Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 czerwca 2007 r., II SA/Sz 1246/06
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 czerwca 2007 r., II SA/Sz 1246/06
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./ Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Aneta Kukla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi J. Cz. na decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie bezzwrotnego zasiłku celowego I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego F. P. kwotę [...] ([...]) złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu.
Uzasadnienie
2 Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], decyzją Nr [...] z dnia [...]r. odmówił przyznania J. Cz. pomocy społecznej w postaci bezzwrotnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów kursów;
3 - podstawowego w zakresie przewozu drogowego towarów wszystkich klas,
4 - specjalistycznego w zakresie przewozu drogowego materiałów niebezpiecznych w cysternach.
5 Organ I instancji uznał, iż wnioskowana pomoc nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej, w rozumieniu przepisów ustawy o. pomocy społecznej.
6 W uzasadnieniu decyzji wskazano ponadto, iż ze względu na trudną sytuację (bezrobocie) strona wspierana jest zasiłkami celowymi (m.in. na pokrycie kosztów wymiany dowodu osobistego i prawa jazdy – [...] zł., wyrobienie prawa jazdy międzynarodowego – [...] zł., pokrycie kosztów badań kierowcy – [...]zł., na zakup żywności po [...] zł. miesięcznie na [...].., środków czystości – [...] zł., obuwia – [...] zł., odzieży – [...] zł., wyrobienie paszportu – [...]zł.) oraz zasiłkiem okresowym w wysokości [...] zł. w miesiącach [...].
7 W odwołaniu od powyższej decyzji J. Cz. zarzucił, iż podpisana została jedynie przez Kierownika RPS Nr [...]. Ponadto nie zgadza się z jej uzasadnieniem, a szczególności z ustaleniem, iż jego trudna sytuacja materialno-bytowa spowodowana jest bezrobociem oraz z doliczeniem do dochodu dodatku mieszkaniowego.
8 Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...]. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust.1 i art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej utrzymało w mocy decyzję organu I instancji .
9 W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż J. Cz. prowadzi [...] gospodarstwo domowe. Zarejestrowany jest w PUP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku.
10 Decyzją Dyrektora MOPS w [...] Nr [...] z dnia [...] został mu przyznany dodatek mieszkaniowy na okres od [...] do [...]. w wysokości [...] zł. miesięcznie. Ponadto od [...] do [...]r. przyznany ma zasiłek okresowy w wysokości [...]zł. miesięcznie.
11 Łączny dochód odwołującego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (tj. w [...]r.) wynosił [...] zł.
12 Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu, z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne oraz o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
13 Do dochodu tego nie wlicza się jednorazowego świadczenia socjalnego oraz wartości świadczeń w naturze, natomiast dodatek mieszkaniowy uznaje się za dochód.
14 Dochód strony w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku tj. [...]r. został wyliczony prawidłowo.
15 Kryterium dochodowe ustalonego zgodnie z art. 8 ust 1 ustawy z dnia [...]r. o pomocy społecznej dla osoby samotnie gospodarującej wynosi [...] zł.
16 ˛ Oceniając zasadność odmowy przyznania zaskarżoną decyzją pomocy w postaci zasiłku celowego Kolegium stwierdziło, iż organ pierwszej instancji postępował zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o pomocy społecznej.
17 Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, iż samo spełnienie wymagań do otrzymania zasiłku celowego nie oznacza automatyzmu w przyznaniu tego zasiłku. Świadczenie to nie ma charakteru obowiązkowego i jego przyznanie następuje w ramach tzw. uznania administracyjnego, przy czym, celem pomocy społecznej jest umożliwienie przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, a nie zaspokajanie wszystkich, choćby najbardziej uzasadnionych potrzeb życiowych.
18 Ponadto - jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia z Urzędu Pracy w [...] z dnia [...]r. – J. Cz. w roku [...] ukończył sfinansowane przez ten urząd kursy:
19 - [...].-[...]r. - [...],
20 - [...],- [...] r. - kurs dokształcający dla [...]
21 Po ich ukończeniu J. Cz. nie zgłosił podjęcia pracy.
22 Zdaniem organu odwoławczego ukończenie przez stronę kolejnego kursu, na pokrycie kosztów którego się ubiegał, nie gwarantowało otrzymania zatrudnienia, co potwierdza notatka służbowa z dnia [...]., znajdująca się w aktach organu pierwszej instancji.
23 Odpowiadając na podniesiony w odwołaniu zarzut dotyczącym podpisania decyzji przez Kierownika RPS, organ odwoławczy wyjaśnia, iż zaskarżona decyzja podpisana została przez osobę uprawnioną - z upoważnienia Prezydenta Miasta - Kierownika RPS Nr [...] p. J. H.-K.
24 Powyższą decyzję J. Cz. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie w całości; a także
25 1) o uchylenie decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] roku,
26 2) o ustalenie i stwierdzenie, że decyzja MOPS jest nieważna z mocy prawa;
27 3) o ustalenie, że nie udzielnie pomocy finansowej na dokończenie podniesienia kwalifikacji w zawodzie kierowcy jest niezgodne z ustawą o pomocy społecznej,
28 4) o ustalenie, że nie udzielnie mu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w celu otrzymania pomocy jest niezgodne z art. 9 kp.a.;
29 5) o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy wszczętej przez MOPS w [...] na wskutek podania skarżącego z dnia [...]roku, zakończonej decyzją nr [...]z dnia [...] roku - na okoliczność, że skarżący zwrócił się o udzielnie pomocy finansowej w celu ekonomicznego usamodzielnienia się;
30 6) o przyznanie zasiłku celowego lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;
31 Skarżący zaznaczył też, że skarga dotyczy również uzasadnienia decyzji, a w szczególności ustalenia, że przyczyną braku dochodu jest bezrobocie.
32 W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż podtrzymanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w zakresie nie przyznania mu pomocy społecznej w postaci bezzwrotnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów kursu kwalifikacyjnego dla kierowców, jest dla niego rażąco krzywdzące z uwagi na brak innych możliwości uzyskania uprawnień niezbędnych dla podjęcia pracy zarobkowej jako kierowcy, a tym samym osiągnięcia dochodów i samodzielnego utrzymania się. Do końca roku [...] wszyscy kierowcy winni być przeszkoleni w zakresie przewozu materiałów niebezpiecznych, wybuchowych, rażących i żrących zgodnie z ustawą o samochodowym transporcie drogowym i innymi.
33 Skarżący nie jest w stanie sam opłacić sobie kursu, który musi ukończyć, aby móc podjąć pracę kierowcy pojazdów samochodowych ciężarowych.
34 Skarżący podkreśla, iż odwołuje się także od uzasadnienia w/w decyzji wobec ustalenia w wywiadzie środowiskowym z dnia [...] roku fałszywej przyczyny znalezienia się przez niego w ubóstwie (bezrobocie). Tymczasem skarżący przez [...] lat opiekował się w swoim mieszkaniu obłożnie chorą [...] przez co stracił możliwość zatrudnienia, a MOPS tego nie dostrzega.
35 Organy I i II Instancji nie wzięły też pod uwagę że jedno całe pokolenie wyjechało poza granice Polski, a prognozy przewidują, że wkrótce i drugie pokolenie wyjedzie. Ubiegający się o pomoc dostrzegł szansę podjęcia intratnej pracy pozwalającej na ekonomiczne usamodzielnienie się i zaprzestanie korzystania z pomocy MOPS.
36 Natomiast SKO nie widzi potrzeby pomocy w jego usamodzielnieniu się ekonomicznym i podjęciu pracy, w celu zaprzestania zasięgania pomocy z MOPS.
37 MOPS otrzymał zaświadczenie z PUP [...] z dnia [....] roku o sfinansowaniu dwóch kursów, którego skarżący nigdy nie otrzymał do wglądu i nie mógł się do niego odnieść w postępowaniu przed II instancją. PUP nigdy nie przedłożył mu ofert pracy zgodnych z nabytymi uprawnieniami, dlatego fakt ten nie może obciążać bezpośrednio skarżącego, a wskazuje jedynie że MOPS wspólnie z PUP prowadzą działania zakazane prawem na szkodę skarżącego.
38 Zapotrzebowanie na kierowców posiadających prawo jazdy kat. C, E i mających ukończone kursy przewozu rzeczy oraz potocznie zwane uprawnienia ADR - jest duże, co również potwierdzają ogłoszenia w PUP w [...].
39 Skarżący cały czas podejmuje działania, które mają prowadzić do jego usamodzielnienia, potwierdza to też podanie skarżącego z dnia [...] roku kierowane do MOPS, w którym wyraźnie stwierdza że zmierza do nabycia kwalifikacji celem ekonomicznego usamodzielnienia się, gdyż dostrzegł braki kierowców na rynku.
40 W Urzędzie Pracy w [...] złożył podanie o sfinansowanie dwóch kursów oraz dokonał wymiany dokumentów zgodnie z wymogami prawnymi, a więc pomoc została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem.
41 Pismem z dnia [...] roku, skierowanym do MOPS, skarżący uprawdopodobnił zasadność uzyskania uprawnień [...]. Wskazał, gdzie się znajdują oferty pracy. MOPS nie podał przepisu prawnego wraz z jego zacytowaniem nakładającego obowiązek na ubiegającego się o pomoc finansową ujawnienia potencjalnego pracodawcy. MOPS wchodzi w kompetencje Urzędu Pracy, który oświadczył, że kursów w przedmiocie przewozów materiałów [...] nie finansuje.
42 MOPS nigdy nie uzyskał informacji o konieczności kursów oraz fakcie kierowania skarżącego do pracy przez PUP. PUP nie potwierdza, że skarżący odmówił kiedykolwiek przyjęcia oferty pracy.
43 Przy rozpatrywaniu podania o pomoc finansową, MOPS zastosował nadmierną biurokrację, nie znajdującą pokrycia w przepisach prawnych i sprawę załatwiał w ślimaczym tempie. MOPS bez wiedzy, zgody i wbrew interesowi skarżącego przeprowadził rozmowę z ewentualnym pracodawcą z [...] , który potwierdził, że poszukuje kierowców kat [...].
44 Zaliczenie dodatku mieszkaniowego przydzielonego na [...] osób nie może stanowić jego dochodu, ponieważ niezgodne jest z Ordynacją Podatkowa.
45 Odpowiadając na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosło o jej oddalenie.
46 Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
47 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustaw z dnia
48 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. dalej P.p.s.a), sądy administracyjne dokonują kontroli decyzji pod względem zgodności z prawem.
49 Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 P.p.s.a. doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
50 Pomoc społeczna w postaci zasiłku celowego jest świadczeniem o charakterze uznaniowym. Samo spełnienie przesłanek do otrzymania zasiłku nie oznacza automatyzmu jego przyznania. Pomoc ta jest w zasadzie udzielana na pokrycie kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust.1 i 2 ustawy o pomocy społecznej).
51 Przyznanie pomocy na ukończenie przez stronę przedmiotowych kursów, nie stanowi niezbędnej potrzeby uzasadniającej przyznanie pomocy ze środków pomocy społecznej przeznaczonych na zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej.
52 Natomiast zgodne z art. 43 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej gmina może przyznać pomoc w formie pieniężnej lub rzeczowej w celu ekonomicznego usamodzielnienia. Pomoc ta może być przyznana w formie jednorazowego zasiłku celowego lub nieoprocenotwanej pożyczki.
53 Jednakże zgodnie z ust.8 powyższego przepisu pomoc w celu ekonomicznego usamodzielnienia nie przysługuje, jeżeli osoba lub rodzina otrzymała już pomoc na ten cel z innego źródła.
54 Jeśli wynika z akt sprawy, a faktom tym skarżący w skardze nie zaprzeczył, otrzymał on taką pomoc z Urzędu Pracy – na opłacenie kursu obsługi [...] oraz kursu dokształcającego dla [...].
55 Okoliczność ta, w świetle art. 43 ust.8 ustawy o pomocy społecznej, wyklucza przyznanie skarżącemu pomocy w formie jednorazowej zasiłku celowego na ekonomicznie uzasadnione, o którym mowa w art. 43 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.
56 Pozostałe zarzuty zawarte w skardze, jak dotyczące wskazania przyczyn trudnej sytuacji materialno – bytowej skarżącego, nie dotyczą istoty sprawy i nie mają żadnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
57 W świetle przytoczonych przepisów zaskarżona decyzja odpowiada zatem prawu, wobec czego skarga –jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.