Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 grudnia 2010 r., II SA/Sz 775/09
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 grudnia 2010 r., II SA/Sz 775/09
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności aktu nadania oddala skargę.
Uzasadnienie
2 Z. C. reprezentowany przez pełnomocnika adwokata J. C. wnioskiem sporządzonym w dniu [...]r., wniósł o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, aktu nadania nr 175234, wydanego przez Powiatową Komisję Ziemską w S. w dniu [...] r., w którym poświadczono, że Z C. nabyła własność gospodarstwa rolnego przy ul. S w S.
3 W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, że akt nadania został sporządzony
4 na skutek przestępstwa poświadczenia nieprawdy – popełnionego przez Z. C, której właściwe nazwisko brzmi Z. R.
5 Do popełnienia przestępstwa doszło w następujących okolicznościach: A. C., repatriant z byłych ziem wschodnich Rzeczypospolitej Polskiej,
6 po przybyciu do Polski poczynił starania o przyznanie mu własności gospodarstwa rolnego w S. przy ul. S.
7 Orzeczeniem Państwowego Urzędu Repatriacyjnego nr [...] z dnia [...] r. stwierdzono, że A. C. pozostawił w M. majątek nieruchomy i nabył uprawnienia do osiedlenia się na gospodarstwie rolnym w Polsce
8 na Ziemiach Zachodnich.
9 W dniu [...]r. A. C. złożył do Państwowego Urzędu Repatriacyjnego podanie o przyznanie powyższego gospodarstwa i protokołem nr [...] gospodarstwo zostało mu przekazane.
10 Następnie A. C. złożył wniosek o przyznanie mu prawa własności tego gospodarstwa. W dniu [...] r. A. C. zmarł.
11 Śmierć A. C. i przyznane mu uprawnienia do nabycia własności nieruchomości wykorzystała Z. R. , z którą przez pewien czas pozostawał
12 w faktycznym związku.
13 Z. R. poświadczyła mianowicie, że jest żoną A. C. i złożyła wniosek o przyznanie prawa własności gospodarstwa przy
14 ul. S. We wniosku również poświadczyła nieprawdę stwierdzając,
15 że współmałżonek posiadał w M. [...]ha i [...] arów ziemi.
16 Wnioskodawca podniósł, że Z. R. posługując się nieprawdziwymi oświadczeniami wyłudziła od Urzędu Miasta wydanie zaświadczenia
17 na nazwisko Z. C. potwierdzając, że po zgonie męża A. C. posiada gospodarstwo rolne przy ul. S. w S.
18 W [...] r. Z. R., poświadczając nieprawdę o zawarciu związku małżeńskiego z A. C. w G. [...] r. wyłudziła decyzję o ustaleniu treści aktu małżeństwa.
19 Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia [...] r. w sprawie [...] unieważnił akt małżeństwa A. C. i Z. R. , sporządzony w dniu [...] r. w S. Nr[...] . Małżeństwo to bowiem nigdy nie zostało zawarte.
20 Z. R. wykorzystując przestępczą działalność wyłudziła od Powiatowej Komisji Ziemskiej nadanie jej na nazwisko Z. C. gospodarstwa przy ul. S. Stało się tak na skutek poświadczenia nieprawdy, że z A. C. zawarła związek małżeński w G. w dniu [...] r.
21 Wnioskodawca podniósł, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie aktu nadania, nie sprawdzono faktu zawarcia małżeństwa. Nawet wyłudzony przez Z. R. odpis skrócony aktu małżeństwa sporządzony został już po wydaniu aktu nadania.
22 W konsekwencji, akt administracyjny jako dotknięty rażącym naruszeniem prawa winien zostać wyeliminowany z obrotu prawnego.
23 Wnioskodawca ma interes prawny w stwierdzaniu nieważności aktu nadania, jest bowiem synem A. C..
24 Wojewoda decyzją z dnia [...] r.,[...] – odmówił stwierdzenia nieważności aktu nadania z dnia [...] r., nr [...]
25 Na skutek odwołania Z. C., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z dnia [...] r., [...] , uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] r. i umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie. Następnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, postanowieniem z dnia [...]r., [...] przekazał wniosek Z. C. o stwierdzenie nieważności aktu nadania z dnia [...]r., nr [...] według właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu
26 Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., [...], odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu nadania uznając, że Z. C. nie ma legitymacji czynnej.
27 Na skutek wniosku Z. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r., [...] uchyliło swoją decyzję z dnia [...] r. i umorzyło postępowanie w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu nadania.
28 W dniu [...]r., Kolegium na podstawie art. 157 § 2 kpa zawiadomiło o wszczęciu postępowania na wniosek Z. C. w sprawie stwierdzenia nieważności aktu nadania nr [...] wydanego przez Powiatową Komisję Ziemską w dniu [...] r. dot. nadania Z. C. gospodarstwa rolnego w S. przy ul. S. – jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa.
29 Decyzją z dnia [...]r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności aktu nadania z dnia [...] r. nr[...] . W decyzji tej zawarło pouczenie, że stronie służy skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego
30 Wnioskiem z [...] r. Z. C. reprezentowany przez adwokata J. C. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie – zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji – w dniu [...] r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]
31 W toku postępowania, już po wydaniu decyzji z dnia [...]r., doręczając tę decyzję Z. C. Kolegium powzięło wiadomość, że Z. C. nie żyje, zmarła w dniu [...]
32 W związku z powyższym, organ zobowiązał pełnomocnika Z. C. do wskazania następców prawnych Z C. W piśmie procesowym z dnia [...]r. pełnomocnik wnioskodawcy wskazał wszystkich następców prawnych Z. C.
33 Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia
34 [...] r., [...] uchyliło w całości zaskarżoną swoją decyzję z dnia [...]r., [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności aktu nadania i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, Kolegium w uzasadnieniu decyzji podniosło między innymi, że w postępowaniu nie brały udziału wszystkie strony tj. wszyscy następcy prawni Z. C..
35 Z akt sprawy wynika, że Kolegium zawiadomieniem z dnia [...]r., zawiadomiło wszystkich następców prawnych Z. C. o wszczęciu postępowania na wniosek Z. C. w sprawie stwierdzenia nieważności aktu nadania nr [...] wydanego przez Powiatową Komisję Ziemską w dniu [...]r.
36 Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]., [...], na podstawię art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – odmówiło stwierdzenia nieważności aktu nadania nr [...] z dnia [...]r. wydanego przez Powiatową Komisję Ziemską, którym poświadczono Z.C. prawo własności gospodarstwa rolnego położonego w S. przy ul. S.
37 W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło przebieg postępowania od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności aktu nadania i wskazało, że akt nadania z dnia [...]r. nr[...]został wydany w oparciu o przepisy art. 5 i art. 10 dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. RP Nr 46, poz. 340) oraz o przepisy art. 21 dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. Nr 49, poz. 279).
38 Przepisy dekretu z dnia 6 września 1946 r. były podstawowym aktem regulującym stosunki własnościowe na obszarze Ziem Odzyskanych, Dekret ten ustalał odpowiedni, tryb i procedurę w tym zakresie.
39 Przepis art. 14 ust. 1 dekretu stanowił, że nabywcami gospodarstw rolnych mogli być obywatele polscy, którzy przybyli w ramach akcji osiedleńczej
40 m.in. zdemobilizowani żołnierze i inwalidzi wojska polskiego, którzy brali udział
41 w walkach o Polskę oraz repatrianci.
42 Wyznaczenie nabywcy gospodarstwa następowało w drodze orzeczenie właściwej władzy, zwanego aktem nadania (art. 25 ust. 1 dekretu z 1946 r.). Osoba, która otrzymała akt nadania gospodarstwa miała prawo do objęcia tego gospodarstwa w posiadanie celem korzystania i pobierania z niego bezpłatnie pożytków (art. 26 ust. 1 dekretu z 1946 r.). Właściwe przeniesienie prawa własności nadanego gospodarstwa na nabywcę następowało dopiero w drodze orzeczenia, zwanego orzeczeniem o wykonaniu aktu nadania.
43 Osoby, które weszły w posiadanie gospodarstwa rolnego i prowadziły
44 je osobiście lub przez członków rodziny, żyjących z nimi we wspólności gospodarczej
45 i do dnia 7 września 1951 r. nie nabyły ich własności na podstawie dekretu z dnia
46 6 września 1946 r. stały się właścicielami tych gospodarstw z mocy samego prawa
47 na podstawie art. 2 ust. 1 dekretu z dnia 6 września 1951 r. Wówczas w celu poświadczenia własności gospodarstwa rolnego i jego przynależności, Powiatowa Komisja Ziemska wydawała z urzędu akty nadania (art. 5 ust. 1 dekretu z 1951 r.). Zdaniem Kolegium, taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie.
48 W dalszej części uzasadnienia Kolegium podniosło, że z akt sprawy wynika,
49 że A. C. wraz z żoną Z. C. oraz dziećmi: J., W., Z., M. – T. i H., na podstawie zaświadczenia przesiedleńczego z dnia [...]r., nr [...] wydanego przez Starostę Powiatowego w Z., w ramach akcji przesiedleńczej udali się do S., celem objęcia gospodarstwa.
50 Protokołem nr [...] z dnia [...] r. Państwowy Urząd Repatriacyjny, przekazał A. C. w posiadanie gospodarstwo rolne położone
51 w S. – K. przy ul. S.
52 A.C. złożył w dniu [...]r. wniosek o przyznanie prawa własności powyższej nieruchomości rolnej. Wnioskodawca zmarł jednak w dniu [...]r.
53 W ocenie Kolegium, w świetle dekretu z [...] r. A. C. nie nabył prawa własności tego gospodarstwa, bowiem do dnia śmierci nie uzyskał ani aktu nadania ani orzeczenia o wykonaniu aktu nadania.
54 Po śmierci Z. C., Zarząd Miejski w S., pismem
55 z [...]r., [...] zaświadczył, że gospodarstwo rolne położone w S. – K. przy ul. S., posiada w użytkowaniu Z. C., mająca na utrzymaniu pięcioro dzieci w wieku od [...] do [...] lat.
56 Kolegium ustaliło też, że Z. C. pismem z dnia [...]r. zwróciła się do Zarządu Miejskiego – Samodzielnego Oddziału Osiedleńczego
57 w S., o przydzielenie gospodarstwa rolnego po zmarłym mężu A. C.
58 Samodzielny Oddział Osiedleńczy skierowaniem z dnia [...]r. [...], na podstawie art. 32 dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskowych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. Nr 49, poz. 279) przydzielił Z. C. w użytkowanie gospodarstwo wolne o pow[...]ha położone w S. – K. przy ul. S.
59 Kolegium ustaliło też, że protokołem sporządzonym w dniu [...]r., [...], wprowadzono Z. C. w posiadanie gospodarstwa rolnego przy ul. S., w skład którego wchodziło [...] ha gruntów oraz zabudowania mieszkalno – gospodarcze.
60 W celu uzyskania własności gospodarstwa rolnego, Z. C. była zobowiązana w ciągu dwóch miesięcy od wprowadzenia w posiadanie złożyć wniosek o wydanie aktu nadania przez Komisję Osadnictwa Rolnego, pod rygorem usunięcia z gospodarstwa.
61 Z. C. wniosek taki złożyła w dniu [...]r.
62 Komisja Wnioskowa przy Zarządzie Miejskim w S. wydała w dniu
63 [...]r. potwierdzenie nr [...]o złożeniu wniosku o przyznanie prawa własności.
64 Na tej podstawie Z. C. użytkowała gospodarstwo do [...] r. W dniu [...] r. Powiatowa Komisja Ziemska, na podstawie art. 5 i 10 dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. R.P. Nr 46, poz. 340) nadała Z. C. gospodarstwo rolne położone w S. przy ul. S. obejmujące ok. [...]ha gruntów wraz z zabudowaniami – przez co zgodnie z dekretem z [...] r. poświadczyła własność tego gospodarstwa na rzecz Z. C.
65 Odnosząc się do zarzutów Z. C., podnoszonych w piśmie
66 z dnia [...] r., że jego matka nie miała żadnych praw do otrzymania tego gospodarstwa na własność, bowiem unieważniono jej małżeństwo z A. C. i w związku z tym istnieje podstawa do stwierdzenia nieważności aktu nadania z przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, Kolegium stwierdziło,
67 że okoliczności dotyczące małżeństwa rodziców wnioskodawcy nie mają znaczenia
68 w sprawie. Ojciec Z. C. – A. C. nie uzyskał bowiem prawa własności gospodarstwa rolnego, użytkowanego na podstawie protokołu wprowadzenia z dnia [...] r. A.C. uprawniony był jedynie do bezpłatnego użytkowania tego gospodarstwa i pobierania pożytków do czasu uregulowania własności gospodarstwa, które była własnością Skarbu Państwa.
69 Po śmierci użytkownika A. C., a przed uregulowaniem sprawy własności gospodarstwa, gospodarstwo to zostało przydzielone przez Komisję Osadniczą nowemu użytkownikowi Z. C. wprowadzając ją protokolarnie w jego posiadanie w dniu [...]r., a następnie aktem nadania poświadczono jej prawo własności.
70 Kolegium podkreśliło, że Z. C., tak jak A. C. w ramach akcji przesiedleńczej w [...] r. przybyła do S. i w związku z tym tak jak A. C. była uprawniona stosownie do art. 14 ust. 1 dekretu z 1946 r. do nabycia gospodarstwa rolnego na terenie Ziem Odzyskanych.
71 Ponadto Kolegium wskazało, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie dwóch świadków złożone przed przedstawicielem Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...]r.
72 i po uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej, z którego wynika, że Z. C. utraciła, w związku z II wojna światową i repatriacją, gospodarstwo rolne o pow.
73 [...] ha, dom drewniany, stodołę i chlew – stajnię oraz ziemię położone w M. pow. G.
74 Kolegium podniosło też, że zgodnie z art. 27 dekretu z 1951 r. prawa wynikające z aktu nadania, którego A. C. nie otrzymał, miały charakter osobisty, były niezbywalne i nie podlegały dziedziczeniu.
75 W razie śmierci osoby, która uzyskała akt nadania, jeśli śmierć nastąpiła przed orzeczeniem o wykonaniu aktu nadania członkowie rodziny którzy pozostawali
76 we wspólności gospodarczej, mieli jedynie pierwszeństwo przed wszystkimi innymi osobami do otrzymania tego samego gospodarstwa w trybie niniejszego dekretu.
77 W ocenie Kolegium, unieważnienie małżeństwa z A. C. nie miało żadnego wpływu na uprawnienia Z. C. do otrzymania przedmiotowego gospodarstwa.
78 Mając powyższe na uwadze, Kolegium uznało brak podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organ wskazał,
79 że rażące naruszenie prawa obejmuje dwie postacie naruszenia prawa: wydanie decyzji w dziedzinie nie podlegającej regulacji prawnej oraz wydanie decyzji wbrew treści obowiązującego prawa. Żadna z tych przesłanek w niniejszej sprawie nie występuje.
80 W świetle przytoczonych przepisów dekretu z dnia 6 września 1951 r. oraz przepisu art. 21 dekretu z dnia 6 września 1946 r., zdaniem Kolegium, nie można uznać, że zaskarżony akt nadania z dnia 10 lutego 1960 r. wydany przez Powiatową Komisję Ziemską, został wydany bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
81 Zgodnie z pouczeniem zawartym w powyższej decyzji, Z. C. wniósł skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego który postanowieniem z dnia 23 stycznia 2009 r. w sprawie II SA/Sz 730/08 odrzucił skargę, jako wniesioną z naruszeniem art. 52 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
82 Następnie Z. C. reprezentowany przez pełnomocnika adwokata J. C. złożył w dniu [...]r. wniosek do Samorządowego Kolegium odwoławczego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
83 Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia
84 [...] r., [...], przywróciło stronie termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozpatrzonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w, znak [...] z dnia [...]r. w sprawie odmowy stwierdzenie nieważności aktu nadania.
85 We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z. C. reprezentowany przez pełnomocnika adwokata J. C. zarzucił, że decyzja została wydana z naruszeniem:
86 1. art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że rażące naruszenie prawa obejmuje tylko dwie postacie naruszenia prawa, a mianowicie wydanie decyzji w dziedzinie nie podlegającej regulacji prawnej oraz wydanie decyzji wbrew treści obowiązującego prawa,
87 2. art. 7 kpa przez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków, niezbędnych
88 do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy kierując się w równej mierze interesem społecznym jak też słusznym interesem wnioskodawcy
89 i wniósł o uwzględnienie w całości wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowego aktu nadania.
90 W uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik strony wywiódł, że nie zgadza się z poglądem Kolegium, iż w przedmiotowej sprawie nie występuje żadna z przesłanek nieważności postępowania w rozumienia art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
91 Powołując się na poglądy przytoczone w piśmiennictwie i orzecznictwie, pełnomocnik podniósł, że pojęcie rażącego naruszenia prawa należy rozumieć bardzo szeroko i tak: naruszenie prawa obejmuje wszystkie normy prawne regulujące działanie administracji publicznej w zakresie prawa materialnego, procesowego a także o charakterze ustrojowym. W grę wchodzą wszystkie normy prawne, niezależnie od tego z jakiej dziedziny obowiązującego prawa pochodzą. Wada nie odnosi się tylko do przepisów, stanowiących podstawę wydania decyzji, lecz odnosi się do całego stanu prawnego sprawy, który okazał się niezbędny w stosowaniu prawa do konkretnego podmiotu i przedmiotu. Wreszcie wada musi być rażąca na tyle, że przez niekorzystne skutki decyzja dotknięta wadą wymaga bezwzględnej eliminacji z obrotu prawnego. Następnie pełnomocnik stwierdził, że Kolegium w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]r. ogranicza się wyłącznie do stwierdzenia, że akt nadania wydany został w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy prawa materialnego i nie zawiera żadnych – nie tylko rażących – sprzeczności pomiędzy aktem normatywnym a treścią zastosowanego przepisu. Kierując się taką wykładnią, Kolegium stwierdziło,
92 że okoliczności małżeństwa rodziców wnioskodawcy nie mają w sprawie znaczenia, skoro przed uregulowaniem sprawy własności gospodarstwa Komisja Osadnicza przydzieliła to gospodarstwo Z.C., wprowadzając ją protokolarnie
93 w posiadanie, co w konsekwencji umożliwiło stosowanie przepisów dekretu z dnia
94 [...]r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskowych.
95 W ocenie strony, Kolegium zaniechało całkowicie dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych i regulacji prawnych, które stanowiły podstawę przydzielenia Z.C. wprowadzenia w posiadanie gospodarstwa przed wydaniem aktu nadania, pomimo że okoliczności te mają istotne znaczenie dla ustalenia, iż w świetle przepisów art. 1 i 2 korzystanie przez Z. C. z dobrodziejstwa dekretu z dnia [...]r. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Należało zatem wyjaśnić, czy osoba przedstawiająca się jako Z. C. spełniała przesłanki konieczne dla wprowadzenia jej w posiadanie gospodarstwa, co stanowiło niezbędną przesłankę do wydania aktu nadania. Tymczasem z dowodów w postaci urzędowych dokumentów wynika, że osadnikiem, któremu nadano w trybie osadnictwa rolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych był A. C., który zmarł [...]r. Z. R., która posługiwała się nazwiskiem C., nie przysługiwało osobiście ani prawo uzyskania w użytkowanie a tym bardziej wprowadzenia w posiadanie a następnie nabycie własności w trybie art. 2 dekretu z dnia 6 września 1951 r.
96 Z. R. korzystała z tych uprawnień na skutek popełnienia przestępstwa poświadczenia nieprawdy, że jest żoną A. C.
97 Nieprawdę poświadczyła też we wniosku z dnia [...]r. o przydzieleniu gospodarstwa i o przyznanie prawa własności, a także w postępowaniu o ustalenie treści aktu małżeństwa i w ten sposób wyłudziła decyzję z dnia [...]r. Nieprawdę poświadczył też Z. F. i W. G. w oświadczeniu z dnia [...]r., że w miejscowości M pow. G. posiadała gospodarstwo rolne o pow. [...]ha z przynależnościami, które utraciła w związku
98 z II wojną światową i repatriacją do Polski. Obowiązkiem organów było sprawdzenie prawdziwości tych oświadczeń, jak również prawdziwość dokumentów repatriacyjnych z udziałem A. C., który w osobiście sporządzonym życiorysie nie wspomina o małżeństwie a w odpisie skróconym aktu zgonu brak jest danych małżonka.
99 W dalszej części uzasadnienia pełnomocnik podniósł, że Kolegium wbrew art. 7 kpa nie podjęło starań o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego spawy i istotnych dla rozstrzygnięcia fragmentach i tym samym nie wyciągnęło żadnych wniosków
100 z niebudzącego żadnych wątpliwości faktu, że kwestionowany akt nadania został wydany z rażącym naruszeniem prawa.
101 Nie można bowiem kwalifikować inaczej świadomego poświadczenia nieprawdy, będącego groźnym przestępstwem, przy pomocy którego Z. R. (C. ) podejmowała niemal wszystkie czynności prawne zmierzające do wyłudzenia aktu nadania własności gospodarstwa przy ul. S. w S
102 Celem tych przestępczych wyłudzeń było bezprawne wzbogacenie się
103 ze świadomością pokrzywdzenia najbliższych członków rodziny A. C. gdyż jako nieletnie wówczas dzieci, są jedynymi jego spadkobiercami. Sąd Okręgowy ustalił, że gospodarstwo rolne przy ul. S. wchodzi w skład masy spadkowej po A. C. i wszystkie przysługujące prawa majątkowe do tego gospodarstwa, w tym również ekspektatywa nabycia własności nabyły dzieci spadkodawcy, w tym Z. C.
104 Reasumując, w ocenie strony, wszystkie czynności nielegalnie podejmowane przez Z. R. (C. ) po śmierci A. C. rażąco naruszały prawo nie tylko w zakresie regulacji własności osadniczych, ale również prawa rolnego, spadkowego, karnego i ustrojowego. W demokratycznym państwie prawnym z punktu widzenia praworządności nie można akceptować dopuszczenia
105 do obrotu prawnego aktów, sporządzonych na skutek popełnienia przestępstwa, których celem było nielegalne wzbogacenie kosztem pokrzywdzenia nieletnich wówczas najbliższych członków rodziny.
106 Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]., [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu, na wniosek Z. C., sprawy stwierdzenia nieważności aktu nadania nr [...] z dnia [...]r. wydanego przez Powiatową Komisję Ziemską w S., w którym poświadczono Z. C. prawo własności gospodarstwa rolnego położonego w przy ul. S.– utrzymało w mocy decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., znak [...]w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności aktu nadania
107 nr [...] z dnia [...]r. wydanego przez Powiatową Komisję Ziemską
108 , w którym poświadczono Z. C. prawo własności gospodarstwa rolnego położonego przy ul. S.
109 W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że nietrafne są zarzuty naruszenia art. 7 i art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Kwestionowana decyzja z dnia [...]r. została szczegółowo uzasadniona, powołano wszystkie zgromadzone w sprawie urzędowe dokumenty, mające istotne znaczenie, opisano stan faktyczny i prawny.
110 Stanowisko wyrażone w tej decyzji, Kolegium w pełni podtrzymało, nie widząc żadnych innych dodatkowych czy nowych okoliczności faktycznych bądź prawnych, które mogłyby stanowić podstawy do zmiany wcześniejszej decyzji.
111 Kolegium podkreśliło, że najistotniejsze w sprawie znaczenie ma wskazanie znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego oraz ich wykładnia.
112 Zgodnie z przepisem art. 14 ust. 1 dekretu z dnia 6 września 1946 r. ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. Nr 49, poz. 279 ze zm.) nabywcami gospodarstw (działek) mogą być obywatele polscy, którzy przybyli na obszar Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska w ramach akcji osiedleńczej, kierowanej przez władze państwowe, bądź posiadają grunty rolne za zgodą władz państwowych.
113 Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia przesiedleńczego [...] wydanego w dniu [...]r. przez Starostę Powiatowego w Z., A. C. i wraz z rodziną: żoną Z. oraz dziećmi: J., W., Z., M. –T., H., w ramach akcji przesiedleńczej udał się do S., celem objęcia gospodarstwa.
114 W dniu [...]r. A. C. jako osadnik złożył wniosek
115 o przyznanie prawa własności nieruchomości ziemskiej (rolnej) na Ziemiach Odzyskanych. We wniosku tym wskazał, że jego rodzinna składa się z żony Z. C. i pięciorga dzieci: J., W., Z., M. i H. Pod wnioskiem tym osadnik złożył swój podpis obok pouczenia (pkt [...] wniosku): "Przyjmuję do wiadomości, że podanie nieprawdziwych danych [...] może spowodować zastosowanie wobec wnioskodawcy rygorów w postaci: pozbawienia ruchomości, które nie zostały ujawnione we wniosku, lub użytkowania majątku nie będącego jego własnością, a nawet cofnięcie aktu nadania". Z kolei treść pkt [....] wniosku brzmi: "Zarząd gminy stwierdza, że dane personalne wnioskodawcy i wymienionych
116 we wniosku członków rodziny są zgodne z przedłożonymi dokumentami, oraz
117 że powyższe osoby są zameldowane i faktycznie zamieszkują na terenie gminy".
118 A. C. zmarł w dniu [...]r., nie doczekawszy się wydania aktu nadania gospodarstwa rolnego położonego w S. – K. przy
119 ul. S., w którego posiadanie został wprowadzony. Nie został więc wydany akt poświadczający przyznanie prawa własności gospodarstwa na rzecz A.C. Tym samym aż do śmierci A. C. był jedynie posiadaczem wskazanego wyżej gospodarstwa - nie uzyskał prawa własności gospodarstwa rolnego, użytkowanego na podstawie protokołu wprowadzenia. Uprawniony był jedynie do bezpłatnego użytkowania tegoż gospodarstwa i pobierania z niego pożytków do czasu uregulowania sprawy własności gospodarstwa, które stanowiło własność Skarbu Państwa.
120 Po śmierci A. C., pismem z dnia [...] r. Z. C. zwróciła się do Zarządu Miejskiego - Samodzielnego Oddziału Osiedleńczego z prośbą o przydzielenie jej gospodarstwa rolnego po zmarłym mężu. Samodzielny Oddział Osiedleńczy skierowaniem z dnia [...] r. znak: [...], na podstawie art. 34 dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska przydzielił Z. C. w użytkowanie opisane wyżej gospodarstwo rolne o obszarze ok. [...] ha, zaś protokołem z dnia [...] r. wprowadził Z. C. w posiadanie tegoż gospodarstwa nie dlatego, że była żoną zmarłego A. C., lecz z uwagi na to, iż spełniała warunki wprowadzenia w posiadanie gospodarstwa rolnego, o których mowa w cytowanym wyżej przepisie art. 14 ust. 1 dekretu z dnia 6 września 1946 r.
121 Kolegium wskazało, że w celu uzyskania gospodarstwa na własność, należało
122 w ciągu [...] miesięcy od daty wprowadzenia w posiadanie złożyć wniosek o wydanie aktu nadania przez Komisję Osadnictwa Rolnego, pod rygorem usunięcia z gospodarstwa. Z. C. wniosek taki złożyła w dniu [...] r. Komisarz wnioskowy wydał potwierdzenie złożenia wniosku Nr [...]. Na tej podstawie Z. C. użytkowała gospodarstwo do [...] roku.
123 Powiatowa Komisja Ziemska, na podstawie art. 5 i 10 dekretu
124 z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340),
125 w dniu [...] r. nadała Z. C. gospodarstwo rolne położone
126 w S. przy ul. S., obejmujące około [...] ha gruntów wraz
127 z zabudowaniami. Aktem tym poświadczono, że nadane gospodarstwo stanowi własność osoby w nim wymienionej.
128 Akt nadania nr [...] wydany został w oparciu o obowiązujące w dacie jego wydawania przepisy prawa materialnego, a mianowicie art. 5 i 10 dekretu z dnia
129 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340), których treść zacytowano w uzasadnieniu.
130 Kolegium zwróciło też uwagę na przepisy art. 1 i 2 ust. 2 powołanego dekretu, zgodnie z którymi dekret dotyczy gospodarstw rolnych nadanych w trybie osadnictwa rolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych (art. 1), zaś osoby, które posiadają gospodarstwo rolne i prowadzą je osobiście lub przez członków rodziny, żyjących z nimi we wspólności gospodarczej, a do dnia wejścia w życie dekretu (czyli do 7 września 1951 r.) nie nabyły ich własności, stają się z mocy prawa właścicielami tych gospodarstw (art. 2 ust. 1).
131 Akt nadania - wydany po 7 września 1951 r. - miał charakter deklaratoryjny,
132 co wynika z treści art. 5 ust. 1 (W celu poświadczenia własności gospodarstwa rolnego i jego przynależności starosta wydaje z urzędu akty nadania). Potwierdzał zatem określony stan prawny, lecz go nie kształtował.
133 W ocenie Kolegium bezsporne jest w sprawie, iż gospodarstwo rolne położone
134 w S. przy ul. S., zostało nadane w trybie osadnictwa rolniczego
135 na obszarze Ziem Odzyskanych. Również poza sporem pozostaje okoliczność, że Z. C. w dniu wejścia w życie dekretu z [...] r. posiadała to gospodarstwo rolne i prowadziła je osobiście oraz do tego dnia nie nabyła prawa własności gospodarstwa.
136 Kolegium uznało, że okoliczności dotyczące małżeństwa rodziców Z. C. nie mają w sprawie znaczenia, albowiem A. C. - ojciec strony, nie uzyskał prawa własności gospodarstwa rolnego, użytkowanego
137 na podstawie protokołu wprowadzenia z dnia [...]r. Uprawniony był jedynie do bezpłatnego użytkowania tego gospodarstwa i pobierania z niego pożytków do czasu uregulowania sprawy własności gospodarstwa, które stanowiło własność Skarbu Państwa. Z tych samych powodów nie ma zna znaczenia w sprawie fakt unieważnienia małżeństwa rodziców strony.
138 Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne sprawy, Kolegium podtrzymało swoje stanowisko, wyrażone w decyzji z dnia [...] r., zgodnie z którym akt nadania nr [...] wydany został w oparciu o obowiązujące w dacie jego wydawania przepisy prawa materialnego (dekret z dnia 6 września 1951 r.) i nie zawiera rażącego naruszenia prawa, rozumianego jako oczywista sprzeczność pomiędzy aktem normatywnym a treścią zastosowanego przepisu. Tym samym Kolegium uznało, że akt nadania nie został wydany bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, wobec czego - w ocenie Kolegium - brak jest podstaw do zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 KPA i stwierdzenia nieważności akt nadania nr [...].
139 Z. C. reprezentowany przez pełnomocnika adwokata J. C. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając:
140 1. naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez błędną wykładnię polegającą
141 na przyjęciu, że rażącym naruszeniem prawa jest tylko oczywista sprzeczność pomiędzy aktem normatywnym a treścią zastosowanego przepisu, podczas gdy wskazana w ten sposób postać obejmuje tylko jeden element przepisu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa, mianowicie wydanie decyzji bez podstawy prawnej, a nie obejmuje drugiego elementu tego przepisu, mianowicie wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa,
142 2. naruszenie art. 6 i 7 kpa przez zaniechanie podjęcia wszelkich starań, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, kierując się również słusznym interesem wnioskodawcy.
143 Wskazując na powyższe uchybienia wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
144 w całości i o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
145 W obszernym uzasadnieniu skargi zostało w istocie powtórzone stanowisko
146 i argumentacja przedstawienia we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
147 Generalnie pełnomocnik skarżącego nie podzielił stanowiska Kolegium,
148 że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Podkreślił, że organ całkowicie zaniechał wyjaśnienia okoliczności faktycznych
149 i prawnych, które stanowiły podstawę przydzielenia Z. C. (R.)
150 i wprowadzenia jej w posiadanie przedmiotowego gospodarstwa przed wydaniem aktu nadania, pomimo że okoliczności te mają istotne znaczenie dla ustalenia, iż w świetle przepisów art. 1 i 2 korzystanie przez Z. C. z dobrodziejstwa dekretu z dnia 6 września 1951 r. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Z. R. (C.) korzystała z uprawnień na skutek poświadczenia nieprawdy, że jest żoną A. C.
151 Poświadczyła też nieprawdę w wielu innych czynnościach, mających znaczenie prawne tj. we wniosku z [...]r. o przydzielenie gospodarstwa rolnego i we wniosku z dnia [...] r. o przyznanie prawa własności, oraz w postępowaniu o ustalenie treści aktu małżeństwa. Cechy poświadczenia nieprawdy noszą też dokumenty urzędowe wydane przez organy administracji publicznej w części potwierdzającej, że była żoną A. C., jakkolwiek w tym zakresie można się dopatrywać tylko niedopełnienia przez urzędników obowiązku sprawdzenia prawdziwości w oświadczeniach składanych przez Z. R. (C.).
152 W ocenie skarżącego, Z. R. (C.) przestępczym działaniem – poświadczeniem nieprawdy – wyłudziła akt nadania własności gospodarstwa rolnego, krzywdząc najbliższych członków rodziny A. C., nieletnie dzieci, które były i są jedynymi jego spadkobiercami. Dlatego wszystkie czynności nielegalnie podejmowane przez Z. R., a w następstwie tego przez organy administracji publicznej, po śmierci A.C. rażąco naruszyły prawo i to nie tylko obowiązujące wówczas, ale także prawo rodzinne, spadkowe, karne i ustrojowe.
153 Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
154 Uczestniczka postępowania I. C. reprezentowana przez pełnomocnika adwokata T. S. – B. wniosła o oddalenie skargi. Pozostali uczestnicy postępowania: T. G., H. W., M. K., A. K., M. K., E. K., D. S., R. H., A. S. i G. R. – nie zajęli stanowiska w sprawie skargi wniesionej przez Z. C.
155 Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
156 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 tego artykułu, kontrola ta sprowadzona jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
157 Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
158 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
159 Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
160 W szczególności, w ocenie Sądu, nie potwierdziły się zarzuty dotyczące istnienia podstaw do stwierdzenie nieważności aktu nadania z dnia [...] r., nr [...] wydanego przez Powiatową Komisję Ziemską .
161 Przede wszystkim należy podkreślić, że akt nadania z dnia [...] r. jest aktem ostatecznym. Stosownie do art. 16 § 1 kpa statuującego zasadę trwałości decyzji (aktów) ostatecznych – wzruszenie takich aktów może nastąpić tylko w trybach nadzwyczajnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych. Zasada trwałości decyzji (aktów) administracyjnych zawarta w art. 16 § 1 kpa jest związana z ochroną porządku prawnego oraz konstytucyjną zasadą ochrony praw słusznie nabytych i stanowi element konstrukcji demokratycznego państwa prawnego. Przesłanki zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności takich decyzji (aktów) nie mogą być poddane wykładni rozszerzającej a wręcz przeciwnie – muszą być interpretowane dosłownie a nawet ścieśniająco. Tak więc, zasada trwałości ostatecznych decyzji (aktów) administracyjnych wymaga ścisłego przestrzegania granic rozpoznania sprawy dla konkretnego, przewidzianego przez kodeks postępowania administracyjnego trybu eliminacji z obrotu prawnego ostatecznych decyzji (aktów) administracyjnych.
162 Kontrolowane postępowanie toczyło się w trybie nadzwyczajnym – stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych (Dział II Rozdział 13 kpa). Ten tryb postępowania ma charakter wyjątkowy, służy bowiem wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji (aktów) dotkniętych najcięższymi kwalifikowanymi wadami, których zamknięty katalog został zawarty w art. 156 § 1 kpa.
163 W postępowaniu prowadzonym w trybie nieważności, organ ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa, a zatem nie może rozpatrzyć sprawy co do jej istoty tak jak w postępowaniu zwykłym. Działanie organu
164 w tym trybie zasadniczo różni się od postępowania zwykłego, bowiem obowiązkiem organu jest wyłącznie ocena kwestii ściśle prawnych – ustalenie czy kwestionowana decyzja dotknięta jest którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, przy czym taka ocena dokonywana jest w oparciu o stan faktyczny i prawny z daty wydania kwestionowanej decyzji a organ rozpoznając sprawę w trybie nieważności nie jest uprawnionych do czynienia samodzielnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego. Rażącym naruszeniem prawa jest wyłącznie naruszenie prawa materialnego, które zaważyło na treści decyzji a katalog wad skutkujących nieważnością jest enumeratywnie wyliczony, odwoływanie się do innych, niewymienionych w art. 156 § 1 kpa przesłanek jest niedopuszczalne. Tak więc, przesłanki stwierdzenia nieważności wynikają z samej decyzji. Rażące naruszenie prawa jest zjawiskiem o wyjątkowym charakterze gdyż prowadzi ono w konkretnej sprawie do odstąpienia od ogólnej zasady stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych, a jego cechą jest to, iż treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Inaczej mówiąc, gdy na pierwszy rzut oka widać, że nie można było danego przepisu zastosować do konkretnej sytuacji.
165 Rozstrzygające dla uznania naruszenie prawa za rażące jest to, że rodzaj tego naruszenia i jego skutki powodują, iż decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa.
166 Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, w ocenie sądu ustalenia organów administracji co do nie istnienia rażącego naruszenia prawa są prawidłowe.
167 Wskazać trzeba, że dekret z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym
168 i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskowych i byłego Wolnego Miasta Gdańsk
169 Dz. U. Nr 49, poz. 279 ze zm.) w odniesieniu do obowiązującego prawa w okresie poprzedzającym wydanie kwestionowanego aktu nadania, był aktem prawnym normującym kompleksowo kwestie związane z osadnictwem rolnym na terenach zachodnich państwa polskiego. Przewidywał on nabycie nieruchomości rolnej
170 na własność osadnika w trzech etapach: Wprowadzenie osadnika w posiadanie
171 i wydanie aktu nadania (art. 25 – 27), oszacowanie i ustalenie ceny nabycia gospodarstwa (art. 30), przeniesienie prawa własności w oparciu o orzeczenie
172 o wykonywaniu aktu nadania (art. 31).
173 Powyższe zasady nabycia obowiązywały do momentu wejścia w życie dekretu
174 z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340
175 ze zm.).
176 Dekret ten nie pozbawiał mocy prawnej poprzedniego dekretu, dokonał natomiast uwłaszczenia dotychczasowych posiadaczy gospodarstw rolnych, którzy
177 do dnia 7 września 1951 r. to jest do dnia jego wejścia w życie, nie nabyli prawa własności.
178 Podkreślenia wymaga, że przedmiotem regulacji dekretu z dnia 6 września 1951r. są gospodarstwa rolne, nadane już w trybie osadnictwa rolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych. Celem dekretu nie jest zatem tworzenie podstaw do wtórnego rozdysponowania tych gospodarstw, a jedynie usankcjonowanie pod względem prawnym stanów faktycznych zaistniałych w tej sferze przed jego wejściem w życie.
179 Artykuł 2 dekretu z 1951 r. stanowi, że osoby, które posiadają gospodarstwo rolne i prowadzą je osobiście lub przez członków rodziny, żyjących z nimi
180 we wspólności gospodarczej, a do dnia wejścia w życie niniejszego dekretu nie nabyły ich własności, stają się z mocy prawa właścicielami tych gospodarstw. Wraz
181 z gospodarstwem rolnym przechodzą na własność posiadaczy gospodarstw inwentarz żywy oraz zbudowania i inwentarz martwy, stanowiące przynależność gospodarstwa i potrzebne do jego prowadzenia.
182 Jak było to wyżej już podniesione, ustalenie czy kwestionowana decyzja (akt) ostateczna dotknięta jest którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, dokonywane jest w oparciu o stan faktyczny i prawny z daty jej wydania a organ rozpoznając sprawę w trybie nieważności nie jest uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego.
183 Tymczasem z treści wniosku i skargi wynika, że strona dopatrując się wydania aktu nadania z rażącym naruszeniem prawa, opiera swoje stanowisko w istocie
184 na nowych faktach i dowodach. W szczególności skarżący swoje stanowisko o istnieniu podstaw do stwierdzenia wydania aktu nadania z rażącym naruszeniem prawa opiera na twierdzeniu, że akt ten został podjęty na podstawie dowodów w których Z. C. poświadczyła nieprawdę, co jest według skarżącego "groźnym przestępstwem".
185 W związku z tak pojmowaną przez stronę skarżącą podstawą nieważności decyzji należy zauważyć, iż twierdzenia które legły w jej podstaw nie dotyczą wady decyzji, lecz wady postępowania dowodowego które poprzedzało jej wydanie. Tego rodzaju zarzuty nie mogą być podnoszone w ramach określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, ponieważ należą do przesłanek wznowienia postępowania określanych w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa.
186 Nadzwyczajne tryby weryfikacji decyzji ostatecznej jakimi są wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności decyzji oparte są na odrębnych podstawach ściśle określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Nie jest dopuszczalne z uwagi na istotę postępowania w trybie nadzwyczajnym mieszanie tych podstaw i przenoszenie ich z jednego do drugiego trybu. Z tego względu bezprzedmiotowe są zarzuty i argumenty skargi podnoszące zarzut nie wyczerpania zaskarżoną decyzję postępowania dowodowego w celu ustalenia, że kwestionowany obecnie akt nadania wydany został na podstawie fałszywych dowodów.
187 Ze znajdujących się w aktach dokumentów, a tylko na ich podstawie, należało dokonać oceny czy kwestionowany akt nadania z dnia [...] r. dotknięty jest którąś z wad określonych w art. 156 § 1 kpa wynika – jak trafnie ustaliło Kolegium, że Z. C. spełniała wszystkie przesłanki do potwierdzenia własności gospodarstwa rolnego przy ul. S. albowiem do dnia wejścia w życie dekretu z 1951 r. posiadała i prowadziła to gospodarstwo rolne, co wynika z zaświadczenia z dnia [...]r.
188 Po śmierci A. C., który był niewątpliwie uprawniony
189 do bezpłatnego użytkowania tego gospodarstwa, Samodzielny Oddział Osiedleńczy skierowaniem z dnia [...]r. na podstawie dekretu z 6 września 1946 r. przydzielił Z. C. gospodarstwo rolne o obszarze [...]ha, a protokołem z dnia [...]r. wprowadził ją w posiadanie tego gospodarstwa. Z akt wynika również, że Z. C. złożyła wniosek w dniu [...]r. o wydanie aktu nadania. Wniosek ten został rozpatrzony w[...]r. na podstawie art. 5 i art. 10 dekretu z dnia 6 września 1951 r. i wówczas został wydany akt nadania potwierdzający prawo własności gospodarstwa rolnego.
190 W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, zgodzić się trzeba
191 ze stanowiskiem Kolegium, że Z. C. spełniała przesłanki do potwierdzenia własności przedmiotowego gospodarstwa rolnego.
192 Kwestionowany akt nadania z dnia [...]r. był zatem wydany w oparciu o obowiązujące przepisy, a zatem nie został wydany bez podstawy prawnej. Brak jest również w ocenie Sądu jakichkolwiek podstaw by uznać, że akt nadania – w tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym – został wydany z rażącym naruszeniem prawa.
193 W tych okolicznościach, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza
194 i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – skargę oddalił.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 6
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 16 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 145 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 156 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 157 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Dz. U. z 1951 r. poz. 340, art. 2
- Dz. U. z 1951 r. poz. 340, art. 5
- Dz. U. z 1951 r. poz. 340, art. 10
Cytowane w
Cytowane w 1 orzeczeniu.