Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 czerwca 2021 r., I SA/Sz 244/21

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 czerwca 2021 r., I SA/Sz 244/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi J. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 r. oddala skargę.

Uzasadnienie

2 J. K. i J. K. (dalej: "Strony" lub "Skarżący") wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] stycznia 2021 r.

3 nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza C.

4 z [...] listopada 2020 r. znak [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r.

5 Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

6 Decyzją z [...] kwietnia 2020 r. znak [...] organ I instancji dokonał wobec Stron ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 r.

7 w kwocie [...]zł, obejmującego zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym, ustalone w kwocie [...]zł oraz zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości, ustalone w kwocie [...]zł.

8 Strony wniosły odwołanie od ww. decyzji zaś organ odwoławczy decyzją

9 z [...] lipca 2020 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję

10 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

11 W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w przekazanych aktach sprawy, jak również w sporządzonej metryce nie stwierdzono, aby Strona w 2020 r. złożyła informację w sprawie podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Jednocześnie brak jest postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego

12 w sprawie ustalenia stronom zobowiązania pieniężnego na 2020 r. Z kolei organ odwoławczy posiada wiedzę, że Strona pismem z 31 stycznia 2020 r. zaskarżyła

13 do WSA w Szczecinie decyzję podatkową za 2019 r. Organ odwoławczy wskazał,

14 że na dzień wydania decyzji podatkowej za 2020 r. przez organ I instancji, pozostawał nierozstrzygnięty spór sądowy w sprawie ustalenia zobowiązania pieniężnego za 2019 r. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, w sprawie

15 nie zaistniał stan faktyczny dla zastosowania normy art. 165 § 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2019.900 j.t. ze zm.;

16 dalej: "O.p."). Organ I instancji miał zatem obowiązek wydać postanowienie

17 o wszczęciu postępowania zaś tego braku nie może sanować organ odwoławczy.

18 Postanowieniem z 21 września 2020 r. organ I instancji wszczął wobec Stron z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie łącznego zobowiązania podatkowego

19 za 2020 r., w wyniku którego wydana została ww. decyzja tego organu z [...] listopada 2020 r. przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r.

20 Strony wniosły odwołanie od ww. decyzji.

21 W wyniku przeprowadzonego postępowania, organ odwoławczy

22 ww. decyzją z [...] stycznia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

23 W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Strony są współwłaścicielami nieruchomości położonych na terenie Gminy C. stanowiących działki:

24 - dz. Nr [...] o pow. 0,4995 ha - Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane),

25 - dz. Nr [...] o pow. 0,2872 ha Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane),

26 - dz. Nr [...] o pow. 0,1013 ha Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane),

27 - dz. Nr [...] o pow7. 0,0940 ha Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane),

28 - dz. Nr [...] o pow. 0,0027 ha RIV B.

29 Do 22 stycznia 2020 r. Strony były także współwłaścicielami działki gruntu

30 nr [...] o pow. 0,0500 ha sklasyfikowanej jako rowy.

31 Powyższe dane wynikają z ewidencji gruntów i budynków, które dla organów podatkowych mają moc wiążącą, co wprost ustawodawca zastrzegł w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2020.2052 j.t. ze zm.; dalej "u.p.g.k."), zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte

32 w ewidencji gruntów i budynków.

33 Wszystkie wymienione poniżej działki, tj.:

34 - dz. Nr [...] o pow. 0,4995 ha - Bp (zurbanizowane tereny7 niezabudowane),

35 - dz. Nr [...] o pow. 0,2872 ha Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane),

36 - dz. Nr [...] o pow7. 0,1013 ha Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane),

37 - dz. Nr [...] o pow. 0,0940 ha Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane),

38 w ocenie organu odwoławczego podlegają opodatkowaniu podatkiem

39 od nieruchomości, ponieważ nie zostały sklasyfikowane w ewidencji gruntów

40 i budynków jako użytki rolne. Łączna powierzchnia ww. działek wynosi 9.820 m˛. Stawka podatku od nieruchomości na 2020 r. została określona w uchwale Rady Miejskiej w C. z dnia 18 października 2019 r. i wynosi 0,33 zł za m˛ powierzchni gruntów pozostałych. Podatek został zatem naliczony prawidłowo i wynosi [...] zł. Zwiększenie podatku względem 2019 r. mimo zbycia gruntów w 2019 r. oraz 2020 r. jest spowodowany tym, że zbywane działki nie były opodatkowane podatkiem

41 od nieruchomości.

42 Podatkiem rolnym są natomiast opodatkowane grunty działek nr [...] RIVB (grunty orne) oraz nr [...] — W (rowy). Do gruntów pod rowami przyjmuje

43 się przelicznik 0,20 co wynika z art. 4 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r.

44 o podatku rolnym (Dz.U.2020.333 j.t. ze zm.; dalej: "u.p.r."), zatem do opodatkowania działki nr [...] o pow. 0,0500 ha - przyjmuje się powierzchnię 0,001 ha. Obowiązek podatkowy dot. działki nr [...] obejmuje tylko styczeń 2020 r., ponieważ w tym miesiącu grunt ten został zbyty. Działka nr [...] (RIVB) o pow. 0,0027 ha

45 jest opodatkowana jako część gospodarstwa rolnego, ponieważ z akt sprawy wynika, że J. K. posiada grunty rolne o pow. przekraczającej 1 ha. Gospodarstwem rolnym, zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.r. jest bowiem obszar gruntów,

46 o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.

47 Następnie organ odwoławczy wskazał, że w kwestionowanej decyzji organ policzył podatek przyjmując jakoby Strony były posiadaczami gruntu gospodarstwa rolnego i w ten sposób podatek wyniósł [...] zł i nie miał wpływu na wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Została wydana

48 w następstwie przeprowadzonego postępowania, wszczętego postanowieniem z dnia [...] września 2020 r., Strony zostały zawiadomione o możliwości wypowiedzenia

49 się co do zebranego materiału. Organ zaznaczył ponadto, że nie sposób przyjąć rozumowania Stron przedstawionego w odwołaniu, jakoby fakt opodatkowania podatkiem rolnym gruntów na terenie innych gmin, uzasadniał opodatkowanie podatkiem rolnym gruntów na terenie Gminy C.. Organ powtórzył, że grunty sklasyfikowane jako Bp – nie stanowią użytków rolnych, wobec czego wykluczone jest przyjęcie ich jako części gospodarstwa rolnego.

50 Strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego skargą wniesioną

51 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zaskarżając decyzję

52 w całości i wskazując, że grunty oznaczone jako Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane) są w rzeczywistości gruntami rolnymi, tak jak miało to miejsce

53 do 2016 r., a ustalenie podatku na podstawie danych z 1998 r. (protokół ustnego ogłoszenia decyzji Urzędu Rejonowego w G. Oddziału Gospodarki Nieruchomości i Geodezji nr [...] z [...] marca 1998 r., wykaz zmian gruntowych, mapa zmian, zgłoszenie zmian do ewidencji gruntów, protokół ustalenia trwałych zmian w użytkach gruntowych) jest w ocenie Stron nieprawidłowe, ponieważ zostało oparte na sfałszowanym zgłoszeniu zmian do ewidencji gruntów. Strony wskazały, że nie wystąpiły żadne zdarzenia, które spowodowałyby zmianę kwalifikacji gruntów oraz nie brały udziału w postępowaniu związanym

54 z wprowadzeniem do ewidencji gruntów zmian użytkowania działek objętych decyzją. Zdaniem Skarżących, dokumenty z 1998 r. nie powinny być w ogóle brane

55 pod uwagę. Strony wskazały, że obowiązujący plan zagospodarowania przewidywał inwestycję na działkach Skarżących i zmiana działek na Bp była niepotrzebna. Strony podniosły w skardze, że nabyły tylko działki rolne i nigdy na działkach

56 tych nie powstały budowle trwale związane z gruntem. Zdaniem Skarżących, zarówno w 1998 r., jak i później nie było potrzeby odrolnienia ziemi. Do 2015 r. włącznie działki te były sklasyfikowane w decyzjach wydawanych przez organ

57 I instancji jako rolne. Strony powołując w skardze pismo Gminy z 1 sierpnia 2016 r. wskazały, że ujawnienie w bazie danych ewidencji gruntów nastąpiło dopiero

58 21 czerwca 2012 r., natomiast Gmina otrzymała potwierdzenie tego faktu 6 września 2017 r. Strony wskazały przy tym, że w decyzji za 2016 r. jako powód ustalenia podatku w wysokości [...] zł zamiast dotychczasowej kwoty [...]zł, wskazano postanowienie Sądu Rejonowego w P. I Wydział Cywilny z [...] stycznia

59 2012 r. ([...]), które dotyczyło nabycia przez żonę - J. K.

60 oraz syna – J. K., spadku po zmarłym w 2011 r. C. K.,

61 co w ocenie Skarżących nie mogło stanowić podstawy do zmiany wysokości podatku.

62 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

63 W toku posiedzenia Sądu w dniu 24 czerwca 2021 r. Sąd, na podstawie

64 art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), oddalił wnioski dowodowe Skarżących w zakresie kserokopii i wydruku dokumentów załączonych

65 do skargi.

66 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

67 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 j.t.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu

68 oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi

69 i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego

70 i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

71 W świetle art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne – art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

72 i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który jednakże nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Oznacza to,

73 że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań

74 i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

75 W pierwszej kolejności pozostaje wyjaśnić, że Przewodnicząca Wydziału

76 I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie zarządzeniem z 17 maja 2021 r., powołując się na art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 374 ze zm.) dalej: "uCOVID-19", poinformowała strony postępowania o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzenie niejawne

77 w składzie trzech sędziów, z uwagi na to, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku. W związku z tym poinformowano strony o wyznaczeniu posiedzenia niejawnego na dzień 24 czerwca 2021 r., jak też o możliwości wypowiedzenia się na piśmie w ww. sprawie.

78 Stosownie do art. 15 zzs? ust. 3 uCOVID-19 przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy

79 za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu

80 i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku

81 z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony), co w tej sprawie umożliwiono stronom postępowania.

82 Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. W tym miejscu należy podkreślić, że tutejszy Sąd rozpoznawał już sprawę Skarżących

83 w zakresie łącznego zobowiązania pieniężnego, lecz za 2017 r. (prawomocny wyrok z 14 marca 2019 r., I SA/Sz 246/18). W niniejszej sprawie będącej przedmiotem sporu za 2020 r., skład orzekający podziela stanowisko sądu wyrażone

84 w ww. prawomocnym wyroku, stąd w zakresie zbieżnym odniesienia do jego treści.

85 W ocenie sądu, badanie podstaw ustalenia zobowiązania w podatku

86 od nieruchomości i rolnym zostało dokonane z uwzględnieniem regulacji zawartych

87 w dziale IV Ordynacji podatkowej, zgodnie z którymi organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego

88 oraz załatwienia sprawy (art. 122) i działają na podstawie przepisów prawa (art. 120).

89 W ramach realizacji tego obowiązku organy podatkowe - w myśl

90 art. 187 § 1 O.p. - w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a następnie, zgodnie z art. 191 O.p., dokonały oceny,

91 na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

92 Skarżący wywodzą de facto, że dla ustalenia zobowiązania ma znaczenie faktyczne wykorzystywanie gruntów ([...], [...], [...] i [...]) tj. w okolicznościach rozpoznawanej sprawy do uprawy rolnej a nie zapisy ewidencji gruntów – oznaczenie jako Bp, co do których wskazują na naruszenie sposobu dokonania zmian w zakresie klasyfikacji gruntów.

93 Organ podatkowy natomiast stanął na stanowisku, że w zakresie wymiaru przedmiotowych podatków co do klasyfikacji gruntów, jest związany danymi wynikającymi z ewidencji gruntów, które to dane nie mogą być przez organ samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego.

94 Z wypisów z ewidencji gruntów wynika, że w 2020 r. działki gruntu: Nr [...]

95 o pow. 0,4995 ha, Nr [...] o pow. 0,2872 ha, Nr [...] o pow. 0,1013 ha, Nr [...]

96 o pow. 0,0940 ha, oznaczone są jako Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane).

97 Za podstawę wyroku sąd przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu Samorządowego Kolegium Odwoławczego (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09). Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska.

98 Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma zatem odpowiedź

99 na pytanie, w jakim zakresie organ podatkowy, w ramach postępowania dotyczącego wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego, związany jest informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, a także zajęcia stanowiska, czy podnoszona przez Skarżących okoliczność faktycznego wykorzystywania spornych działek jako rolnych (prowadzenie upraw), może stanowić podstawę do pominięcia zapisów w ewidencji gruntów.

100 W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia

101 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2020.2052 j.t. ze zm.;

102 dalej "u.p.g.k.") podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym.

103 W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmowany

104 jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 kwietnia 2009 r.,

105 II FPS 1/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2010 r.,

106 II FSK 1243/08, z 30 czerwca 2009 r., II FSK 1410/07, z 14 września 2010 r.,

107 II FSK 690/09). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków.

108 Jednakże, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny,

109 m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13, wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych

110 - wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwa

111 od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają

112 w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie

113 się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe

114 do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

115 Wyjątkowo obszernie kwestię tę omówiono w wyroku z 26 września 2014 r.,

116 II FSK 3099/12, gdzie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku

117 od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1

118 w zw. z art. 194 § 3 O.p.).

119 Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 u.p.g.k.). W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków

120 nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (por. ww. uchwała z 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości

121 nie istnieją (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2014 r.,

122 II FSK 1647/12). Ewidencja gruntów nie może również przesądzać

123 o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada

124 się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta jest natomiast wyłączona

125 w odniesieniu do danych zawartych w dziale pierwszym księgi, dotyczącym opisu nieruchomości. Tym samym, w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym - w trybie art. 194 § 3 O.p. - że wbrew wskazanym w ewidencji gruntów danym dotyczącym właściciela (użytkownika wieczystego), rzeczywisty stan własności (prawa użytkowania wieczystego) odmiennie reguluje dział drugi właściwej księgi wieczystej, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować,

126 aby podjąć rozstrzygnięcie odnoszące się do rzeczywistego, tj. ujawnionego

127 w księdze wieczystej, właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości, będącego, w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podatnikiem. Taką możliwość podważenia wpisów ewidencyjnych na podstawie

128 art. 194 § 3 O.p. należy traktować jako sytuację wyjątkową, zdeterminowaną koniecznością respektowania innych bezwzględnie obowiązujących regulacji prawnych."

129 Warto wskazać, że w tym zakresie rozwiązania przyjęte w u.p.g.k. skorelowane są z treścią art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r.

130 o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U.2019.2204 t.j. ze zm.). Zgodnie

131 z pierwszym z wymienionych przepisów, podstawą oznaczenia nieruchomości

132 w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomości przez pojęcie katastru należy rozumieć ewidencję gruntów i budynków (art. 53a u.p.g.k.). W razie natomiast, gdy dane katastru nieruchomości (tj. ujawnione w ewidencji, gdy nie została

133 ona przekształcona w kataster) są niezgodne z oznaczeniem nieruchomości

134 w księdze wieczystej, sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości (art. 27 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych

135 i hipotece). Powyższe wskazuje wyraźnie na zależność opisu nieruchomości w dziale pierwszym księgi wieczystej od danych ewidencyjnych, co tylko potwierdza słuszność tezy o bezwzględnym związaniu tymi informacjami również organu podatkowego. Zwrócił na to również uwagę Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach

136 z 15 lipca 2014 r., II FSK 2234/12 i II FSK 2565/12.

137 Mając na uwadze powyższe podkreślić zatem należy, że od reguły przewidzianej w art. 21 u.p.g.k. nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a więc organy ustalające wysokość zobowiązań nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 września 2010 r., II FSK 1014/10). Zatem

138 z mocy powyższego przepisu organ podatkowy, ustalając wymiar podatku,

139 jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji dopóki dane

140 te nie zostaną zmienione w stosownym trybie. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów

141 i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis. Pogląd taki znajduje odzwierciedlenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych (oprócz przytoczonych powyżej także: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 27 stycznia 2010 r., I SA/Lu 684/09, z 21 stycznia 2010 r., III SA/Po363/09, z 13 stycznia 2010 r., II FSK 1243/08, z 14 marca 2019 r.,

142 I SA/Sz 246/19) i sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni

143 go podziela.

144 Zauważyć także należy, że przepis art. 1a ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2019.1170 t.j. ze zm.; dalej: "u.p.o.l.") oraz art. 1 u.p.r. także odsyła do ewidencji gruntów i budynków.

145 Słusznie zatem stwierdził organ odwoławczy, że dokument w postaci wypisu

146 z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący co sposobu ich klasyfikacji. Tym samym, podkreślić należy, że organ podatkowy nie może do celów podatkowych przyjąć innych danych niż wynikające z urzędowych dokumentów istniejących w tym okresie, którego dotyczy zobowiązanie podatkowe.

147 Bezsporne w sprawie jest, że przedmiotowe grunty były oznaczone

148 w ewidencji gruntów i budynków odpowiednio dz. Nr [...] o pow. 0,4995 ha – Bp;

149 dz. Nr [...] o pow. 0,2872 ha Bp; dz. Nr [...] o pow. 0,1013 ha Bp; dz. Nr [...]

150 o pow. 0,0940 ha Bp; dz. Nr [...] o pow. 0,0500 ha W (rowy); dz. Nr [...]

151 o pow. 0,0027 ha RIV B (grunty orne), co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy wypis z rejestru gruntów na dzień 20 maja 2020 r. Grunty oznaczone Bp, wbrew zarzutom skargi, nie mogły zatem podlegać opodatkowaniu podatkiem rolnym,

152 gdyż nie były w 2020 r. użytkiem rolnym. Natomiast podatkiem rolnym należało opodatkować – oznaczone w ewidencji gruntów jako użytki rolne - grunty na działce nr [...] oraz [...] (przy czym obowiązek podatkowy w stosunku do ostatniej działki obejmuje tylko styczeń 2020 r., ponieważ w tym miesiącu grunt został zbyty).

153 Z powyższych przepisów wynika, że o opodatkowaniu gruntu podatkiem

154 od nieruchomości bądź podatkiem rolnym decyduje sposób jego sklasyfikowania

155 w ewidencji gruntów i budynków, przy czym zasadnicze znaczenie ma uznanie gruntu za użytek rolny. Oznaczenie gruntu jako teren zurbanizowany ("Bp") powoduje zatem, że grunt ten podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Dopiero zmiana zaklasyfikowanie spornego gruntu i uwidocznienie takiej zmiany w ewidencji gruntów jako użytków rolnych, będzie uprawniało organy podatkowe od tej daty

156 do uwzględnienia takiej klasyfikacji przy wymiarze podatku.

157 Wskazywanie zatem na faktyczne używanie gruntów tych działek do upraw rolnych czy też powoływanie się przez Skarżących na wcześniejsze, odmienne aniżeli w 2020 r. zapisy w ewidencji gruntów i budynków w zakresie ich kwalifikacji nie uprawniało więc organów do opodatkowania spornych działek podatkiem rolnym a nie podatkiem od nieruchomości. Organ podatkowy, w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, nie mógł bowiem pominąć danych z ewidencji gruntów, obowiązujących w roku którego dotyczy postępowanie podatkowe i przyjąć,

158 że sporny grunt jest gruntem rolnym i opodatkować go podatkiem rolnym. Tym samym, w powyższym zakresie, stanowisko Skarżących uznać należało

159 za niezasadne.

160 Sąd podkreśla, że kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów

161 i budynków - co do których nie zgadza się podatnik - należy do podatnika.

162 To podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów

163 i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa zatem

164 na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków.

165 Słusznie zatem stwierdziły organy w niniejszej sprawie, że dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów i budynków jest dla organów podatkowych wiążący. Dodać przy tym należy, że ma on moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 O.p. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

166 Dodać w tym miejscu należy, że w myśl art. 20 w związku z art. 22 ust. 1 u.p.g.k. (przy czym art. 22 ust. 1 u.p.g.k. został uchylony na mocy art. 1 ust. 18 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o zmianie ustawy prawo geodezyjne

167 i kartograficzne - Dz.U.2020.782, która w myśl jej art. 20 weszła w życie 31 lipca 2020 r.) oraz § 44 Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa

168 w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.2019.393 j.t.), starosta (prezydent miasta) jest organem administracji publicznej, który prowadzi ewidencję gruntów

169 i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów. Do zadań starosty (prezydenta miasta) należy prowadzenie oraz utrzymywanie operatu ewidencyjnego

170 w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami

171 i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Może

172 być wywołana działaniem organu z urzędu lub wnioskiem - co należy podkreślić miało miejsce w niniejszej sprawie, na co wskazuje znajdujące się w aktach sprawy pismo Starostwa Powiatowego w G. do Burmistrza C. z 5 września 2017 r. Zgodnie z kolei z art. 22 ust. 2 u.p.g.k. podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2

173 pkt 1 (w tym właściciele nieruchomości) zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. Obowiązek zgłoszenia właściwemu staroście wszelkich zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni od dnia powstania tych zmian zapewnia, z jednej strony - aktualność tych danych, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty, z drugiej zaś - ustanawiając, obowiązek po stronie właściciela zawiadamiania o tych zmianach w krótkim terminie, eliminuje możliwość dokonywania tych zmian z datą wsteczną, tj. obejmującą okres wcześniejszy, przed datą złożenia wniosku.

174 Zgodnie z § 49 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ww. Rozporządzenia, o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe

175 - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków:

176 od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę

177 jej wprowadzenia (tutaj niekwestionowane w sprawie, powołane w skardze pismo Burmistrza C. z 30 stycznia 2017 r. o zmianach w 2012 r. w związku z nabyciem przez Skarżących spadku oraz dokumenty przekazane przez starostę wraz z pismem

178 z dnia 5 września 2017 r. stanowiące podstawę zmian w odniesieniu do spornych działek).

179 Nie budzi wątpliwości, że w 2020 r., którego dotyczy sporne postępowanie zapisy w ewidencji gruntów i budynków wskazywały na oznaczenie dz. Nr [...]

180 o pow. 0,4995 ha – Bp; dz. Nr [...] o pow. 0,2872 ha Bp; dz. Nr [...]

181 o pow. 0,1013 ha Bp; dz. Nr [...] o pow. 0,0940 ha Bp; dz. Nr [...]

182 o pow. 0,0500 ha W; dz. Nr [...] o pow. 0,0027 ha RIV B, a zatem organ podatkowy prowadzący postępowanie podatkowe zobowiązany był uwzględniać dane dotyczące klasyfikacji ww. gruntów.

183 Rację ma też organ podatkowy, że w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku nie jest dopuszczalne kwestionowanie zgodności danych wynikających

184 z ewidencji gruntów ze stanem faktycznym, albowiem organy podatkowe

185 nie prowadzą - bo nie mają do tego prawa - postępowania dowodowego dotyczącego zmiany treści zapisów w ewidencji gruntów i budynków. W postępowaniu podatkowym nie zapadają żadne rozstrzygnięcia w sprawie prowadzenia ewidencji gruntów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

186 z 24 stycznia 2013 r., I SA/Kr 1433/12). Jeżeli zatem, w ocenie Skarżących, wspomniana ewidencja zawierała jakiekolwiek błędy, Skarżący winni

187 byli doprowadzić do wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego przed organem prowadzącym tę ewidencję. Zasadą jest bowiem, że to podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, a dopiero

188 w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych

189 z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. Stąd zarzutów skargi ukierunkowanych na naruszenia prawa przy procedowaniu zmian w ewidencji gruntów i budynków nie sposób odnieść do działań Burmistrza C. czy Samorządowego Kolegium Odwoławczego

190 w S..

191 Ze stanowiska zaś Skarżących oraz z akt sprawy nie wynika, by Skarżący taką procedurę skutecznie wszczęli w zakresie zmiany danych w ewidencji gruntów

192 i budynków na zgodne z aktualnymi twierdzeniami Skarżących - poza wywołaną wnioskiem z dnia 18 marca 1998 r., załączonym przy piśmie Starostwa Powiatowego w G. z dnia 5 września 2017 r., który doprowadził do zmiany klasyfikacji działek. Reasumując w aktach sprawy brak też jest dokumentów wskazujących

193 na zastosowanie przez organy podatkowe klasyfikacji niezgodnej z przyjętą

194 w ewidencji gruntów i budynków w 2020 r.

195 Mając na uwadze powyższe sąd uznał, że nie istnieją przesłanki

196 do prowadzenia w ramach postępowania podatkowego - w okolicznościach niniejszej sprawy - postępowania dowodowego w zakresie prawidłowości klasyfikacji spornych działek, wobec wypisów z ewidencji gruntów i budynków znajdujących się w aktach sprawy. A zatem, w rozpatrywanym przypadku nie mógł znaleźć zastosowania

197 art. 194 § 3 O.p. Tym samym, podnoszone przez Skarżących twierdzenia, dotyczące sposobu wykorzystywania gruntu i co do zmian zapisów w ewidencji gruntów, leżało poza kompetencją organu podatkowego.

198 Podsumowując poczynione wyżej uwagi wskazać jeszcze należy, że użyty

199 w art. 21 ust. 1 u.p.g.k. zwrot "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób,

200 iż przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości,

201 w podatku rolnym i podatku leśnym, winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków, przy czym informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu,

202 jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego,

203 bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów w odrębnym postępowaniu.

204 W ocenie sądu, ocena dowodów jakiej dokonały w tej sprawie organy podatkowe, nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów. Organ

205 nie naruszył też innych przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ

206 na jego wynik, w szczególności art. 124 O.p. czy też art. 210 § 1 pkt 6 tej ustawy. Wskazać należy, że organ I instancji zawiadomił pismem z dnia 1 października

207 2020 r. Skarżących o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.

208 Sąd na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., odmówił przeprowadzenia dowodów

209 z kserokopii dokumentów i niepodpisanego wydruku załączonych do skargi, albowiem uznał, że nie jest to niezbędne dla wyjaśnienia sprawy. Sąd wskazuje bowiem, że dokument zgłoszenia zmian do ewidencji gruntów z 18 września 1998 r. znajdował się w aktach sprawy (k.11 akt administracyjnych), Skarżący

210 nie kwestionowali nabycia spadku po C. K. (kserokopia postanowienia

211 o stwierdzeniu nabycia spadku z 3 stycznia 2021 r., [...]), Skarżący

212 nie wzruszyli w trybie wznowienia postępowania zapisów ewidencji przyjętych przez organ w rozpoznawanej sprawie z uwagi na upływ 10-o letniego terminu od dnia ogłoszenia decyzji (kserokopia postanowienia Starosty z [...] stycznia 2020 r., [...], kserokopia pisma Skarżącej z 21 grudnia 2019 r.), kserokopia pisma Skarżącej z 21 stycznia 2020 r. dotyczyła zobowiązania podatkowego

213 za 2019 r. zaś pismo Skarżących z 27 grudnia 2017 r. stanowiło niepodpisany wydruk komputerowy.

214 Uznając w związku z powyższym, że zaskarżona decyzja nie narusza

215 ani przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu obligującym sąd

216 do jej wyeliminowania z obrotu prawnego, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

217 Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.