Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 marca 2022 r., II SO/Sz 4/22
postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 marca 2022 r., II SO/Sz 4/22
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicząca: sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 marca 2022 r. sprawy z wniosku K.B. w przedmiocie wymierzenia Wójtowi Gminy M. grzywny za nieprzekazanie skargi p o s t a n a w i a: 1) wymierzyć Wójtowi Gminy M. grzywnę w wysokości [...] złotych za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę; 2) zasądzić od Wójta Gminy M. na rzecz K.B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 K. B. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wniosek o wymierzenie Wójtowi Gminy M. grzywny za nieprzekazanie do sądu skargi z [...] grudnia 2021 r. na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Ponadto Skarżąca wniosła o: zobowiązanie organu do przekazania akt skargi, odpowiedzi na skargę, a także dalszego procedowania skargi po uzyskaniu wskazanych dokumentów; przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci skargi
3 wraz z załącznikami, potwierdzenia nadania przesyłki i wydruku z systemu poczty polskiej na potwierdzenie otrzymania skargi przez organ [...] grudnia 2021 r., wiadomości e-mail
4 z [...] stycznia 2022 r. – na okoliczność zasadności przedmiotowego wniosku; zasądzenie od organu kosztów postępowania w przedmiocie wymierzenia grzywny, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.
5 Skarżąca wskazała, że [...] grudnia 2021 r. wysłała na adres pocztowy organu wymienioną skargę. Skarga dotarła do organu [...] grudnia 2021 r., organ
6 zaś zobligowany był do jej przekazania sądowi najdalej do 25 grudnia 2021 r.
7 21 stycznia 2022 r. organ przekazał na adres poczty elektronicznej Skarżącej wiadomość, która stanowić miała odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z 5 listopada 2021 r. Ze względu na chaotyczność tej wiadomości
8 nie sposób ustalić, w jakim zakresie odpowiada ona na wiosek Skarżącej.
9 W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o niewymierzanie grzywny
10 oraz o nieobciążanie kosztami postępowania sądowego. Organ wyjaśnił, że skarga
11 nie została przekazana w ustawowym terminie, ponieważ pracownik, któremu przydzielono koordynowanie rozpatrzenia wniosku i przygotowania odpowiedzi
12 jest zatrudniony w ramach zastępstwa pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim i przy swoim braku doświadczenia był przekonany, że skarga wniesiona została do WSA w Szczecinie bezpośrednio przez Skarżącą. Organ wniósł o uwzględnienie okoliczności, że udzielił odpowiedzi (uwzględnił skargę) w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Bezczynność organu nie była działaniem zamierzonym i spowodowana była w szczególności brakami kadrowymi w urzędzie oraz ograniczeniami w funkcjonowaniu urzędu związanymi z pandemią COVID-19. Organ poinformował, że podjęte zostały niezbędne działania mające na celu wyeliminowanie w przyszłości zarówno opieszałości w przekazywaniu odpowiedzi
13 na wnioski o udostępnienie informacji publicznej, jak i skarg do sądu.
14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
15 Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym stosownie
16 do art. 55 § 1 w związku z art. 16 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
17 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2022.329 t.j.; dalej: "P.p.s.a.").
18 Stosownie do art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie
19 do informacji publicznej (Dz.U.2020.2176 t.j. ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje
20 się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
21 Jak stanowi art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi
22 się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Zgodnie zaś z art. 54 § 2 P.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przepis art. 21 pkt 1 u.d.i.p. stanowi przy tym lex specialis w stosunku do przepisu art. 54 § 2 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2021 r., III OZ 1012/21 – orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a.
23 w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego
24 z 18 lutego 2022 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2021 r. i w drugim półroczu 2021 r. (M.P.2022.266) przeciętne wynagrodzenie miesięczne wyniosło w 2021 r. 4944,79 zł.
25 Sąd podkreśla, że instytucja wymierzenia organowi grzywny
26 w sytuacji braku wywiązania się z nałożonych na niego ustawowych obowiązków
27 w zakresie postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter dyscyplinujący, restrykcyjny i prewencyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia tejże grzywny jest brak wypełnienia obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu. Grzywna ta ma mobilizować organ
28 do niezwłocznego przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę, a jednocześnie stanowi sankcję za niedokonanie tych czynności w wymaganym terminie. Zapobiega także naruszeniom
29 tego obowiązku w przyszłości (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2017 r., I OZ 1702/17; z 6 czerwca 2014 r., I OZ 429/13 oraz z 12 lutego 2014 r., I OZ 72/14.
30 Z niespornych okoliczności rozpoznawanej sprawy wynika, że Wójt Gminy M. otrzymał skargę Strony na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 10 grudnia 2021 r. Organ zobligowany był zatem do jej przekazania sądowi w terminie do 27 grudnia 2021 r. (poniedziałek).
31 Jak wiadomo sądowi z urzędu, skarga wraz z odpowiedzią na skargę została przesłana do sądu 23 lutego 2022 r. (spr. o sygn. II SAB/Sz 36/22), a zatem z uchybieniem terminu wskazanego w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Niedotrzymanie tego terminu przez organ powoduje wyczerpanie przesłanek, o których stanowi art. 55 § 1 P.p.s.a. i stanowi podstawę wymierzenia grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
32 Wymierzając grzywnę w wysokości 100,00 zł sąd wziął pod uwagę wielkość opóźnienia oraz fakt, że skarga wraz z odpowiedzią i aktami sprawy została przekazana do sądu, a więc odpadła potrzeba odwoływania się do funkcji dyscyplinującej grzywny. Pomimo to aktualna pozostaje jej funkcja represyjna i prewencyjna. Powoływane przez organ okoliczności dotyczące organizacji pracy w urzędzie nie uzasadniają przy tym odstąpienia od wymierzenia grzywny.
33 Grzywna za przekroczenie terminu wiąże się z funkcją represyjną i prewencyjną niezależnie od tego, czy organ ostatecznie przesłał skargę, odpowiedź na skargę i akta sprawy, czy też nie. W obu przypadkach spotyka go represja za niedopełnienie
34 tej czynności w przepisanym terminie. Różnica sprowadza się do tego, że w pierwszym przypadku funkcja represyjna występuje obok funkcji dyscyplinującej, zaś w drugim
35 już nie. W rozpoznawanej sprawie sąd wymierza zatem grzywnę wyłącznie
36 za nieterminowe przekazanie skargi. Przedmiot zaskarżenia określony
37 w art. 55 § 1 P.p.s.a. obejmuje bowiem nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu
38 tej czynności.
39 Sąd uznał, że grzywna w kwocie 100 zł będzie adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku przekazania skargi z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę
40 w określonym prawem terminie. Miarkując wysokość grzywny, sąd wziął bowiem
41 pod uwagę okoliczności wskazane przez organ w odpowiedzi na wniosek.
42 Sąd pragnie podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie wymierzenie grzywny oprócz funkcji represyjnej, pełnić ma nade wszystko funkcję prewencyjną. Ukaranie organu przez sąd służyć ma bowiem zapobieganiu analogicznym naruszeniom prawa w przyszłości.
43 O zwrocie kosztów postępowania sąd orzekł na podstawie art 200 P.p.s.a.,
44 art. 205 § 2 i art. 209 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. Na koszty te składają się: koszty zastępstwa procesowego adwokata w kwocie [...] zł, ustalone zgodnie
45 z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800); kwota [...] zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego ustalona na podstawie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U.2021.535) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie [...] zł.
Powołane przepisy
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 54 (§ 1, § 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 55 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 64 (§ 3)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 154 (§ 6)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 205 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 209
- Ustawa o dostępie do informacji publicznej, art. 16
- Ustawa o dostępie do informacji publicznej, art. 21