.a. orzeczono jak w pkt. 1 sentencji postanowienia.

32 Zatem rozpoznaniu podlega wniosek B K o ustanowienie adwokata, tj. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 2 p.p.s.a.).

33 Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona będąca osobą fizyczną wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

34 Zwolnienie od kosztów sądowych jest instytucją nadzwyczajną stanowiącą pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku, lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.

35 Mając na względzie treść przywołanych wyżej przepisów i odnosząc ją do sytuacji majątkowej i finansowej Wnioskodawczyni, należało uznać, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Informacje przedstawione przez Wnioskodawczynię, potwierdzone przedłożonymi dokumentami w sprawie, wskazują wyraźnie, że aktualna sytuacja nie pozwala na poniesienie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.

36 Oceniając sytuację materialną wnioskodawczyni wzięto pod uwagę, że źródłem utrzymania Wnioskodawczyni i Jej córki są dochody z działalności gospodarczej w wysokości ok. [...] zł brutto (dane za 2015 r.) oraz stypendium socjalne córki Wnioskodawczyni w wysokości [...] zł miesięcznie. Roczne przychody Wnioskodawczyni wyniosły w 2015 r. ok. [...] zł. Z kolei aktualne dane wskazują, że poziom dochodów i przychodów Wnioskodawczyni nie uległ zwiększeniu, od stycznia do marca br. stanowiły one kwoty, odpowiednio: [...] zł i [...] zł. Wnioskodawczyni nie podsiada oszczędności, spłaca kredyt zaciągnięty w związku z koniecznością zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych (wyposażenie zajmowanego lokalu socjalnego). Wnioskodawczyni korzysta z pomocy społecznej m.in. otrzymuje zasiłek okresowy z powodu długotrwałej choroby, zasiłek celowy na dofinansowanie czynszu, świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności. Biorąc pod uwagę udokumentowane koszty utrzymania, a także aktualny poziom cen i opłat za dobra i usługi utrzymania koniecznego, należało uznać, że Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z niniejszym postepowaniem bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i córki. W tym stanie rzeczy nieudzielanie Wnioskodawczyni prawa pomocy mogłoby wiązać się z pozbawieniem jej prawa do Sądu.

37 Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak

38 w pkt. 2 sentencji.