Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 marca 2024 r., I SAB/Sz 15/24

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 marca 2024 r., I SAB/Sz 15/24

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] marca 2024 r. sprawy ze skargi P. R. na bezczynność Inne w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Inne do rozpoznania wniosku skarżącego P. R. z dnia [...] czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza bezczynność Inne oraz że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Inne na rzecz skarżącego P. R. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; IV. w pozostałym zakresie oddala skargę.

Uzasadnienie

2 P. R. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżący"), złożył do tutejszego Sądu

3 skargę z 11 stycznia 2024 r. na bezczynność P.

4 z siedzibą w S. (dalej: "Organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z 19 czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej.

5 Skarżący dołączył do skargi m.in. kopię skierowanego do Organu wniosku

6 z 19 czerwca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej oraz kopię pisma Organu

7 z 3 lipca 2023 r.

8 Jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, Skarżący zwrócił się do Organu pismem z 19 czerwca 2023 r., powołując jako podstawę prawną

9 art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2022.902 t.j.; dalej: "u.d.i.p."), o udostępnienie informacji publicznej w zakresie kolejności złożenia kompletnych wniosków wraz z terminami przekazania ich do oceny formalno-merytorycznej oraz ilości podpisanych umów dotyczących pożyczki [...] r.

10 Organ w piśmie z 3 lipca 2023 r. nr [...] odmówił Skarżącemu udzielenia informacji w zakresie podanym w ww. wniosku. Wyjaśnił, że informacja,

11 o udostepnienie której domaga się we wniosku z 19 czerwca 2023 r. stanowi informację przetworzoną, która może zostać udzielona po wykazaniu przez Skarżącego szczególnie ważnego interesu publicznego. Organ wyjaśnił w ww. piśmie, powołując się na wyrok WSA w Szczecinie z 26 kwietnia 2023 r., II SAB/Sz 21/23,

12 że dla dokonania prawidłowej oceny, czy udzielenie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, ma znaczenie nie tylko intencja wnioskodawcy i wskazany przez niego cel, lecz także istota i charakter żądanej informacji. W art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. chodzi min. o to, czy uzyskanie danej informacji przetworzonej może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w konkretnej dziedzinie życia społecznego i wpływać na usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego danej społeczności.

13 Dalej wskazał Organ, że w związku z brakiem wykazania przez Skarżącego szczególnie ważnego interesu publicznego, odmowa udzielenia informacji w żądanym zakresie jest uzasadniona.

14 W przekazanej przez Organ dokumentacji w sprawie znajduje się sporządzona 3 lipca 2023 r. przez Menedżera ds. wsparcia sprzedaży oraz Menedżera Funduszy Pożyczkowych Organu "Notatka dotycząca zakresu czynności niezbędnych

15 do wykonania w celu sporządzenia zestawienia informacji publicznej wnioskowanych przez Pana P. R., w której stwierdzono m.in., że zebranie informacji

16 o datach skompletowania wniosków do podjęcia decyzji wymagałoby osobnej analizy każdego wniosku, co wiązałoby się ze znacznym nakładem pracy.

17 W skierowanej do Sądu skardze, Skarżący zaskarżył bezczynność Organu

18 w związku z odmową udostępnienia informacji publicznej na podstawie wniosku

19 z 19 czerwca 2023 r.

20 Wniósł o uwzględnienie skargi przez Sąd oraz o:

21 1) stwierdzenie, że bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a w związku z tym wymierzenie Organowi grzywny z art. 149 § 2 P.p.s.a.,

22 2) zobowiązanie Organu do udostępnienia informacji w zakresie określonym

23 w złożonym przez Skarżącego wniosku,

24 3) zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

25 Skarżący zarzucił naruszenie:

26 1) art. 3 ust. 1 pkt 1) u.d.i.p. poprzez jego zastosowanie i uznanie,

27 że wnioskowana przeze mnie informacja jest informacją przetworzoną,

28 a co za tym idzie powinienem już w momencie składania wniosku

29 o jej udostępnienie wykazać szczególny interes publiczny w udostępnieniu informacji;

30 2) art. 16 u.d.i p. poprzez jego niezastosowanie i niewydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, pomimo zaistnienia przesłanek warunkujących wydanie decyzji tj. odmowę przez Organ udostępnienia wnioskowanej przeze mnie informacji z uwagi na zakwalifikowanie jej jako informacji przetworzonej, której udostępnienie w ocenie Organu

31 jest warunkowane wykazaniem przeze mnie szczególnego interesu publicznego;

32 3) art. 7 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie i niepodjęcie przez Organ niezbędnych czynności mających na celu rzetelną ocenę i kwalifikację żądanych przez Skarżącego informacji oraz w sytuacji uznania, że wnioskowane przez niego informacje stanowią informację przetworzoną pozbawienie Skarżącego prawa

33 do zajęcia stanowiska w sprawie i niewezwanie mnie do wykazania szczególnego interesu publicznego;

34 4) art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie i niewyjaśnienie w treści pisma Organu zasadności argumentów uzasadniających zakwalifikowanie wnioskowanej przez Skarżącego informacji jako informacji przetworzonej;

35 5) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez naruszenie przysługującego Skarżącemu prawa dostępu do informacji publicznej.

36 W uzasadnieniu podniesionych zarzutów Skarżący wskazał m.in., że z pisma Organu z 3 lipca 2024 r. w żaden sposób nie można wywieźć dlaczego żądana przez niego informacja odpowiada, w ocenie Organu, cechom informacji przetworzonej. Dalej stwierdził Skarżący, że w jego ocenie, Organ nieprawidłowo zakwalifikował żądaną przez niego informację jako przetworzoną.

37 W odpowiedzi na skargę z 29 stycznia 2024 r. Organ wniósł o:

38 1) odrzucenie skargi;

39 ewentualnie

40 2) oddalenie skargi w całości;

41 3) zasądzenie od Skarżącego na rzecz Organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

42 Nadto wniósł o dopuszczenie dowodu:

43 - z notatki służbowej sporządzonej przez [...], pełniącego

44 w P. funkcję Menadżera Funduszy Pożyczkowych oraz przez [...], pełniącą funkcję Menadżera

45 do Spraw Wsparcia Sprzedaży, dotyczącej nakładu pracy koniecznego

46 do przetworzenia posiadanych informacji w celu udzielenie Skarżącemu odpowiedzi na przedstawione pytanie;

47 - wezwania Skarżącego z 29 stycznia 2024 r. do wykazania szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu przetworzonej informacji publicznej, wraz z dowodem wysłania listem poleconym.

48 Organ dołączył do skargi kopię ww. notatki oraz skierowanego do Skarżącego wezwanie z 9 stycznia 2024 r. wraz z dowodem jego nadania do Skarżącego.

49 W uzasadnieniu skargi Organ podniósł, że:

50 1) złożonego przez Skarżącego wniosku nie można uznać za wniosek

51 o udzielenie informacji publicznej, gdyż został on złożony w formie niezgodnej z u.d.i.p.; nie został podpisany elektronicznie, zatem nie wszczął on skutecznie postępowania w przedmiocie udzielania informacji publicznej i w związku z tym nie doszło do bezczynności podmiotu zobowiązanego

52 do jej udzielenia;

53 2) bezsprzecznie udzielenie żądanej informacji wymagałoby dezorganizacji pracy Organu, a także wykonania szeregu operacji, zatem informacja

54 ma walor informacji przetworzonej, co potwierdza sporządzona notatka służbowa z 3 lipca 2023 r.; stanowisko to organ szczegółowo uzasadnił powołując się również na orzecznictwo sądów administracyjnych;

55 3) Organ ustalił, iż za udostępnieniem Skarżącemu żądanych informacji

56 nie przemawia szczególny interes publiczny, bowiem informacja może

57 być wykorzystana przez niego wyłącznie we własnym zakresie, a zatem słusznie odmówił udzielenia ww. informacji;

58 4) nie podziela stanowiska Skarżącego w zakresie w jakim uznał on, iż Organ udzielił odpowiedzi w nieprawidłowej formie; przywołując treść art. 107 k.p.a. stwierdził, że wystosowane przez Organ pismo z 3 lipca 2023 r. zawiera wszystkie wymienione w art. 107 k.p.a. elementy z wyjątkiem pouczenia,

59 a zatem uznać je należy za prawidłowe rozstrzygnięcie w rozumieniu

60 art. 17 ust. 2 u.d.i.p.; z powyższego organ wywiódł, że brak jest podstaw

61 do przyjęcia, że doszło w sprawie do bezczynności podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej;

62 5) z uwagi na niezłożenie przez Skarżącego ponaglenia poprzedzającego wniesienie skargi na bezczynność Organu (art. 53 § 2b P.p.s.a.), należało uznać skargę Skarżącego z 11 stycznia 2024 r. za wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.d.i.p., a ewentualnie, że pismo to można potraktować jako odwołanie od decyzji o odmowie udzielania wnioskowanych informacji; z uwagi na powyższe Organ pismem z 29 stycznia 2024 r. wezwał Skarżącego do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu wnioskowanych informacji; Organ wyjaśnił, że po przedstawieniu przez Skarżącego informacji w tym zakresie wniosek o udostępnienie informacji publicznej zostanie ponownie rozpatrzony;

63 6) w ostatniej kolejności, z ostrożności procesowej, na wypadek gdyby Sąd

64 nie uznał argumentacji Organu, wskazał, że w sprawie nie doszło

65 do rażącego naruszenia prawa; nieudostępnienie w terminie wnioskowanej informacji nie było przejawem złej woli Organu, czy próby uchylania

66 się od obowiązku; ponadto Organ udzielił Skarżącemu informacji pismem

67 z 3 lipca 2023r.

68 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

69 Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie

70 z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 t.j. ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") sprawa może

71 być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

72 Stosownie do art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492 t.j.) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności

73 z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

74 Oceniając na wstępie dopuszczalność skargi, podkreślić należy,

75 że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Znajdująca w sprawie zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej, która reguluje w sposób kompleksowy dostęp do tej informacji, nie przewiduje środka zaskarżenia w tym zakresie. Ustalony w art. 53 § 2b P.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do bezczynności organu odnośnie do spraw rozpoznawanych w trybie K.p.a. Stosownie zaś do art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. przepisy K.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej brak jest podstaw do stosowania

76 art. 37 k.p.a.

77 Wskazać ponadto należy, że Skarżący złożył skutecznie drogą mailową wniosek z 19 czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Na gruncie przepisów u.d.i.p. brak jest jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udzielenie informacji publicznej, poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Wniosek

78 o udostępnienie informacji publicznej może przybrać każdą formę, jeśli wynika z niego w sposób jasny, co jest przedmiotem wniosku. Wniosek taki wszczyna postępowanie w sprawie (por. wyrok NSA z 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08). Przy czym za wniosek pisemny uznaje się również zapytanie przesłane pocztą elektroniczną. Wniosek

79 nie stanowi również podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż do udostępniania informacji publicznej, co następuje w drodze czynności materialno-technicznej,

80 nie stosuje się przepisów k.p.a. Podkreśla się również, że przepisy u.d.i.p.

81 nie wymagają pełnego zidentyfikowania podmiotu wnioskującego, gdyż udzielenie informacji publicznej, nie jest uzależnione od uprzedniego wykazania interesu prawnego, czy też faktycznego. Wniosek o udzielenie informacji publicznej nie może być natomiast anonimowy, gdy udostępnienie żądanych informacji wiąże

82 się z poniesieniem kosztów, informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, bądź też, gdy rozpatrzenie wniosku wymaga wydania decyzji administracyjnej.

83 Wniosku nie trzeba zatem uzasadniać, bowiem art. 2 ust. 2 u.d.i.p. zwalnia osobę wykonującą prawo do informacji publicznej z obowiązku wykazania interesu prawnego lub faktycznego (wyjątek dotyczy jedynie uzyskania informacji przetworzonej - art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Ograniczenie zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza, że postępowanie o udostępnienie informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym. Kodeks postępowania administracyjnego ma natomiast zastosowanie w przypadku, w którym organ zmierza do wydania decyzji. Wówczas jego przepisy znajdą zastosowanie także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Treść

84 art. 16 ust. 2 u.d.i.p., z którego wynika, że do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy k.p.a., należy odczytywać przyjmując, że Kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej,

85 o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji. Zatem jedynie w przypadku wydawania decyzji odmownej organ jest związany przepisami k.p.a., co wynika

86 z art. 16 ust. 1 i art. 13 ustawy z 6 września 2001 r. (por. wyroki NSA z: 4 lutego

87 2016 r., I OSK 873/15; 26 maja 2017 r., I OSK 2534/16; 27 września 2017 r.,

88 I OSK 7/17; 12 października 2017 r., I OSK 430/17; 18 stycznia 2018 r., I OSK 758/16; 22 czerwca 2018 r., I OSK 2957/17; 23 września 2022 r. III OSK 2024/21;

89 29 marca 2023 r., III OSK 7594/21).

90 Zatem, mając na uwadze powyższe, wbrew argumentacji organu zawartej

91 w odpowiedzi na skargę, nie sposób uznać, w okolicznościach sprawy, skierowanego do Skarżącego pisma z 3 lipca 2023 r. nr [...], wydanego

92 na podstawie art. 3 ust. 1 u.d.i.p., za decyzję administracyjną.

93 Skarga wniesiona w niniejszej sprawie na bezczynność Organu była więc dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu.

94 Dalej należy wskazać, że w myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania

95 w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.:

96 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji

97 albo do dokonania czynności;

98 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

99 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

100 Zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce

101 z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd,

102 w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu

103 lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy

104 oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego

105 i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny

106 w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

107 Jednocześnie należy podkreślić, że dla oceny zasadności skargi

108 na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 P.p.s.a. Taka sytuacja nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie.

109 W sytuacji, gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała, skargę należy oddalić. Taka sytuacja także nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie.

110 Jeżeli natomiast na moment wyrokowania bezczynność nadal istnieje, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji

111 albo do dokonania czynności. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

112 Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej

113 ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności.

114 W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy

115 - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej

116 jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli

117 ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania

118 z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

119 Nie budzi wątpliwości Sądu, że spełniony został zakres podmiotowy

120 i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

121 Adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym.

122 Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5) u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne,

123 w szczególności m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego

124 lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą

125 w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

126 Prawo dostępu do informacji publicznej jest gwarantowane konstytucyjnie jako podstawowe prawo obywateli. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenie powyższego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa

127 lub ważnego interesu gospodarczego państwa.

128 Skonkretyzowanie prawa do informacji ma miejsce w u.d.i.p. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa określa również podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej wskazując, że należą do nich władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.).

129 W przedmiotowej sprawie bezsporny pozostaje fakt, iż wniosek o udzielenie informacji publicznej w zakresie kolejności złożenia kompletnych wniosków

130 wraz z terminami przekazania ich do oceny formalno-merytorycznej oraz ilości podpisanych umów pożyczek [...] r. został skierowany do podmiotu, tj. P. , który był dysponentem żądanej informacji publicznej.

131 Wskazać dalej należy, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów.

132 Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez

133 nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego.

134 Skoro ustawowe pojęcie sprawy publicznej rozumiane jako sprawa wspólnoty publicznej i wyznaczające ustawowy zakres prawa do informacji publicznej nie może być wykładane w sposób prowadzący do rozszerzenia konstytucyjnych granic tego prawa, to należy przyjąć, że sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest

135 na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów

136 i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów, w tym aktywnością związaną z wewnętrzną organizacją

137 ich funkcjonowania.

138 Wykładnia prokonstytucyjna art. 6 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją

139 o sprawie publicznej jest więc również informacja o podmiotach, o których mowa

140 w art. 4 ust. 1 ustawy oraz zasadach ich funkcjonowania, jedynie w zakresie dotyczącym działalności tych podmiotów. Tak też należy rozumieć informację

141 w zakresie organizacji tych podmiotów (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p.), czy w zakresie prowadzonych przez nie rejestrów, ewidencji i archiwów (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p.), a także w zakresie danych publicznych (art. 6 ust. 4 u.d.i.p.) lub w zakresie polityki wewnętrznej i zagranicznej, w tym o zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a u.d.i.p.). Koresponduje z tą wykładnią treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p. eksponująca element "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty będące adresatami roszczeń o udostępnienie informacji publicznej,

142 czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie (zob. wyrok NSA z 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10, LEX nr 737513).

143 Mając na uwadze powyższe uwagi należy zatem przyjąć, że wnioskiem

144 o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jest wniosek, który jednocześnie dotyczy: 1) informacji rozumianej jako powiadomienie, zakomunikowanie czegoś, wiadomość, pouczenie (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego, Tom A-J, red. S. Dubisz, Warszawa 2008, s. 1212) czyli oświadczenia wiedzy, które - na co wskazuje analiza art. 6 cyt. ustawy - dotyczy określonych faktów, tj. czynności i zachowań podmiotu wykonującego zadania publiczne podejmowanych w zakresie wykonywania takiego zadania; 2) informacji istniejącej i znajdującej

145 się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia; 3) informacji w zakresie spraw publicznych rozumianych jako przejaw działalności podmiotów wskazanych

146 w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP,

147 tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych (por. I OSK 1163/15, LEX nr 2260512).

148 Ustawa o dostępie do informacji publicznej precyzyjnie określa obowiązki podmiotu zobowiązanego, do którego został złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w tym formy załatwienia (zakończenia) sprawy. Podmiot,

149 do którego złożono wniosek o udostępnienie informacji publicznej (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), winien alternatywnie:

150 - udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.),

151 - odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.),

152 - umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

153 Stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję wydaje się wówczas, gdy organ odmawia udostępnienia informacji publicznej lub umarza postępowanie w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Może być ona więc wydana wtedy, gdy w ogóle przedmiotowa ustawa ma zastosowanie.

154 Jeśli natomiast żądana informacja nie jest informacją publiczną, to nie ma podstaw do wydawania decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Należy wnioskodawcę poinformować pismem, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej (por. wyroki NSA z: 17 grudnia 2003 r., II SA/Gd 1153/03; 25 marca 2001,

155 II SA 4059/02; 19 grudnia 2002 r., II SA 3301/02; 20 maja 2016 r., I OSK 3238/14).

156 Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zapewniać transparentność działań władzy publicznej, umożliwiać społeczną jej kontrolę, budować społeczeństwo obywatelskie i rozwijać demokrację uczestniczącą, w której obywatele mają wpływ

157 na podejmowanie dotyczących ich decyzji. Dlatego żądana informacja, aby uzyskała walor informacji publicznej musi dotyczyć zgodnie z art. 1 ust. 1 "sprawy publicznej". Przedmiotem takiej informacji jest problem lub kwestie, które mają znaczenie

158 dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub też są ważne z punktu widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa (zob. np. wyrok NSA z 11 marca

159 2015 r., I OSK 918/14).

160 Jak wynika z akt niniejszej sprawy, Skarżący 19 czerwca 2023 r. zwrócił

161 się do P. w S. na podstawie

162 art. 2 ust. 1 u.d.i.p.z wnioskiem o udostępnienie informacji w następującym zakresie: "Kolejność złożenia kompletnych wniosków wraz z terminami przekazania

163 ich do oceny formalno-merytorycznej, ilość podpisanych umów. Dotyczy: pożyczka [...]".

164 W piśmie z 3 lipca 2023 r. Organ odmówił udzielenia informacji w ww. zakresie powołując się na art. 3 ust. 1 u.d.i.p. i wyjaśnił, że: "Informacja, o udzielenie której domagał się Pan wnioskiem z dnia 19 czerwca 2023 r. stanowi informację przetworzoną, która może zostać udzielona po wykazaniu przez Wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu publicznego. Dla dokonania prawidłowej oceny,

165 czy udzielenie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego,

166 ma znaczenie nie tylko intencja wnioskodawcy i wskazany przez niego cel, lecz także istota i charakter żądanej informacji. (...). W związku z brakiem wykazania przez Pana szczególnie istotnego interesu publicznego odmowa udzielenia informacji w żądanym zakresie jest uzasadniona".

167 Przesyłając Skarżącemu ww. pismo organ uznał sprawę za załatwioną.

168 Dopiero po wniesieniu przez Skarżącego skargi na bezczynność, skierowano do niego w piśmie z 29 stycznia 2024 r. wezwanie do wykazania "szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej." Dodano,

169 że "Po przedstawieniu przez Pana informacji w tym zakresie Pana wniosek

170 o udostępnienie informacji publicznej zostanie ponownie rozpatrzony".

171 Jak wynika z akt sprawy, do chwili wydania przez Sąd wyroku w niniejszej sprawie, żądana ww. wnioskiem z 19 czerwca 2023 r. informacja publiczna

172 ani nie została Skarżącemu udostępniona, ani Organ nie wydał w tej sprawie decyzji o odmowie jej udostępnienia.

173 W tym miejscu wskazać należy, że organ przed wydaniem decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej przetworzonej powinien wezwać wnioskodawcę

174 do wykazania, stosowanie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., że legitymuje

175 się "szczególnie istotnym interesem publicznym". W tym bowiem zakresie

176 w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że w przypadku, gdy zdaniem podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, żądane dane zawierają

177 w istocie wniosek o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej powinien

178 on zwrócić się do wnioskodawcy o wykazanie, że jego działanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego - art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Dopiero, gdy wnioskodawca tego nie uczyni, wówczas wniosek o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej winien zostać rozpoznany zarówno, gdy brak w nim będzie jakiegokolwiek uzasadnienia "szczególnego interesu publicznego", jak również, kiedy wnioskodawca w ogóle nie zareaguje na wezwanie, by ten interes wykazać (por. wyrok NSA

179 z 18 października 2022 r., III OSK 5382/21). W takiej sytuacji podmiot zobowiązany powinien samodzielnie zbadać przesłanki przemawiające za istnieniem szczególnej istotności dla interesu publicznego. Jeżeli uzna, że takie przesłanki wystąpią wówczas powinien udzielić informacji. Natomiast w sytuacji, jeśli ocena przeprowadzona przez podmiot zobowiązany będzie negatywna - powinien na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2021 r., III OSK 3142/21. Oczywistym jest bowiem,

180 że wnioskodawca, występujący o udostępnienie informacji publicznej, na etapie składania wniosku nie musi wiedzieć, że żądana przez niego informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej. Podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powinien zatem poinformować wnioskodawcę, że dana informacja jest, w jego ocenie, informacją przetworzoną, wobec czego jej udostępnienie jest możliwe w zakresie,

181 w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wnioskodawca musi mieć bowiem realną możliwość uzyskania informacji, a co za tym idzie - możliwość wykazania, w zakreślonym przez podmiot zobowiązany terminie, że zachodzi przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2018 r.,

182 I OSK 2622/16.

183 Zatem, jeśliby organ uznał żądaną informację za przetworzoną, to powinien

184 od razu (w terminie 14 dni od złożenia wniosku) zażądać wykazania dodatkowej przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego, względnie zachować

185 się zgodnie z art. 15 u.d.i.p. (pobranie dodatkowej opłaty), a następnie postąpić stosownie do reakcji na żądanie wykazania przesłanki interesu publicznego.

186 W niniejszej sprawie nic takiego nie miało miejsca.

187 Należy przy tym zaakcentować, że co do kwestii wykazania przez wnioskodawcę interesu publicznego, to zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. powinność ta spoczywa w razie żądania udzielenia informacji przetworzonej. Za taką zaś można jedynie uznać informację, która co do zasady wymaga np. dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych

188 z zaangażowaniem w ich pozyskanie pewnych określonych środków osobowych

189 i finansowych.

190 Reasumując należy stwierdzić, że organ w terminie 14 dni od złożenia wniosku ani nie udzielił informacji, ani nie wszczął procedury związanej z informacją przetworzoną, ani też nie wydał decyzji odmownej. Z akt sprawy nie wynika ponadto,

191 aby podjął jakiekolwiek działania związane z udostępnieniem informacji publicznej

192 po skierowaniu do Skarżącego wezwania z 29 stycznia 2024 r.

193 Podkreślenia wymaga, że argumentacja przywołana przez Organ w odpowiedzi na skargę i dołączonej do skargi notatki z dnia 3 lipca 2024 r. (k.23) jednoznacznie wskazuje, że Organ posiada informacje, o których udostępnienie zawnioskował Skarżący.

194 Mając to na uwadze Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.,

195 w pkt l sentencji wyroku zobowiązał P. z siedzibą

196 w S. do rozpoznania wniosku skarżącego P. R. z 19 czerwca

197 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku.

198 Uzasadnia to w pełni ocenę, że sprawie miała miejsce bezczynność

199 w udostępnieniu żądanych informacji publicznych, o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

200 Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca

201 z rażącym naruszeniem prawa, o czym przesądził w pkt II sentencji wyroku

202 na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Oceniając tę kwestię Sąd miał na uwadze,

203 że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków Skarżącego, czego w sprawie Sąd się nie dopatrzył.

204 Powyższe doprowadziło Sąd do przekonania, że uzasadnionym jest oddalenie wniosku Skarżącego o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Wskazać należy, że grzywna jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez dodatkowych sankcji (w postaci grzywny lub sumy pieniężnej lub obu naraz) organ nadal nie będzie respektować nałożonych ustawą obowiązków. W niniejszej sprawie sposób działania podmiotu zobowiązanego nie uzasadniał zastosowania

205 tak daleko idących represji a okoliczności sprawy nie wskazywały także

206 na konieczność dyscyplinowania go w celu zapewnienia podjęcia przez niego dalszych czynności. W konsekwencji, nakładanie na Organ dodatkowych sankcji finansowych uznać należało za nieuzasadnione, o czym Sąd orzekł w pkt. IV wyroku.

207 O kosztach postępowania orzeczono w pkt III sentencji wyroku, w oparciu

208 o art. 200 P.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz Skarżącego kwotę 100 zł, co stanowi równowartość uiszczonego wpisu od skargi.